Για να είμαι ειλικρινής, δεν μου αρέσουν καθόλου τα καουμποϊλίκια. Χωρίς όμως να σας πω ότι στενοχωρήθηκα για τον Μαδούρο και την κυρά του. Διότι δεν στενοχωρήθηκα. Κι ας άνοιξαν «οι πύλες της κόλασης» που λένε καταστενοχωρημένοι μερικοί στη γειτονιά μας («Η Εφημερίδα των Συντακτών», 3/1). Η αλήθεια είναι ότι δεν αγιάζει κάθε σκοπός τα μέσα. Το 1804, άνθρωποι του Βοναπάρτη απήγαγαν και εκτέλεσαν με συνοπτικές διαδικασίες τον νεαρό δούκα του Ενγκιέν, απόγονο ενός οίκου που ήταν παρακλάδι των μισητών Βουρβόνων. Μπροστά στις αντιδράσεις που προκλήθηκαν, ο αυτοκράτορας Ναπολέων αναρωτήθηκε: – Ηταν έγκλημα; – Οχι, μεγαλειότατε. Χειρότερο από έγκλημα, ήταν λάθος, του απάντησε ο Ταλλεϋράνδος. Προφανώς. Κανείς δεν μπουκάρει να απαγάγει όποιον δεν γουστάρει απλώς επειδή μπορεί και το κάνει. Δεν υπάρχει αμφιβολία φυσικά πως όταν διάφοροι δικτάτορες κι εγκληματίες ξεφεύγουν από το απυρόβλητο της προστασίας τους, δεν είναι κάτι απαραιτήτως δυσάρεστο για την ανθρωπότητα. Το επεσήμαναν όλοι οι ευρωπαίοι δημοκρατικοί ηγέτες. Είναι όμως λύση; Θα λυθούν όλα αν τους μαζέψουν οι καουμπόηδες χωρίς στοιχειώδεις εγγυήσεις νομιμότητας; Οχι, δεν είναι λύση. Ούτε θα τους μαζέψουν όλους. Ούτε θα λυθούν τα πάντα αν μαζέψουν τον ένα ή τον άλλο. Από την άλλη πλευρά κι έως ότου κάποιο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο επεκτείνει αμερόληπτα κι αποτελεσματικά τη δικαιοδοσία του στα απανταχού της υφηλίου καθάρματα, είναι άξιοι της μοίρας τους όποια μοίρα κι αν τους περιμένει. Δεν θα βάλουμε λοιπόν τα κλάματα που αναχώρησαν εσπευσμένα για τα ουρί του Παραδείσου ο Σαντάμ κι ο Καντάφι κι ο Μπιν Λάντεν κι ο αλ Μπαγκντάντι κι ο Νασράλα κι η παρέα της Χαμάς. Δεν θα λείψουν. Απλώς το πρόβλημα τελικά με τα μέσα δεν είναι μόνο ότι σπανίως αγιάζουν από τον σκοπό. Αλλά ότι υπάρχουν και φορές που τον μουτζουρώνουν. Είναι αλήθεια επίσης πως με τον Τραμπ, τα κριτήρια και τις μεθόδους του δεν είναι εύκολο να βγάλεις άκρη. Από τη μία τα βρίσκει κυνικά με τον Πούτιν παρ’ όλο που εκείνος έχει μπουκάρει στην Ουκρανία. Κι από την άλλη πλακώνει τον Μαδούρο για τον οποίο ο Πούτιν εξίσου κυνικά θεωρεί ότι κακώς μπούκαραν οι Αμερικανοί στη Βενεζουέλα. Πού θα σταματήσει αυτή η επίδειξη παντοδυναμίας και μεγαλομανίας; Αγνωστο. Ιδίως όταν δεν είναι σαφές τι, ποιος και γιατί θα ακολουθήσει. Τα υπόλοιπα αφήνω να τα βρείτε μόνοι και φυσικά τη συνέχεια θα τη δούμε. Να μην ξεχνάμε μόνο πως υπάρχουν φορές που ακόμη κι όταν ο σκοπός επιτυγχάνεται, τα μέσα εκδικούνται...

 Aπό "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Δεν περιμέναμε την προχθεσινή ημέρα για να καταλάβουμε ποιος είναι ο Ντόναλντ Τραμπ. Η εγκατάλειψη από τις ΗΠΑ των οποίων αυτός προεδρεύει της Ουκρανίας έχει πολλά επεισόδια – κι ανάμεσά τους, το επεισόδιο της ρήξης με δική του ευθύνη των δεσμών του δημοκρατικού δυτικού κόσμου. Η συνάντησή του με τον καταζητούμενο για εγκλήματα πολέμου Βλαντίμιρ Πούτιν, σε αμερικανικό έδαφος, ήταν τυπικό παράδειγμα αγνόησης του διεθνούς δικαίου. Δεν άκουσα γκρίνια γι’ αυτά.

Αντίθετα, η γκρίνια είναι ουρανομήκης μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από τον Τραμπ. Με αποτέλεσμα να γίνουμε όλοι νομικοί και διεθνολόγοι (προοδευτικοί, ασφαλώς), δηλώνοντας την οργή μας για τη διεθνή νομιμότητα, που παραβιάζει η Αμερική. Πρώτοι σε ανησυχία στην Ελλάδα το ΚΚΕ (που επέστρεψε στις εργοστασιακές ρυθμίσεις, κάνοντας συγκέντρωση καίγοντας αμερικανικές σημαίες) και ο Αλέξης Τσίπρας. Το ΚΚΕ, όταν εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία, είχε κάνει πορεία από τη ρωσική στην αμερικανική πρεσβεία! Oσο για τον Αλέξη Τσίπρα, ήταν φίλος του καθεστώτος Μαδούρο.

Για πολλά χρόνια, μέχρι την εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ το 2019, έκανα καθημερινή ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο «Ράδιο Καράκας». «Ράδιο Καράκας» λεγόταν και η στήλη μου στη σύντομης διάρκειας εφημερίδα «Ελευθερία του Τύπου», που κυκλοφόρησε όταν κατέρρεε ο ΔΟΛ και πριν ανακοινωθεί η επανέκδοση των «ΝΕΩΝ» με τη σημερινή τους ιδιοκτησία. Γιατί; Επειδή ήταν σκανδαλώδης η σχέση του αυταρχικού καθεστώτος Μαδούρο με τον Τσίπρα.

Τόσο σκανδαλώδης που, όταν, πριν ακόμα γίνει κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ, αποκαλύφθηκε ότι ο πρεσβευτής της Βενεζουέλας στην Ελλάδα είχε μακρύ χέρι και το χρησιμοποιούσε σε βάρος Ελληνίδων που εργάζονταν στην πρεσβεία (κόρες στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ), ο Τσίπρας είχε αλληλογραφήσει με τον Μαδούρο για να αποσιωπηθεί το θέμα. Τόση σκασίλα έχει για τη διεθνή νομιμότητα, ώστε συνεννοήθηκε με τον Μαδούρο για να μην εφαρμοστούν οι ελληνικοί νόμοι.

Αλλά μια και μιλάμε για τη διεθνή νομιμότητα, ας ακούσουμε την επικεφαλής της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, που κέρδισε το Νομπέλ Ειρήνης και για να της απονεμηθεί ριψοκινδύνευσε δραπετεύοντας από τη χώρα. «Κάποιοι μιλούν για εισβολή στη Βενεζουέλα», είπε η Ματσάδο, «και η απάντησή μου είναι ότι η Βενεζουέλα έχει ήδη υποστεί εισβολή. Εχουμε ρώσους πράκτορες, έχουμε ιρανούς πράκτορες. Εχουμε τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, που δρουν ελεύθερα σε συνεννόηση με το καθεστώς». Συν το κολομβιανό καρτέλ των ναρκωτικών. Πέφτετε απ’ τα σύννεφα;

Οσο για τις κατηγορίες που εκτοξεύονται κατά του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, ανώτατων στελεχών της ΕΕ καθώς και ηγετών χωρών της, μεταξύ των οποίων του έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, επειδή όλοι τους τόνισαν τη φύση του καθεστώτος Μαδούρο και την ανάγκη μετάβασης στη δημοκρατία, δεν με εκπλήσσουν. Τις εμπνέει η υποκρισία όσων επικαλούνται επιλεκτικά το διεθνές δίκαιο ή τους δημοκρατικούς κανόνες για να στηρίξουν αυταρχισμούς. Πολλοί απ’ αυτούς τους διαμαρτυρόμενους έχουν διαλέξει στρατόπεδο – κι αυτό είναι απέναντι στη δημοκρατική Δύση. Είναι οι οπαδοί της Χαμάς που ξεχνούν την 7η Οκτωβρίου, είναι όσοι κατηγορούν την αντίσταση της Ουκρανίας αδιαφορώντας για την προσάρτηση από τη Ρωσία της Κριμαίας το 2014 και εργαζόμενοι να μην υποστεί κυρώσεις η χώρα που τότε μόνη παραβίαζε το διεθνές δίκαιο.

Η σύλληψη του Μαδούρο είναι μια δίκαιη τιμωρία ενός δικτάτορα. Η δημοκρατική μετάβαση, όμως, ίσως να μην είναι κοντά – κι αυτό θα έπρεπε περισσότερο να μας λυπεί. Γιατί τη δημοκρατία έχουν ανάγκη οι πολίτες της ταλαίπωρης χώρας.

Περσέπολις

Η Μαρτζάν Σατράπι είναι μια καλλιτέχνις των κόμικς. Το βιβλίο της «Persepolis», στο οποίο αφηγείται με ασπρόμαυρα σχέδια την κατάρρευση του κοσμικού κράτους υπέρ του θεοκρατικού κράτους των Αγιατολάχ, δείχνει με ακρίβεια πώς οι στόχοι ενός δημοκρατικού κινήματος διαμαρτυρίας απέναντι σε έναν αυταρχισμό (του Σάχη, εν προκειμένω) μπορούν να χρησιμεύσουν σε δυνάμεις που, κατά βάθος, απεργάζονται τον δικό τους αυταρχισμό, είτε τον υποκινεί η προσωπική διεκδίκηση της αχαλίνωτης εξουσίας είτε μια ολοκληρωτική ιδεολογία όπως ο ισλαμισμός.

Η ευχή της βασικής ηρωίδας και των άλλων ηρώων της «Περσέπολης» είναι η επιστροφή στη χώρα τους της ελευθερίας – να κινούνται, να μιλούν, να ντύνονται και να πιστεύουν ό,τι θέλουν. Πολλοί απ’ όσους, αυτές τις μέρες, διαδηλώνουν στο Ιράν, απέναντι στον πιο άγριο αυταρχισμό του καθεστώτος, θα μπορούσαν να είναι αναγνώστες της ιστορίας της Σατράπι. Αγωνίζονται με πάθος για την ελευθερία – γνωρίζοντας ότι πολύ δύσκολα θα την κατακτήσουν μόνοι τους. Πιθανόν, δεν ξέρουν ότι στον δυτικό κόσμο, απ’ όπου περιμένουν συμπαράσταση και βοήθεια, ένα αυτοπροσδιοριζόμενο ως «προοδευτικό» ποσοστό είναι εναντίον τους. Γιατί; Επειδή διεκδικούν την ελευθερία, αυτονόητο αγαθό στον δυτικό κόσμο, που στο όνομα των δικαιωμάτων σχετικοποιείται – και στο όνομα των ταυτοτήτων φαλκιδεύεται.

Είναι όμως μεγάλη απογοήτευση να αναμένεις συμπαράσταση και να σου επιστρέφει σιωπή.

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26

ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Π. ΜΑΛΟΥΧΟΥ

Μπορεί η φύση να απεχθάνεται το κενό, όμως η διεθνής πολιτική το βλέπει πάντοτε ως ευκαιρία για επέκταση κυριαρχίας. Αυτή ήταν, είναι και θα παραμείνει η βασική συνθήκη με την οποία λειτουργεί ο καταμερισμός ισχύος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων του κόσμου: όποιος αφήνει χώρο αυτομάτως τον καθιστά πρόκληση για εκείνον που μπορεί, ή που πιστεύει ότι μπορεί, να τον γεμίσει.

