"...Τρεις μήνες τώρα, από τότε που αυτοανακηρύχθηκε ο Γκουαϊντό προσωρινός πρόεδρος της Βενεζουέλας, είναι στραμμένα τα βλέμματα στον στρατό της χώρας, τον κλειδοκράτορα, κατά γενική ομολογία, των εξελίξεων. Η έναρξη της τελικής φάσης της επιχείρησης «Ελευθερία» που κήρυξε ο Γκουαϊντό τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης, έχοντας στο πλευρό του μία μικρή ομάδα στρατιωτικών, πυροδότησε εικασίες για ρήγμα στις τάξεις των ενόπλων δυνάμεων. Η μάχη για τον έλεγχο του στρατού συνεχίζεται, ο Γκουαϊντό συνεχίζει να καλεί στρατιώτες και στρατιωτικούς να αλλάξουν πλευρά υποσχόμενος ασυλία. Προς το παρόν, ωστόσο, επικρατεί ο Μαδούρο...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ", και...

"ΤΑ ΝΕΑ", 03/05/19

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΚΙΤΤΥΣ ΞΕΝΑΚΗ

Με μία πρωινή στρατιωτική παρέλαση στο Καράκας, την οποία η κρατική τηλεόραση της χώρας βάφτισε «παρέλαση για την επαναβεβαίωση της απόλυτης αφοσίωσης των ενόπλων δυνάμεων», απάντησε χθες ο Νικολάς Μαδούρο στους δεκάδες χιλιάδες Βενεζουελανούς που είχαν βγει, την προηγουμένη, στους δρόμους, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του ηγέτη της αντιπολίτευσης, Χουάν Γκουαϊντό, να φωνάξουν «Τι θέλουμε; Ελευθερία!». «Πάντα πιστοί, ποτέ προδότες!», βροντοφώναξε ο ίδιος ο Μαδούρο χθες ευχαριστώντας τον στρατό που αντιστάθηκε σε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε μία δόλια «αυτοκρατορική» συνωμοσία για την ανατροπή του. Στο μεταξύ, οι νεκροί μεταξύ των αντικυβερνητικών διαδηλωτών έφτασαν τους τέσσερις.

Τρεις μήνες τώρα, από τότε που αυτοανακηρύχθηκε ο Γκουαϊντό προσωρινός πρόεδρος της Βενεζουέλας, είναι στραμμένα τα βλέμματα στον στρατό της χώρας, τον κλειδοκράτορα, κατά γενική ομολογία, των εξελίξεων. Η έναρξη της τελικής φάσης της επιχείρησης «Ελευθερία» που κήρυξε ο Γκουαϊντό τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης, έχοντας στο πλευρό του μία μικρή ομάδα στρατιωτικών, πυροδότησε εικασίες για ρήγμα στις τάξεις των ενόπλων δυνάμεων. Η μάχη για τον έλεγχο του στρατού συνεχίζεται, ο Γκουαϊντό συνεχίζει να καλεί στρατιώτες και στρατιωτικούς να αλλάξουν πλευρά υποσχόμενος ασυλία. Προς το παρόν, ωστόσο, επικρατεί ο Μαδούρο.

Στη στρατιωτική παρέλαση που επέβλεψε χθες το πρωί, ο διάδοχος του Ούγκο Τσάβες φρόντισε να έχει στο πλευρό του τόσο τον επικεφαλής στρατιωτικών επιχειρήσεων Ρεμόγιο Σεμπάγιος όσο και τον υπουργό Αμυνας, Βλαντίμιρ Παδρίνο Λόπες. Ηταν ένας τρόπος να διαψεύσει τους ισχυρισμούς του αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Ελιοτ Αμπραμς καθώς και στενών συνεργατών του Γκουαϊντό πως η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας είχε τους τελευταίους μήνες μυστικές συνομιλίες με μέλη του στενού κύκλου του Μαδούρο - ανάμεσά τους ο στρατηγός Παδρίνο, ο διοικητής της προεδρικής φρουράς και επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών του στρατού στρατηγός Ιβάν Ραφαέλ Χερνάντες, καθώς και ο επικεφαλής δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Μάικελ Μορένο - με στόχο να καταλήξουν σε συμφωνία για μία «αξιοπρεπή έξοδο» του Μαδούρο, την εγκαθίδρυση μιας ενωμένης μεταβατικής κυβέρνησης και την αποκατάσταση της δημοκρατίας. «Μην έρχεστε να μας αγοράσετε με μια άτιμη πρόταση, σαν να μην έχουμε αξιοπρέπεια», διακήρυξε χθες ο στρατηγός Παδρίνο, διαφημίζοντας την αφοσίωσή του στον Μαδούρο. «Η αντιδημοκρατική, φασιστική, εξτρεμιστική και ακροδεξιά» αντιπολίτευση «δεν έχει τίποτα να προσφέρει στη χώρα ή τις ένοπλες δυνάμεις», πρόσθεσε.

Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ. Υπάρχει βέβαια τουλάχιστον ένας βενεζουελανός στρατηγός που άλλαξε πλευρά τις τελευταίες ημέρες: ο επικεφαλής της Μπολιβαριανής Υπηρεσίας Εθνικών Πληροφοριών, της διαβόητης Sebin, Μανουέλ Ρικάρντο Κρίστοφερ Φιγκέρα. Ο οποίος απαλλάχθηκε την Τρίτη των καθηκόντων του και διώκεται από το καθεστώς καθώς οι άνδρες του άφησαν ελεύθερο τον Λεοπόλντο Λόπες, ένα θρυλικό ηγέτη της αντιπολίτευσης, που κρατούνταν από τον Ιούλιο του 2017 σε κατ' οίκον περιορισμό. Αρχικά, ο Λόπες εμφανίστηκε στο πλευρό του Γκουαϊντό, τελικά αναζήτησε καταφύγιο μαζί με την οικογένειά του στη διπλωματική αντιπροσωπεία της Ισπανίας. Οσο για τον στρατηγό Φιγκέρα, δεν έκανε μεν κάποια επίσημη δήλωση στήριξης της αντιπολίτευσης, και σε μία επιστολή που ανέβηκε στα σόσιαλ μίντια ως δική του αναγνωρίζει τον Μαδούρο ως πρόεδρο, στηλιτεύει ωστόσο την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα λόγω της διαφθοράς και της έλλειψης επενδύσεων. «Κάποιοι τόλμησαν να με πουν προδότη ή πουλημένο· τους λέω πως με ξέρουν πολύ λίγο», εμφανίζεται να λέει.

ΧΑΘΗΚΑΝ. Στο βίντεο που ανέβασε στα σόσιαλ μίντια το πρωί της Τρίτης από μία αεροπορική βάση κοντά στο Καράκας, ο Γκουαϊντό είχε δίπλα του, σύμφωνα με την «Ελ Παΐς», δύο αντισυνταγματάρχες, τον Ιλιτς Σάντσες Φαρίας, υπεύθυνο ασφαλείας στην Εθνοσυνέλευση, και τον Ραφαέλ Πάμπλο Σότο Μανζανάρες, διοικητή του Αποσπάσματος 432 της Εθνοφρουράς. Οι δυο τους συνόδευσαν τον αυτοανακηρυχθέντα - και αναγνωρισμένο από 54 κράτη - μεταβατικό πρόεδρο της Βενεζουέλας στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις της ίδιας ημέρας, τα ίχνη τους όμως κατόπιν χάθηκαν. Κάπου 25 χαμηλόβαθμοι στρατιώτες ζήτησαν από την πλευρά τους άσυλο στην πρεσβεία της Βραζιλίας, προκειμένου να προστατευτούν από τα αντίποινα - ο Μαδούρο έχει δεσμευτεί επανειλημμένως τις τελευταίες ημέρες να τιμωρήσει τους «προδότες». «Οι στρατιώτες το σκέπτονται δύο φορές πριν πάρουν απόσταση από τις Ενοπλες Δυνάμεις, ιδιαίτερα λόγω των βασανιστηρίων. Οι αξιωματούχοι της αντικατασκοπίας είναι συνήθως μακιαβελικοί με τους διαφωνούντες», εξηγεί στην «El Pais» ο Γιονατάν Μουστιόλα, δικηγόρος και διευθυντής της ΜΚΟ Justicia Venezolana. Οι πελατειακές σχέσεις που έχει αναπτύξει ο Μαδούρο με τους στρατηγούς του, και η αφοσίωση που του δείχνουν οι παραστρατιωτικές ομάδες γνωρίζοντας πως η ασυλία τους θα λήξει με την οποιαδήποτε αλλαγή κυβέρνησης, εξηγούν τα υπόλοιπα.

ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ. Ενας 16χρονος και ένας 14χρονος που είχαν τραυματιστεί την Τρίτη και την Τετάρτη στη διάρκεια των διαδηλώσεων εναντίον του Μαδούρο υπέκυψαν χθες, ανεβάζοντας τους νεκρούς των τελευταίων ημερών σε τέσσερις. Ενας άνδρας είχε χάσει τη ζωή του την Τρίτη στην πόλη Αράγκουα και μία 27χρονη διαδηλώτρια, η Χουρούμπιθ Ραουσέο, σκοτώθηκε προχθές στο Καράκας από σφαίρα που δέχθηκε στο κεφάλι. «Δεσμεύομαι ότι θα φροντίσω να μετανιώσουν για τον θάνατό της όσοι θέλησαν να πυροβολήσουν εναντίον ενός λαού που αποφάσισε να απελευθερωθεί. Ολα αυτά πρέπει να σταματήσουν», δήλωσε ο Γκουαϊντό, καλώντας τους Βενεζουελανούς σε κυλιόμενες απεργίες που θα καταλήξουν σε γενική απεργία, ώστε να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο η πίεση στο καθεστώς. Αρκετοί βέβαια αναρωτιούνται πόσο νόημα έχει ένα κάλεσμα σε γενική απεργία σε μία χώρα βυθισμένη σε πολιτική, οικονομική και ανθρωπιστική κρίση, που δεν δουλεύει πλέον, ούτε παράγει πια τίποτα.

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Θ. ΔΙΑΜΑΝΤΗ

Στο παρασκήνιο του πραξικοπήματος που επιχειρήθηκε στη Βενεζουέλα, από τον αυτοανακηρυχθέντα μεταβατικό πρόεδρο Χουάν Γκουαϊντό εναντίον της κυβέρνησης Μαδούρο, μονοπώλησε το ενδιαφέρον η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο. Σύμφωνα με αυτήν, ο Μαδούρο ήταν έτοιμος να αποχωρήσει από τη Βενεζουέλα, τελικά όμως η Ρωσία τον έπεισε να παραμείνει.

Η Ρωσία απορρίπτει τον ισχυρισμό αυτό, και την Τετάρτη, όπως ανέφερε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, ο ρώσος υπουργός Σεργκέι Λαβρόφ σε τηλεφωνική του συνομιλία που είχε με τον Πομπέο τού ανέφερε ότι η «ανάμειξη» της Ουάσιγκτον ήταν «η πιο σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου». «Σημειώθηκε ότι η συνέχιση τέτοιων επιθετικών κινήσεων θα έφερνε σοβαρότατες συνέπειες» ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών προσθέτοντας: «Μόνο ο λαός της Βενεζουέλας έχει το δικαίωμα να καθορίσει την τύχη του και γι' αυτό απαιτείται ένας διάλογος ανάμεσα σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας, τον οποίο η κυβέρνηση ζητά εδώ και καιρό».

1. Γιατί το Κρεμλίνο και η Ουάσιγκτον ασχολούνται με το τι συμβαίνει στο Καράκας; Είναι για τα λεφτά;

Ναι, αλλά όχι μόνο. Οπως είχε αναφέρει πέρυσι η «Washington Post», η Ρωσία κατέχει σημαντικές εκτάσεις κοιτασμάτων πετρελαίου, που απέκτησε σε αντάλλαγμα για δάνεια και πακέτα διάσωσης της περασμένης δεκαετίας. Η Βενεζουέλα όμως έχει παραχωρήσει σχεδόν τη μισή Citgo - που ανήκει μεν στο κράτος της Βενεζουέλας αλλά εδρεύει στις ΗΠΑ - ως εγγύηση στη ρωσική κρατική εταιρεία πετρελαίου Rosneft, για περίπου 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια σε ρευστό. Οπως αναφέρει ο Μάθιου Ροζάνσκι, διευθυντής του Ινστιτούτου Κέναν του Κέντρου Γουίλσον, «με 20 δισεκατομμύρια δολάρια, το ενεργητικό της Rosneft, "δεμένα" στη χώρα, οι Ρώσοι έχουν πραγματικούς λόγους ανησυχίας ότι θα μπορούσαν να ζημιωθούν από ενδεχόμενη αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων στην περιοχή, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις των ΗΠΑ και της βενεζουελανής αντιπολίτευσης». Επίσης, τα έσοδα από τις προπληρωμένες παραδόσεις πετρελαίου σε ρώσους πελάτες χρησιμοποιούνταν από τον στρατό της Βενεζουέλας για την αγορά ρωσικών αρμάτων μάχης και όπλων.

