Για να είμαι ειλικρινής, δεν μου αρέσουν καθόλου τα καουμποϊλίκια. Χωρίς όμως να σας πω ότι στενοχωρήθηκα για τον Μαδούρο και την κυρά του. Διότι δεν στενοχωρήθηκα. Κι ας άνοιξαν «οι πύλες της κόλασης» που λένε καταστενοχωρημένοι μερικοί στη γειτονιά μας («Η Εφημερίδα των Συντακτών», 3/1). Η αλήθεια είναι ότι δεν αγιάζει κάθε σκοπός τα μέσα. Το 1804, άνθρωποι του Βοναπάρτη απήγαγαν και εκτέλεσαν με συνοπτικές διαδικασίες τον νεαρό δούκα του Ενγκιέν, απόγονο ενός οίκου που ήταν παρακλάδι των μισητών Βουρβόνων. Μπροστά στις αντιδράσεις που προκλήθηκαν, ο αυτοκράτορας Ναπολέων αναρωτήθηκε: – Ηταν έγκλημα; – Οχι, μεγαλειότατε. Χειρότερο από έγκλημα, ήταν λάθος, του απάντησε ο Ταλλεϋράνδος. Προφανώς. Κανείς δεν μπουκάρει να απαγάγει όποιον δεν γουστάρει απλώς επειδή μπορεί και το κάνει. Δεν υπάρχει αμφιβολία φυσικά πως όταν διάφοροι δικτάτορες κι εγκληματίες ξεφεύγουν από το απυρόβλητο της προστασίας τους, δεν είναι κάτι απαραιτήτως δυσάρεστο για την ανθρωπότητα. Το επεσήμαναν όλοι οι ευρωπαίοι δημοκρατικοί ηγέτες. Είναι όμως λύση; Θα λυθούν όλα αν τους μαζέψουν οι καουμπόηδες χωρίς στοιχειώδεις εγγυήσεις νομιμότητας; Οχι, δεν είναι λύση. Ούτε θα τους μαζέψουν όλους. Ούτε θα λυθούν τα πάντα αν μαζέψουν τον ένα ή τον άλλο. Από την άλλη πλευρά κι έως ότου κάποιο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο επεκτείνει αμερόληπτα κι αποτελεσματικά τη δικαιοδοσία του στα απανταχού της υφηλίου καθάρματα, είναι άξιοι της μοίρας τους όποια μοίρα κι αν τους περιμένει. Δεν θα βάλουμε λοιπόν τα κλάματα που αναχώρησαν εσπευσμένα για τα ουρί του Παραδείσου ο Σαντάμ κι ο Καντάφι κι ο Μπιν Λάντεν κι ο αλ Μπαγκντάντι κι ο Νασράλα κι η παρέα της Χαμάς. Δεν θα λείψουν. Απλώς το πρόβλημα τελικά με τα μέσα δεν είναι μόνο ότι σπανίως αγιάζουν από τον σκοπό. Αλλά ότι υπάρχουν και φορές που τον μουτζουρώνουν. Είναι αλήθεια επίσης πως με τον Τραμπ, τα κριτήρια και τις μεθόδους του δεν είναι εύκολο να βγάλεις άκρη. Από τη μία τα βρίσκει κυνικά με τον Πούτιν παρ’ όλο που εκείνος έχει μπουκάρει στην Ουκρανία. Κι από την άλλη πλακώνει τον Μαδούρο για τον οποίο ο Πούτιν εξίσου κυνικά θεωρεί ότι κακώς μπούκαραν οι Αμερικανοί στη Βενεζουέλα. Πού θα σταματήσει αυτή η επίδειξη παντοδυναμίας και μεγαλομανίας; Αγνωστο. Ιδίως όταν δεν είναι σαφές τι, ποιος και γιατί θα ακολουθήσει. Τα υπόλοιπα αφήνω να τα βρείτε μόνοι και φυσικά τη συνέχεια θα τη δούμε. Να μην ξεχνάμε μόνο πως υπάρχουν φορές που ακόμη κι όταν ο σκοπός επιτυγχάνεται, τα μέσα εκδικούνται...