Η τραγική για τη διεθνή ισορροπία ισχύος περίοδος Ομπάμα έσπειρε και άφησε πίσω της τέρατα: αυτή ήταν που άνοιξε την όρεξη της Μόσχας για την εισβολή στην Ουκρανία, όταν ο Πούτιν έκανε ανενόχλητος μια χαψιά την Κριμαία, όπως αυτή ήταν που έφερε χάος στη Βόρεια Αφρική, το οποίο σήμερα πληρώνει ακόμα και η Ελλάδα όταν η Λιβύη έχει καταντήσει πλέον τουρκικό προτεκτοράτο. Εξίσου αφηνίασε και η Κίνα, με τον δικό της τρόπο, που τόσο πολύ συνήθισε ώστε εκτός από την κυριαρχία της στην Αφρική και αλλού, όπως και στις παγκόσμιες αγορές, έφτασε στο σημείο να θέλει να ελέγξει και τη Διώρυγα του Παναμά!

Σε όλα αυτά, οι Ευρωπαίοι ήταν πάντοτε κάτι ανάμεσα σε ανύπαρκτους ή ακόμα και συνεταίρους εκείνων που σήμερα λένε ότι τους απειλούν με πόλεμο! Και, παρά το γεγονός ότι κατ’ ουσίαν είπαν «μπράβο» στην υπόθεση Μαδούρο – ο Μακρόν ευθέως –, οι μόνοι που μονίμως τους φταίνε για όλα, είναι οι Αμερικανοί. Που, χωρίς αυτούς, θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι πολύ απλά δεν έχουν μέλλον ανάμεσα στους αυταρχικούς γίγαντες της Ανατολής. Δεν έχουν ελπίδα. Καμία.

Οι περίοδοι ηρεμίας είναι μειοψηφικές και περιορισμένες στην Ιστορία – συνήθως επικρατούν οι συγκρούσεις ανταγωνισμών καταμερισμού της ισχύος. Εδώ και καιρό είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι σήμερα βιώνουμε τη μετάβαση από αυτή τη σπανιότητα στην «κανονικότητα» της αναταραχής. Τώρα, ειδικά μετά το Καράκας, κάτι έγινε ακόμα πιο ξεκάθαρο: όχι απλώς το ποιοι είναι οι μεγάλοι «παίκτες» της επερχόμενης επιχειρούμενης αναδιανομής ισχύος – το ποιοι δεν είναι το ξέραμε έτσι κι αλλιώς – αλλά και το πώς αυτοί θα λειτουργούν, σε έναν νέο κόσμο που θα μπορούσε κανείς να τον αποκαλέσει των «τριάμισι πόλων».

Οι τρεις μεγάλοι πραγματικοί πόλοι είναι φυσικά οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα. Ο… μισός ίσως θα υπέθετε κάποιος ότι είναι η Ευρώπη – ασφαλώς και δεν είναι: είναι η εκ νέου ανερχόμενη στρατιωτική μεγάλη δύναμη μέσα της, η Γερμανία, η οποία λειτουργεί φυσικά για λογαριασμό της παρά τις ψευδαισθήσεις που ακόμα πολλοί επιμένουν να θέλουν να έχουν.

Σε αυτόν τον κόσμο, ο πλέον αυταρχικός και επιθετικός παράγοντας είναι η Ρωσία. Ακολουθεί η Κίνα, που εξάγει τον αυταρχισμό της με εντελώς διαφορετικό τρόπο, πλην όμως με επίσης πάρα πολύ σοβαρά και επικίνδυνα αποτελέσματα. Και, τώρα, μετά το Καράκας, και αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπενθυμίζουν και στους δύο παγκόσμιους ανταγωνιστές τους ότι μπορούν, εφόσον το θελήσουν, να μιλήσουν επίσης στη γλώσσα της επιβολής: αυτή είναι η κύρια σημασία αυτής της επιχείρησης, χωρίς φυσικά να υποτιμά κανείς στο ελάχιστο την ενεργειακή της διάσταση και όχι μόνον.

Η ουσία είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες όχι απλώς επιστρέφουν πλέον επιθετικά στον ανταγωνισμό των παγκόσμιων δυνάμεων, μα και αποδεσμεύονται από αυτοπεριορισμούς που οι δυτικές δημοκρατίες επιβάλλουν σε γενικές γραμμές στους εαυτούς τους. Και αυτό σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο από ό,τι λ.χ. στο Ιράκ – δεν υπάρχει σύγκριση.

Η Ρωσία και η Κίνα έχουν επωφεληθεί τα μέγιστα από τέτοιους αυτοπεριορισμούς. Τους έχουν αξιοποιήσει συστηματικά με πλήθος τρόπους επί πολλά χρόνια, τόσο σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο και με την Ευρώπη. Ο επιθετικός αυταρχισμός των χωρίς όρια δύο αυτών υπερδυνάμεων έχει πατήσει σε πολύ γόνιμο γι’ αυτές έδαφος στις δυτικές δημοκρατίες. Καλώς ή κακώς, αυτή είναι η πραγματικότητα. Και, βεβαίως, δεν πρόκειται να σταματήσουν μόνες τους.

ΟΙ (ΚΑΙ) ΜΑΔΟΥΡΟΠΛΗΚΤΟΙ ΞΕΝΟΔΟΥΛΟΙ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΩΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΦ' ΕΑΥΤΩΝ ΠΑΡ' ΗΜΙΝ, ΠΛΑΝΩΝΤΑΙ ΟΤΙ ΘΑ...ΚΑΤΑΚΕΡΑΥΝΩΣΟΥΝ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟ...

 Από την "Εφ.Συν", και...

"Εφ.Συν", πρωτοσέλιδο. 05/01/26

....από το "ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ" που έβγαλε φύλλο εκτάκτως

"ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ", πρωτοσέλιδο, 05/01/26

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης μόνον ευρύτερα σχήματα συνεργασίας μπορούν να εξασφαλίσουν ενεργό συμμετοχή στη διαχείριση των υπερεθνικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κάθε χώρα. Το ζητούμενο είναι να καταστεί η Ένωση δύναμη προόδου για τους λαούς της και όχι μηχανισμός διαχείρισης των υστερήσεών τους. Για να γίνει αυτό, η Ένωση θα πρέπει να εμβαθύνει την ενοποίηση της στο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο και να επαναπρσδιορίσει το περιεχόμενο της ενοποίησης στη βάση των σημερινών συνθηκών της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη. Όχι λιγότερη Ευρώπη. Η Ελλάδα θα πρέπει να επιδιώξει την μετεξέλιξη της Ένωσης. Η συμμετοχή της στο νέο υπό διαμόρφωση σχήμα θα εξαρτηθεί από τις επιδόσεις της και την ουσιαστική συμβολή της σ’ αυτό....

 Από "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ" (φύλλο 05/03/14)

"ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ", 05/01/14

Άρθρο του Κώστα Σημίτη, 

από "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"

Ο στόχος του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, όταν ξεκίνησε την δεκαετία του 1950, ήταν κυρίως πολιτικός. Να εξαλειφθούν οι αιτίες των πολεμικών αναμετρήσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών με την βαθμιαία οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής πολιτικής ομοσπονδίας. Τα κράτη-μέλη ήταν έξη, ένας όμιλος αναπτυγμένων χωρών με πολλές ομοιότητες. Η δυναμική της παγκόσμιας εξέλιξης οδήγησε σε διεύρυνση του ομίλου και σε όλο και στενώτερη κοινή δράση. Τα μέλη έγιναν είκοσι οκτώ. Οι πλούσιοι του Βορρά πρέπει να συζήσουν με τους φτωχούς του Νότου. Οι αναπτυγμένες δημοκρατίες της Δυτικής Ευρώπης με τους κληρονόμους του σοβιετικού αυταρχισμού της Ανατολικής Ευρώπης. 

Το σχήμα, όπως διαμορφώθηκε μέχρι σήμερα, δεν ανταποκρίνεται πια στις ανάγκες. Παρουσιάζει όλο και περισσότερες δυσλειτουργίες. Η Ένωση βρίσκεται σε «διαδικασία μετάβασης» χωρίς να έχει ορισθεί το «προς τα πού». Οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Ευρωπαικού Κοινοβουλίου τον προσεχή Μαιο μπορεί να αποτελεσουν ένα σημαντικό σταθμό σ’ αυτήν τη μεταβατική διαδικασία.

Η αφετηρία του προβλήματος είναι ότι η Ευρωζώνη είναι μια ατελής οικονομική και νομισματική ένωση χωρών-μελών με διαφορετικά διαρθρωτικά χαρακτηριστικά. Όταν ιδρύθηκε, δεν υπήρχε σχέδιο οικονομικής διακυβέρνησης που θα αντιμετώπιζε τις ανισότητες μεταξύ του αναπτυγμένου πυρήνα και των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών της περιφέρειας. Οι δημιουργοί της θεωρούσαν ότι οι αυτοματισμοί της αγοράς θα εξαλείψουν βαθμιαία τις ανισορροπίες. Οι εξελίξεις τους διέψευσαν. Οι διαφορές εντάθηκαν. Έλειψαν τραγικά οι διαδικασίες για την συστηματική προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης. Οι ωφέλειες δεν κατανεμήθηκαν ισόρροπα σε όλα τα μέλη.

Οι διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις δεν επέτρεψαν τη λύση του προβλήματος. Οι αναπτυγμένες χώρες του Βορρά θεωρούν, ότι σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να αλλάξει ο κανόνας που αποκλείει την επιβάρυνση μιας χώρας είτε με την πληρωμή των χρεών άλλων χωρών είτε με τη μεταφορά πόρων από τους «πλούσιους» στους «φτωχούς». Η υποχρέωση αλληλεγγύης, η οποία τις βαρύνει, δεν μπορεί να επεκταθεί πέραν των όσων έχουν συμφωνηθεί στις Συνθήκες.

Από τις περιφερειακές χώρες έχουν προταθεί διάφοροι τρόποι για να ξεπερασθεί το πρόβλημα. Έχει για παράδειγμα διατυπωθεί η άποψη ότι κάθε χώρα της Ευρωζώνης θα πρέπει ανάλογα με τις οικονομικές εξελίξεις, είτε να παίρνει μέτρα σταθεροποίησης όπως τον περιορισμό των κρατικών δαπανών, είτε να αυξάνει τη ζήτηση στο εσωτερικό της και έτσι τις εισαγωγές από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. Τούτο και αν ακόμη η ακολουθούμενη πολιτική οδηγεί σε υπέρβαση του προβλεπόμενου ανωτάτου ορίου πληθωρισμού. Ταυτόχρονα θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα υπερεθνικό σύστημα κάλυψης (ασφάλισης) των κρατών μελών στο οποίο θα συνεισφέρουν όλα τα μέλη ανάλογα του μεγέθους των οικονομιών τους. Το σύστημα θα παρέχει στοχευμένη στήριξη σε χώρες που έχουν υποστεί σοβαρά οικονομικά πλήγματα.

Απέναντι στις προτάσεις αυτές οι χώρες μέλη είναι αρνητικές ή διστακτικές. Θέλουν να δουν την εξειδίκευσή τους, να υπάρξει συζήτηση για να εντοπισθούν με σαφήνεια οι πιθανές επιπτώσεις και τα βάρη που αναλαμβάνουν. Η επικρατούσα κατάσταση δυσκολεύει την εξεύρεση ενός κοινά αποδεκτού δρόμου. Εχθρότητες έχουν παγιοποιηθεί, η κοινή γνώμη είναι δύσπιστη, τα ευρωπαϊκά όργανα έχουν χάσει κύρος. Και προπαντός δεν υπάρχει σύμπνοια. Τα παραδείγματα είναι πολλά.

To "σενάριο της Ιφιγένειας"

Η Ένωση έχει χρηματοδοτήσει με διάφορους τρόπους την Ελλάδα μέχρι και τις αρχές του 2013. Το ύψος των πόρων και εγγυήσεων που διατέθηκαν φτάνει τα 340 δις περίπου. Είναι μια πρωτόγνωρη σε παγκόσμιο επίπεδο χρηματοδότηση. Πραγματοποιήθηκε όμως με τρόπο που προκάλεσε την οικονομική κατάρρευση της χώρας. Τόσο το Ινστιτούτο Bruegel όσο και το ΔΝΤ επισήμαναν ότι τα μέτρα που επιβλήθηκαν από τους δανειστές δεν είχαν μελετηθεί ικανοποιητικά. Πολλοί Έλληνες αλλά και πολλοί Πορτογάλοι, Ιταλοί και Ισπανοί θεωρούν ότι η χώρα τους πρέπει να απαλλαγεί το ταχύτερο από την παρουσία των επιτηρητών της Ένωσης και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Στη Γερμανία, στην Αυστρία, στην Ολλανδία αλλά και σε άλλες χώρες ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού θεωρεί την συμπαράσταση προς την Ελλάδα υπερβολική. Ζητούν την αποχώρηση της Ελλάδος από την Ευρωζώνη. «Το σενάριο της Ιφιγένειας», η Ελλάδα να θυσιασθεί για να επανέλθει «ούριος άνεμος» στην Ευρωζώνη, παραμένει πιθανό. Ιδίως γιατί το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο και δεν πρόκειται να περιορισθεί το 2020 στο 124% του ΑΕΠ, όπως είναι ο στόχος.

