Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ» χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης και ταυτόχρονα εξήγησε ότι οι ΗΠΑ θα δραστηριοποιηθούν παρασκηνιακά για να αποσοβήσουν μια ενδεχόμενη κρίση με αφορμή την υπόθεση του καλωδίου διασύνδεσης με την Κύπρο και θα τονίσουν «προς όλες τις πλευρές πόσο σημαντικό είναι το έργο από τη σκοπιά μας». Σε ό,τι αφορά το πράσινο φως που ζητάει η Αγκυρα για να αποκτήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35, υπογραμμίζει ότι όντως ο πρόεδρος Τραμπ θα ήθελε να λάβει η Τουρκία τα αεροσκάφη που έχει ήδη πληρώσει. Οπως υποστηρίζει, όμως, η αμερικανική νομοθεσία είναι σαφής και δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο αν δεν διευθετηθεί πρώτα το ζήτημα με τους αντιαεροπορικούς πυραύλους S-400 που έχει αγοράσει η Τουρκία από τη Ρωσία. Ενα από τα καίρια θέματα που συζητήθηκαν χθες στην Αθήνα ήταν, εξάλλου, η πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να προμηθευτεί εξελιγμένους πυραύλους για τα δικά της F-35, ανάλογους με αυτούς που έχει πάρει το Ισραήλ. Απάντησε λέγοντας ότι το θέμα βρίσκεται υπό εξέταση από το σύνολο των αμερικανικών υπηρεσιών και την τελική απόφαση θα λάβει ο πρόεδρος Τραμπ. Εμφανίσθηκε όμως ευνοϊκά διακείμενος προς την προοπτική αυτή, καθώς εξήρε τη στρατηγική σχέση Ελλάδας - ΗΠΑ και τον ρόλο που διαδραμάτισε η χώρα μας στην περιοχή «όταν οι ΗΠΑ απειλήθηκαν».....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", κύριο θέμα, 08/10/26

Μάρκο Ρούμπιο: 

Δεν θα επιτρέπαμε ποτέ μια σύγκρουση Ελλάδας-τουρκίας

• Τα μηνύματα για το καλώδιο, τα F-35 στην Αγκυρα, τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία

Συνέντευξη στον Αλέξη Παπαχελά

«Αδιανόητο» χαρακτηρίζει το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ». Ο κ. Ρούμπιο μιλάει για την ετοιμότητα των ΗΠΑ να παρέμβουν και να δραστηριοποιηθούν παρασκηνιακά, αξιοποιώντας τη διπλωματική ισχύ τους προκειμένου να αρθούν πιθανά εμπόδια για το καλώδιο ηλεκτρικής σύνδεσης GSI. Οσον αφορά την προοπτική να αποκτήσει η Τουρκία μαχητικά αεροσκάφη F-35, τονίζει ότι παραμένει σε εκκρεμότητα το θέμα των S-400 και μέχρι να διευθετηθεί αυτό, δεν μπορούν να παραδοθούν F-35 στη γείτονα. Επίσης, αναλύει τις προτεραιότητες των ΗΠΑ στη σύγκρουση με το Ιράν, αλλά και τις εξελίξεις στην Ουκρανία.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ» χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης και ταυτόχρονα εξήγησε ότι οι ΗΠΑ θα δραστηριοποιηθούν παρασκηνιακά για να αποσοβήσουν μια ενδεχόμενη κρίση με αφορμή την υπόθεση του καλωδίου διασύνδεσης με την Κύπρο και θα τονίσουν «προς όλες τις πλευρές πόσο σημαντικό είναι το έργο από τη σκοπιά μας». 

Σε ό,τι αφορά το πράσινο φως που ζητάει η Αγκυρα για να αποκτήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35, υπογραμμίζει ότι όντως ο πρόεδρος Τραμπ θα ήθελε να λάβει η Τουρκία τα αεροσκάφη που έχει ήδη πληρώσει. Οπως υποστηρίζει, όμως, η αμερικανική νομοθεσία είναι σαφής και δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο αν δεν διευθετηθεί πρώτα το ζήτημα με τους αντιαεροπορικούς πυραύλους S-400 που έχει αγοράσει η Τουρκία από τη Ρωσία. 

Ενα από τα καίρια θέματα που συζητήθηκαν χθες στην Αθήνα ήταν, εξάλλου, η πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να προμηθευτεί εξελιγμένους πυραύλους για τα δικά της F-35, ανάλογους με αυτούς που έχει πάρει το Ισραήλ. Απάντησε λέγοντας ότι το θέμα βρίσκεται υπό εξέταση από το σύνολο των αμερικανικών υπηρεσιών και την τελική απόφαση θα λάβει ο πρόεδρος Τραμπ. Εμφανίσθηκε όμως ευνοϊκά διακείμενος προς την προοπτική αυτή, καθώς εξήρε τη στρατηγική σχέση Ελλάδας - ΗΠΑ και τον ρόλο που διαδραμάτισε η χώρα μας στην περιοχή «όταν οι ΗΠΑ απειλήθηκαν».

• Γιατί επιλέξατε να επισκεφθείτε την Ελλάδα αυτή τη χρονική στιγμή;

Επρεπε να είχαμε έρθει εδώ το συντομότερο δυνατόν. Δεν ταξιδεύω σε μια χώρα εάν δεν υπάρχουν σε αυτήν πρεσβευτές. Πλέον, εδώ υπάρχουν, οπότε αυτό έπαιξε ρόλο. Η σχέση μας με την Ελλάδα είναι βαθιά και μακροχρόνια. Είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών σε κάποιες διεθνείς συναντήσεις στο παρελθόν και να τους φιλοξενήσουμε διμερώς στις ΗΠΑ. Ελπίζω να έρθουμε ξανά εδώ πολλές φορές στο μέλλον, επειδή οι σχέσεις ΗΠΑ - Ελλάδας είναι ένας τομέας με τον οποίο έχω ασχοληθεί πολύ. Δεν είχα ποτέ την ευκαιρία να έρθω εδώ ως γερουσιαστής, αλλά είναι κάτι με το οποίο ασχολούμαι από την εποχή που ήμουν γερουσιαστής και με το οποίο συνεχίζω να ασχολούμαι.

• Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν μια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική στην περιοχή με τον Κάθετο Διάδρομο και το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI. Θα υποστηρίξουν οι ΗΠΑ το δεύτερο, ειδικά στο Αιγαίο, όπου αυτό αντιμετωπίζει πολλά...;

 ...εμπόδια. Αν υπάρχει κάτι που κατέστη σαφές τους τελευταίους μήνες, αυτό είναι ότι πρέπει να διαφοροποιήσουμε τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος προμηθεύεται ενέργεια. Ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας και όσα συμβαίνουν στο Ορμούζ με το Ιράν και στην Ερυθρά Θάλασσα με τους Χούθι μάς το υπενθυμίζουν αυτό. Χρειαζόμαστε ποικιλομορφία στις αλυσίδες εφοδιασμού. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική προτεραιότητα για εμάς και ένα ακόμη παράδειγμα του πώς τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της Ελλάδας αλληλεπικαλύπτονται. Είμαστε, λοιπόν, πολύ αφοσιωμένοι σε αυτό. Κατανοούμε ότι υπάρχουν κάποια πιθανά εμπόδια, κάποια πράγματα που στέκονται εμπόδιο. Σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε τις διπλωματικές μας προσπάθειες για να υπενθυμίσουμε σε όλα τα μέρη πόσο σημαντικό είναι αυτό για εμάς και γιατί είναι σημαντικό. Και ελπίζω να βρούμε λύσεις. Οπως είπα και στη συνέντευξη Τύπου πριν από λίγο, ορισμένα από αυτά τα ζητήματα προφανώς δεν επιλύονται καλύτερα διά των μέσων ενημέρωσης. Είναι καλύτερο αυτό να γίνεται ιδιωτικά και αθόρυβα στο διπλωματικό πεδίο, αλλά αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις δεσμεύσεις από πολλές χώρες.

• Ο πρόεδρος Τραμπ έχει προσωπική σχέση με τον πρόεδρο Ερντογάν. Είστε πολύ ενεργός στην περιοχή. Θα δούμε κάποια διαμεσολάβηση από την πλευρά σας;

Αποφεύγω πάντοτε να συζητώ ευαίσθητα θέματα στα μέσα ενημέρωσης, επειδή αυτό δυσκολεύει την επίλυσή τους. Τούτου λεχθέντος, έχουμε συνεχώς επαφές με την Τουρκία, η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και έχει ασχοληθεί με πολλά άλλα ζητήματα, για παράδειγμα φιλοξενώντας στο παρελθόν συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η σχέση μας με την Τουρκία είναι μια σχέση στην οποία έχουμε επενδύσει και ίσως αυτή η επένδυση να μας βοηθήσει αναφορικά με αυτές τις συζητήσεις. Σε θέματα όπως αυτά, αν θέλετε να κάνετε δηλώσεις, μπορείτε να κάνετε δηλώσεις, αλλά αν θέλετε να καταλήξετε σε μια λύση, συχνά είναι καλύτερο να τα αντιμετωπίσετε εντός των ορίων των άμεσων ιδιωτικών συνομιλιών. Ετσι λειτουργεί καλύτερα η διπλωματία.

• Ενα ερώτημα που έχω θέσει σε πολλούς από τους προκατόχους σας στο παρελθόν. Αν τα πράγματα με την Τουρκία λάβουν άσχημη τροπή στο Αιγαίο ή στην Κύπρο, θα υπάρξει κάποια δέσμευση εκ μέρους των ΗΠΑ; Θα παρέμβετε ώστε να αποτρέψετε μια σοβαρή κλιμάκωση;

Για εμένα θα ήταν αδιανόητο να συμβεί κάτι τέτοιο. Πρόκειται για δύο συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ, οπότε απλώς δεν μπορεί να συμβεί. Δεν θα ήταν καλό για κανέναν – ούτε για την Τουρκία ούτε για την Ελλάδα, αλλά ούτε και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα έλεγα ότι είναι κάτι αδιανόητο για εμένα, κάτι που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί και που δεν πιστεύω ότι θα συμβεί.

• Ενα από τα μεγάλα και πιο ευαίσθητα ζητήματα είναι το αν η Τουρκία θα αποκτήσει αεροσκάφη F-35. Εσείς, ως γερουσιαστής, είχατε προωθήσει τον νόμο CAATSA. Ποια είναι η εκτίμησή σας τώρα;

Λοιπόν, η κατάσταση έχει ως εξής: Πρώτον, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Δεύτερον, ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε την επιθυμία –εφόσον είναι εφικτό– να προχωρήσουν οι παραδόσεις αεροσκαφών, καθώς οι Τούρκοι έχουν ήδη πληρώσει για κάποια από αυτά. Προφανώς, η παράδοση αυτών των αεροσκαφών απέχει πολλά χρόνια από το σήμερα, αλλά πρόκειται για αεροσκάφη για τα οποία έχει ήδη καταβληθεί το αντίτιμο. Ωστόσο, υπάρχει νόμος που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ. Υπάρχει, επίσης, μια διάταξη στον νόμο NDAA που θέτει πολύ αυστηρούς όρους· συνεπώς, μέχρι να ικανοποιηθούν αυτοί οι όροι, η πώληση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Αυτό έχει γνωστοποιηθεί στην τουρκική πλευρά. Το γνωρίζουν και νομίζω ότι προσπαθούν να βρουν λύσεις. Το ζήτημα περιστρέφεται γύρω από το σύστημα των S-400. Επομένως, προς το παρόν, το θέμα δεν μπορεί να επιλυθεί και, νομικά, δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα αυτό. Ισως τελικά επιλυθεί –και υπάρχουν διάφορες επιλογές για το πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό–, αλλά, αυτή τη στιγμή, ακόμη δεν έχει επιλυθεί.