 Aπό "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Δεν περιμέναμε την προχθεσινή ημέρα για να καταλάβουμε ποιος είναι ο Ντόναλντ Τραμπ. Η εγκατάλειψη από τις ΗΠΑ των οποίων αυτός προεδρεύει της Ουκρανίας έχει πολλά επεισόδια – κι ανάμεσά τους, το επεισόδιο της ρήξης με δική του ευθύνη των δεσμών του δημοκρατικού δυτικού κόσμου. Η συνάντησή του με τον καταζητούμενο για εγκλήματα πολέμου Βλαντίμιρ Πούτιν, σε αμερικανικό έδαφος, ήταν τυπικό παράδειγμα αγνόησης του διεθνούς δικαίου. Δεν άκουσα γκρίνια γι’ αυτά.

Αντίθετα, η γκρίνια είναι ουρανομήκης μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από τον Τραμπ. Με αποτέλεσμα να γίνουμε όλοι νομικοί και διεθνολόγοι (προοδευτικοί, ασφαλώς), δηλώνοντας την οργή μας για τη διεθνή νομιμότητα, που παραβιάζει η Αμερική. Πρώτοι σε ανησυχία στην Ελλάδα το ΚΚΕ (που επέστρεψε στις εργοστασιακές ρυθμίσεις, κάνοντας συγκέντρωση καίγοντας αμερικανικές σημαίες) και ο Αλέξης Τσίπρας. Το ΚΚΕ, όταν εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία, είχε κάνει πορεία από τη ρωσική στην αμερικανική πρεσβεία! Oσο για τον Αλέξη Τσίπρα, ήταν φίλος του καθεστώτος Μαδούρο.

Για πολλά χρόνια, μέχρι την εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το 2019, έκανα καθημερινή ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο «Ράδιο Καράκας». «Ράδιο Καράκας» λεγόταν και η στήλη μου στη σύντομης διάρκειας εφημερίδα «Ελευθερία του Τύπου», που κυκλοφόρησε όταν κατέρρεε ο ΔΟΛ και πριν ανακοινωθεί η επανέκδοση των «ΝΕΩΝ» με τη σημερινή τους ιδιοκτησία. Γιατί; Επειδή ήταν σκανδαλώδης η σχέση του αυταρχικού καθεστώτος Μαδούρο με τον Τσίπρα.

Τόσο σκανδαλώδης που, όταν, πριν ακόμα γίνει κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ, αποκαλύφθηκε ότι ο πρεσβευτής της Βενεζουέλας στην Ελλάδα είχε μακρύ χέρι και το χρησιμοποιούσε σε βάρος Ελληνίδων που εργάζονταν στην πρεσβεία (κόρες στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ), ο Τσίπρας είχε αλληλογραφήσει με τον Μαδούρο για να αποσιωπηθεί το θέμα. Τόση σκασίλα έχει για τη διεθνή νομιμότητα, ώστε συνεννοήθηκε με τον Μαδούρο για να μην εφαρμοστούν οι ελληνικοί νόμοι.

Αλλά μια και μιλάμε για τη διεθνή νομιμότητα, ας ακούσουμε την επικεφαλής της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, που κέρδισε το Νομπέλ Ειρήνης και για να της απονεμηθεί ριψοκινδύνευσε δραπετεύοντας από τη χώρα. «Κάποιοι μιλούν για εισβολή στη Βενεζουέλα», είπε η Ματσάδο, «και η απάντησή μου είναι ότι η Βενεζουέλα έχει ήδη υποστεί εισβολή. Εχουμε ρώσους πράκτορες, έχουμε ιρανούς πράκτορες. Εχουμε τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, που δρουν ελεύθερα σε συνεννόηση με το καθεστώς». Συν το κολομβιανό καρτέλ των ναρκωτικών. Πέφτετε απ’ τα σύννεφα;

Οσο για τις κατηγορίες που εκτοξεύονται κατά του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, ανώτατων στελεχών της ΕΕ καθώς και ηγετών χωρών της, μεταξύ των οποίων του έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, επειδή όλοι τους τόνισαν τη φύση του καθεστώτος Μαδούρο και την ανάγκη μετάβασης στη δημοκρατία, δεν με εκπλήσσουν. Τις εμπνέει η υποκρισία όσων επικαλούνται επιλεκτικά το διεθνές δίκαιο ή τους δημοκρατικούς κανόνες για να στηρίξουν αυταρχισμούς. Πολλοί απ’ αυτούς τους διαμαρτυρόμενους έχουν διαλέξει στρατόπεδο – κι αυτό είναι απέναντι στη δημοκρατική Δύση. Είναι οι οπαδοί της Χαμάς που ξεχνούν την 7η Οκτωβρίου, είναι όσοι κατηγορούν την αντίσταση της Ουκρανίας αδιαφορώντας για την προσάρτηση από τη Ρωσία της Κριμαίας το 2014 και εργαζόμενοι να μην υποστεί κυρώσεις η χώρα που τότε μόνη παραβίαζε το διεθνές δίκαιο.

