Από "ΤΑ ΝΕΑ", και..
ένα ρεύμα ενθαρρυντικό των ηγετών εκείνων που θεωρούν ότι τώρα είναι η ευκαιρία για να επιβάλλουν και αυτοί μονομερώς πολιτική ισχύος. Ετσι, τη θέση των διεθνών συνεννοήσεων μπορεί πολύ σύντομα να καταλάβουν αυταρχικές πολιτικές ποικίλων κέντρων ανά την υφήλιο που δύσκολα πλέον θα μπορούν να ελεγχθούν. Φαντάζεται κανείς ότι τόσο η Μόσχα όσο και το Πεκίνο αλλά και η Αγκυρα από την πλευρά της θα είχαν αναστολές να ακολουθήσουν την ίδια ατραπό και μάλιστα χωρίς προσχήματα;
Η αμερικανική πρωτοβουλία στη Βενεζουέλα δημιουργεί ένα στενάχωρο προηγούμενο για τα κράτη εκείνα τα οποία είναι προσηλωμένα στο Διεθνές Δίκαιο και τη θεσμική νομιμότητα. Με τον νόμο της ισχύος να κυριαρχεί, κάθε αναθεωρητικός παράγων ανασφάλειας θα παραβιάζει πιο εύκολα τις θεσμοθετημένες κόκκινες γραμμές. Με τους ισχυρούς να παρεμβαίνουν συνιστώντας, ως συνήθως, σύνεση και αυτοσυγκράτηση εστιάζοντας στην ηρεμία μιας συγκεκριμένης περιοχής και όχι στο δίκαιο.
Σε ό,τι αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, το πέρασμα στην «εποχή της ισχύος» θα ενισχύσει την αντίληψη των σκληρών της Άγκυρας ότι ο ισχυρός είναι υπεράνω θεσμών. Με την τουρκική πλευρά να αγνοεί την προσφυγή στη Χάγη και να συνεχίζει πιο επιθετικά τη γνωστή γραμμή των απειλών και της πολιτικής των αμφισβητήσεων. Με την ελπίδα να κάμψει τις αντιστάσεις της Αθήνας όχι μόνο με απειλές πολέμου αλλά και με μια πολιτική φθοράς μέσα σε ένα πλαίσιο εξαναγκασμού και όχι νομικής διευθέτησης.
Με τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα στο πρώτο πλάνο, η στρατηγική προβλεψιμότητα είναι ασθενές στοιχείο, ενώ για πολλούς γίνεται ακόμη μεγαλύτερη η ανάγκη πολυδιάστατης διπλωματίας και αυτοδύναμης αποτροπής. Ειδικά για την Αθήνα αυτό σημαίνει ότι, πέρα από την αμυντική πολιτική της, πρέπει να καταβάλλει ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου ενδεχόμενα επεισόδια να αποτραπούν, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία εικόνας κλιμάκωσης που θα τη βαρύνει κατά το αναμενόμενο παιχνίδι των αλληλοκατηγοριών. Παράλληλα, πρέπει να ενισχύει διαρκώς το πλέγμα σύμπραξης-συμμαχιών όχι μόνο σε νατοϊκό πλαίσιο και σε ευρωπαϊκό αλλά και σε τριμερές.
Σκόπιμο, τέλος, είναι να προβάλλει επίμονα και σταθερά τη σημασία της ασφάλειας και της σταθερότητας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ιδίως με τη διαγραφόμενη προοπτική ανάπτυξης εμπορικών-διαμετακομιστικών και ενεργειακών «διαδρόμων» (IMEC, GSI). Η λειτουργία των συγκεκριμένων διαδρόμων και η ασφάλεια όσων συνεργασθούν για αυτήν θα πετύχει υπό την προϋπόθεση ότι η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα είναι συγκυριακού χαρακτήρα με πρόχειρες λύσεις ενδεχόμενων κρίσεων, αλλά βασισμένη στον σεβασμό διεθνώς αποδεκτών κανόνων.
*Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ
...από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
 |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 08/01/25 |
ΤΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΛΙΣ
Η νέα παγκόσμια τάξη που προωθείται και το απρόβλεπτο περιβάλλον που βιώνουμε γεννά κινδύνους που επιβάλλουν αυξημένη εγρήγορση από όλους, κυβέρνηση και αντιπολίτευση.