• Η Ελλάδα έχει αναπτύξει στενή αμυντική σχέση με το Ισραήλ. Πώς βλέπετε αυτή τη σχέση από τη δική σας σκοπιά;

Τη βλέπουμε θετικά. Προφανώς, η πρόκληση –και αυτό είναι κάτι που είναι γνωστό σε όλους– δεν έγκειται μόνο στη σχέση με το Ισραήλ, αλλά και στο πώς διατηρεί κανείς καλές σχέσεις με άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, οι οποίες ενδέχεται να μην έχουν τόσο θετική σχέση με το Ισραήλ. Αντιμετωπίζουμε προφανώς την ίδια πρόκληση και η διαχείριση της σχέσης μας με το Ισραήλ είναι σημαντική. Είναι μια σχέση βαθιά και ιστορική· μιλώ σήμερα μαζί σας κατά την τρίτη επέτειο μιας από τις πιο φρικτές τρομοκρατικές επιθέσεις όλων των εποχών, η οποία άλλαξε πραγματικά ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο το Ισραήλ. Επομένως, πρόκειται για μια σημαντική σχέση, στην οποία επενδύουμε. Και φυσικά, πρέπει να διαχειριζόμαστε τη σχέση αυτή λαμβάνοντας υπόψη τις περιοχές που επηρεάζονται από τις εξελίξεις γύρω από το Ισραήλ, όπως τη Συρία και τον Λίβανο. Οπως γνωρίζετε, διατηρούμε επαφές με όλες τις χώρες της περιοχής και θεωρώ ότι η Ελλάδα προσπαθεί να διαδραματίσει παρόμοιο ρόλο σε αυτό το πλαίσιο: διατηρώντας ισχυρές σχέσεις με το Ισραήλ, αλλά και ισχυρές σχέσεις με πολλές άλλες χώρες της περιοχής.

• Σε σχέση με την κατάσταση με το Ιράν, τα πράγματα έχουν περιπλακεί στην περιοχή του Κόλπου. Ποιος είναι ο τελικός στόχος; Και πότε πιστεύετε ότι θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος;

Ο τελικός στόχος είναι να μην αποκτήσουν πυρηνικό όπλο. Δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσουν πυρηνικό οπλοστάσιο. Αυτό ήταν σαφές από την αρχή. Αυτό που ο κόσμος ίσως δεν εκτιμά και δεν αντιλαμβάνεται πλήρως είναι ότι το Ιράν προσπαθούσε να κρύψει τόσο πολλούς πυραύλους και τόσο πολλά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που θα ήταν σε θέση να αφανίσουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ηθελαν να θέσουν σε κίνδυνο τα στρατεύματά μας, χωρίς εμείς να διαθέτουμε αμυντική ικανότητα αντίδρασης, και στη συνέχεια να κάνουν ό,τι επιθυμούν σε σχέση με το πυρηνικό τους πρόγραμμα. 

Στην ουσία, προσπαθούσαν να δημιουργήσουν μια συμβατική «ασπίδα», πίσω από την οποία θα μπορούσαν στη συνέχεια να αναπτύξουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν επρόκειτο ποτέ να επιτρέψει να συμβεί και γι’ αυτό κατέστρεψε το πυραυλικό τους πρόγραμμα. Γι’ αυτό στοχεύει το πρόγραμμα κατασκευής μη επανδρωμένων αεροσκαφών τους. Γι’ αυτό κατέστρεψε την πολεμική τους αεροπορία. Στην παρούσα φάση, τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και το Ιράν δεν τα ελέγχει. Η διακίνηση πετρελαίου ανέρχεται πλέον στο περίπου 80% των επιπέδων προ της σύγκρουσης. Το Ιράν αντιμετωπίζει ασφυκτική οικονομική πίεση, η οποία θα ενταθεί εκθετικά τις επόμενες εβδομάδες. Για παράδειγμα, όλο το πετρέλαιο που έβγαλαν κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος του μνημονίου κατανόησης (MOU), και το οποίο βρίσκεται τώρα στον Ειρηνικό Ωκεανό, πρόκειται να πωληθεί. 

Επειτα από αυτό, δεν θα υπάρχει κυριολεκτικά καθόλου ιρανικό πετρέλαιο διαθέσιμο πουθενά στον κόσμο. Δεν θα διαθέτουν πλέον αυτή την πηγή εσόδων. Επομένως, όταν μιλάμε για την τελική έκβαση, μπορώ να σας πω πού θα βρισκόμαστε σε λίγες μόλις εβδομάδες: θα βρεθούν αντιμέτωποι με την πιο ολέθρια οικονομική καταστροφή στην Ιστορία του σύγχρονου Ιράν – και όλα αυτά θα οφείλονται στους ριζοσπάστες σιίτες κληρικούς που κυβερνούν τη χώρα. Τότε θα κληθούν να πάρουν μια απόφαση: θέλουν να είναι κράτος ή θέλουν να είναι μια επανάσταση; Πιστεύω ότι αυτή είναι μια απόφαση που έπρεπε να είχαν λάβει εδώ και πολύ καιρό, αλλά τώρα θα αναγκαστούν να βρεθούν μπροστά σε αυτό το δίλημμα. Δεν γνωρίζω ποια επιλογή θα κάνουν, αλλά μπορώ να σας πω ποια επιλογή δεν θα τους επιτραπεί ποτέ να πραγματοποιήσουν: η απόκτηση πυρηνικού όπλου. Αυτό, απλώς, δεν πρόκειται να συμβεί.

