"...Και ήρθαν το ίδιο βράδυ τα εκλογικά αποτελέσματα της Ισπανίας να ενισχύσουν την ίδια εντύπωση: ότι έχασαν σε κοινοβουλευτική δύναμη οι «Ποδέμος», το κέρδισαν οι ακροδεξιοί του Vox. Δεν ισχυρίζομαι ότι οι πρώην ψηφοφόροι των Ισπανών ριζοσπαστών μετεπήδησαν στην Ακρα Δεξιά, όπως είχε συμβεί με τον συνομιλητή μου. Υποστηρίζω ότι οι Ποδέμος, όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ, καλλιέργησαν το πνεύμα και το πολιτικό ήθος που επιτρέπουν στην Ακρα Δεξιά να ανθίσει. Είναι ενδεικτικό ως προς αυτό ότι κάθε τόσο κάποιος συριζαίος, θεωρητικά εμβριθής και πραγματολογικά ασυνάρτητος, μας εξηγεί η ΧΑ δεν είναι «αντισυστημικό» κόμμα, ενώ ο κυβερνών ΣΥΡΙΖΑ είναι - κατά τον ίδιο ηλίθιο τρόπο που οι κομμουνιστές του μεσοπολέμου εξηγούσαν πως ούτε οι ναζί ήσαν αντισυστημικοί: ήσαν «όργανο του μεγάλου κεφαλαίου»...."

Δύο προβολές από  "ΤΑ ΝΕΑ", γιά τις ισπανικές εκλογές

"ΤΑ ΝΕΑ", 30/04/19

ΤΟΥ CARLOS DELCLOS
Ο Πέδρο Σάντσεθ είναι ο ξεκάθαρος νικητής των πρόωρων εκλογών στην Ισπανία. Με το υψηλότερο ποσοστό από το 1996, το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE) κέρδισε σχεδόν τις διπλάσιες έδρες από τον κοντινότερό του αντίπαλο, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP). Ομως, μέσα σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα, όπως αυτό της Ισπανίας, το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα είναι απίθανο να κυβερνήσει μόνο του. Αντιθέτως, ο Σάντσεθ θα πρέπει να αναζητήσει υποστήριξη και, όπως πολλά προοδευτικά κόμματα στην Ευρώπη, θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε ένα τεχνοκρατικό ή ένα ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα.

Η νίκη του Σάντσεθ είναι το αποτέλεσμα δύο κυρίαρχων τάσεων. Πρώτα και κύρια της ανόδου του Vox, ενός ανοιχτά μισογυνιστικού και ξενοφοβικού κόμματος που «παίζει» με τη νοσταλγία για τη δικτατορία του Φράνκο. Υποστηριζόμενο από τα likes του Στιβ Μπάνον, της Μαρίν Λεπέν και του Ματέο Σαλβίνι και πλαγίως χρηματοδοτούμενο από ένα αμερικανικό Super Pac που συνδέεται με τον Ντόναλντ Τραμπ, από τον ρώσο ολιγάρχη Αλεξέι Κόμοφ και από τον ιταλό βουλευτή και κατηγορούμενο για δωροδοκία Λούκα Βολοντέ, το Vox οδήγησε, τον περασμένο Δεκέμβριο, το αντικαταλανικό κύμα εντός της κυβέρνησης της Ανδαλουσίας. H μαζική συμμετοχή των ψηφοφόρων στις εκλογές της περασμένης Κυριακής (75,8%) λοιπόν, πιθανότατα οφείλεται στον γενικευμένο φόβο για ενδεχόμενη συμμετοχή του Vox σε μια δεξιά κυβερνητική συμμαχία.