Η σύλληψη του Μαδούρο είναι μια δίκαιη τιμωρία ενός δικτάτορα. Η δημοκρατική μετάβαση, όμως, ίσως να μην είναι κοντά – κι αυτό θα έπρεπε περισσότερο να μας λυπεί. Γιατί τη δημοκρατία έχουν ανάγκη οι πολίτες της ταλαίπωρης χώρας.

Περσέπολις

Η Μαρτζάν Σατράπι είναι μια καλλιτέχνις των κόμικς. Το βιβλίο της «Persepolis», στο οποίο αφηγείται με ασπρόμαυρα σχέδια την κατάρρευση του κοσμικού κράτους υπέρ του θεοκρατικού κράτους των Αγιατολάχ, δείχνει με ακρίβεια πώς οι στόχοι ενός δημοκρατικού κινήματος διαμαρτυρίας απέναντι σε έναν αυταρχισμό (του Σάχη, εν προκειμένω) μπορούν να χρησιμεύσουν σε δυνάμεις που, κατά βάθος, απεργάζονται τον δικό τους αυταρχισμό, είτε τον υποκινεί η προσωπική διεκδίκηση της αχαλίνωτης εξουσίας είτε μια ολοκληρωτική ιδεολογία όπως ο ισλαμισμός.

Η ευχή της βασικής ηρωίδας και των άλλων ηρώων της «Περσέπολης» είναι η επιστροφή στη χώρα τους της ελευθερίας – να κινούνται, να μιλούν, να ντύνονται και να πιστεύουν ό,τι θέλουν. Πολλοί απ’ όσους, αυτές τις μέρες, διαδηλώνουν στο Ιράν, απέναντι στον πιο άγριο αυταρχισμό του καθεστώτος, θα μπορούσαν να είναι αναγνώστες της ιστορίας της Σατράπι. Αγωνίζονται με πάθος για την ελευθερία – γνωρίζοντας ότι πολύ δύσκολα θα την κατακτήσουν μόνοι τους. Πιθανόν, δεν ξέρουν ότι στον δυτικό κόσμο, απ’ όπου περιμένουν συμπαράσταση και βοήθεια, ένα αυτοπροσδιοριζόμενο ως «προοδευτικό» ποσοστό είναι εναντίον τους. Γιατί; Επειδή διεκδικούν την ελευθερία, αυτονόητο αγαθό στον δυτικό κόσμο, που στο όνομα των δικαιωμάτων σχετικοποιείται – και στο όνομα των ταυτοτήτων φαλκιδεύεται.

Είναι όμως μεγάλη απογοήτευση να αναμένεις συμπαράσταση και να σου επιστρέφει σιωπή.

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Π. ΜΑΛΟΥΧΟΥ

Μπορεί η φύση να απεχθάνεται το κενό, όμως η διεθνής πολιτική το βλέπει πάντοτε ως ευκαιρία για επέκταση κυριαρχίας. Αυτή ήταν, είναι και θα παραμείνει η βασική συνθήκη με την οποία λειτουργεί ο καταμερισμός ισχύος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων του κόσμου: όποιος αφήνει χώρο αυτομάτως τον καθιστά πρόκληση για εκείνον που μπορεί, ή που πιστεύει ότι μπορεί, να τον γεμίσει.

Η τραγική για τη διεθνή ισορροπία ισχύος περίοδος Ομπάμα έσπειρε και άφησε πίσω της τέρατα: αυτή ήταν που άνοιξε την όρεξη της Μόσχας για την εισβολή στην Ουκρανία, όταν ο Πούτιν έκανε ανενόχλητος μια χαψιά την Κριμαία, όπως αυτή ήταν που έφερε χάος στη Βόρεια Αφρική, το οποίο σήμερα πληρώνει ακόμα και η Ελλάδα όταν η Λιβύη έχει καταντήσει πλέον τουρκικό προτεκτοράτο. Εξίσου αφηνίασε και η Κίνα, με τον δικό της τρόπο, που τόσο πολύ συνήθισε ώστε εκτός από την κυριαρχία της στην Αφρική και αλλού, όπως και στις παγκόσμιες αγορές, έφτασε στο σημείο να θέλει να ελέγξει και τη Διώρυγα του Παναμά!