• Ωστόσο, δεν σας ανησυχεί το γεγονός ότι, ύστερα από όλα αυτά, θα εξακολουθεί να υφίσταται εκεί ένα είδος μαχητικού καθεστώτος;

Κοιτάξτε, αυτή τη στιγμή υπάρχει εκεί ένα στρατιωτικό καθεστώς και, σε τελική ανάλυση, δεν ξεκινήσαμε αυτήν την προσπάθεια με στόχο την αλλαγή καθεστώτος· θέλαμε το καλό του ιρανικού λαού, αλλά σίγουρα θέλαμε να δούμε το καθεστώς να αλλάζει τη συμπεριφορά του και, ουσιαστικά, να σταματήσει να χρηματοδοτεί την τρομοκρατία. Πρέπει να κατανοήσετε ότι κάθε δολάριο που κέρδισαν –για παράδειγμα, όταν υπεγράφη το μνημόνιο κατανόησης (MOU) και μπόρεσαν να πουλήσουν πετρέλαιο– δεν το επένδυσαν στη χώρα για την ανοικοδόμησή της. Αντιθέτως, χρησιμοποίησαν αυτά τα χρήματα για να ενισχύσουν σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ, τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς, καθώς και για την κατασκευή περισσότερων πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Εκεί τα διέθεσαν. Εκεί τα διαθέτουν εδώ και είκοσι χρόνια, και αυτό πρέπει να σταματήσει. Διαφορετικά, θα εξακολουθήσουν να αποτελούν απειλή. Είναι ο βασικός χρηματοδότης της τρομοκρατίας παγκοσμίως και κάθε δολάριο που περιέρχεται στην κατοχή τους χρησιμοποιείται για αυτόν τον σκοπό. Αυτό, λοιπόν, έπρεπε να αλλάξει. Επανέρχομαι, όμως, στον αρχικό στόχο αυτής της επιχείρησης: να μην επιτραπεί ποτέ σε αυτούς τους ανθρώπους –σε αυτούς τους ριζοσπάστες σιίτες κληρικούς-μαχητές– να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο. Και όσο ο πρόεδρος Τραμπ βρίσκεται στην εξουσία, δεν πρόκειται να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο.

• Υπάρχει κι άλλος ένας πόλεμος που είναι σε εξέλιξη, στην Ουκρανία. Εχετε δηλώσει ότι, ουσιαστικά, δεν πρόκειται για πόλεμο της Αμερικής, ωστόσο είναι ένας πόλεμος που συνεχίζεται. Υπάρχει περίπτωση αυτό να γίνεται σκοπίμως;

Ο πόλεμος αυτός εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, κάτι που δεν αποτελούσε ποτέ το αρχικό σχέδιο. Δεν νομίζω ότι αυτός ήταν ο σχεδιασμός του Πούτιν για τη σύγκρουση, οπότε τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως τα είχε σχεδιάσει. Πλέον βρισκόμαστε σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο, το οποίο ενέχει κινδύνους. Τα στρατηγικά αδιέξοδα επιλύονται μόνο με δύο τρόπους: είτε μέσω διαπραγμάτευσης είτε μέσω κλιμάκωσης από τη μία ή και τις δύο πλευρές, η οποία καταλήγει να επεκτείνεται πέρα από τα όρια της αρχικής σύγκρουσης. Αυτή τη στιγμή, δεν φαίνεται να υπάρχουν προοπτικές για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων. Είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε όποιον ρόλο μπορούμε για να το επιτύχουμε αυτό. 

Το έχουμε επιχειρήσει και στο παρελθόν, αλλά μέχρι στιγμής ο στόχος αυτός παραμένει ανέφικτος, καθώς οι Ρώσοι θέτουν ως προϋπόθεση τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, την οποία απορρίπτει η Ουκρανία ως απαράδεκτη. Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε εποικοδομητικό ρόλο για την επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία την πιθανότητα κλιμάκωσης. Μόλις χθες σημειώθηκαν νέες επιθέσεις κατά πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα μέσω μιας συντονισμένης επίθεσης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ανησυχούμε για το ενδεχόμενο μιας επιχείρησης δολιοφθοράς σε γειτονική χώρα, η οποία θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Επιπλέον, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η Ρωσία σκοπεύει να εκμεταλλευθεί τον επερχόμενο χειμώνα για να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει από το ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας και να την υποχρεώσει σε συνθηκολόγηση. 

Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία έχει ενισχύσει την ικανότητά της να εξαπολύει πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς βαθιά στο ρωσικό έδαφος. Συνεπώς, συμμεριζόμαστε την ανησυχία –που διακατέχει ολόκληρο τον κόσμο– για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της σύγκρουσης με τρόπο που θα μπορούσε να επηρεάσει άλλες χώρες και ίσως να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύρραξη. Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διευκολύνουμε τη διαδικασία και να εξακολουθήσουμε να διερευνάμε τις σχετικές προοπτικές. Και αν δοθεί οποιαδήποτε ευκαιρία –αν δηλαδή υπάρχει πιθανότητα για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων– πιστεύουμε πραγματικά ότι αυτό θα ήταν καλό τόσο για τη Ρωσία όσο και για την Ουκρανία.