Η δεύτερη τάση που εξηγεί την ιλιγγιώδη επιτυχία του Σάντσεθ είναι η πτώση των Podemos, του ριζοσπαστικού αριστερού κόμματος που αναδύθηκε από το κίνημα των Αγανακτισμένων. Αν και το κόμμα αρχικά υποσχέθηκε να εφαρμόσει ένα νέο είδος συμμετοχικής πολιτικής, με τον καιρό η ηγεσία του υιοθέτησε μια πιο παραδοσιακή κάθετη προσέγγιση που βασίστηκε υπερβολικά σε συγκεκριμένες προσωπικότητες. Δεν είχε τα απαραίτητα κανάλια για δημοκρατικές συζητήσεις κι έτσι οι εσωτερικές διαφωνίες πολύ συχνά έπαιρναν τη μορφή μιας υψηλού επιπέδου λιποταξίας, όπως για παράδειγμα του πρώην ηγετικού στελέχου του κόμματος Ινιγκο Ερεχόν. Επιπλέον πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι μια ομάδα αξιωματούχων της αστυνομίας, με τη βοήθεια κυβερνητικών στελεχών, οργάνωσε εκστρατεία σπίλωσης και δυσφήμησης του κόμματος των Podemos, ενώ πολύς θόρυβος δημιουργήθηκε γύρω από την αγορά ενός πανάκριβου σαλέ από τους ηγέτες του κόμματος Πάμπλο Ιγκλέσιας και Ιρένε Μοντέρο, με τα ΜΜΕ να κατηγορούν το ζευγάρι ότι πρόδωσε τα αριστερά του ιδεώδη.

Ολα αυτά δημιούργησαν ένα κλίμα απογοήτευσης γύρω από το κόμμα, οδηγώντας σχεδόν τους μισούς του ψηφοφόρους στους σοσιαλιστές ή σε άλλα κόμματα, αν όχι στην αποχή. Η αποτυχία των Podemos έδωσε την εντύπωση ότι μια νέα προσέγγιση στην πολιτική τελικά δεν είναι εφικτή. Και όταν το καινούργιο δείχνει αδύνατο, οι άνθρωποι μπαίνουν στον πειρασμό να επιστρέψουν στους παλιούς τρόπους ή ακόμα χειρότερα να αγκαλιάσουν τον καταστροφικό, αυταρχικό πολιτικό μηδενισμό της άκρας Δεξιάς.



Σε έναν μήνα, η Ισπανία θα βρεθεί ξανά μπροστά από τις κάλπες για να ψηφίσει για τις τοπικές της κυβερνήσεις και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εν τω μεταξύ, το σοσιαλιστικό κόμμα του Πέδρο Σάντσεθ θα απολαμβάνει τον μήνα του μέλιτος. Την περασμένη Κυριακή, έξω από τα κεντρικά γραφεία του κόμματος το εκστασιασμένο πλήθος φώναζε συνθήματα όπως No pasaran (Δεν θα περάσουν) και Si se puede (Ναι μπορούμε), τα οποία είχαν προγενέστερα συνδεθεί με τους Podemos και τους Aγανακτισμένους και πριν από αυτούς με την αντίσταση κατά των φασιστών.

Αντί λοιπόν οι Podemos να αντιμετωπίζουν τους σοσιαλιστές με εμπρηστικά σχόλια θα ήταν σοφότερο να υπενθυμίσουν στους προοδευτικούς στην Ισπανία, την Ευρώπη και παντού, ότι είναι εφικτό να υπάρξει ένας άλλος κόσμος αρκεί να τον εφαρμόσουν.

-Ο Κάρλος Ντελκλός είναι κοινωνιολόγος και ερευνητής στο Κέντρο Διεθνών Σχέσεων της Βαρκελώνης (CIDOB)

"ΤΑ ΝΕΑ",30/04/19

TOY ΔΗΜΗΤΡΗ ΨΥΧΟΓΙΟΥ

Aκουγα προχθές εξαγριωμένο, καθότι ένιωθε εξαπατημένος, δις ψηφοφόρο του 2015 του ΣΥΡΙΖΑ, να δηλώνει ρητά πως θα ψηφίσει τον ακροδεξιό υποψήφιο δήμαρχο της πόλης του και στις ευρωεκλογές-εθνικές εκλογές Χρυσή Αυγή. Η ριζοσπαστική, επαναστατική και αντισυστημική ρητορεία του κατά των κομμάτων και των πολιτικών, με έκανε να σκέπτομαι πως ενίοτε ο ριζοσπαστισμός δεν έχει χρώματα, τον ενδιαφέρει να κόψει ρίζες - το εργαλείο, δρεπάνι ή σβάστικα, είναι δευτερεύουσας σημασίας.

Και ήρθαν το ίδιο βράδυ τα εκλογικά αποτελέσματα της Ισπανίας να ενισχύσουν την ίδια εντύπωση: ότι έχασαν σε κοινοβουλευτική δύναμη οι «Ποδέμος», το κέρδισαν οι ακροδεξιοί του Vox. Δεν ισχυρίζομαι ότι οι πρώην ψηφοφόροι των Ισπανών ριζοσπαστών μετεπήδησαν στην Ακρα Δεξιά, όπως είχε συμβεί με τον συνομιλητή μου. Υποστηρίζω ότι οι Ποδέμος, όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ, καλλιέργησαν το πνεύμα και το πολιτικό ήθος που επιτρέπουν στην Ακρα Δεξιά να ανθίσει.

Είναι ενδεικτικό ως προς αυτό ότι κάθε τόσο κάποιος συριζαίος, θεωρητικά εμβριθής και πραγματολογικά ασυνάρτητος, μας εξηγεί η ΧΑ δεν είναι «αντισυστημικό» κόμμα, ενώ ο κυβερνών ΣΥΡΙΖΑ είναι - κατά τον ίδιο ηλίθιο τρόπο που οι κομμουνιστές του μεσοπολέμου εξηγούσαν πως ούτε οι ναζί ήσαν αντισυστημικοί: ήσαν «όργανο του μεγάλου κεφαλαίου». Είναι πασίγνωστο ότι αριστεροί και δεξιοί ριζοσπάστες συνυπήρχαν στην πλατεία Συντάγματος, ότι μαζί έκαψαν την Αθήνα, ότι γίνονταν επιθέσεις σε κυβερνητικά στελέχη, ακόμα στον πρόεδρο της Δημοκρατίας, ότι συγκυβέρνησαν δεξιοί και αριστεροί ριζοσπάστες - όλα αυτά ήσαν «δίκαιη οργή», δεν είχαν πολιτικό πρόσημο. Σήμερα, οι κυβερνητικοί διαμαρτύρονται για τη βία που ασκείται εναντίον τους από τους πρώην συμμάχους τους και τραγουδούν ενωτικά δημοκρατικά εμβατήρια εναντίον της Ακρας Δεξιάς.

Το πάθημα και του Λαϊκού Κόμματος στην Ισπανία, σε σχέση με την Καταλωνία, δείχνει πως δεν πρόκειται να ξεφουσκώσει την εδώ Ακροδεξιά η στάση της ΝΔ απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών: ο ΣΥΡΙΖΑ ευνόησε τις «αγανακτισμένες», η ΝΔ τις «εθνικόφρονες»πλατείες. Θεωρήθηκε μάλιστα ιδιοφυής ελιγμός αυτό, απέναντι στην απόπειρα της κυβέρνησης, «να διασπάσει τη ΝΔ» με τη συμφωνία. Οσο ιδιοφυής ήταν και η στάση του ΣΥΡΙΖΑ κατά την περίοδο 2010-15 που πριόνιζε το κλαδί του πολιτικού συστήματος για να έχει κομματικά οφέλη.

Τόσο ο αντισυστημισμός όσο και ο εθνικισμός συναρπάζουν και ριζοσπαστικοποιούν, ιδιαίτερα σε χώρες σαν την δική μας, με την τόσο συγκρουσιακή πολιτική κουλτούρα. Και το blamegame μεταξύ των κομμάτων που ακολουθεί, διορθώνει την κατάσταση όσο και τα κλάματα των εμπρηστών πάνω στα αποκαΐδια.