Σε όλα αυτά, οι Ευρωπαίοι ήταν πάντοτε κάτι ανάμεσα σε ανύπαρκτους ή ακόμα και συνεταίρους εκείνων που σήμερα λένε ότι τους απειλούν με πόλεμο! Και, παρά το γεγονός ότι κατ’ ουσίαν είπαν «μπράβο» στην υπόθεση Μαδούρο – ο Μακρόν ευθέως –, οι μόνοι που μονίμως τους φταίνε για όλα, είναι οι Αμερικανοί. Που, χωρίς αυτούς, θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι πολύ απλά δεν έχουν μέλλον ανάμεσα στους αυταρχικούς γίγαντες της Ανατολής. Δεν έχουν ελπίδα. Καμία.

Οι περίοδοι ηρεμίας είναι μειοψηφικές και περιορισμένες στην Ιστορία – συνήθως επικρατούν οι συγκρούσεις ανταγωνισμών καταμερισμού της ισχύος. Εδώ και καιρό είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι σήμερα βιώνουμε τη μετάβαση από αυτή τη σπανιότητα στην «κανονικότητα» της αναταραχής. Τώρα, ειδικά μετά το Καράκας, κάτι έγινε ακόμα πιο ξεκάθαρο: όχι απλώς το ποιοι είναι οι μεγάλοι «παίκτες» της επερχόμενης επιχειρούμενης αναδιανομής ισχύος – το ποιοι δεν είναι το ξέραμε έτσι κι αλλιώς – αλλά και το πώς αυτοί θα λειτουργούν, σε έναν νέο κόσμο που θα μπορούσε κανείς να τον αποκαλέσει των «τριάμισι πόλων».

Οι τρεις μεγάλοι πραγματικοί πόλοι είναι φυσικά οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα. Ο… μισός ίσως θα υπέθετε κάποιος ότι είναι η Ευρώπη – ασφαλώς και δεν είναι: είναι η εκ νέου ανερχόμενη στρατιωτική μεγάλη δύναμη μέσα της, η Γερμανία, η οποία λειτουργεί φυσικά για λογαριασμό της παρά τις ψευδαισθήσεις που ακόμα πολλοί επιμένουν να θέλουν να έχουν.

Σε αυτόν τον κόσμο, ο πλέον αυταρχικός και επιθετικός παράγοντας είναι η Ρωσία. Ακολουθεί η Κίνα, που εξάγει τον αυταρχισμό της με εντελώς διαφορετικό τρόπο, πλην όμως με επίσης πάρα πολύ σοβαρά και επικίνδυνα αποτελέσματα. Και, τώρα, μετά το Καράκας, και αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπενθυμίζουν και στους δύο παγκόσμιους ανταγωνιστές τους ότι μπορούν, εφόσον το θελήσουν, να μιλήσουν επίσης στη γλώσσα της επιβολής: αυτή είναι η κύρια σημασία αυτής της επιχείρησης, χωρίς φυσικά να υποτιμά κανείς στο ελάχιστο την ενεργειακή της διάσταση και όχι μόνον.

Η ουσία είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες όχι απλώς επιστρέφουν πλέον επιθετικά στον ανταγωνισμό των παγκόσμιων δυνάμεων, μα και αποδεσμεύονται από αυτοπεριορισμούς που οι δυτικές δημοκρατίες επιβάλλουν σε γενικές γραμμές στους εαυτούς τους. Και αυτό σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο από ό,τι λ.χ. στο Ιράκ – δεν υπάρχει σύγκριση.

Η Ρωσία και η Κίνα έχουν επωφεληθεί τα μέγιστα από τέτοιους αυτοπεριορισμούς. Τους έχουν αξιοποιήσει συστηματικά με πλήθος τρόπους επί πολλά χρόνια, τόσο σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο και με την Ευρώπη. Ο επιθετικός αυταρχισμός των χωρίς όρια δύο αυτών υπερδυνάμεων έχει πατήσει σε πολύ γόνιμο γι’ αυτές έδαφος στις δυτικές δημοκρατίες. Καλώς ή κακώς, αυτή είναι η πραγματικότητα. Και, βεβαίως, δεν πρόκειται να σταματήσουν μόνες τους.