• Σε λίγες ώρες θα εκφωνήσετε ομιλία στη γενέτειρα της δημοκρατίας· είναι άραγε αυτό το κατάλληλο μέρος για να σκεφτείτε αν θα θέσετε υποψηφιότητα για την προεδρία των ΗΠΑ;

 (...γέλια) Ενα από τα σημεία στα οποία προσπαθούμε να δώσουμε έμφαση είναι ότι αυτό που μας συνδέει με την Ευρώπη –και σε μεγάλο βαθμό με άλλες χώρες, λόγω των κοινών στοιχείων και της κοινής κληρονομιάς που μοιραζόμαστε– είναι καθοριστικής σημασίας. Διατηρούμε στρατηγικές σχέσεις με χώρες σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, αυτό που καθιστά τη σχέση μας με τις ευρωπαϊκές χώρες –και ειδικά με μέρη όπως η Ελλάδα– τόσο ξεχωριστή είναι το γεγονός ότι πολλά από τα χαρακτηριστικά της χώρας μας, από την αρχιτεκτονική έως το πολίτευμά μας, έχουν τις ρίζες τους στην κοινή μας πολιτιστική κληρονομιά· αυτός είναι ο πυρήνας. Εκείνο είναι που διατηρεί τα στοιχεία αυτά ζωντανά και ακμαία. Και οφείλουμε να το υπενθυμίζουμε συνεχώς στον εαυτό μας. Πρέπει να είμαστε περήφανοι για τον δυτικό πολιτισμό και όχι να απολογούμαστε γι’ αυτόν. Αυτό δεν σημαίνει ότι μισούμε άλλους πολιτισμούς ή κουλτούρες, ούτε ότι τους απορρίπτουμε. Πρέπει όμως να είμαστε υπερήφανοι –και όχι να ντρεπόμαστε– για την κοινή μας κληρονομιά, διότι αυτή αποτελεί το θεμέλιο του πολιτεύματός μας και της Ιστορίας μας. Αυτή αποτελεί το θεμέλιο της συμμαχίας μας. Επομένως, θεωρώ ότι πρόκειται για μια μοναδική ευκαιρία να υπενθυμίσουμε αυτά τα ζητήματα στον κόσμο, μέσα σε ένα τόσο ιστορικό πλαίσιο.

Καθοριστικό κανάλι επικοινωνίας

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΦΙΛΗ*

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ήταν στοχευμένη. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ελλάδα παραμένει μία από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν έχουν βρεθεί στο στόχαστρο του προέδρου Τραμπ, έχουν στηρίξει τις περισσότερες αποφάσεις της Ουάσιγκτον, κρατώντας διακριτικές αποστάσεις στις διαφωνίες της. Η Αθήνα έχει έμπρακτα υποστηρίξει αμερικανικές πρωτοβουλίες, ακόμη και συμπληρωματικά με ναυτικές αποστολές, ενώ τα θεμέλια της διμερούς συνεργασίας εδραιώνονται περαιτέρω χάρη στην ενέργεια και τον Κάθετο Διάδρομο.

Βάσει των υφιστάμενων σχεδιασμών, η Ελλάδα αναμένεται να αποτελέσει την κυριότερη πύλη εισόδου αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική έως και την Ανατολική Ευρώπη και παράλληλα ενισχύεται το αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα στην επικράτειά μας, σε μία χρονική στιγμή που είναι πιθανό να αποφασιστεί η απόσυρση μέρους των αμερικανικών δυνάμεων από την ηπειρωτική Ευρώπη. Κατά κάποιον τρόπο, η Ελλάδα αποτελεί εκ των εξαιρέσεων, συγκριτικά με αρκετά άλλα ευρωπαϊκά κράτη, προφανώς γιατί αντιμετωπίζεται από τους Αμερικανούς περισσότερο ως χώρα της Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είχε πολλούς λόγους για να προσφέρει τη δημόσια στήριξή του στην ελληνική πλευρά, ενώ δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η τελευταία έχει προσαρμόσει την πολιτική της στο ζήτημα του μεταναστευτικού και της προστασίας των συνόρων ώστε αυτή περίπου να ευθυγραμμίζεται με την αντίστοιχη αμερικανική.

Για την Αθήνα, η επίσκεψη Ρούμπιο καθιερώνει ένα καθοριστικό κανάλι επικοινωνίας με τον μοναδικό εξισορροπιστή εντός του στενού κύκλου συνεργατών του προέδρου Τραμπ, ενώ υπάρχει ακόμη εμφανής αδυναμία ανάπτυξης ενός αντίστοιχου διαύλου με τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο.

Προφανώς, δεδομένων των βλέψεων του Ρούμπιο για τον προεδρικό θώκο, είτε το 2028 είτε το 2032, αλλά και των απόψεών του, όπως αυτές είχαν εκφραστεί από τη θέση του γερουσιαστή, όταν είχε στηρίξει πρωτοβουλίες που ενίσχυαν τη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ αλλά και νομοθετήματα που έθεταν εκτός του προγράμματος των F-35 την Τουρκία, η επίσκεψή του στην Αθήνα αποκτά (και) χαρακτηριστικά μελλοντικής επένδυσης.

Δύο από τα σημαντικότερα σημεία που κρατάμε είναι, αφενός, οι συχνές αναφορές, ακόμη και κατά τη συνέντευξη Τύπου, του κ. Γεραπετρίτη στο σχήμα 3+1, δηλαδή Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο μερικώς αναβίωσε τον Νοέμβριο του 2025, με τη συνάντηση των τεσσάρων υπουργών Ενέργειας, ωστόσο έκτοτε δεν έχει δοθεί ανάλογη συνέχεια. Η ελληνική πλευρά πιέζει προς αυτή την κατεύθυνση, σε συντονισμό με τους Κυπρίους και τους Ισραηλινούς, και πράγματι θα είχε προστιθέμενη αξία η αμερικανική ανάμειξη.

Δεδομένου ότι επί προεδρίας Μπάιντεν η Ουάσιγκτον αποσύρθηκε από αυτή την πλατφόρμα, αναμένουμε κατά πόσον πρόκειται να επανακάμψει, αν και ο Ρούμπιο δεν ανταποκρίθηκε δημόσια στο έναυσμα.

Αφετέρου, σε σχέση με το καλώδιο GSI, ο Ρούμπιο ήταν προσεκτικός και αμφίσημος. Μίλησε γενικά για την υποστήριξη των Αμερικανών σε σχέδια διαφοροποίησης που συμβάλλουν στην ασφάλεια τροφοδοσίας, αλλά χαρακτήρισε ευαίσθητο και λεπτό το ζήτημα, προτρέποντας στην επίλυσή του μέσω διαλόγου.

Μένει να διαπιστωθεί αν οι Αμερικανοί πρόκειται να παρέμβουν και έτσι δεν ήθελε να προκαταλάβει τη διαπραγμάτευση ή αν θεωρούν ότι η διευθέτηση προσώρας δεν τους αφορά. Εφόσον, όμως, εκτιμούν πως είναι απαραίτητη μία συμφωνία συνεννόησης, το πρώτο σενάριο είναι το πιθανότερο.

* Ο κ. Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων και καθηγητής του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ελλάδος. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος το βιβλίο του «Η νέα παγκόσμια τάξη. Το δίκαιο της ισχύος».

Η συμφωνία για εξοπλιστικά ύψους 4 δισ.

• Συμφωνία για αγορά πυραύλων και βομβών ακριβείας για τα F-16 και τα F-35

ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΝΕΔΟΥ

Η προμήθεια εξοπλισμών ύψους 4 δισ. δολαρίων (κάτι παραπάνω από 3,5 δισ. ευρώ) οριστικοποιήθηκε κατά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Η συμφωνία ανάμεσα σε Αθήνα και Ουάσιγκτον, όπως την είχε προαναγγείλει η «Κ», αφορά αγορές μέσω της διαδικασίας Πωλήσεων του Πενταγώνου (Foreign Military Sales) και αποτελείται, κατά κύριο λόγο, από νέα οπλικά συστήματα. 

Συγκεκριμένα, όπως πληροφορείται η «Κ», η Αθήνα συμφώνησε να αγοράσει από τις ΗΠΑ πυραύλους και βόμβες ακριβείας τόσο για τον υφιστάμενο στόλο F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας, όσο και για τα 20 F-35, το πρώτο από τα οποία θα προσγειωθεί στην Ανδραβίδα τον Νοέμβριο του 2029. Το ποσό αυτό για τα συγκεκριμένα όπλα αγγίζει περίπου το 1,2 δισ. δολάρια. Ακόμα 1 δισ. δολάρια θα αφιερωθεί στη μελλοντική αναβάθμιση των συνολικά 37 F-16 Block 50 της Π.Α. σε Viper, προκειμένου να ενισχύσουν τον στόλο των 83 F-16 αυτού του τύπου που θα ολοκληρωθεί στο τέλος του 2027. Υπολογίζονται ακόμα 800-900 εκατ. δολάρια για την υποστήριξη των παλαιότερων F-16 της Π.Α., ενώ ακόμα 750 εκατ. ευρώ θα κοστίσουν τα προγράμματα εν συνεχεία υποστήριξης (Follow On Support-fos) των ελικοπτέρων MH-60 του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk που θα αρχίσει να παραλαμβάνει η Ελλάδα από το επόμενο έτος. Οι Αμερικανοί διεκδικούν και τα συστήματα αυτοπροστασίας των F-16 του στόλου της Π.Α., ωστόσο αυτό ακόμα δεν έχει συμφωνηθεί.

Ο κ. Ρούμπιο έκλεισε το χθεσινό πρόγραμμά του στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου και συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. «Οι σχέσεις μας βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, επισημαίνοντας την ενέργεια και τη συνδεσιμότητα ως σημαντικούς παράγοντες στις διμερείς σχέσεις. «Σας έχουμε ως έναν ισχυρό εταίρο και συνεχίζουμε να ενισχύουμε αυτή τη σχέση με τρόπο που είναι αμοιβαία επωφελής», απάντησε ο κ. Ρούμπιο.

Ιδιαίτερης σημασίας ήταν η αποστροφή του κ. Ρούμπιο για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Κύπρου (Great Sea Interconnector - GSI), καθώς υπονόησε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν την υλοποίηση του έργου πίσω από κλειστές πόρτες. Στη συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Εξωτερικών ο κ. Ρούμπιο υπογράμμισε ότι τα θέματα αυτά «είναι συνδεδεμένα με μια πολύ ευαίσθητη κατάσταση που αφορά και άλλες χώρες», υπονοώντας την Τουρκία, χωρίς να την κατονομάσει. Ο κ. Ρούμπιο υπογράμμισε ότι «θέματα αυτής της φύσης που είναι ευαίσθητα και σημαντικά, είναι πιθανότατα καλύτερο να αντιμετωπίζονται μέσω της ιδιωτικής διπλωματικής έξω από το πεδίο των συνεντεύξεων Τύπου». Και υπογράμμισε: «Είμαστε προσηλωμένοι για την επιτυχία αυτών των έργων και την εταιρική σχέση που έχουμε με την Ελλάδα στην ενεργειακή ασφάλεια». Επί τούτου κατέληξε ως εξής: «Γνωρίζω ότι πρέπει να είμαστε διαφανείς, αλλά υπάρχουν πράγματα στις διεθνείς σχέσεις που είναι καλύτερο να μη συζητούνται σε συνεντεύξεις Τύπου αλλά ο χειρισμός τους να γίνεται στο τραπέζι του διαλόγου».