Οι εθνικολαϊκιστικές δυνάμεις έχουν ενισχυθεί σε πολλές χώρες της Ένωσης και επιδιώκουν να σταματήσουν την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Βουλευτές και πολίτες διαμαρτύρονται με ποια λογική και με ποια νομιμοποίηση «οι Βρυξέλλες» θα καθορίζουν τους μισθούς και τις συντάξεις στις χώρες τους και επισημαίνουν στα κράτη μέλη τα ελλείμματα του προϋπολογισμού τους και τα υπερβολικά χρέη τους ώστε να μειώσουν τις δαπάνες τους. Όμως ήδη με τούς νέους κανονισμούς οι έλεγχοι καθίστανται νόμιμοι και μάλιστα προβλέπονται πρόστιμα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης στις κοινοτικές επιταγές. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει καταλογίσει μέχρι στιγμής πρόστιμα για να μην ενταθούν οι αντιδράσεις. Η αναγκαία για την πρόοδο της Ένωσης ενιαία οικονομική διακυβέρνηση προϋποθέτει τη μετάθεση αρμοδιοτήτων από τα κράτη μέλη προς το ευρωπαϊκό κέντρο. Όμως ούτε ως προς την έκταση της μεταφοράς των εξουσιών ούτε ως προς τον τρόπο άσκησής του από το κέντρο υπάρχει ταύτιση απόψεων. Αμφιβολίες προέκυψαν και για ποιο είναι αυτό το κέντρο.

Πολύπλοκοι μηχανισμοί

Η «τραπεζική ένωση» συζητείται στην Ευρωζώνη από το 2010. Επιδίωξη ήταν και είναι να λειτουργήσει στις αρχές του 2015. Ένα από τα κεντρικά σημεία τριβής παρέμενε επί καιρό το θέμα, ποιος θα λαμβάνει την απόφαση για το κλείσιμο και την εκκαθάριση μιας τράπεζας. Σύμφωνα με τις Συνθήκες αρμόδια είναι είτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είτε το Συμβούλιο Υπουργών. Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία δεν μπορούσαν όμως να δεχθούν ότι θα κλείνουν τράπεζές τους χωρίς να έχουν οι ίδιες τον πρώτο λόγο. 

Το αποτέλεσμα μετά από συνεχείς διαπραγματεύσεις ήταν ένα νέο σχήμα μνημείο πολυπλοκότητας. Στα όργανα που θα αποφασίζουν και θα εκτελούν την εκκαθάριση κεντρικό ρόλο θα παίζουν σε χώρες τον πυρήνα της Ευρωζώνης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συμμετέχει μόνον περιορισμένα. Ο ρόλος του Συμβουλίου των Υπουργών θα είναι μειωμένος σε σχέση με τις συνήθεις εξουσίες του.

Κάθε πρόβλημα απαιτεί λοιπόν λόγω του συσχετισμού δυνάμεων ειδική μεταχείριση με αποτέλεσμα συνεχείς συμβιβασμούς ιδιαίτερες λύσεις, νέες επινοήσεις, μεταστροφές πολιτικής και το χειρότερο μακρά περίοδο αδράνειας ώστε να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις. Αναπόφευκτη συνέπεια είναι οι λύσεις να γίνονται όλο και πιο δύσκολες. 

Η χρηματοδότηση της Ελλάδας αποτελεί ένα επιπλέον παράδειγμα. Πραγματοποιήθηκε με διμερή δάνεια των μελών της Ευρωζώνης, ακολούθησε μετά η ανάθεση του θέματος στον Μηχανισμό Χρηματοοικονομικής Σταθεροποίησης (ESFS), τον οποίο διαδέχτηκε αργότερα ο Μηχανισμός Σταθεροποίησης (ESM). Παρά ταύτα χρειάστηκε αναδιάρθρωση (κούρεμα) του χρέους που αποφασίστηκε από τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης. Στην Κύπρο κλήθηκαν οι μέτοχοι και οι καταθέτες των τραπεζών να συμμετάσχουν στη διάσωσή τους (bail in), πράγμα που δεν συνέβη στην Ιρλανδία και την Ισπανία. Η νέα αυτή πρακτική φαίνεται ότι θα αποτελέσει πια κανόνα, αν και την περίοδο 2010-2012 είχε σαφέστατα απορριφθεί.

Μία επιπρόσθετη δυσκολία προκύπτει από το γεγονός, ότι οι τροποποιήσεις των Συνθηκών είναι εξαιρετικά δύσκολες. Οι κανόνες που ισχύουν σε ορισμένες χώρες προβλέπουν είτε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ή την ψήφιση της νέας ρύθμισης από ειδική πλειοψηφία του κοινοβουλίου. Η απόρριψη του σχεδίου Ευρωπαϊκού Συντάγματος από τη Γαλλία και την Ολλανδία το 2005 οδήγησε την Ένωση να επιδιώκει λύσεις που δεν απαιτούν μεταβολή των Συνθηκών, λύσεις καθόλου εύκολες.

Εμβάθυνση της ενοποίησης

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε υπό την πίεση της κρίσης μία πολυεπίπεδη υπερεθνική διακυβέρνηση. Αλλά η μορφή και οι στόχοι της είναι ακόμη ρευστοί. Τα εθνικά κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει κανόνες για τις περαιτέρω εκχωρήσεις κυριαρχίας, τις αρχές της συνεργασίας και τα βάρη τα οποία θα πρέπει να αναλάβουν. Ούτε έχουν συγκεκριμενοποιήσει το περιεχόμενο της μελλοντικής πολιτικής τους αποφασίζοντας αν και σε ποιο μέτρο θα υπάρχου κεντρικές πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη και τον περιορισμό των κοινωνικών ανισοτήτων. Η συνέχεια είναι αβέβαιη. Η αδράνεια, οι μεταστροφές πολιτικής, οι νέες αναζητήσεις και οι νέες λύσεις θα συνοδεύονται από πολιτικούς και οικονομικούς κλυδωνισμούς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξακολουθήσει να υπάρχει. 

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης μόνον ευρύτερα σχήματα συνεργασίας μπορούν να εξασφαλίσουν ενεργό συμμετοχή στη διαχείριση των υπερεθνικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κάθε χώρα. Το ζητούμενο είναι να καταστεί η Ένωση δύναμη προόδου για τους λαούς της και όχι μηχανισμός διαχείρισης των υστερήσεών τους. Για να γίνει αυτό, η Ένωση θα πρέπει να εμβαθύνει την ενοποίηση της στο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο και να επαναπρσδιορίσει το περιεχόμενο της ενοποίησης στη βάση των σημερινών συνθηκών της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη. Όχι λιγότερη Ευρώπη. Η Ελλάδα θα πρέπει να επιδιώξει την μετεξέλιξη της Ένωσης. Η συμμετοχή της στο νέο υπό διαμόρφωση σχήμα θα εξαρτηθεί από τις επιδόσεις της και την ουσιαστική συμβολή της σ’ αυτό.

Τι μένει; Μένει αυτό που λέγαμε στην αρχή: ο Μητσοτάκης κι απέναντί του ο αδυσώπητος χρόνος. Πριν από μερικούς μήνες, ο πρόεδρος Μακρόν έλεγε στο στενό περιβάλλον του πως «καταλαβαίνω τη δυσφορία του κόσμου να βλέπει τον ίδιο άνθρωπο για δέκα χρόνια στην ίδια θέση». Είναι μια έντιμη διαπίστωση. Διότι ο χρόνος δεν είναι ουδέτερη παράμετρος. Φέρνει κόπωση, βαρεμάρα, ανυπομονησία, δυσανεξία, φθορά. Δεν συγχωρεί εύκολα κι ακόμη δυσκολότερα χαρίζει ελαφρυντικά. Ακόμη και απλές καθυστερήσεις ή ολιγωρίες στη ζωή μιας κυβέρνησης μεγεθύνονται εύκολα κάτω από ένα απλό ερώτημα. Γιατί δεν τα κάνατε, επτά ολόκληρα χρόνια; Και γιατί περιμένετε μια τρίτη θητεία για να κάνετε ό,τι δεν κάνατε έως τώρα; Ο Μητσοτάκης χρειάζεται στη μάχη του με τον χρόνο να διαμορφώσει στο ερώτημα αυτό μια πειστική απάντηση....

 Aπό "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 03-04/01/26

ΤΟΥ Ι.Κ. ΠΡΕΤΕΝΤΕΡΗ

Στον έβδομο χρόνο της πρωθυπουργίας του, ο Μητσοτάκης δεν αντιμετωπίζει και πολλούς υπολογίσιμους αντιπάλους.

Εκτός από έναν, που είναι όμως και ο πιο αδυσώπητος. Τον χρόνο. Και με αυτόν δίνει ουσιαστικά μάχη για την τρίτη τετραετία.

Ο χρόνος μπορεί να μη σκοτώνει αλλά αφήνει πληγές. Και ποτέ δεν ξέρεις ποια πληγή θα επουλωθεί, ποια θα κακοφορμίσει και ποια θα σε στείλει να συναντήσεις τον Δημιουργό σου.

Στον κυβερνητικό χρόνο, τα σημάδια είναι ορατά. Η κυβέρνηση ξανασηκώνεται με όλο και μεγαλύτερη δυσκολία έπειτα από κάθε αναμέτρησή της «με τα γεγονότα».

Η αλήθεια είναι ότι έως τώρα δεν έχει κάνει κάποιο καταστροφικό λάθος, ούτε έχει συναντήσει στη διαχείριση των πραγμάτων κάποιο ανυπέρβλητο εμπόδιο.

Αλλά ο χρόνος αφήνει πληγές. Μικρές ή μεγάλες. Η διαχείρισή του είναι από μόνη της ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο.

Ιδίως όταν δεν έχεις ορατό αντίπαλο.

Πολλοί το θεωρούν πλεονέκτημα. Λάθος. Είναι ταυτοχρόνως και σοβαρό μειονέκτημα. «Η αξία του ηττημένου δίνει δόξα στον νικητή», λέμε στην μπάλα, αν και μάλλον για να παρηγορήσουμε τον ηττημένο.

Αλλά εδώ δεν έχουμε ηττημένο. Δεν έχουμε καν σοβαρό ματς. Ο νικητής καταλήγει να δοξάζεται μόνος του, πράγμα που καταντάει και κουραστικό και ανώφελο.

Ενα ερώτημα λοιπόν είναι πώς θα διαχειριστεί ο Μητσοτάκης τον χρόνο έως τις εκλογές.

Κανείς φυσικά δεν μπορεί να προβλέψει έναν παράγοντα εξ ορισμού αστάθμητο.

Αλλά, τηρουμένων των επιφυλάξεων, μάλλον δεν περιμένουμε εκπλήξεις. Στην καλύτερη περίπτωση η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να κλείσει μερικές τρύπες, όπως η δίκη για τα Τέμπη και οι αναταράξεις στον αγροτικό τομέα.

Την ίδια στιγμή όμως τα μάτια του Μητσοτάκη θα είναι στραμμένα στην οικονομία. Αν η βελτίωση των μεγεθών συνεχιστεί, θα μπορέσει να σχεδιάσει τις εκλογές με μεγαλύτερη άνεση.

Αλλά και στα εξωτερικά. Οπου η πρόσθετη δυσκολία είναι ότι πολλές παράμετροι δεν εξαρτώνται από τον Μητσοτάκη – με δεδομένες άλλωστε τις χαοτικές συμπεριφορές της προεδρίας Τραμπ και τη διεθνή αβεβαιότητα που επικρατεί.

Αρκούν όμως αυτά; Μεταξύ μας, δεν νομίζω.

Πολύπειρος πολιτικός μού έλεγε πριν από κάποιο καιρό πως το μεγαλύτερο πρόβλημα του Μητσοτάκη δεν είναι αν θα διεκδικήσει μια τρίτη θητεία, αλλά αν θα εξηγήσει πειστικά τι τη θέλει και γιατί.

Χρειάζεται δηλαδή ένα αφήγημα και μια επαγγελία που «θα νικήσουν τον χρόνο». Κανείς δεν βγάζει πρωθυπουργό αν δεν ξέρει για ποιο λόγο θα τον βγάλει. Κι έως τώρα η δεύτερη τετραετία Μητσοτάκη δεν έχει προσφέρει ούτε αφήγημα ούτε επαγγελία.

Προφανώς η «έλλειψη άλλου» είναι ένα ισχυρό επιχείρημα. Αλλά κι αυτό έχει ημερομηνία λήξεως.

Παραδόξως λοιπόν πολλά βασικά χαρακτηριστικά της μάχης με τον χρόνο που προδιαγράφεται θα προσδιοριστούν από τους αντιπάλους του Μητσοτάκη.

Για την ακρίβεια, από το αν θα εμφανίσουν αυτόν «τον άλλο». Αν θα μπορέσουν δηλαδή να συγκροτήσουν ένα αντίπαλο δέος για να αντιπαρατεθούν σοβαρά και πειστικά στο κυβερνητικό σύστημα εξουσίας.

Αν (με λίγα λόγια) διαμορφώσουν το αφήγημα και την επαγγελία που τους λείπουν.

Εως τώρα έχουν αποτύχει με όλες τις ευκαιρίες και όλες τις μεθόδους. Απλώς κάνουν φασαρία.

Και η τελευταία προσπάθεια που ήταν το πολυτραγουδισμένο rebranding Τσίπρα μάλλον οδεύει για μια τρύπα στο νερό.

Λογικό. Ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχει παρουσιάσει μια πειστική προοπτική για το μέλλον, ούτε κανείς επιθυμεί μια επιστροφή στο παρελθόν.

Για να το πω απλά, το παλιό ακροατήριο δεν τραβάει πια, ενώ το νέο αναζητείται εναγωνίως μπροστά σε άδεια καθίσματα.

Είναι ίσως άδικο συμπέρασμα για έναν νέο άνθρωπο όπως ο πρώην πρωθυπουργός, αλλά το «νέο» δεν προκύπτει με σαφήνεια από την έως τώρα προσπάθειά του.

Δεν ξέρει; Δεν μπορεί; Δεν θα το κρίνουμε εμείς.

Ενας πραγματικά νέος αλλά και αστάθμητος παράγοντας είναι το φημολογούμενο κόμμα Καρυστιανού.

Αν προκύψει όμως, περισσότερο θα προσθέσει έναν ακόμη παράγοντα σύγχυσης στην αντιπολίτευση, παρά μια απειλή στην κυβέρνηση.

Το κυβερνητικό μπλοκ του εκλογικού σώματος δεν φαίνεται να επηρεάζεται ιδιαίτερα από εξάρσεις. Είναι προσανατολισμένο στη σταθερότητα και την ομαλότητα, χωρίς διάθεση για περιπέτειες.

Φυσικά, ξεσπάσματα συναισθηματισμού πάντα θα υπάρχουν. Στην Ελλάδα ζούμε, κι η δίκη για τα Τέμπη θα δώσει τις ευκαιρίες.

Η «χαροκαμένη μάνα» άλλωστε είναι πάντα μια δημοφιλής φιγούρα του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Παρόλο που η αείμνηστη και γλυκύτατη Ελένη Ζαφειρίου μπορεί να την έπαιξε με επιτυχία σε κάπου εκατό ταινίες, αλλά ποτέ δεν έφτιαξε κόμμα ή παράταξη.

Οι υπόλοιποι δύσκολα θα συγκροτήσουν κάτι περισσότερο από εκείνο που ήδη είναι. Οριακά, κάποιες εξ ανάγκης συνενώσεις θα τους βοηθήσουν να ξαναβρεθούν στη Βουλή.

Εστω χωρίς μεγάλες προσδοκίες. Εστω με χαμηλές πτήσεις.

Τι μένει; Μένει αυτό που λέγαμε στην αρχή: ο Μητσοτάκης κι απέναντί του ο αδυσώπητος χρόνος.

Πριν από μερικούς μήνες, ο πρόεδρος Μακρόν έλεγε στο στενό περιβάλλον του πως «καταλαβαίνω τη δυσφορία του κόσμου να βλέπει τον ίδιο άνθρωπο για δέκα χρόνια στην ίδια θέση». Είναι μια έντιμη διαπίστωση.

Διότι ο χρόνος δεν είναι ουδέτερη παράμετρος. Φέρνει κόπωση, βαρεμάρα, ανυπομονησία, δυσανεξία, φθορά. Δεν συγχωρεί εύκολα κι ακόμη δυσκολότερα χαρίζει ελαφρυντικά.

Ακόμη και απλές καθυστερήσεις ή ολιγωρίες στη ζωή μιας κυβέρνησης μεγεθύνονται εύκολα κάτω από ένα απλό ερώτημα.

Γιατί δεν τα κάνατε, επτά ολόκληρα χρόνια; Και γιατί περιμένετε μια τρίτη θητεία για να κάνετε ό,τι δεν κάνατε έως τώρα;

Ο Μητσοτάκης χρειάζεται στη μάχη του με τον χρόνο να διαμορφώσει στο ερώτημα αυτό μια πειστική απάντηση.

ΓΙΑΤΙ ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΠΡΟΩΘΗΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΚΡΟΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΩΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΕΝΩΝ ΧΕΡΣΑΙΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΝΗΣΩΝ...

 Aπό την "EΣΤΙΑ"

"ΕΣΤΙΑ", 02/01/26

Ο Πούτιν έχει τον ίδιο στόχο, τον εκρωσισμό της (Ουκρανίας). Και όχι μόνον. Θα ήθελε, στα πλαίσια ενός αδιανόητου μεγαλοϊδεατισμού, συγκαλυμμένου από τον μανδύα της απειλής εκ δυσμών, να επεκτείνει τα σημερινά σύνορα της Ρωσίας μέχρι το ρωσικό Καλίνινγκραντ, δυτικά της Ληθουανίας, αρχής γενομένης από την ποδοπάτηση της Υπερδνειστερίας, ένα άτυπο “εξωτερικό κρατίδιο – προτεκτοράτο” της Ρωσίας. Μια επεκτατική πολιτική, την οποία τρέμουν οι χώρες της κεντρικής Ευρώπης, έστω και αν μείνει στα όρια της Ουκρανίας. Και είναι ζωτικής σημασίας να την αναχαιτίσει η Δύση, στην οποίαν “ανήκομεν”. Αυτή, φρονούμε, είναι η σωστή πλευρά της ιστορίας. Τίθεται το ερώτημα, ποια δύναμη κινεί τους λαούς; Τί είναι εξουσία; Φτάνει “ο δυϊσμός της σύμπτωσης και της μεγαλοφυΐας”, για να δημιουργηθούν γεωπολιτικοί κραδασμοί και εκατόμβες θυμάτων; Πολλές οι απόψεις. Ένας ιστορικό-φιλόσοφος θα παρατηρήσει: “Από ηθικής απόψεως, σαν αίτιο του γεωπολιτικού γεγονότος, παρουσιάζεται η εξουσία. Από φυσικής απόψεως, αίτιο είναι εκείνοι που υπακούουν στην εξουσία. Επειδή, όμως, δεν μπορεί καν να νοηθεί ηθική δράση χωρίς τη φυσική δράση, το αίτιο του γεγονότος βρίσκεται στη συνένωση και των δύο”. Το βέβαιο είναι, ότι μετά από δεκαετίες ξαναγυρίζουμε στον ρωσικό επεκτατισμό, και στην αναγκαστική ανάληψη πρωτοβουλιών από τη Δύση για τον περιορισμό του. Επανέρχεται πλέον ο δυϊσμός “expansion-containment” των δεκαετιών του Ψυχρού Πολέμου από το 1947. Φαίνεται πως αυτή είναι η αναπόφευκτη γεωπολιτική μοίρα του βόρειου γήινου ημισφαίριου, αφού κάποιοι επιμένουν να πολιτεύονται με γεωπολιτικές νόρμες του 19ου αιώνα....

Ουκρανική διοίκηση. Δεν δημιουργείς εκατόμβες, ένθεν κακείθεν ενός αδιανόητου πολεμικού μετώπου, για να αποτρέψεις τη βούληση ενός ανεξάρτητου κράτους να επιλέγει ελεύθερα τους εταίρους και συμμάχους του, για τη δική του ασφάλεια και ευημερία. Ναι, δεν μπορούμε σήμερα ως Έλληνες να αποδεχθούμε ένα καθεστώς “εισβολής και κατοχής”, όταν αντίστοιχα ένα τέτοιο καθεστώς αποτελεί εδώ και πέντε δεκαετίες χαίνουσα πληγή για τον Ελληνισμό.

Με αφορμή το επεισόδιο των Ιμίων, Ιανουάριος 1996, απλοί Ρώσοι πολίτες μας έλεγαν, “δεν ξέρουμε τι γίνεται εκεί κάτω, εμείς πάντως είμαστε με την Ελλάδα, λόγω ιστορίας και Ορθοδοξίας”. Δηλαδή;

Κρεμλίνο, το ημερολόγιο δείχνει 12 Νοεμβρίου 1472. Ιβάν και Σοφία εισέρχονται στον ορθόδοξο ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η κατανυκτική ατμόσφαιρα ταράσσεται από τη στεντόρεια φωνή του ελληνόφωνου διάκου, “Ευλόγησον Δέσποτα”. Αρχίζει η τέλεση του μυστηρίου των γάμων τους.

Ναι, ο Θωμάς Παλαιολόγος, τελευταίος Δεσπότης του Μυστρά, αδερφός του τελευταίου Βυζαντινού Αυτοκράτορα, Κωνσταντίνου Παλαιολόγου ΙΑ’, θα αφήσει την τελευταία του πνοή εξόριστος στην Ιταλία, και επειδή και η σύζυγός του θα πεθάνει νωρίς, την κηδεμονία της πρωτότοκης κόρης τους, Ζωής, θα αναλάβει ο Ρωμαιοκαθολικός Καρδινάλιος, Βησσαρίων, ο οποίος θα πετύχει συνοικέσιο της Ζωής με τον Ιβάν Γ’, ηγεμόνα της Μοσχοβίας.

Στην πρώτη ρωσική πόλη, στο ταξείδι προς τη Μόσχα, η Ζωή θα επανέλθει από τον προσωρινό καθολικισμό στην ορθοδοξία και θα μεταβαπτισθεί σε Σοφία. Η Σοφία, λοιπόν, “μεταφέρει” στη Μόσχα και τα βυζαντινά σύμβολά, τον Δικέφαλο Αετό, που θα αποτελέσει τον θυρεό και την προσωπική σφραγίδα του γαμπρού των Ελλήνων, με την ένδειξη, «Ιβάν, ελέω θεού, μέγας Πρίγκιπας και Αυτοκράτορας πασών των Ρωσιών». Η Μόσχα, Τρίτη Ρώμη!

Ο γιός του Ιβάν Γ’ και της Σοφίας Παλαιολογίνας, Βασίλειος Γ’, ηγεμόνας της Ρωσίας, (ο τσάρος Ιβάν Δ’ ο Τρομερός είναι εγγονός της), θα αναζητήσει έναν Έλληνα μορφωμένο για να ερμηνεύσει και αξιοποιήσει τα πολλά ελληνικά θρησκευτικά και φιλοσοφικά χειρόγραφα που βρίσκονταν στα υπόγεια του Κρεμλίνου από την εποχή που οι Βυζαντινοί Έλληνες διοικούσαν την Ρωσική Εκκλησία. 

Οι απεσταλμένοι του τσάρου φθάνουν στο Άγιον Όρος και με την παρέμβαση του Πατριάρχη και του Σουλτάνου θα επιλέξουν τον κατά κόσμον Μιχαήλ Τριβώλη που είχε γεννηθεί στην Άρτα, με κοσμική σοφία, πλατωνιστή, έχοντας εντρυφήσει και στις φυσικές επιστήμες, έναν μορφωμένο νέο που ήθελαν κοντά τους και οι πιο διάσημοι σοφοί, Αγιορείτη ιερομόναχο Μάξιμο, με προϋπηρεσία και στην καθολική Ιταλία.
Και τον Ιούνιο του 1516 ο Μάξιμος θα ξεκινήσει το πολύμηνο ταξίδι από τον Άθω, μέσω Κωνσταντινουπόλεως, για τη Μόσχα, όχι μόνον ως μεταφραστής, αλλά και για να εκπληρώσει την ανεπίσημη πνευματική αποστολή που του είχε αναθέσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης και υπαγόρευε η ελληνική του συνείδηση. 

Με απόφαση του τσάρου και του μητροπολίτη, ο Μάξιμος ο Γραικός πλέον, εγκαθίσταται τιμητικότατα στην καθεδρική μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, μέσα στο Κρεμλίνο, όπου η έδρα των μητροπολιτών Μόσχας, και θα αρχίσει το μεταφραστικό και πνευματικό έργο. Θα γράψει ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, “O Μάξιμος ο Γραικός έγινε μια μεγάλη ηθική δύναμη και πηγή της ρωσικής πνευματικής ζωής. Το ηθικό γεγονός της ενότητας του ρωσικού λαού βγήκε από το χάος, και μεταξύ των πρωταγωνιστών ήταν και ο Μάξιμος ο Γραικός”.

Οι Ρώσοι δεν ξεχνούν αυτά τα δύο σημαντικά ιστορικά γεγονότα, και πολλά άλλα, που τους κρατάνε στο πλευρό των ομόδοξων Ελλήνων δια μέσω των αιώνων. Βέβαια, στην όλη αυτή γεωπολιτική εξίσωση, θα πρέπει να χωρέσουμε και δύο ιστορικές παραμέτρους που επηρέασαν αρνητικά την ελληνική υπόθεση.

Είναι, πρώτον, η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, μεταξύ Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Μάρτιος 1878, με την οποία δημιουργείτο η Μεγάλη Βουλγαρία, όπου ο τσάρος Αλέξανδρος Β’ θα πει, “Και τώρα ουδεμία σπιθαμή γης στο βασίλειο της Ελλάδος”. Η Συνθήκη, βέβαια, αναθεωρήθηκε τρεις μήνες αργότερα στο Συνέδριο του Βερολίνου. Και δεύτερον, η πολιτική του Λένιν, που το 1921 είδε με επαναστατική συμπάθεια τον εθνικιστή Κεμάλ Ατατούρκ και θα του προσφέρει στρατιωτικό-οικονομική βοήθεια για να αντιμετωπίσει τους Έλληνες “εισβολείς”.
Όμως . . . 

Μέσα στο διαχρονικό γεωπολιτικό γίγνεσθαι, η ρωσική κοινωνία μοιάζει να διακατέχεται από το σύνδρομο της διαχρονικής εξωτερικής εισβολής. Γιατί;
Σε μια μεγαλοπρεπή αίθουσα στα περίχωρα της Αγίας Πετρούπολης, δίδεται χοροεσπερίδα προς τιμήν του τσάρου της Ρωσίας, ο οποίος καθυστερεί να προσέλθει. Τί συζητούν οι υψηλοί συνδαιτυμόνες;

« . . . Η Θεία καλοσύνη είναι ανεξάντλητη . . . Τίποτα δεν ανακουφίζει την ψυχή του ανθρώπου όσο τα δάκρυα . . . Αργία και προλήψεις, πηγές κακών. Δράση και λογική, οι κύριες αρετές . . . Όταν η ζωή είναι θλιβερή, η θρησκεία μας παρηγοράει . . . Ο γάμος είναι θεσμός θεϊκός . . . Μια λέξη που ειπώθηκε είναι ασήμι, μα εκείνη που δεν ειπώθηκε είναι χρυσός . . . Με το μέσον του λογικού ο άνθρωπος παρατηρεί ο ίδιος τον εαυτόν του, όμως, μόνον με το μέσον του συναισθήματος ο άνθρωπος μαθαίνει τον εαυτόν του. . .».

Αλλά ο Αβάς, οι πρίγκιπες και οι στρατηγοί εστιάζουν στα γεωπολιτικά.

• “. . .Το μέσον είναι η ευρωπαϊκή ισορροπία και το διεθνές δίκαιο. Αρκεί ένα κράτος πανίσχυρο σαν τη Ρωσία, γνωστό για τη βαρβαρότητα, να σταθεί επί κεφαλής μιας συμμαχίας που να ‘χει ως σκοπό την ισορροπία της Ευρώπης και το κράτος αυτό θα σώσει τον κόσμο”.
• “. . .Αν ο Βοναπάρτης παραμείνει ακόμη ένα χρόνο στο θρόνο της Γαλλίας, τότε τα πράγματα θα προχωρήσουν πολύ. Με τις μηχανορραφίες και τους εκβιασμούς η γαλλική κοινωνία θα εκλείψει”.
• “. . .Και βέβαια, ο αυτοκράτορας Αλέξανδρος θα φροντίσει ώστε ο γαλλικός λαός ελεύθερα να εκλέξει το πολίτευμά του”.
• “. . .Ο Ναπολέων είναι μεγάλος γιατί στάθηκε υψηλότερα από την Επανάσταση, κατέπνιξε τις υπερβασίες της και τα έκτροπα διατηρώντας την ισοπολιτεία και την ελευθερία του λόγου”.

Εμφανίζεται στη χοροεσπερίδα ο τσάρος. Η ατμόσφαιρα είναι εύθυμη, με αύρα μεγαλοπρέπειας και ευδαιμονίας, αλλά . . . “Είναι δυνατόν να εισβάλλει στη Ρωσία χωρίς να κηρύξει τον πόλεμο”; Διαμαρτύρεται μεγαλόφωνα ο Αλέξανδρος Α’, ο “Ευλογημένος”. Μόλις είχε ενημερωθεί από τον στρατηγό-υπασπιστή του ότι η δωδεκαεθνής στρατιά του Ναπολέοντα, άνω των πεντακοσίων χιλιάδων στρατιωτών, από τους οποίους μόνον εκατόν εξήντα χιλιάδες μιλούσαν τη γαλλική γλώσσα, είχε περάσει τον ποταμό Νιέμαν, τα σύνορα της Ρωσίας, και βάδιζε προς τη Μόσχα. “Εγώ τότε μόνον θα συνάψω ειρήνη, όταν δεν θα μείνει στη χώρα μου ούτε ένας ένοπλος εχθρός”, θα συμπληρώσει ο τριακονταπενταετής Αλέξανδρος. Θα ζητήσει να επικοινωνήσει με τον αρχιστράτηγο Κουτούζοφ, “Λοιπόν, στρατηγέ, πάμε για πόλεμο”.

Το ημερολόγιο έγραφε 12 Ιουνίου 1812. Δεκατρία χρόνια από τη Γαλλική Επανάσταση, οκτώ χρόνια από την ημέρα που ο Ναπολέων στέφθηκε Αυτοκράτωρ, επτά χρόνια από τις νικηφόρες μάχες στην Ούλμ και στο Αούστερλιτς, τη μάχη των τριών Αυτοκρατόρων και πέντε χρόνια από την Συνθήκη του Τιλσίτ, Γαλλίας-Ρωσίας, 8 Ιουλίου 1807, εκεί όπου ο τσάρος Αλέξανδρος Α’ θα προτείνει να του επιτραπεί να καταλάβει την Κωνσταντινούπολη και να προβεί στην ανασύσταση του Βυζαντίου, για να πάρει την αποστομωτική απάντηση από τον Βοναπάρτη, “Ουδέποτε! Ο κατέχων την Κωνσταντινούπολη δύναται να κυβερνήσει τον κόσμον”!

Την επομένη της εισβολής, θα γράψει ο Αλέξανδρος στον Ναπολέοντα, “Κύριε αδερφέ μου, έμαθα χθες ότι, παρ’ όλη την ευθύτητα με την οποία τήρησα τις υποχρεώσεις μου απέναντι στην Υμετέρα Μεγαλειότητα, τα στρατεύματά της διέβησαν τα ρωσικά σύνορα . . .”. Ο Ναπολέων θα ρωτήσει τον απεσταλμένο του τσάρου, πόσες εκκλησίες έχει η Αγία Μόσχα, για να πάρει την απάντηση, “πάνω από διακόσιες”. “Ωστόσο, ο μεγάλος αριθμός των μοναστηριών και των εκκλησιών είναι πάντα δείγμα οπισθοδρόμησης ενός λαού”, θα παρατηρήσει ο Ναπολέων. Και θα ρωτήσει ακόμα, από ποιες πολιτείες περνάει ο δρόμος για τη Μόσχα; “Υπάρχουν διάφοροι δρόμοι, μεταξύ αυτών και ο δρόμος που οδηγεί στην Πολτάβα, αυτόν που διάλεξε ο Κάρολος ΙΒ’”, θα είναι η απάντηση.

Τελικά, ο δρόμος που θα ακολουθήσει ο Ναπολέων, θα φέρει τη στρατιά του, μετά από τρεις μήνες πολεμικών και άλλων συγκρούσεων μέσα στο ρωσικό έδαφος, εκατόν είκοσι πέντε χλμ δυτικά της Μόσχας, στην περιοχή του Μποροντίνο. Ο Ναπολέων αφού επιθεώρησε με ιδιαίτερη φροντίδα τα συντάγματά του, ενώπιον των στραταρχών του θα πει, “το σκάκι στήθηκε, αύριο αρχίζει το παιχνίδι”, μιμούμενος τον Ιούλιο Καίσαρα, ο οποίος καθ’ οδόν προς τη Ρώμη είχε πει, ο κύβος ερίφθη, the die is cast.

Η ομώνυμη μάχη είναι η πιο αιματηρή των Ναπολεόντειων Πολέμων. Πύρρειος νίκη για τον Ναπολέοντα και μάλλον το “Βατερλώ” του στο Ανατολικό Μέτωπο. Ένας κοζάκος αιχμάλωτος, σε σχετική ερώτηση του Ναπολέοντα, του είχε απαντήσει, “αν η μάχη δοθεί πριν από τρεις ημέρες θα την κερδίσουν οι Γάλλοι”. Ναι, οι Ρώσοι αρχίζουν να υποχωρούν και οι Μοσχοβίτες εγκαταλείπουν την πόλη τους βάζοντας φωτιές στα ίδια τους τα σπίτια. Και ο Λέων Τολστόι θα γράψει, “Αυτό το γεγονός θα μείνει για πάντα η ωραιότερη δόξα του ρωσικού λαού”.

“Να τη, η πρωτεύουσα. Κείται στα πόδια μου, περιμένοντας την τύχη της”. “Πάνω στ’ αρχαία μνημεία της βαρβαρότητας και του δεσποτισμού, θα γράψω τις μεγάλες λέξεις της δικαιοσύνης και της επιείκειας”. “Εγώ δεν θέλω τον πόλεμο, εγώ θέλω την ειρήνη και την ευημερία όλων των υπηκόων μου”. Είναι κάποιες από τις σκέψεις του Ναπολέοντα όταν βρέθηκε στο Κρεμλίνο. Ναι, οι Ρώσοι, “υπήκοοι” του Αυτοκράτορα της Γαλλίας!

Όμως, οι συμπτώσεις είναι μη διαχειρίσιμες. Ο Ναπολέων, θα εγκαταλείψει τη Μόσχα. Κακουχίες, πείνα, ο ρωσικός χειμώνας, θα ολοκληρώσουν την καταστροφή της γαλλικής στρατιάς, αλλά και της Ναπολεόντειας Γαλλίας, που δέχτηκε στο Μποροντίνο το χτύπημα ενός αντιπάλου ηθικά ισχυρότερου. Πάντοτε το ηθικό του αμυνόμενου είναι ισχυρότερο. Μια ακατανόητη εισβολή από δυσμάς τερματιζόταν με έναν τέτοιο καταστροφικό τρόπο. Ο εισβολέας, ο Μέγας Ναπολέων, οδεύει πλέον προς το τελικό του Βατερλώ του 1815.

Έναν ακριβώς αιώνα πριν την Ναπολεόντεια εκστρατεία στη Ρωσία, ο εικοσιπενταετής βασιλιάς Κάρολος ΙΒ’ της ισχυρής τότε Σουηδίας θα εισβάλλει στη Ρωσία για να αποκτήσει την πλήρη κυριαρχία στις Βαλτικές θάλασσες. Θα θελήσει να οδηγήσει τα στρατεύματά του κατ’ ευθείαν στη Μόσχα. Όμως, ο ελλιπής εφοδιασμός και ο ρωσικός χειμώνας θα τον αναγκάσουν να κατευθυνθεί νότια, προς τους σιτοβολώνες της Ουκρανίας. Και αποφασίζει να πολιορκήσει την Ουκρανική πόλη Πολτάβα. Το ημερολόγιο έδειχνε 8 Ιουλ. 1709.

“Στρατιώτες! Ήρθε η ώρα! Δεν πρέπει να σκέφτεστε ότι μάχεστε για τον Πέτρο, αλλά για την Πατρίδα, και την πίστη μας στην Ορθόδοξη Εκκλησία”. Είναι ένα απόσπασμα από την ημερησία διαταγή του Μεγάλου Πέτρου πριν τη μάχη της Πολτάβας, εκεί όπου ο Σουηδικός στρατός έπαψε να υπάρχει. Ο τσάρος Πέτρος Α’ έγινε ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης, είχε ήδη θεμελιώσει την Αγία Πετρούπολη στις εκβολές του Νιέβα στη Βαλτική, παράθυρο στη Δύση. Η παρακμή της Σουηδίας αμετάκλητη και η άνοδος της Ρωσίας ακατανίκητη, μετά από μία ακατανόητη εισβολή προερχόμενη από δυσμάς. Και ο Κάρολος ΙΒ’ θα ζητήσει άσυλο στα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Κάτι περισσότερο από έναν αιώνα μετά την εικοσαήμερη “φιλοξενία” του Ναπολέοντα στη Μόσχα, ένας άλλος εισβολέας, ο Χίτλερ, μέσα στη θύελλα του Β’ΠΠ, θα θελήσει να φάει πηροσκί και να κεράσει βότκα τους στρατηγούς του στο Κρεμλίνο. 

Στις 20 Φεβρουαρίου 1938, ο Χίτλερ πει σε ομιλία του στο Ράιχσταγκ, “Καθίσταται ανάγκη να προστατευθούν δέκα εκατομμύρια Γερμανοί εκτός των συνόρων του Ράϊχ”.Τα γεγονότα είναι γνωστά. Κάτω από τα χαλάσματα του Στάλινγκραντ, θάφτηκαν οι μεγαλοϊδεατισμοί του Χίτλερ. Από εκεί άρχισε η κατάρρευση της Ναζιστικής Γερμανίας. Το μόνο κτίριο που έμεινε όρθιο κατά την εποποιία του Στάλινγκραντ, που προσπάθησε να καταλάβει ο φον Πάουλους, είναι ένας τριώροφος μύλος με κόκκινα τούβλα. Αποτελεί διατηρητέο μνημείο. Πιο κει ο Λόφος Μαμάγιεφ Κουργκάν, όπου έγιναν οι φονικότερες μάχες του Β’ΠΠ. Στην κορυφή έχει στηθεί το μνημείο της νίκης και της ελευθερίας. Μία γυναίκα κραδαίνει το ξίφος προς τη Δύση.
Πολτάβα, Μποροντίνο, Στάλινγκραντ, σύμβολα της ρωσικής κυριαρχίας κατά του δυτικού ξένου εισβολέα, δια μέσου των αιώνων, που έχει γίνει διαχρονικό “σύνδρομο δυτικής επέμβασης”, στη ρωσική συνείδηση.

Όμως, σήμερα, Κριμαία, Ντονμπάς και Ζαπορίζια δεν έχουν τους ίδιους συμβολισμούς. Εκεί δεν απειλούνται τα ρωσικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η κατάσταση είναι τελείως αντίστροφη. Και εν πολλοίς, μοιάζει με το ξεχασμένο Σταλινικό “Χολοντομόρ”, τον λιμό που επέβαλε ο Στάλιν το 1932 και έστειλε στον τάφο και την εξορία εκατομμύρια Ουκρανών, για να επιτύχει τον εκρωσισμό της Ουκρανίας. 

Ο Πούτιν έχει τον ίδιο στόχο, τον εκρωσισμό της. Και όχι μόνον. Θα ήθελε, στα πλαίσια ενός αδιανόητου μεγαλοϊδεατισμού, συγκαλυμμένου από τον μανδύα της απειλής εκ δυσμών, να επεκτείνει τα σημερινά σύνορα της Ρωσίας μέχρι το ρωσικό Καλίνινγκραντ, δυτικά της Ληθουανίας, αρχής γενομένης από την ποδοπάτηση της Υπερδνειστερίας, ένα άτυπο “εξωτερικό κρατίδιο – προτεκτοράτο” της Ρωσίας. Μια επεκτατική πολιτική, την οποία τρέμουν οι χώρες της κεντρικής Ευρώπης, έστω και αν μείνει στα όρια της Ουκρανίας. Και είναι ζωτικής σημασίας να την αναχαιτίσει η Δύση, στην οποίαν “ανήκομεν”. Αυτή, φρονούμε, είναι η σωστή πλευρά της ιστορίας.

Τίθεται το ερώτημα, ποια δύναμη κινεί τους λαούς; Τί είναι εξουσία; Φτάνει “ο δυϊσμός της σύμπτωσης και της μεγαλοφυΐας”, για να δημιουργηθούν γεωπολιτικοί κραδασμοί και εκατόμβες θυμάτων; Πολλές οι απόψεις. Ένας ιστορικό-φιλόσοφος θα παρατηρήσει: “Από ηθικής απόψεως, σαν αίτιο του γεωπολιτικού γεγονότος, παρουσιάζεται η εξουσία. Από φυσικής απόψεως, αίτιο είναι εκείνοι που υπακούουν στην εξουσία. Επειδή, όμως, δεν μπορεί καν να νοηθεί ηθική δράση χωρίς τη φυσική δράση, το αίτιο του γεγονότος βρίσκεται στη συνένωση και των δύο”.

Το βέβαιο είναι, ότι μετά από δεκαετίες ξαναγυρίζουμε στον ρωσικό επεκτατισμό, και στην αναγκαστική ανάληψη πρωτοβουλιών από τη Δύση για τον περιορισμό του. Επανέρχεται πλέον ο δυϊσμός “expansion-containment” των δεκαετιών του Ψυχρού Πολέμου από το 1947. Φαίνεται πως αυτή είναι η αναπόφευκτη γεωπολιτική μοίρα του βόρειου γήινου ημισφαίριου, αφού κάποιοι επιμένουν να πολιτεύονται με γεωπολιτικές νόρμες του 19ου αιώνα.

“Ευφραινέσθω τα ουράνια, αγαλλιάσθω τα επίγεια”!
Καλή χρονιά σε όλους!

Γρηγόριος Δημ. Νούσιας – αεροπόρος.

2 Ιανουαρίου 2026. 

Υπάρχουν κι άλλα πρόσωπα και κόμματα που επενδύουν στο αντισύστημα. Αντισυστημικό, δηλαδή μηδενιστικό, είναι το λεγόμενο αγροτικό κίνημα των μπλόκων, στο οποίο δεν επενδύει μόνο το ΚΚΕ ή οι αντισυστημικοί που ήδη σας παρουσίασα. Παραμονές της νέας χρονιάς, τα μπλόκα επισκέφτηκε μέχρι και ο καταδικασμένος χρυσαυγίτης Κασιδιάρης, ο οποίος, στην άδειά του από τη φυλακή, ήθελε να δώσει τη δική του πινελιά. Ουδείς αμφέβαλλε με ποιους θα ήταν, αλλά καλό ήταν που επεδίωξε να το τονίσει. Υπάρχει ακόμα ένας παράγων που επενδύει στο αντισύστημα. Είναι ο φιλορωσισμός – ερασιτεχνικός ή και επαγγελματικός. Χρησιμοποιώντας παλαιά κλισέ, την ξανθή φυλή ή το σταλινικό μεγαλείο, και ψέματα, προσπαθεί να συμβιβάσει τους Ελληνες με την ιδέα ότι η Ρωσία δικαιούται να καταπατά τους διεθνείς κανόνες και κάθε έννοια ανθρωπισμού, εισβάλλοντας στην ανεξάρτητη Ουκρανία και διαπράττοντας ειδεχθή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Είναι ακόμα ένας λόγος για τον οποίο επιβάλλεται να είμαστε εχθροί του αντισυστήματος. Ο σοβαρότερος...

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 02/01/25

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Το 2026 ανέτειλε και μαζί αναζωπυρώνονται οι ελπίδες του αντισυστήματος, ότι μπορεί να ξαναπάρει τα πάνω του και να βρεθεί εκ νέου στα πράγματα. Για ποιο λόγο; Επειδή δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει ό,τι μπορούσε να κάνει στη χώρα με την προηγούμενη ευκαιρία, το διάστημα 2010-2019, διότι την ώρα της επερχόμενης καταστροφής οι εντεταλμένοι με αυτή δείλιασαν, έγινε η κωλοτούμπα Τσίπρα και αντί για μαστροχαλαστές της χώρας έγιναν ανέμπνευστοι τοποτηρητές της μαντάμ Μέρκελ.

Βέβαια, οι εκπρόσωποι του αντισυστήματος εκείνης της εποχής δεν υπάρχουν. Είτε πέρασαν από το αντισύστημα στο σύστημα, μέσα σε μερικές ημέρες, και σήμερα ό,τι έχει απομείνει από αυτή την πολιτική φούσκα αγωνίζεται να παραμείνει στη Βουλή, όπου και τα μικροσυμφέροντά του, είτε ανήκουν στο αντισύστημα που φτιάχνεται και αναζητούν εναγωνίως ποιο πρόσωπο θα ήταν το καταλληλότερο για να το εκφράσει.

Είναι ο Βελόπουλος; Ακροδεξιός με ατζέντα τυπικού ανορθολογισμού, απέδειξε πολύ εύκολα ότι μπορεί να επιβάλει ό,τι παρανοϊκό μπορεί να κατεβάσει ο νους του ανθρώπου, χωρίς στοιχεία και χωρίς αποδείξεις, μόνο και μόνο επειδή έχει θράσος και μπορεί να υποστηρίξει ό,τι να ‘ναι, ξυλόλια, εξαερωμένα βαγόνια ή το μεγαλείο της Ρωσίας του Πούτιν.

Είναι η Ζωή Κωνσταντοπούλου; Είναι επίμονη και έχει ροπή στους καβγάδες που τους ντύνει με ηθικολογικά συνθήματα, έστω συχνά και με διαστρεβλωμένα στοιχεία, κρατώντας μάλιστα μακριά όσους εύκολα της προσάπτουν γραφικότητα – ενώ εκείνη απεργάζεται συστήματα αυταρχισμού και αντιπολιτικής.

Είναι ο Τσίπρας; Προσπαθεί να επαναλανσαριστεί με κεντρώα ατζέντα, έχοντας προηγουμένως αποκηρύξει πολλά από τα assets της εποχής που κυβέρνησε, χωρίς όμως να ξαναφυσάει αέρας στα πανιά του – επειδή δεν μπορεί να βρει παραμύθι που θα πείσει μάζες να το ακολουθήσουν. Οι μόνοι πρόθυμοι που τον περιστοιχίζουν είναι επίδοξοι νέοι πολιτικοί, οι οποίοι ελπίζουν μήπως με καμιά καραμπόλα κάνουν την καλή.

Είναι η Μαρία Καρυστιανού; Εγινε γνωστή με τις διαδηλώσεις για τους νεκρούς των Τεμπών, προτάσσοντας τον πόνο της μάνας και κρύβοντας πίσω του τα στοιχεία της αντιπολιτικής που έχει η παρουσία της. Αλλά η πρόθεσή της να πολιτευτεί ήδη λειτουργεί απομυθοποιητικά. Ευτυχώς γι’ αυτή, το συναίσθημα παίζει πάντα ρόλο στη δημοκρατία. Δυστυχώς γι’ αυτή, η δημοκρατία δεν ευνοεί μονοθεματικές πολιτικές προσεγγίσεις, επειδή στο τέλος πριν από τις εκλογές μπαίνει πάντα το ίδιο ερώτημα: με ποιον πολιτικό σχηματισμό και με ποιες προτάσεις του θα κυβερνηθεί η χώρα, πώς δηλαδή θα έχουμε χρήματα, ασφάλεια, δουλειές, πρόοδο και προοπτικές.

Υπάρχουν κι άλλα πρόσωπα και κόμματα που επενδύουν στο αντισύστημα. Αντισυστημικό, δηλαδή μηδενιστικό, είναι το λεγόμενο αγροτικό κίνημα των μπλόκων, στο οποίο δεν επενδύει μόνο το ΚΚΕ ή οι αντισυστημικοί που ήδη σας παρουσίασα. Παραμονές της νέας χρονιάς, τα μπλόκα επισκέφτηκε μέχρι και ο καταδικασμένος χρυσαυγίτης Κασιδιάρης, ο οποίος, στην άδειά του από τη φυλακή, ήθελε να δώσει τη δική του πινελιά. Ουδείς αμφέβαλλε με ποιους θα ήταν, αλλά καλό ήταν που επεδίωξε να το τονίσει.

Υπάρχει ακόμα ένας παράγων που επενδύει στο αντισύστημα. Είναι ο φιλορωσισμός – ερασιτεχνικός ή και επαγγελματικός. Χρησιμοποιώντας παλαιά κλισέ, την ξανθή φυλή ή το σταλινικό μεγαλείο, και ψέματα, προσπαθεί να συμβιβάσει τους Ελληνες με την ιδέα ότι η Ρωσία δικαιούται να καταπατά τους διεθνείς κανόνες και κάθε έννοια ανθρωπισμού, εισβάλλοντας στην ανεξάρτητη Ουκρανία και διαπράττοντας ειδεχθή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Είναι ακόμα ένας λόγος για τον οποίο επιβάλλεται να είμαστε εχθροί του αντισυστήματος. Ο σοβαρότερος.

Αλκοτέστ και κάμερες

Το πρώτο δίμηνο μετά την ισχύ του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας μειώθηκαν εντυπωσιακά τα δυστυχήματα στους δρόμους της χώρας και αυξήθηκαν οι βεβαιώσεις παραβάσεων. Δεν χρειάζονται και πολλά για να κατανοήσει κανείς ότι πολλοί στην Ελλάδα οδηγούν βάζοντας συνήθως ασυναίσθητα σε κίνδυνο τις ζωές τους και τις ζωές των άλλων κι ότι ήταν ανάγκη να αλλάξει αυτή η νοοτροπία. Κι αφού δεν γινόταν με το καλό, ας αλλάξει με το άγριο.

Το τελευταίο διάστημα, στους δρόμους βλέπουμε όλο και πιο συχνά μπλόκα της Τροχαίας που κάνουν αλκοτέστ. Επίσης, μπαίνουν οι κάμερες σε φανάρια, διασταυρώσεις, σε λεωφορεία και σε άλλα σημεία των πόλεων, ώστε να ελέγχεται η παραβίαση των κανόνων. Είναι δεδομένο ότι ο τρόπος που οδηγούμε και η αδιαφορία για κανόνες μας κάνει όλους δυνάμει παραβάτες. Ε, αυτό ήρθε η ώρα να αλλάξει. Χωρίς την επιβολή ποινών δεν μπορεί να υπάρξει, μάλιστα με εντυπωσιακή ταχύτητα, η ιδέα της συμμόρφωσης και της αλλαγής πάγιων συμπεριφορών.

Κάποιος, με άλλα λόγια, όλα αυτά έπρεπε να τα κάνει. Ελπίζω ότι η επιτήρηση των δρόμων θα συνεχιστεί με την ίδια αυστηρότητα – κι ότι δεν θα επιστρέψουμε σύντομα στο σύστημα που ξέρουμε καλά: όποιον πάρει ο Χάρος.

Πάει ο παλιός ο χρόνος κι οι ευχές μου για το Νέο Ετος είναι θερμές κι ολόψυχες. Ισως θα προτιμούσα να είναι και λίγο περισσότερο αισιόδοξες αλλά δεν μου αρέσει να παραπλανώ τους φίλους αναγνώστες. Ο ορίζοντας έχει σκοτεινιάσει. Και πρώτα ο διεθνής. Ο παράγων Τραμπ μαζί με τον κίνδυνο Πούτιν συνιστούν ένα ανεξάντλητο και διαρκές ξεχαρβάλωμα της διεθνούς σταθερότητας. Δεν χρειάζονται περαιτέρω εξηγήσεις, όσοι έχουν μάτια βλέπουν. Οι ΗΠΑ της θητείας Τραμπ θα κερδίσουν το αμφιλεγόμενο προνόμιο ότι προσπάθησαν να ξαναβάλουν τη Ρωσία σε έναν ανύπαρκτο θρόνο. Διότι στόχος των ΗΠΑ του Τραμπ αποδείχτηκε τελικά ότι δεν ήταν η Μόσχα ή έστω η Αγκυρα αλλά η Ευρώπη. Αιφνίδια. Και χωρίς πραγματικά λογική βάση. Εκτός ίσως από τη βάσιμη υποψία ότι η συντριπτική πλειονότητα των Ευρωπαίων δεν γουστάρει τις μεγαλοστομίες, τις μεθόδους και την αισθητική ενός ασυνάρτητου προέδρου. Μέσα σε αυτήν την αναταραχή που δεν θα κοπάσει σύντομα κι εύκολα, η χώρα μας είναι μια όαση σταθερότητας και κανονικότητας. Κάτι σαν ευχάριστο διάλειμμα στη γενική φασαρία. Κι ας πασχίζουν αρκετοί να σφυρίξουν τη λήξη του διαλείμματος. Γιατί; Δεν έχω κάποια γενική εξήγηση διότι αντιλαμβάνομαι ότι είναι άτομα ποικίλων προελεύσεων και επιδιώξεων. Υποψιάζομαι όμως ότι συγκροτούν το αλλοπρόσαλλο άθροισμα όσων δεν βολεύονται σε μια κοινωνία που προσπαθεί να γίνει καλύτερη χωρίς να τους περιλαμβάνει απαραίτητα στα σχέδιά της. Δεν τους χωράει η φωτογραφία. Προ ημερών απολογήθηκε ένας από τους πρώην προατατευόμενους μάρτυρες της Νοβάρτις. Ξέρετε τι είπε στο δικαστήριο; Πως όσα είχε καταθέσει κατά των δέκα πολιτικών που διώχθηκαν αδίκως δεν τα γνώριζε εγκύρως αλλά «τα είχε ακούσει». Τον πιστεύω. Διότι όλη η Ελλάδα τελικά είναι δυστυχώς κάτι που άκουσε κάποιος που κάποιος του είχε πει και που αυτός κάπου το είχε ακούσει. Τι προκοπή να περιμένεις από ωτακουστές; Το ζήτημα είναι αν η χώρα μπορεί να προχωρήσει χωρίς τέτοιους τύπους. Και δεν έχω εύκολη απάντηση. Θεωρώ όμως ότι αυτό είναι το ζητούμενο για τη νέα χρονιά. Να προχωρήσει η χώρα. Διατηρώντας ταυτοχρόνως τα χαρακτηριστικά μιας ήπιας κοινωνίας στην οποία θέλεις να ζεις και να μεγαλώνεις τα παιδιά και τα εγγόνια σου. Και μιας ευρωπαϊκής δημοκρατίας στην οποία οι διάφοροι απατεώνες και δημαγωγοί δεν έχουν ποτέ κατορθώσει να αντιτάξουν ένα καλύτερο και υγιέστερο καθεστώς. Χρόνια πολλά και πάλι. Με υγεία και οικογενειακή ευτυχία. Δεν θα το βάλουμε κάτω και στο τέλος κερδίζουν οι καλοί....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 02/01/26

Πριν, ωστόσο, η Βουλή στραφεί στον περιορισμό της πρόσβασης των πολιτών στις εργασίες της όποιας εξεταστικής επιτροπής, θα όφειλε να εξαντλήσει τα ήδη προβλεπόμενα από τον Κανονισμό. Σε ρεπορτάζ του συναδέλφου Γιώργου Μπουρδάρα στο χθεσινό φύλλο της «Κ» διαβάζουμε ότι προβλέπονται λεπτομερώς πειθαρχικά μέτρα, που φτάνουν μέχρι και στον προσωρινό αποκλεισμό από συνεδριάσεις, για τους βουλευτές που παρεμποδίζουν την ομαλή διεξαγωγή τους. Ας μπουν στον κόπο, λοιπόν, να εφαρμόσουν τα ήδη προβλεπόμενα από τον Κανονισμό, πριν ανοίξουν συζήτηση για περιορισμούς, που πρωτίστως ενισχύει την καχυποψία....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 31/12/25

ΤΗΣ ΔΩΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Τον περασμένο Οκτώβριο δημοσιεύθηκε έρευνα που διενήργησε η εταιρεία Kapa Research για λογαριασμό του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ και, μεταξύ άλλων, κατέγραφε την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Στη μεγάλη εικόνα, το αποτέλεσμα ήταν αποκαρδιωτικό: το 97% των πολιτών αποτυπώθηκε ότι θεωρεί τη διαφθορά πολύ ή αρκετά διαδεδομένη στην Ελλάδα. Στα επιμέρους στοιχεία της έρευνας και ειδικότερα στη μέτρηση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, το Κοινοβούλιο βρίσκεται χαμηλά στην κατάταξη. Μόλις το 4% των πολιτών απάντησε ότι το εμπιστεύεται πολύ και ένα επιπλέον 17% «αρκετά». Το 31% απάντησε «λίγο» και το 47%, σχεδόν οι μισοί από τους συμμετέχοντες στην έρευνα, απάντησε «καθόλου».

Με βάση αυτά τα στοιχεία, είναι να απορεί κανείς ειλικρινά για την πρόταση που διατύπωσε ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, για εφαρμογή «κόφτη» στη ζωντανή μετάδοση των συνεδριάσεων εξεταστικών επιτροπών. Ενας θεσμός που, σύμφωνα με τις μετρήσεις, δεν χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης στα μάτια των πολιτών, κινδυνεύει με ανάλογες αποφάσεις να βυθιστεί σε ακόμη μεγαλύτερη απαξίωση.

Σε πολλές δημοσκοπήσεις καταγράφεται ότι οι πολίτες αποδίδουν σε μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος τη συγκάλυψη ως κίνητρο για σειρά αποφάσεων και επιλογών. Οι ίδιες οι εξεταστικές επιτροπές, καθώς ουσιαστικό αποτέλεσμα δεν παράγουν σχεδόν ποτέ, δεν χαίρουν ιδιαίτερης αναγνώρισης ως μηχανισμός αυτοελέγχου και αυτοκάθαρσης του πολιτικού συστήματος. Ο περιορισμός στη μετάδοση ακόμη και αυτού του «κουτσουρεμένου» έργου που παράγουν, περισσότερο θα ενισχύσει την ανυποληψία απέναντι στο πολιτικό σύστημα.

Ο κ. Κακλαμάνης είπε ότι στις μαραθώνιες συνεδριάσεις της Εξεταστικής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, σχεδόν ο μισός χρόνος εξαντλείται με αναφορές σε θέματα που δεν σχετίζονται με την υπόθεση που ερευνάται. Και εντόπισε στην τηλεοπτική μετάδοση και, προφανώς, στη διάθεση κάποιων για προβολή αυτή την παρενέργεια. Πριν, ωστόσο, η Βουλή στραφεί στον περιορισμό της πρόσβασης των πολιτών στις εργασίες της όποιας εξεταστικής επιτροπής, θα όφειλε να εξαντλήσει τα ήδη προβλεπόμενα από τον Κανονισμό. Σε ρεπορτάζ του συναδέλφου Γιώργου Μπουρδάρα στο χθεσινό φύλλο της «Κ» διαβάζουμε ότι προβλέπονται λεπτομερώς πειθαρχικά μέτρα, που φτάνουν μέχρι και στον προσωρινό αποκλεισμό από συνεδριάσεις, για τους βουλευτές που παρεμποδίζουν την ομαλή διεξαγωγή τους.

Ας μπουν στον κόπο, λοιπόν, να εφαρμόσουν τα ήδη προβλεπόμενα από τον Κανονισμό, πριν ανοίξουν συζήτηση για περιορισμούς, που πρωτίστως ενισχύει την καχυποψία.

Ισχυριζόμενος ότι στόχευσαν τον ίδιο, ο Πούτιν φαίνεται να είπε ακόμα ένα ψέμα. Το ψέμα είναι ο πολιτικός τρόπος του. Αρνείται την ύπαρξη ουκρανικού έθνους, γι’ αυτό η στρατηγική του είναι μια προσπάθεια καθυπόταξής του, εξαφάνισής του και υποταγής. Αυτό βέβαια εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και το αμυντικό φρόνημα των Ουκρανών: παλεύουν να μην υποταχθούν σε έναν αντίπαλο από τον οποίο έχουν να θυμούνται ανελευθερία και εξοντώσεις. Στα μεγάλα ζόρια του, ξαναθυμάται τον πυρηνικό τρόμο. Αυτόν τον αγώνα, οι Ουκρανοί δεν πρέπει να τον χάσουν. Δεν πρέπει να πάνε χαμένες οι θυσίες μιας τετραετίας πολέμου, δεν πρέπει να χαθεί η επιθυμία για ελευθερία και αυτοδιάθεση. Οι απειλές του Πούτιν για αντίποινα στην επίθεση που μόνο αυτός αναφέρει, οι προφητείες του Μεντβέντεφ κατά του μισητού στη Ρωσία (και στην ευρύτερη επικράτεια του πουτινισμού) Ζελένσκι δείχνουν ότι το καθεστώς Πούτιν επιθυμεί μόνο τον εξανδραποδισμό των Ουκρανών. Με την αποσκίρτηση, μάλιστα, από το δυτικό στρατόπεδο των υποστηρικτών της Ουκρανίας της Αμερικής του Τραμπ, το βάρος της στήριξης της χώρας πέφτει στην Ευρώπη. Η οποία δεν έχει άλλη επιλογή: ξέρει καλά ότι αν, αύριο-μεθαύριο, η Ουκρανία συνθηκολογήσει, θα έλθει η σειρά μιας άλλης χώρας, πιθανόν εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Κι αν επιτρέψει τη χρήση ενός ασύμμετρου όπλου, στη συνέχεια θα γίνει αυτή ο στόχος....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 31/12/25

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Αν ήταν αλήθεια η φήμη που διέδωσε ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν, ότι οι Ουκρανοί προσπάθησαν να τον δολοφονήσουν στην κατοικία του με συστάδα ντρόουν, θα υπήρχε πρόβλημα. Είχε μόλις τελειώσει μια ακόμα συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι, σε μια προσπάθεια επεξεργασίας ενός βιώσιμου σχεδίου ειρήνης. Αν, την ώρα που έψαχνε ειρηνική λύση, ο Ζελένσκι είχε οργανώσει μυστικά την εξόντωση του εμπνευστή της ρωσικής εισβολής στη χώρα του, τα πράγματα θα αγρίευαν κι άλλο.

Ωστόσο, κι έτσι, με μια ανεπιβεβαίωτη φήμη την οποία ο Ζελένσκι αμέσως διέψευσε, ο Πούτιν βρίσκει ευκαιρία να μεγεθύνει τη βαρβαρότητα της επίθεσής του – ήδη στέλνει στη Λευκορωσία πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές. Κατανοητό, δεν είναι ευχαριστημένος. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή του, τα αποτελέσματα σε κατάληψη εδαφών είναι πενιχρά. Το μόνο πράγμα για το οποίο θα μπορούσε να είναι περήφανος είναι η ανθρωπιστική καταστροφή που έχει προκαλέσει. Τα εγκλήματα πολέμου κατά αμάχων, το ιδιότυπο παιδομάζωμα νεαρών Ουκρανών, τα πλήγματα στις υποδομές και τα πλήγματα κατά αμάχων σε νοσοκομεία και σπίτια, σε κατοικημένες περιοχές σε πόλεις και χωριά, η εντυπωσιακή ιδιοποίηση κατειλημμένων πόλεων με τον αφανισμό των ντόπιων πληθυσμών και της κουλτούρας τους όπως συμβαίνει στη Μαριούπολη είναι πρωτίστως επίδειξη βαρβαρότητας. Δεν έχει κάτι άλλο να προσφέρει στην ανθρωπότητα ο Πούτιν από καταστροφές και εγκλήματα.

Πάντως, δεν μας εξέπληξε η (κατά τα άλλα δυσκίνητη και αναποτελεσματική) ρωσική πολεμική μηχανή. Δείγματα του απανθρωπισμού της, η Ρωσία είχε δείξει και στην Τσετσενία και στη Συρία. Το βασικό όπλο της είναι η βαρβαρότητα. Απλώς, στην Ουκρανία οι Ρώσοι βρήκαν τον δάσκαλό τους. Βρήκαν μια χώρα αποφασισμένη να μην ξαναπέσει στα νύχια των δυναστών της. Βρήκαν τεχνολογική υπεροχή, ευρηματικότητα, ισχυρό εθνικό φρόνημα – και έναν ηγέτη, τον Ζελένσκι, που διεθνοποίησε το πρόβλημα, εμψύχωσε τους πολίτες του και η παρουσία του εγγυάται ότι η Ουκρανία δεν είναι εύκολο θήραμα.

Ισχυριζόμενος ότι στόχευσαν τον ίδιο, ο Πούτιν φαίνεται να είπε ακόμα ένα ψέμα. Το ψέμα είναι ο πολιτικός τρόπος του. Αρνείται την ύπαρξη ουκρανικού έθνους, γι’ αυτό η στρατηγική του είναι μια προσπάθεια καθυπόταξής του, εξαφάνισής του και υποταγής. Αυτό βέβαια εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και το αμυντικό φρόνημα των Ουκρανών: παλεύουν να μην υποταχθούν σε έναν αντίπαλο από τον οποίο έχουν να θυμούνται ανελευθερία και εξοντώσεις. Στα μεγάλα ζόρια του, ξαναθυμάται τον πυρηνικό τρόμο.

Αυτόν τον αγώνα, οι Ουκρανοί δεν πρέπει να τον χάσουν. Δεν πρέπει να πάνε χαμένες οι θυσίες μιας τετραετίας πολέμου, δεν πρέπει να χαθεί η επιθυμία για ελευθερία και αυτοδιάθεση. Οι απειλές του Πούτιν για αντίποινα στην επίθεση που μόνο αυτός αναφέρει, οι προφητείες του Μεντβέντεφ κατά του μισητού στη Ρωσία (και στην ευρύτερη επικράτεια του πουτινισμού) Ζελένσκι δείχνουν ότι το καθεστώς Πούτιν επιθυμεί μόνο τον εξανδραποδισμό των Ουκρανών.

Με την αποσκίρτηση, μάλιστα, από το δυτικό στρατόπεδο των υποστηρικτών της Ουκρανίας της Αμερικής του Τραμπ, το βάρος της στήριξης της χώρας πέφτει στην Ευρώπη. Η οποία δεν έχει άλλη επιλογή: ξέρει καλά ότι αν, αύριο-μεθαύριο, η Ουκρανία συνθηκολογήσει, θα έλθει η σειρά μιας άλλης χώρας, πιθανόν εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Κι αν επιτρέψει τη χρήση ενός ασύμμετρου όπλου, στη συνέχεια θα γίνει αυτή ο στόχος.


Κι αυτό η Ευρώπη δεν μπορεί να το δεχτεί – ελπίζω ούτε ο Τραμπ. Από την εποχή του Τσάμπερλεν, στη Δύση, έχουμε μάθει καλά ότι οι φορείς φονικών ιδεολογιών δεν κατευνάζονται. Συντρίβονται.

«Ξέρεις ποιος είμαι εγώ, ρε;»

Είδα στο Διαδίκτυο το επεισόδιο που προκάλεσε ένας τύπος ο οποίος, σε αλκοτέστ που του έγινε, νύχτα, στο κέντρο της Αθήνας, προσπαθούσε να πείσει με απειλές τον αστυνομικό ότι είναι μικρό το παράπτωμά του, ζητώντας του να μην καταχωρίσει την παράβαση. Από κοντά, η σύζυγος, η πιο επιθετική, η οποία μάλιστα δεν έχασε την ευκαιρία να βρίσει και τον Πρωθυπουργό, που μας χαλάει τις ωραίες συνήθειες να οδηγούμε μεθυσμένοι. Ενα από τα πιο ωραία επιχειρήματα, ότι ο αστυνομικός δεν είναι όργανο του κράτους με συγκεκριμένη αποστολή αλλά υπάλληλος του παραβάτη. Στο τέλος, το ζευγάρι και ένας τρίτος που βρέθηκε στο αυτοκίνητο διεκδικούσαν, μιλώντας με περιφρόνηση στον αστυνομικό, να οδηγήσουν το αυτοκίνητο στο σπίτι τους, αν και το απαγορεύει ο νόμος.

Η ελληνική κοινωνία έχει αναπτύξει μια ιδιότυπη γαϊδουριά, στο όνομα της ελευθερίας. Μια αντικοινωνική στάση, ιδίως όταν το σύνολο δεν υπηρετεί τη μεγάλη ιδέα που πολλοί έχουμε για τους εαυτούς μας. Το «ξέρεις ποιος είμαι εγώ, ρε;» τείνει να γίνει κυρίαρχη στάση ζωής – στα μεγάλα και στα μικρά ζητήματα της καθημερινότητας. Επόμενο επεισόδιο, όταν αρχίσουν να πηγαίνουν στους παραλήπτες τους τα πρόστιμα για παραβίαση του κόκκινου σηματοδότη, που έχουν βεβαιώσει οι κάμερες. Καλή χρονιά.

Είναι γνωστό τι κάνει ο διάβολος όταν δεν έχει δουλειά. Στην Ελλάδα αντιθέτως τσακωνόμαστε για τον Καποδίστρια. Δύσμοιρος ο κυβερνήτης. Δεν φτάνει που τον «έφαγαν» μπαμπέσικα οι Μαυρομιχαλαίοι, ανακηρύχθηκε με διακόσια χρόνια καθυστέρηση και σε περίπου ίνδαλμα της εγχώριας Ακροδεξιάς. Της εθνικώς σκεπτόμενης, το διευκρινίζω. Μέχρι πόσοι υπουργοί αρνήθηκαν να χρηματοδοτήσουν την ταινία για το ίνδαλμά τους μας αποκάλυψε ένα ακροδεξιό έντυπο. Τέτοιες ντροπές. Φυσικά κανείς μας δεν υποψιαζόταν έως τώρα ότι ο δολοφονημένος κυβερνήτης ήταν ένα είδος Όρμπαν των αρχών του 19ου αιώνα. Φαίνεται όμως ότι τα πάρε-δώσε που είχε με τη Ρωσία θεωρήθηκαν επαρκές βιογραφικό για τους εγχώριους οπαδούς του Πούτιν. «Δικός μας» σου λέει ο άλλος. Η Ρωσία όμως δεν ήταν παρά μια πλευρά της δραστηριότητάς του. Είμαστε βέβαιοι ας πούμε πως αν ο αδικοχαμένος κυβερνήτης είχε σταλεί όχι στο Ναύπλιο αλλά δήμαρχος σε κάποια μακεδονική κωμόπολη θα είχε καταστείλει κάθε αντεθνική απόπειρα να τραγουδούν τα πανηγύρια στα «ντόπια». Η απολυταρχική συμπεριφορά του άλλωστε προκύπτει κι από συγκεκριμένες πλευρές της πολιτείας του. Οπως: Δεν ίδρυσε ούτε μία ανεξάρτητη διοικητική Αρχή. Και πάλι καλά που δεν είχε γεννηθεί ακόμη ο κύριος Ράμμος να τον περιλάβει. Δεν νομιμοποίησε τον γάμο των ομοφύλων και δεν επεκτείνομαι. Δεν προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο πριν φυλακίσει τον Πετρόμπεη. Ευλόγως οι Μαυρομιχαλαίοι πήραν ανάποδες με τέτοια περιφρόνηση στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση, μεταξύ μας ούτε ο Πλεύρης δεν τα κάνει αυτά. Δεν έθεσε ζήτημα «διακυβερνησιμότητας» του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Παρ’ όλο που είναι βέβαιο πως δεν θα ήταν καθόλου εύκολο να το κυβερνήσει κανείς με τόσους κουμπουροφόρους γύρω του. Αδιαφόρησε για τα θεμέλια του «κράτους δικαίου» και δεν βρήκε έναν συνταγματολόγο της προκοπής να μαζέψει τα ασυμμάζευτα. Μην τον παρεξηγήσουμε, όμως. Δεν φέρει την ευθύνη όλων των παραλείψεων. Είναι βέβαιο ότι θα τον είχε απασχολήσει σοβαρά η υπόθεση Predator, όπως όλους μας. Αλλά τότε δεν υπήρχαν τηλέφωνα και δεν μπορούσαν να παρακολουθούνται. Επίσης, ούτε τρένα υπήρχαν για να συγκρούονται, να δολοφονούνται οι επιβαίνοντες και να τρέχουμε μετά να ρωτάμε τον Πούτιν αν πήρε χαμπάρι το ξυλόλιο από τους δορυφόρους. Βεβαίως την ταινία δεν την έχω δει ακόμη. Θα σπεύσω όμως μόλις ολοκληρωθούν τα αφιερώματα στην Μπριζίτ Μπαρντό που με κρατούν ξάγρυπνο. Είναι βέβαιο ότι δεν θα με απογοητεύσει. Άλλωστε «η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει». Ούτε η Αγία Ρωσία, παρεμπιπτόντως!

 Aπό "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 31/12/25