2. Αρα το θέμα λοιπόν είναι τα λεφτά, η ενέργεια και ο στρατός;

Ναι, αλλά και η Κούβα. Εν μέρει, ο λόγος που η κυβέρνηση Τραμπ και οι υποστηρικτές της στο Κογκρέσο νιώθουν τόσο αμετακίνητοι σε σχέση με τη Βενεζουέλα είναι η εναντίωσή τους στην κομμουνιστική Κούβα, που στηρίζει τη Βενεζουέλα. Αν όμως η εναντίωση των ΗΠΑ στον Μαδούρο είναι μια προέκταση της εναντίωσης των ΗΠΑ στην Κούβα, μήπως τότε με έναν τρόπο η Ιστορία επαναλαμβάνεται; Οταν η κυβέρνηση Τραμπ ανέτρεψε την πολιτική Ομπάμα για προσέγγιση της Κούβας, η Αβάνα προχώρησε σε σύσφιγξη των σχέσεών της με τον ψυχροπολεμικό σύμμαχό της, τη Ρωσία. Το να συγκρίνουμε όμως τη σημερινή Βενεζουέλα με την Κούβα της δεκαετίας του '60, στην οποία τότε η Σοβιετική Ενωση είχε τοποθετήσει πυρηνικά όπλα, θα ήταν άστοχο. Οπως αναφέρει και ο Μόιζες Ρέντον, αναλυτής του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών στην Ουάσιγκτον, ούτε η Ρωσία έχει τοποθετήσει πυρηνικά όπλα στη Βενεζουέλα ούτε ο πλανήτης είναι χωρισμένος πλέον ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ. Υπάρχουν εξάλλου άλλες χώρες που σχετίζονται εξίσου, αν όχι περισσότερο, με την εμπλοκή της Ρωσίας στη Βενεζουέλα.

3. Ποιες είναι αυτές;

Η Λιβύη και η Συρία. «Το συριακό και λιβυκό μοντέλο είναι σημαντικότερα εδώ από την 60 ετών περίπτωση της Κούβας» έγραψε ο Ροζάνσκι. Το 2011 το ΝΑΤΟ βοήθησε τους εξεγερθέντες να ανατρέψουν τον ηγέτη της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι. Σύμφωνα με τον Ροζάνσκι: «Η υπόθεση της Λιβύης αποτυπώνει αυτό ακριβώς που φοβάται η Ρωσία: ότι αν δεν κάνει τίποτα, η Αμερική θα χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για να ανατρέψει ένα φιλορωσικό καθεστώς». Επειδή όμως η Ρωσία δεν μπορεί να πολεμήσει στη Βενεζουέλα, όπως για παράδειγμα έκανε στη Συρία, μια ευέλικτη διπλωματική της στάση τόσο προς τις ΗΠΑ όσο και προς τη Βενεζουέλα θα φέρει σε αυτήν όσα θα της έφερνε «η αποστολή αεροσκαφών και στρατιωτικού προσωπικού».

4. Δηλαδή πρόκειται για τα λεφτά, την ενέργεια, τον στρατό, τη Λιβύη, τη Συρία και εν μέρει την Κούβα;

Ναι, αλλά και για τους γείτονες της ίδιας της Ρωσίας. «Σχεδόν αυτόματα, η εμπλοκή στη Βενεζουέλα δίνει στον Πούτιν την ευκαιρία να πατήσει τον κάλο των ΗΠΑ» έγραψε η Αντρεα Κένταλ - Τέιλορ, διευθύντρια του Διατλαντικού Προγράμματος Ασφάλειας στο Κέντρο Νέας Αμερικανικής Ασφάλειας. Αναφερόμενη και στην εμπλοκή των ΗΠΑ σε εξεγέρσεις όπως της Ουκρανίας και της Γεωργίας, προσθέτει: «Από την πλευρά του ο Πούτιν, με το να τρυπώνει στην πίσω αυλή της Ουάσιγκτον, παίρνει ενός είδους εκδίκηση για την εμπλοκή των ΗΠΑ σε περιοχές κοντά στα ρωσικά σύνορα».

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 03/05/19