Τα Στενά του Ορμούζ

Απαντώντας σε ερώτηση της «Κ» σχετικά με το ενδεχόμενο στενότερης συνεργασίας με τις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ ή την Ερυθρά Θάλασσα, ο κ. Γεραπετρίτης απάντησε ότι «οι επιχειρήσεις, οι οποίες λαμβάνουν χώρα στην Ερυθρά Θάλασσα, στη Μεσόγειο, στον Ινδικό Ωκεανό, είναι όλες συμπληρωματικές των αμερικανικών πρωτοβουλιών. Αρα δεν βρίσκονται σε κάποια κατάσταση αντίθεσης, αλλά περισσότερο συμπληρωματικότητας». Ενώ τόνισε ότι εφόσον υπάρξει «βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία» στον Περσικό Κόλπο, τότε η Ελλάδα θα μπορούσε να παράσχει την αναγκαία ναυτική βοήθεια στα Στενά του Ορμούζ.

Το μεσημέρι ο κ. Ρούμπιο παρέστη με τον υπουργό Εθνικής Αμυνας Νίκο Δένδια στην υπογραφή Επιστολής Προθέσεων για τη συνεργασία ανάμεσα στις Ενοπλες Δυνάμεις και την Εθνοφρουρά της πολιτείας της Φλόριντα.



Τα μηνύματα της συνάντησης στο Μαξίμου

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ, ανταπόκριση ΛΕΝΑ ΑΡΓΥΡΗ

Για την Ουάσιγκτον, η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα σηματοδοτεί τη συνέχεια και την περαιτέρω εμβάθυνση μιας συνεργασίας που θεωρεί δοκιμασμένη, αποδοτική και στρατηγικά χρήσιμη. Κατά την αμερικανική ανάγνωση, η αξία της Ελλάδας έγκειται ακριβώς στην ικανότητά της να προσφέρει προβλεψιμότητα, υποδομές, πρόσβαση και διασυνδέσεις σε μια περιοχή που γίνεται ολοένα και πιο σύνθετη.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια πιο σύγχρονη και περισσότερο πραγματιστική ανάγνωση, στην οποία οι ιστορικοί δεσμοί και οι κοινές αξίες δεν αρκούν, είναι έννοιες σε μεγάλο βαθμό παρωχημένες στα μάτια του Τραμπ. Στην πιο ωμή και συναλλακτική προσέγγιση της σημερινής αμερικανικής ηγεσίας, ένας σύμμαχος κρίνεται κυρίως από το τι μπορεί να φέρει στο τραπέζι. Και για τους Αμερικανούς, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα περισσότερα χαρτιά απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Ενέργεια και άμυνα

Η στρατηγική αυτή χρησιμότητα γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στους δύο τομείς που βρίσκονται στον πυρήνα του δόγματος εθνικής ασφάλειας Τραμπ: την ενέργεια και την άμυνα, που κυριάρχησαν στις συζητήσεις στην Αθήνα και έχουν συμβάλει ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει περισσότερο αυτοτελή αξία.

Ακριβώς αυτή η θεώρηση εξηγεί και το μεγάλο ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για το βαρύ κλίμα στα ελληνοτουρκικά, για το οποίο –παρότι ο κ. Ρούμπιο είχε ήδη καθαρή εικόνα– ενημερώθηκε διεξοδικά κατά την παραμονή του στην Αθήνα. Για την αμερικανική πλευρά, το βασικό ζητούμενο είναι να αποτραπεί με κάθε τρόπο μια κρίση που θα μπορούσε να διαταράξει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, θέτοντας σε κίνδυνο ενεργειακά έργα, διασυνδέσεις και επενδύσεις στρατηγικής σημασίας.

Οπως άφησε να εννοηθεί και ο Μάρκο Ρούμπιο, αναμένεται να μεταφερθούν μέσω διπλωματικών διαύλων σαφή μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία για το καλώδιο, το οποίο η Ουάσιγκτον δεν αντιμετωπίζει ως μεμονωμένο ενεργειακό έργο, αλλά ως κρίκο μιας ευρύτερης αλυσίδας διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε περίπτωση κρίσης, το βασικό κριτήριο για την Ουάσιγκτον δεν είναι ποιον «συμπαθεί» περισσότερο –όπως εξήγησαν στην «Κ» πηγές στην αμερικανική πρωτεύουσα, παραπέμποντας στην ιδιαίτερα στενή σχέση του Τραμπ και του Ερντογάν–, αλλά τι εξυπηρετεί καλύτερα τα αμερικανικά συμφέροντα.

Οι προτεραιότητες

Και επειδή πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί για την επιλογή του Ρούμπιο να πραγματοποιήσει την επίσκεψή του στην Ελλάδα χωρίς να τη συνδυάσει με αντίστοιχο σταθμό στην Τουρκία, υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν προσεγγίζει τη διπλωματία μέσα από το πρίσμα της διατήρησης παραδοσιακών ισορροπιών. Αντιθέτως, την αντιμετωπίζει με περισσότερο συναλλακτικούς και λιγότερο συμβατικούς όρους, επανεξετάζοντας παγιωμένες πρακτικές δεκαετιών και αξιολογώντας κάθε σχέση πρωτίστως με βάση τις εκάστοτε αμερικανικές προτεραιότητες. Ως εκ τούτου, η απουσία αντίστοιχου σταθμού στην Αγκυρα δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως μήνυμα προς την Τουρκία. Αλλωστε ο Ρούμπιο την είχε επισκεφθεί μόλις το καλοκαίρι, στο πλαίσιο της συνόδου του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Κ», στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε διαμορφωθεί εδώ και μήνες η αίσθηση ότι, σε επικοινωνιακό επίπεδο, η Αγκυρα είχε αποκομίσει τα τελευταία δύο χρόνια περισσότερα ορατά οφέλη από την Ουάσιγκτον σε σχέση με την Αθήνα. Η εικόνα αυτή δεν αφορούσε κατ’ ανάγκην την ουσία των διμερών σχέσεων, αλλά κυρίως το δημόσιο αποτύπωμά τους. Τη συχνότητα των επαφών υψηλού επιπέδου, τις επανειλημμένες θετικές αναφορές και τους επαίνους του Αμερικανού προέδρου προς τον Τούρκο ομόλογό του, τη δημοσιότητα λόγω της συνόδου του ΝΑΤΟ, την κινητικότητα γύρω από το ζήτημα των F-35, ακόμη και χωρίς μέχρι στιγμής απτό αποτέλεσμα, και συνολικά την εντύπωση ότι η Αγκυρα βρίσκεται συχνότερα στο επίκεντρο της αμερικανικής διπλωματικής προσοχής.

Ετσι, η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα, η οποία είχε αναβληθεί πέρυσι, αντιμετωπιζόταν και ως ευκαιρία να αποκατασταθεί αυτή η επικοινωνιακή ανισορροπία, να υπογραμμιστεί δημόσια η βαρύτητα που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη σχέση με την Αθήνα και να καταστεί σαφές ότι μια σχέση που λειτουργεί ομαλά και θεωρείται αξιόπιστη δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη ή να στερείται της αντίστοιχης δημόσιας αναγνώρισης.

Πώς «διάβασε» η Αγκυρα την επίσκεψη

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ, ανταπόκριση ΜΑΝΩΛΗ ΚΩΣΤΙΔΗ

Στην τουρκική πρωτεύουσα παρακολουθούν στενά τα αποτελέσματα της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Την ημέρα της συνάντησης του Αμερικανού ΥΠΕΞ με τον Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, πάντως, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Η ουδέτερη στάση που τήρησε ο κ. Ρούμπιο στο ερώτημα για το καλώδιο Κύπρου - Kρήτης, όπου αναφέρθηκε στην ανάγκη «ιδιωτικής διπλωματίας» και είπε ότι είναι θέμα που «αφορά κι άλλες χώρες», δεν πέρασε απαρατήρητη και σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές της γειτονικής χώρας δείχνει ότι, παρά τις σχέσεις που αναπτύσσει η Ουάσιγκτον με την Αθήνα, δεν επιθυμεί να προκαλέσει οποιαδήποτε δυσαρέσκεια στην τουρκική πλευρά. H Αγκυρα έχει τονίσει ότι για το συγκεκριμένο ζήτημα της πόντισης καλωδίου χρειάζεται «συντονισμός» μεταξύ των παράκτιων κρατών, ενώ το υπουργείο Αμυνας της γειτονικής χώρας είχε αναφέρει πως δεν θα επιτρέψει μη αδειοδοτημένες δραστηριότητες.

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ωστόσο, εστίασαν την προσοχή τoυς στη συνεργασία στον τομέα της άμυνας και στις συμφωνίες που θέλει να υπογράψει η Αθήνα με την Ουάσιγκτον. To τηλεοπτικό δίκτυο CNN Turk ανέφερε ότι ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «απαραίτητο σύμμαχο του ΝΑΤΟ», ενώ σημείωσε ότι «η Αθήνα επιδιώκει ισχυρότερη πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη από τις ΗΠΑ εναντίον της Τουρκίας και πως οι συνομιλίες κάλυψαν αμυντικές συμφωνίες πολλών δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού 20 F-35 και 82 F-16». Στην εφημερίδα Cumhuriyet έδωσαν μεγάλη σημασία στη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος σχολίασε ότι «η παρουσία του στην Αθήνα υπογραμμίζει στην πραγματικότητα τη σημασία που αποδίδουμε στην ιστορική ελληνοαμερικανική συμμαχία».

Επικοινωνία με Πούτιν

Εν τω μεταξύ, τις ώρες που ο κ. Ρούμπιο είχε επαφές με την ελληνική κυβέρνηση, η τουρκική προεδρία ανακοίνωνε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Σύμφωνα με πληροφορίες, η τηλεφωνική επικοινωνία κάλυψε τις διμερείς σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, καθώς και περιφερειακά και παγκόσμια ζητήματα. Ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι οι προσπάθειες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα είναι μεγάλης σημασίας και ότι η Τουρκία είναι πάντα έτοιμη να συμβάλει στις προσπάθειες για την έναρξη άμεσων επαφών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

«Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας, ο κ. Ερντογάν συνεχάρη τον Ρώσο πρόεδρο για τα γενέθλιά του και για την επιτυχία του κόμματός του στις εκλογές της Δούμας», ανέφερε η τουρκική προεδρία. Βασική εκκρεμότητα μεταξύ Μόσχας και Αγκυρας είναι το μέλλον των S-400 και αν θα μπορέσουν να παραχωρηθούν σε άλλη χώρα, έτσι ώστε η Αγκυρα να μπορέσει να επιστρέψει στο πρόγραμμα της προμήθειας των F-35.

Αυστηρό μήνυμα Ερντογάν

Την ίδια ώρα, ο Ταγίπ Ερντογάν έστειλε αυστηρό μήνυμα για την υπόθεση των επενδυτικών κεφαλαίων και τις καταγγελίες περί διαφθοράς, τονίζοντας ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία παρανομία. Ο Τούρκος πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν την υπόθεση σε όλες τις διαστάσεις της και πως όσοι αποκόμισαν παράνομα κέρδη θα λογοδοτήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης. «Οσοι καταπατούν τα δικαιώματα του λαού και αποκτούν αθέμιτα κέρδη θα πληρώσουν το τίμημα», είπε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, επισήμανε ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η προστασία των μικροεπενδυτών και των αποταμιεύσεών τους. Οι δηλώσεις του αποκτούν ιδιαίτερη σημασία μετά τις καταγγελίες του ηγέτη του CHP Οζγκιούρ Οζέλ, ο οποίος συνέδεσε την υπόθεση με εταιρεία του ανιψιού του Ερντογάν, Οσαμε Ερντογάν.