Το όποιο πλήγμα στην κυβέρνηση μπορεί να προέλθει από την ακρίβεια, τις αγροτικές κινητοποιήσεις, ακόμη και την αλαζονεία της εξουσίας, όχι από τη διαχείριση της κινούμενης άμμου στην οποία όλοι, και σίγουρα οι Ευρωπαίοι, ανακαλύπτουμε ότι έχουμε παγιδευθεί.
Προφανώς, υπάρχει χώρος για κριτική, αλλά όχι για υπερβολές. Τα κόμματα διαμαρτυρίας μπορούν να διολισθαίνουν σε πατριωτικές κορώνες και στην εύκολη απόρριψη των πάντων, αλλά όχι αυτοί που κυβερνούν ή έχουν κυβερνήσει στο παρελθόν και προσβλέπουν με αξιώσεις να κυβερνήσουν στο μέλλον.
Η κυβέρνηση καλείται να κινηθεί προσεκτικά σε ένα διπλωματικό ναρκοπέδιο όπου μειώνεται η αξία του διεθνούς δικαίου και αντικαθίσταται από τον νόμο του ισχυρού. Αρέσει ή όχι, αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν έχουμε την πολυτέλεια του στρουθοκαμηλισμού.
Στην πρώτη του δήλωση, που απηχούσε την προσέγγιση και άλλων Ευρωπαίων ηγετών, ο Ελληνας πρωθυπουργός σημείωσε ότι «ο Νικολάς Μαδούρο ηγήθηκε μιας καταπιεστικής δικτατορίας που προκάλεσε αδιανόητα βάσανα στον λαό της Βενεζουέλας». Η θετική ανταπόκριση για το τέλος του Μαδούρο, η επανεκλογή του οποίου το ’24 δεν έγινε αποδεκτή ως νόμιμη από την Ε.Ε., ήταν το εύκολο βήμα, που έκαναν και οι Ευρωπαίοι εταίροι.
Το πιο δύσκολο ακολουθεί. Πολλά λέγονται και θα ειπωθούν για τη νομιμότητα της επιχείρησης της Αμερικής, όχι μόνο από φίλους και αντιπάλους της στη διεθνή σκηνή, αλλά και από ηγετικά στελέχη των Δημοκρατικών, όπως και κάποιους, λίγους, Ρεπουμπλικανούς, εντός των ΗΠΑ, που αμφισβήτησαν τη συνταγματικότητα μιας στρατιωτικής επιχείρησης σε ξένη χώρα.
Κινούμενη στη λεπτή γραμμή μεταξύ, αφενός, του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας και, αφετέρου, της ρεαλπολιτίκ, η Αθήνα απέφυγε αρχικά να υιοθετήσει μια πιο απόλυτη στάση, με τον πρωθυπουργό να δηλώνει ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να σχολιάσει κανείς τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», επισημαίνοντας παράλληλα την πρόθεση συντονισμού με τους εταίρους στην Ε.Ε., και επίσημης τοποθέτησης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, κάτι που έγινε.
Καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στο στόχαστρο των αναθεωρητικών πολιτικών της Τουρκίας, τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν τον κ. Μητσοτάκη ότι ουσιαστικά «φοβήθηκε» να επικρίνει από την πρώτη στιγμή τον Ντόναλντ Τραμπ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Η εξίσωση είναι σύνθετη. Είμαστε μπροστά σε ένα εκρηκτικό μείγμα που δημιουργεί από τη μια η επικράτηση του δικαίου του ισχυρού και ο αναθεωρητισμός του Αμερικανού προέδρου και από την άλλη η ταύτισή του με τον φίλο του, Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο εκθειάζει ως «σκληρό» και «αποτελεσματικό ηγέτη».
Η διαχείριση αυτού του επικίνδυνου μείγματος, που αποκτά υπαρξιακά χαρακτηριστικά και υπερβαίνει μια κυβέρνηση και έναν πρωθυπουργό, επιβάλλει αυτοσυγκράτηση και ωριμότητα από όλους όσοι βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου