Με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε, με την πολυεπίπεδη και ξεκάθαρη εξωτερική μας πολιτική, με την ενίσχυση δεσμών με στρατηγικούς εταίρους, τον δημιουργικό μας ρόλο εντός της ΕΕ, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, με την αλλαγή της εικόνα και της φήμη της χώρας μας και την ισχυροποίηση της οικονομίας μας, με την ενδυνάμωση όλων των παραγόντων ισχύος της χώρας, εσωτερικών και εξωτερικών, πετύχαμε την επανενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα και την έναρξη των σχετικών διεργασιών, που ευελπιστούμε, πολύ σύντομα, να οδηγήσουν σε θετική κατάληξη. Θέλω σήμερα, με τον πλέον επίσημο τρόπο, από αυτό το ιστορικό βήμα, να τονίσω ότι για εμάς η λύση δύο κρατών δεν υφίσταται ούτε ως σκέψη. Ποτέ, κυρίες και κύριοι, δεν θα δεχθούμε να συζητήσουμε νομιμοποίηση της παρανομίας. Και ποτέ δεν πρόκειται να υπογράψουμε μονιμοποίηση και νομιμοποίηση του διοικητικού, πολιτικού και εδαφικού ακρωτηριασμού της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στα δικά μας οράματα, το αύριο της Κύπρου κατοχυρώνεται μέσα από την επανένωση της χώρας μας, από το ένα άκρο μέχρι το άλλο: από το Ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα μέχρι την μαρτυρική Τηλλυρία και από την Κερύνεια μέχρι την Λεμεσό και την Αμμόχωστο....

Ομιλία Προέδρου

της Κυπριακής Δημοκρατίας

Νίκου Χριστοδουλίδη  ενώπιον της

Ολομέλειας της Βουλής των Ελλήνων

Είναι με αισθήματα βαθύτατου σεβασμού και απεριόριστης εκτίμησης που έχω την ιδιαίτερη τιμή, αλλά και το προνόμιο να απευθύνομαι εκ μέρους του κυπριακού λαού στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων, παρουσία του Πρωθυπουργού και του συνόλου της πολιτικής ηγεσίας της χώρας.

Παρακαλώ, κύριε Πρόεδρε της Βουλής, δεχθείτε τις θερμότατες ευχαριστίες μου για την πρόσκληση που μού απευθύνατε να προσφωνήσω την ειδική αυτή συνεδρίαση. Μεταφέρω μηνύματα αδελφικής αγάπης και παντοτινής ευγνωμοσύνης προς κάθε Ελληνίδα και Έλληνα, τόσο στον μητροπολιτικό ελληνισμό όσο και στην ομογένεια σε όλο τον κόσμο.

Η παρουσία μου εδώ, στον Ναό της Δημοκρατίας, στη χώρα που γέννησε την Δημοκρατία πριν από χιλιάδες χρόνια, συνοδεύεται από το ιστορικό χρέος να αρχίσω την ομιλία μου, μνημονεύοντας τους Έλληνες της Κύπρου που πήραν μέρος σε όλους τους εθνικούς αγώνες.

Σε κάθε γωνιά της ελληνικής επικράτειας, αλλά και πέραν αυτής, υπάρχουν τα οστά αγωνιστών από τη Μεγαλόνησο που θυσιάστηκαν για την ελευθερία, για την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.

Ομοίως, είμαστε υπερήφανοι και ευγνώμονες γιατί τα χώματα της Κύπρου είναι εμποτισμένα με το αίμα των Ελλήνων αδελφών μας που έσπευσαν να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μας, μένοντας μέχρι τέλους συνεπείς στο συναπάντημα με την ιστορία και την εθνική επιταγή για ελευθερία, όπως ορίζεται από τα βάθη των αιώνων.

Υποκλινόμαστε, κυρίες και κύριοι, στους ηρωικούς Έλληνες αξιωματικούς, οπλίτες, αλλά και πολίτες, που φώναξαν βροντερό «παρών» και θυσίασαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν, για να αποτρέψουν τους διχοτομικούς σχεδιασμούς της Τουρκίας, αρχικά το 1963, τρία μόλις χρόνια μετά τη δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας, του ανεξάρτητου κυπριακού κράτους και, ακολούθως, το 1974, με την παράνομη, βάρβαρη εισβολή του Αττίλα, που συνεχίζει να καταπατά το 37% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Υποκλινόμαστε επίσης στους Έλληνες αδελφούς μας που τόσα χρόνια μετά παραμένουν αγνοούμενοι, διαβεβαιώνοντας τους οικείους τους ότι ποτέ δεν θα ησυχάσουμε εάν δεν διακριβωθεί η τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου της κυπριακής τραγωδίας. Το χρέος μας είναι ακόμη μεγαλύτερο, εάν αναλογιστούμε ότι με τη θυσία τους έβαλαν βάλσαμο στην πληγή που προκάλεσε η πιο σύγχρονη τραγωδία του Ελληνισμού, πληγή που, δυστυχώς, αιμορραγεί μέχρι και σήμερα. Αυτοί κράτησαν ψηλά το λάβαρο της αξιοπρέπειας και κατέκτησαν μια θέση στο πάνθεον των αθανάτων, μαζί με τον Λεωνίδα, τον Κολοκοτρώνη, τον Παλληκαρίδη, τον Αυξεντίου, και πολλούς άλλους, συνεχιστές της ιστορικής μας διαδρομής.

Κυρίες και κύριοι,

Παντοτινή θα είναι η ευγνωμοσύνη μας και έναντι των Ελλήνων αδελφών μας που άνοιξαν τα σπίτια τους και φιλοξένησαν παιδιά από την Κύπρο το μαύρο καλοκαίρι του 1974, που πρόσφεραν δουλειά και φαγητό σε χιλιάδες συμπατριώτες μου, που έδωσαν σε γενεές Κυπρίων την ευκαιρία να κατακτήσουν το φως της γνώσης εδώ, στα Πανεπιστήμια της Ελλάδας. Ποτέ μα ποτέ δεν θα ξεχάσουμε τη βοήθεια που μάς προσφέρατε εκείνες τις δύσκολες ώρες, όταν ο λαός μας, οι παππούδες μας, οι πατεράδες μας αναζητούσαν ένα αποκούμπι ελπίδας, για να κρατηθούν όρθιοι.

Στις τιμημένες στήλες των μνημείων μας και στην Κύπρο και στην Ελλάδα είναι χαραγμένα τα ονόματα των ηρώων που έπεσαν στους ένδοξους αγώνες από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα.

Στην επιτύμβια πλάκα στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη στο Σύνταγμα, μερικά μέτρα από εδώ, υπάρχει χαραγμένο το όνομα της Κύπρου, δίπλα από άλλες τοποθεσίες όπου πολέμησαν Έλληνες. Όλοι αυτοί οι ήρωες είναι οι αρμοί που ενώνουν τους κοινούς μας αγώνες, τις κοινές μας αξίες και τα κοινά μας οράματα, που κατά τον Ηρόδοτο συνθέτουν την εθνική μας ταυτότητα, αλλά και τη συνείδησή μας: το όμαιμον, το ομόγλωσσον, το όμόθρησκον και το ομότροπον.

Κυρίες και Κύριοι,

Ο ιστορικός αυτός χώρος της Βουλής των Ελλήνων, η ευρύτερη περιοχή του κέντρου των Αθηνών που τον περιβάλλει, κάθε πλατεία, κάθε γειτονιά της πόλης, όπως βεβαίως και όλες τις πόλεις της Ελλάδας είναι σιωπηλοί μάρτυρες μείζονων γεγονότων που σημάδεψαν τη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου και της Ελλάδας: Από τη δεκαετία του ’50, όταν οι Έλληνες της Κύπρου εξεγέρθηκαν, διεκδικώντας το αυτονόητο, μέχρι τη μαύρη επταετία της Χούντας των Συνταγματαρχών, που οδήγησε στο προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο χρησιμοποιήθηκε προσχηματικά από την Τουρκία για την παράνομη εισβολή, η ελευθερία παραμένει μέχρι και σήμερα το βασικό διακύβευμα.

Από εκείνο το μαύρο καλοκαίρι του 1974 μέχρι και σήμερα, η Τουρκία διαπράττει με τη βία των όπλων ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στη μεταπολεμική Iστορία της Ευρώπης και είναι υπόλογη για τη δολοφονία χιλιάδων αμάχων και στρατευσίμων, αρκετοί από τους οποίους παραμένουν αγνοούμενοι. Αυτό που συμβαίνει σήμερα, κυρίες και κύριοι, στην Ουκρανία, και δικαίως προκαλεί την εντονότατη αντίδραση της διεθνούς κοινότητας, διαπράχθηκε στην Κύπρο πριν από μισό αιώνα και, δυστυχώς, οι συνέπειες υφίσταται μέχρι σήμερα.

Τα στοιχεία για την Τουρκία είναι συντριπτικά.

• Για 52 ολόκληρα χρόνια συνεχίζει την παράνομη κατοχή του 37% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κυρίαρχου και ανεξάρτητου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ).
• Απαγορεύει την επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια και τις περιουσίες τους.
• Αρνείται να επιτρέψει την πρόσβαση σε αρχεία του κατοχικού στρατού για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων, Ελληνοκυπρίων και Ελλαδιτών, σε ένα καθαρά ανθρωπιστικό θέμα.
• Παραβιάζει βασικές ελευθερίες και θεμελιώδη δικαιώματα όλων των νόμιμων κατοίκων της Κύπρου, Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων, Μαρωνιτών, Αρμενίων και Λατίνων.
• Διευρύνει τον παράνομο εποικισμό και την αλλοίωση του δημογραφικού χαρακτήρα της χώρας.
• Εντατικοποιεί την οικονομική, πολιτική, θρησκευτική και κοινωνική χειραγώγηση των Τουρκοκυπρίων συμπατριωτών μας.
• Διώκει πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας που παραμένουν τόσα χρόνια μετά εγκλωβισμένοι στις κατεχόμενες περιοχές.
• Καταστρέφει τη θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά.
• Εμποδίζει όλους μας να εγκατασταθούμε, να διακινηθούμε, να ζήσουμε ελεύθερα σε όποιο μέρος της πατρίδας μας επιθυμούμε, όπως ακριβώς πράττουν όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες.

Όλα όσα προανέφερα είναι μόνο μερικά από τα τεκμήρια ενός παρατεταμένου τουρκικού εγκλήματος, που παραβιάζει κατάφορα το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο, τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, σε βάρος της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνιστά αδιαμφισβήτητη παραβίαση των θεμελιωδών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων-Ευρωπαίων πολιτών, περιλαμβανομένων φυσικά και των Τουρκοκυπρίων συμπατριωτών μας.

Η ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ:

https://youtu.be/PNOv5skNX7E?si=YaO_mNXudTYHL90l

Κυρίες και Κύριοι,

Οι αδικαίωτοι νεκροί και αγνοούμενοι της κυπριακής τραγωδίας, οι πρόσφυγες, οι εγκλωβισμένοι και οι παθόντες, η κάθε οικογένεια που συνεχίζει για 52 ολόκληρα χρόνια να υποφέρει από αυτό το κατ’ εξακολούθηση έγκλημα, ορίζουν το χρέος που έχουμε, για να απαλλαγούμε από τα δεσμά της κατοχής και να απελευθερώσουμε την πατρίδα μας, ώστε να διασφαλίσουμε στους πολίτες της χώρας μας το δικαίωμα να ζήσουν σε συνθήκες ασφάλειας και ευημερίας και να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα όπως όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες.

Έχοντας, λοιπόν, ως όρο εντολής από τον κυρίαρχο λαό την απελευθέρωση και επανένωση της πατρίδας μας, εργαζόμαστε ακατάπαυστα, για να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για συνολική επίλυση του Κυπριακού, πάντα στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των ΗΕ, του διαπραγματευτικού κεκτημένου, και φυσικά των αρχών, των αξιών και του Δικαίου της ΕΕ. Και είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι το Ενωσιακό Δίκαιο μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για επίλυση του Κυπριακού, αλλά και ως η σημαντικότερη ασφαλιστική δικλείδα για εφαρμογή μίας λειτουργικής και βιώσιμης λύσης.

Από την πρώτη ημέρα ανάληψης της διακυβέρνησης της χώρας, πριν από τρία και πλέον χρόνια, έχοντας ξεκάθαρη πολιτική βούληση και με διεκδικητικό ρεαλισμό, επιδιώξαμε, στη βάση συγκεκριμένου πλάνου και σχεδιασμού, την ανακίνηση του διεθνούς ενδιαφέροντος για το Κυπριακό. Μεσούσης της παγκόσμιας αναταραχής εξαιτίας δύο πολέμων, στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, μπορέσαμε να τερματίσουμε το επταετές τέλμα, όπως ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας (ΓΓ) των ΗΕ δημόσια ανέφερε, και αυτήν τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη μια υποσχόμενη πρωτοβουλία για επανέναρξη των συνομιλιών.

Παρά τα προβλήματα, τις προκλήσεις, τις δυσκολίες, που σε καμιά απολύτως περίπτωση δεν υποβαθμίζω, επενδύουμε στη διαπραγματευτική προσπάθεια, στη ξεκάθαρη πολιτική βούληση του ΓΓ, με την πεποίθηση ότι θα υπάρξουν πολύ σύντομα χειροπιαστά αποτελέσματα.

Κύριε Πρωθυπουργέ, κύριε Πρόεδρε της Βουλής, κυρίες και κύριοι Βουλευτές,

Σε αυτήν τη τιτάνια προσπάθεια που καταβάλλουμε για απαλλαγή από τα δεσμά της κατοχής δεν αισθανόμαστε ότι είμαστε μόνοι. Έχουμε τη στήριξη πρώτα και κύρια της Ελλάδας, η οποία παραμένει ο πιο συνεπής και ανιδιοτελής μας σύμμαχος. Και θα ήθελα σήμερα, για μια ακόμη φορά, να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μας για τη διαχρονική συμπαράσταση. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η στήριξη που έχουμε από τους εταίρους μας στην ΕΕ. Σημειώνω με ικανοποίηση το γεγονός ότι, μετά από επίπονες δικές μας προσπάθειες, οι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου απευθύνθηκαν από κοινού στον ΓΓ, καταγράφοντας μια ιστορική, ας μού επιτραπεί ο όρος, επιστολή, με τον πλέον επίσημο τρόπο, εκφράζοντας όχι μόνο το ενδιαφέρον της ΕΕ για το Κυπριακό, αλλά και το πλαίσιο, που πρέπει να διασφαλίζει η επίλυσή του.

Αυτή η κοινή επιστολή μαζί με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου του 2024, στα οποία γίνεται σαφής διασύνδεση των ευρωτουρκικών με την πρόοδο στο Κυπριακό, ενισχύουν τη διπλωματική και πολιτική μας φαρέτρα και ξεκαθαρίζουν προς πάσα κατεύθυνση ότι το Κυπριακό είναι και ευρωπαϊκό πρόβλημα.

Με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε, με την πολυεπίπεδη και ξεκάθαρη εξωτερική μας πολιτική, με την ενίσχυση δεσμών με στρατηγικούς εταίρους, τον δημιουργικό μας ρόλο εντός της ΕΕ, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, με την αλλαγή της εικόνα και της φήμη της χώρας μας και την ισχυροποίηση της οικονομίας μας, με την ενδυνάμωση όλων των παραγόντων ισχύος της χώρας, εσωτερικών και εξωτερικών, πετύχαμε την επανενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα και την έναρξη των σχετικών διεργασιών, που ευελπιστούμε, πολύ σύντομα, να οδηγήσουν σε θετική κατάληξη.

Θέλω σήμερα, με τον πλέον επίσημο τρόπο, από αυτό το ιστορικό βήμα, να τονίσω ότι για εμάς η λύση δύο κρατών δεν υφίσταται ούτε ως σκέψη. Ποτέ, κυρίες και κύριοι, δεν θα δεχθούμε να συζητήσουμε νομιμοποίηση της παρανομίας. Και ποτέ δεν πρόκειται να υπογράψουμε μονιμοποίηση και νομιμοποίηση του διοικητικού, πολιτικού και εδαφικού ακρωτηριασμού της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στα δικά μας οράματα, το αύριο της Κύπρου κατοχυρώνεται μέσα από την επανένωση της χώρας μας, από το ένα άκρο μέχρι το άλλο: από το Ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα μέχρι την μαρτυρική Τηλλυρία και από την Κερύνεια μέχρι την Λεμεσό και την Αμμόχωστο.

Κυρίες και κύριοι,

Στην Ιστορία του Ελληνισμού υπήρξαν δεινά που γεννήθηκαν στη μήτρα του διχασμού, εξαιτίας αφρόνων και ολέθριων επιλογών. Ευτυχώς, όμως, φωτεινά είναι τα παραδείγματα, κατά τα οποία ο Ελληνισμός κατέγραψε επιτυχίες, όταν επικρατούσαν συνθήκες συνεννόησης και ξεκάθαρες στρατηγικές επιλογές, με όραμα, με στόχο και με πλάνο. Οι ένδοξες σελίδες της Ιστορίας μας γράφτηκαν με χρυσά γράμματα, όποτε οι Έλληνες ενεργούσαμε μονιασμένοι για την επίτευξη ευγενών στοχεύσεων, με οδηγό τον διεκδικητικό ρεαλισμό, την ορθολογική ανάγνωση των διεθνών εξελίξεων και τον ορθό υπολογισμό του συσχετισμού δυνάμεων, πάντα με ευθυκρισία και πραγματισμό.

Και είμαστε περήφανοι γιατί η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ το 2004, η πιο δραστική μεταβολή μετά την ανεξαρτησία του 1960 και η πιο σημαντική διπλωματική μας επιτυχία από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας ήταν ακριβώς το αποτέλεσμα του διεκδικητικού ρεαλισμού και της αγαστής, της άριστης συνεργασίας Κύπρου και Ελλάδας. Αυτό το κορυφαίο επίτευγμα, που άλλαξε κυριολεκτικά τη μοίρα της χώρας, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στη σθεναρή στήριξη της Ελλάδας. Πέραν της συμπαράστασης των ελληνικών κυβερνήσεων διαχρονικά, και της πολιτικής ηγεσίας στο σύνολό της, οφείλω να αναγνωρίσω, να εξάρω σήμερα την ουσιαστική συμβολή της Βουλής των Ελλήνων, η οποία με ψήφισμα είχε καταστήσει σαφές προς όλους ότι δεν θα επικύρωνε την διεύρυνση της ΕΕ, εάν δεν περιλάμβανε και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Αυτή η θέση της Ελληνικής Βουλής λειτούργησε καταλυτικά για την επίτευξη του μείζονος εθνικού στόχου της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ. Σήμερα, είκοσι δύο χρόνια μετά, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι πλέον ένα ώριμο μέλος, ένας δημιουργικός εταίρος, με καθοριστική συμβολή στα ευρωπαϊκά δρώμενα. Με σαφή και ξεκάθαρο πολιτικό προσανατολισμό στα μεγάλα θέματα, με διοικητική και οργανωτική επάρκεια, η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί περήφανα, το τρέχον εξάμηνο, με αυτοπεποίθηση την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και γεωοικονομικών προκλήσεων, που δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα των κρατών μελών, δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα της Ένωσης και διακυβεύουν την ενότητα και τη συνοχή μας.

Δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία ότι η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, η αυτονομία σε όλους τους ζωτικούς τομείς είναι εκ των ων ουκ άνευ για τη διαδικασία προς την περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, για μια Ένωση πιο αυτόνομη, πιο ανεξάρτητη και ισχυρή, ικανή να προστατεύει τους πολίτες της, να προστατεύει τα σύνορά της και τα συμφέροντά της. Και ακριβώς, γι’ αυτήν την ΕΕ εργαζόμαστε.

Κυρίες και κύριοι,

Πολύ πρόσφατα βιώσαμε ακόμη περισσότερο την ανάγκη ετοιμότητας και αυτονομίας της ΕΕ στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, όταν η στρατιωτική Βρετανική Βάση Ακρωτηρίου, που βρίσκεται στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, δέχθηκε επίθεση από μη επανδρωμένο αερόχημα.

Η άμεση ανταπόκριση της ελληνικής κυβέρνησης, στο αίτημά μας για ενίσχυση της αμυντικής μας επάρκειας, ήταν ο προπομπός, για να εκδηλωθεί αλληλεγγύη στην πράξη και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και θέλω σήμερα να ευχαριστήσω θερμά τον Πρωθυπουργό για την άμεση, ουσιαστική, έμπρακτη ανταπόκριση. Πέραν της ενίσχυσης του αισθήματος ασφάλειας που προκάλεσε η ελληνική βοήθεια, η άμεση ανταπόκρισή σας υπηρέτησε στον ύψιστο βαθμό και τους ισχυρούς συμβολισμούς που δεν χρειάζονται επεξήγηση. Ήταν, αν θέλετε, η ηθική αποκατάσταση μιας ιστορικής εκκρεμότητας που χάραξε τραυματικά τη συλλογική μνήμη, ειδικότερα της δικής μου γενιάς, με την φράση «η Κύπρος κείται μακράν».

Κυρίες και κύριοι,

Πέραν των ιστορικών δεσμών, Κύπρος και Ελλάδα, δύο νόμιμα αναγνωρισμένες οντότητες στη διεθνή κοινότητα, λειτουργούν ανεξάρτητα, αλλά και από κοινού, με θεμέλιο τις κοινές αρχές, τις κοινές αξίες, στις οποίες αναφέρθηκα προηγουμένως.

Χαίρομαι, γιατί τα τελευταία χρόνια αυτή η διμερής σχέση δεν είναι συγκυριακή. Η Διακυβερνητική Συνεργασία Κύπρου-Ελλάδας, που συμφωνήθηκε και ξεκίνησε το 2023, είναι ένας θεσμοθετημένος μηχανισμός στρατηγικής συνεργασίας. Δεν πρόκειται για μια ακόμη πολιτική συνάντηση, αλλά για μόνιμο μηχανισμό διακυβέρνησης, με συνέχεια, με λογοδοσία, με απτά αποτελέσματα, που θεμελιώνει ουσιαστικά τις διμερείς μας σχέσεις.

Αυτή η Διακυβερνητική Συνεργασία καλύπτει ένα ευρύ θεματικό φάσμα, που ξεπερνά τα αυστηρά εθνικά θέματα και επεκτείνεται σε τομείς, όπως η Παιδεία, η Υγεία, η Έρευνα και Καινοτομία, ο Εκσυγχρονισμός του κράτους, ο Πολιτισμός, και πολλοί άλλοι τομείς.

Η προστιθέμενη αξία αυτής της Διακυβερνητικής [Συνεργασίας] έγκειται στο ότι επικεντρώνεται σε πολιτικές που στόχο έχουν να βελτιώσουν την καθημερινότητα των πολιτών μας. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι η Διακυβερνητική λειτουργεί και ως πλαίσιο στρατηγικού συντονισμού εντός της ΕΕ, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της τρέχουσας Κυπριακής Προεδρίας, αλλά και της Ελληνικής Προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Η Διακυβερνητική μας Συνεργασία αποδεικνύει επίσης στην πράξη ότι οι δύο χώρες μπορούν να συνεργάζονται όχι μόνο ως ιστορικοί εταίροι, αλλά και ως σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη που συνδιαμορφώνουν πολιτικές. Και ακριβώς πάνω σε αυτό το πολύ στέρεο υπόβαθρο εδράζεται η θεσμική συνεργασία που έχουμε αναπτύξει τα τελευταία τρία χρόνια στο ανώτατο επίπεδο. Και χαίρομαι, διότι οι σχέσεις Κύπρου-Ελλάδας διέρχονται το καλύτερο σημείο, στο οποίο βρέθηκαν ποτέ, ως αποτέλεσμα της μεθοδικής, της απόλυτα ειλικρινούς και αποτελεσματικής συνεργασίας, που αναπτύσσουμε σε μια σειρά από θέματα, με απόλυτο σεβασμό σε ενδεχόμενες διαφορετικές προσεγγίσεις.

Κυρίες και κύριοι,

Ως ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας της μεταπολεμικής γενιάς, πατέρας τεσσάρων παιδιών, αντιλαμβάνομαι το ιστορικό βάρος που ανέλαβα έναντι του λαού μου, να εργαστώ, να κάνω ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν, για να παραδώσω μια πατρίδα χωρίς στρατό κατοχής, χωρίς συρματοπλέγματα, χωρίς τον φόβο που τραυμάτισε τις ζωές της δικής μου γενιάς, χωρίς την ανασφάλεια που προκαλεί καθημερινά το εύθραυστο status quo.

Την ίδια στιγμή, εξίσου βαριά είναι η ευθύνη που αναλάβαμε, για να εκσυγχρονίσουμε το κυπριακό κράτος, να αναβαθμίσουμε τις υπηρεσίες που προσφέρει στον πολίτη, να γίνει πιο αποτελεσματικό, πιο γρήγορο, πιο προσιτό, πιο φιλικό και ανθρώπινο. Στο πλαίσιο αυτό, ασταμάτητη είναι η προσπάθειά μας για τολμηρές μεταρρυθμίσεις για εκσυγχρονισμό των θεσμών, την ενίσχυση του Κράτους Δικαίου, την πάταξη της διαφθοράς, την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της πατρίδας μας, την επένδυση στην κοινωνική πρόνοια και την ενδυνάμωση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών μας σε όλους τους τομείς. Προϋπόθεση για όλα αυτά, τα οποία, αναμφίβολα, ενισχύουν και το εξωτερικό αποτύπωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και ενισχύουν την προσπάθειά μας για επίτευξη της υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητάς μας, είναι και μια ισχυρή και ανθεκτική οικονομία, μέσα από μια υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική, που διασφαλίζει αναπτυξιακή πορεία προς όφελος του συνόλου του λαού μας και μάς επιτρέπει να ασκούμε στοχευμένη κοινωνική πολιτική.

Με βάση τον κοινωνικό φιλελευθερισμό, που αποτελεί το ιδεολογικοπολιτικό μας πλαίσιο, αντιμετωπίζουμε το κάθε θέμα μέσα από μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση, που συνδυάζει την ατομική πρόοδο με την κοινωνική αλληλεγγύη, ενισχύει το κοινωνικό κράτος και, ταυτόχρονα, ενεργοποιεί όλους τους μοχλούς οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Και πραγματικά είμαι περήφανος για τις επιδόσεις της κυπριακής οικονομίας, οι οποίες είναι αξιοσημείωτες και συγκρίνονται ευνοϊκά σε σχέση με οικονομικά μεγάλες και ισχυρές χώρες της Ευρώπης, ειδικότερα σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων. Μόλις χθες ανακοινώθηκε ότι, η προκαταρκτική εκτίμηση για το πρώτο τρίμηνο του 2026, η Κύπρος καταγράφει ρυθμό ανάπτυξης 3%, τον υψηλότερο στην ΕΕ, γεγονός που επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα και τη δυναμική της οικονομίας της. Αυτοί οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, σε συνδυασμό με το σημαντικό δημοσιονομικό πλεόνασμα, το περιορισμένο δημόσιο χρέος και τον χαμηλό πληθωρισμό, μάς επιτρέπουν να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά τις εσωτερικές και εξωτερικές κρίσεις και προκλήσεις. Η εύρωστη δημοσιονομική βάση, τα υγιή θεμελιώδη μεγέθη και το ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα της χώρας ενισχύουν την δυνατότητα της οικονομίας και μάς επιτρέπουν να επενδύουμε σε τομείς με ιδιαίτερη προστιθέμενη αξία, όπως η Υγεία, η Παιδεία, το Στεγαστικό, το Κράτος Πρόνοιας.

Κύριε Πρωθυπουργέ, κύριε Πρόεδρε της Βουλής, κυρίες και κύριοι,

Από αυτόν εδώ τον χώρο με το θεσμικό εκτόπισμα, το ιστορικό βάρος και τον ισχυρό συμβολισμό, στέλνω προς τις απανταχού Ελληνίδες και Έλληνες το αισιόδοξο μήνυμα ότι η Κύπρος και η Ελλάδα πορεύονται μαζί το δρόμο της προόδου, της ευημερίας, της ανάπτυξης και της ασφάλειας, με τη βεβαιότητα ότι οι μέρες που θα έρθουν για τις χώρες μας και, φυσικά, για τους πολίτες θα είναι ακόμη καλύτερες.

Αντλούμε διδάγματα, δύναμη και πρότυπα από τις αστείρευτες πηγές του ιστορικού μας παρελθόντος, που λειτουργεί ως θεμέλιο για την οικοδόμηση ενός ανθεκτικού μέλλοντος, κατά τρόπο βιώσιμο και πραγματιστικό.

Σφίγγω νοερά το χέρι όλων σας και, μαζί με τις θερμές μου ευχαριστίες εκ μέρους του κυπριακού λαού γι’ αυτήν την ιδιαιτέρα τιμητική φιλοξενία από το ελληνικό κοινοβούλιο, σάς μεταφέρω την ειλικρινή διαβεβαίωση ότι θα συνεχίσω να εργάζομαι για την επίτευξη των μείζονων εθνικών επιδιώξεων προς αμοιβαίο όφελος.

Η απελευθέρωση και η επανένωση της Κύπρου είναι το τάμα που ενώνει όλους μας, σε Κύπρο και Ελλάδα, ανεξάρτητα από κομματικές επιλογές ή ιδεολογικές προτιμήσεις. Η βαριά οφειλή έναντι όλων εκείνων στην Κύπρο και στην Ελλάδα που αγωνίστηκαν για τα οικουμενικά ιδανικά της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης, της Ελευθερίας, και το χρέος προς όλους όσοι θυσιάστηκαν, για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι, δεν μάς επιτρέπουν να συμφιλιωθούμε με οτιδήποτε λιγότερο.

Πάνω στη δική τους παρακαταθήκη πατάμε γερά, ατενίζουμε το αύριο με αισιοδοξία, με τη σιγουριά του ποιητή ότι λίγο ακόμα θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν, τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο, τη θάλασσα να κυματίζει. Λίγο ακόμα, να σηκωθούμε, λίγο ψηλότερα.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

Αγαπητέ Mario, Το 2012, βοήθησες την Ευρώπη να πιστέψει ότι το ευρώ θα αντέξει. Το 2024, προκάλεσες την Ευρώπη να διασφαλίσει ότι η ευημερία, η ασφάλεια και η σημασία της θα αντέξουν επίσης. Σήμερα, στο Άαχεν, τιμούμε αυτό και πολλά άλλα. Τιμούμε τον άνθρωπο που συνέβαλε στη διατήρηση της Ευρώπης σε μια στιγμή υπαρξιακού κινδύνου και τιμούμε τον Ευρωπαίο που μας ζητά τώρα να ανανεώσουμε την Ευρώπη, προτού ένας διαφορετικός κίνδυνος καταστεί μη αναστρέψιμος. Πάνω απ’ όλα, όμως, Mario, η Ευρώπη σού χρωστάει ευγνωμοσύνη όχι μόνο για τις αποφάσεις που έλαβες σε στιγμές κρίσης, αλλά και για το πρότυπο υπηρεσίας στα κοινά που εκπροσωπείς: θάρρος που βασίζεται στο αίσθημα του καθήκοντος, πατριωτισμός που συνοδεύεται από ευρωπαϊκή ευθύνη, και μια αληθινή ευρωπαϊκή ψυχή, που πηγάζει από μια κοινή ταυτότητα, ένα μείγμα Δύσης και Ανατολής, Βορρά και Νότου. Το Βραβείο Καρλομάγνου αποτελεί αναγνώριση της προσφοράς. Όμως, στην περίπτωσή σας, αποτελεί επίσης μια υπενθύμιση για όλους μας. Το έργο της Ευρώπης δεν τελειώνει ποτέ. Η ενότητα δεν είναι ποτέ δεδομένη. Η δύναμη δεν κληροδοτείται στο διηνεκές. Ηγεσία σημαίνει να λέμε την αλήθεια, ακόμα κι αν είναι δυσάρεστη. Και η παρακμή δεν είναι κάτι μοιραίο, αν το θάρρος έρθει την κατάλληλη στιγμή....

 

Χαιρετισμός Πρωθυπουργού  στην 

τελετή απονομής του «Βραβείου Καρλομάγνου» στον Mario Draghi, 

στο Άαχεν της Γερμανίας

14 Μαΐου 2026

Κυρία Πρόεδρε von der Leyen, κ. Καγκελάριε Merz, κ. Δήμαρχε Ziemons, Δρ Draghi, αγαπητέ Mario, αξιότιμοι καλεσμένοι, κυρίες και κύριοι,

Είναι μεγάλη τιμή και προνόμιο να βρίσκομαι εδώ, στο Άαχεν, μια πόλη που φέρει τόσες πολλές αναμνήσεις της Ευρώπης.

Το Άαχεν μας υπενθυμίζει ότι η Ευρώπη δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια «γεωγραφική κατασκευή». Ήταν πάντα μια ιδέα, και κάτι περισσότερο από αυτό, ήταν μια επιλογή: μια επιλογή που έκαναν ξανά και ξανά έθνη με διαφορετική ιστορία, γλώσσα, συμφέροντα και, συχνά, οδυνηρές αναμνήσεις, για να συνδέσουν το μέλλον τους.

Αυτός είναι ο λόγος που το βραβείο αυτό έχει τόσο μεγάλη σημασία. Τιμά όσους όχι μόνο πίστεψαν στην Ευρώπη, αλλά και την ενίσχυσαν όταν η Ευρώπη το χρειαζόταν περισσότερο. Όσους βοήθησαν την Ένωσή μας να αντέξει στιγμές σοβαρού κινδύνου. Όσους μπόρεσαν να δουν πέρα από τον ορίζοντα και να μας προετοιμάσουν για ένα αβέβαιο μέλλον.

Σήμερα, τιμούμε έναν από αυτούς τους αληθινούς Ευρωπαίους: τον Mario Draghi.

Mario, η ζωή σου χαρακτηρίζεται από πνευματική σοβαρότητα, προσωπική πειθαρχία, αφοσίωση στους θεσμούς και το θάρρος να αναλαμβάνεις ηγετικό ρόλο σε στιγμές που η διστακτικότητα θα ενείχε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από την τολμηρή δράση.

Έχετε υπηρετήσει τη χώρα σας και την Ευρώπη ως οικονομολόγος, ως κεντρικός τραπεζίτης, ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ως Πρωθυπουργός και τώρα και πάλι ως μία από τις σημαντικότερες φωνές στον διάλογο για το μέλλον της Ευρώπης.

Για όσους από εμάς ανήκουμε σε μια άλλη γενιά, ήσασταν πηγή έμπνευσης για το τι σημαίνει πραγματικά να υπηρετείς τα κοινά. Πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, ο Max Weber, στο εμβληματικό του δοκίμιο «Η πολιτική ως επάγγελμα» -που αποτελεί υποχρεωτική ανάγνωση για όλους τους πολιτικούς, θα προσέθετα-, έγραψε για την ηθική της ευθύνης. Αυτή ακριβώς η αίσθηση ευθύνης, όχι μόνο απέναντι στη χώρα σας αλλά και απέναντι στο ευρωπαϊκό εγχείρημα στο σύνολό του, ήταν πάντα η ηθική «πυξίδα» σας.

Ίσως το βαθύτερο χαρακτηριστικό που διατρέχει τη μακρά καριέρα σας είναι το γεγονός ότι βοηθήσατε την Ευρώπη να αντικρίσει με κριτικό βλέμμα τον εαυτό της στον παγκόσμιο οικονομικό και γεωπολιτικό «καθρέφτη».

Η Ευρώπη, όπως γνωρίζετε, διακρινόταν πάντοτε για τις διαδικασίες, τη διαβούλευση και τους συμβιβασμούς. Αυτά δεν αποτελούν αδυναμίες, έτσι λειτουργεί μια Ένωση δημοκρατιών. Υπάρχουν, όμως, στιγμές στην ιστορία όπου απαιτείται θάρρος, τόλμη και την ικανότητα να πούμε ξεκάθαρα: «αυτό είναι το μέγεθος της πρόκλησης, και αυτό πρέπει να γίνει για να την αντιμετωπίσουμε».

Και βέβαια, η πιο γνωστή από αυτές τις στιγμές ήρθε το 2012. Η Ευρώπη βρισκόταν αντιμέτωπη με μια κρίση που δεν ήταν μόνο οικονομική, αλλά και υπαρξιακή. Οι αγορές αμφισβητούσαν το μέλλον του ενιαίου νομίσματος. Οι πολίτες ανησυχούσαν. Οι κυβερνήσεις ήταν διχασμένες. Η πιθανότητα κατακερματισμού, που κάποτε ήταν σχεδόν αδιανόητη, είχε γίνει πραγματικότητα.

Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΕ ΑΡΧΕΙΟ ΒΙΝΤΕΟ:

https://youtu.be/17c3h9uEMhQ?si=6gOB9BboVgJTM1UK

Έπειτα, στο Λονδίνο, όπως είπε ο Friedrich, ο Mario Draghi είπε τα λόγια που άλλαξαν τον ρου της ιστορίας του ευρώ: «Στο πλαίσιο της εντολής μας, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι έτοιμη να κάνει ό,τι χρειαστεί για να διαφυλάξει το ευρώ. Και πιστέψτε με, αυτό θα είναι αρκετό». Δεν χρειάστηκε καν να υψώσεις τη φωνή σου, Mario.

Καμία χώρα δεν υπέφερε περισσότερο από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της κρίσης της Ευρωζώνης. Δεν είμαστε ευγνώμονες μόνο σε όσους έσωσαν το ευρώ, αλλά και σε όσους πάλεψαν σκληρά για να πείσουν τον καθένα εκείνη την εποχή ότι η Ευρωζώνη ήταν τόσο ισχυρή όσο και ο πιο αδύναμος κρίκος της. Σ’ ευχαριστώ, Mario, που πίστεψες στην επιμονή μας. Σ’ ευχαριστώ, Jean-Claude, που στήριξες τη χώρα μου σε μια εποχή που οι σκεπτικιστές επέμεναν ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να μεταρρυθμιστεί.

Η διαδρομή από το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της κρίσης της Ευρωζώνης έως την προεδρία του Eurogroup ήταν μακρά και επώδυνη. Αλλά ένα πράγμα είναι βέβαιο: ο ελληνικός λαός αποδείχθηκε άξιος της εμπιστοσύνης της Ευρώπης.

Κυρίες και κύριοι,

Σήμερα, ο Mario Draghi τιμάται όχι μόνο για όσα έκανε το 2012. Αναγνωρίζεται, επίσης, επειδή, τα τελευταία χρόνια, είπε ξανά στην Ευρώπη αυτό που πρέπει να ακούσει, σε μια γλώσσα που είναι ωμή και -ευπρόσδεκτα- μη διπλωματική.

Αυτή τη φορά, ο κίνδυνος είναι διαφορετικός. Δεν αφορά το ξαφνικό ενδεχόμενο κατάρρευσης του ευρώ. Η απειλή είναι πιο αθόρυβη, πιο αργοκίνητη και, ίσως γι’ αυτόν τον λόγο, πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί.

Πρόκειται για τη σταδιακή διάβρωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης: το διευρυνόμενο χάσμα στην παραγωγικότητα και την καινοτομία, τον κατακερματισμό των κεφαλαιαγορών και των αγορών ενέργειας, τη δυσκολία αύξησης του μεγέθους των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, την εξάρτηση από τρίτους όσον αφορά κρίσιμες τεχνολογίες, την ενέργεια, τις αμυντικές δυνατότητες και τις στρατηγικές αλυσίδες εφοδιασμού. Πρόκειται για τον κίνδυνο η Ευρώπη να παύσει να είναι ο δημιουργός του μέλλοντός της και να καταστεί περισσότερο θεατής αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού.

Αυτή είναι η προειδοποίηση στην «καρδιά» της έκθεσης Draghi. Δεν πρέπει να την αντιμετωπίσουμε απλώς ως ένα ακόμη έγγραφο προς συζήτηση σε συνέδρια που διοργανώνουν κέντρα μελετών. Πρόκειται για ένα κάλεσμα αφύπνισης. Ταυτόχρονα, αποτελεί και ένα λεπτομερές σχέδιο δράσης για το τι πρέπει να γίνει.

Μας υπενθυμίζει ότι η οικονομική ισχύς δεν είναι πολυτέλεια, η ανταγωνιστικότητα δεν είναι μια στενή οικονομική έννοια. Αυτά είναι τα θεμέλια για όλα τα άλλα που εκτιμούμε: για το κοινωνικό μας μοντέλο, την παγκόσμια επιρροή μας, τη δημοκρατία μας και τις ευκαιρίες για την επόμενη γενιά.

Το 2012, η φράση «ό,τι χρειαστεί» σήμαινε τη διατήρηση του ευρώ. Σήμερα, το ερώτημα είναι τι απαιτούν από εμάς αυτές οι λέξεις τώρα.

Απαιτούν, καταρχάς, η Ευρώπη να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της. Αν δεν αναπτυχθούμε, δεν μπορούμε να επενδύσουμε. Αν δεν καινοτομήσουμε, θα καταστούμε εξαρτημένοι. Αν οι επιχειρήσεις μας δεν μπορούν να αναπτυχθούν, οι ιδέες μας θα αξιοποιηθούν εμπορικά αλλού. Και αν η βιομηχανική μας βάση αποδυναμωθεί, το ίδιο θα συμβεί και με το στρατηγικό μας βάρος.

Η Ευρώπη πρέπει να γίνει ένας τόπος όπου οι ιδέες μπορούν να μετατραπούν σε επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις να αναδειχθούν σε παγκόσμιους ηγέτες. Ένας τόπος όπου η καινοτομία χρηματοδοτείται, δεν οδεύει στο εξωτερικό. Ένας τόπος όπου η βιομηχανία δεν αντιμετωπίζεται ως κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά ως στρατηγικό πλεονέκτημα για το μέλλον.

Δεύτερον, η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα το ζήτημα της ασφάλειας, με την ευρύτερη έννοια του όρου. Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας γκρέμισε την ψευδαίσθηση ότι η ειρήνη στην ήπειρό μας ίσχυε αξιωματικά και δεν θα αμφισβητούνταν ποτέ. Ωστόσο, η ασφάλεια σήμερα εκτείνεται πολύ πέρα από την άμυνα. Περιλαμβάνει την ενέργεια, την ανθεκτικότητα στον κυβερνοχώρο, τα σύνορα, τις κρίσιμες υποδομές, την τεχνολογία, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την προστασία των δημοκρατικών μας θεσμών. Μια Ευρώπη που δεν μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό της δεν μπορεί να είναι πλήρως κυρίαρχη.

Τρίτον, η Ευρώπη πρέπει να οικοδομήσει πραγματική στρατηγική αυτονομία. Η στρατηγική αυτονομία, όπως έχουμε συζητήσει πολλές φορές στο Συμβούλιο, δεν σημαίνει απομόνωση, δεν σημαίνει προστατευτισμό, δεν σημαίνει αντιαμερικανισμό. Δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη απομακρύνεται από τους συμμάχους της. Αντιθέτως, μια ισχυρότερη Ευρώπη είναι καλύτερος σύμμαχος, μια πιο ικανή Ευρώπη είναι πιο αξιόπιστος εταίρος, μια Ευρώπη που συνομολογεί εμπορικές συμφωνίες με εταίρους που μοιράζονται τις ίδιες αξίες είναι μια Ευρώπη με αυτοπεποίθηση.

Η στρατηγική αυτονομία σημαίνει απλώς ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει κυρίαρχες αποφάσεις. Δεν πρέπει να εξαρτόμαστε μόνιμα από άλλους όσον αφορά τις τεχνολογίες που διαμορφώνουν τις οικονομίες μας, τις αμυντικές δυνατότητες που προστατεύουν τους πολίτες μας, την ενέργεια που τροφοδοτεί τις βιομηχανίες μας ή τις εισροές στη βιομηχανία μας που διατηρούν την ευημερία μας.

Η στρατηγική αυτονομία αποτελεί, στον πυρήνα της, μια πράξη υπευθυνότητας, αυτοσεβασμού και μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας.

Αυτή είναι η νέα έννοια της φράσης «ό,τι κι αν χρειαστεί»: ανταγωνιστικότητα, ασφάλεια και η δυνατότητα να ενεργούμε με δική μας πρωτοβουλία.

Επιτρέψτε μου να προσθέσω δύο τελευταία σημεία.

Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα το ζήτημα της ασφάλειας της Ευρώπης, τότε η συλλογική μας άμυνα πρέπει να καταστεί κεντρικό στοιχείο της γεωπολιτικής μας σκέψης. Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής -το Άρθρο 42, παράγραφος 7, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση- παρέχει το πλαίσιο. Έχει έρθει ο χρόνος να το καταστήσουμε επιχειρησιακά αξιόπιστο, πολιτικά ουσιαστικό και πρακτικά εφαρμόσιμο σε περιόδους κρίσης.

Και οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως η άμεση και αποφασιστική στήριξη που προσέφεραν κράτη μέλη -μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Ισπανία- προς την Κύπρο, αποδεικνύουν ότι η αρχή αυτή δεν είναι αφηρημένη. Μπορεί να καθοδηγήσει την πραγματική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και δράση.

Πρόκειται για μια φιλόδοξη ατζέντα, απαιτεί φιλόδοξη χρηματοδότηση. Τα ιδιωτικά κεφάλαια πρέπει να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να ολοκληρωθεί η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Ωστόσο, οι δημόσιες επενδύσεις θα είναι επίσης ζωτικής σημασίας. Οι κοινές μας προτεραιότητες πρέπει να αντικατοπτρίζονται σε έναν ευρωπαϊκό προϋπολογισμό που να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες μας.

Και όπου αντιμετωπίζουμε πραγματικά κοινές προκλήσεις, όπως η ενέργεια και η άμυνα, θα πρέπει να παραμείνουμε ανοιχτοί στον κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό. Διότι τα κοινά αγαθά δικαιολογούν κοινά εργαλεία και οι κοινές προκλήσεις απαιτούν από κοινού θάρρος και τους απαραίτητους συμβιβασμούς. Όλοι πρέπει να θυσιάσουμε κάτι προκειμένου να ενισχύσουμε την Ευρώπη συνολικά.

Αγαπητέ Mario,

Το 2012, βοήθησες την Ευρώπη να πιστέψει ότι το ευρώ θα αντέξει. Το 2024, προκάλεσες την Ευρώπη να διασφαλίσει ότι η ευημερία, η ασφάλεια και η σημασία της θα αντέξουν επίσης.

Σήμερα, στο Άαχεν, τιμούμε αυτό και πολλά άλλα. Τιμούμε τον άνθρωπο που συνέβαλε στη διατήρηση της Ευρώπης σε μια στιγμή υπαρξιακού κινδύνου και τιμούμε τον Ευρωπαίο που μας ζητά τώρα να ανανεώσουμε την Ευρώπη, προτού ένας διαφορετικός κίνδυνος καταστεί μη αναστρέψιμος.

Πάνω απ’ όλα, όμως, Mario, η Ευρώπη σού χρωστάει ευγνωμοσύνη όχι μόνο για τις αποφάσεις που έλαβες σε στιγμές κρίσης, αλλά και για το πρότυπο υπηρεσίας στα κοινά που εκπροσωπείς: θάρρος που βασίζεται στο αίσθημα του καθήκοντος, πατριωτισμός που συνοδεύεται από ευρωπαϊκή ευθύνη, και μια αληθινή ευρωπαϊκή ψυχή, που πηγάζει από μια κοινή ταυτότητα, ένα μείγμα Δύσης και Ανατολής, Βορρά και Νότου.

Το Βραβείο Καρλομάγνου αποτελεί αναγνώριση της προσφοράς. Όμως, στην περίπτωσή σας, αποτελεί επίσης μια υπενθύμιση για όλους μας. Το έργο της Ευρώπης δεν τελειώνει ποτέ. Η ενότητα δεν είναι ποτέ δεδομένη. Η δύναμη δεν κληροδοτείται στο διηνεκές. Ηγεσία σημαίνει να λέμε την αλήθεια, ακόμα κι αν είναι δυσάρεστη. Και η παρακμή δεν είναι κάτι μοιραίο, αν το θάρρος έρθει την κατάλληλη στιγμή.

Ας αποχαιρετήσουμε λοιπόν το Άαχεν όχι μόνο με αίσθημα ευγνωμοσύνης, αλλά και με αποφασιστικότητα. Ας λάβουμε σοβαρά υπόψη την προειδοποίηση. Ας αξιοποιήσουμε με σύνεση τον οδικό χάρτη. Ας βρούμε κοινό τόπο όπου η Ευρώπη απαιτεί συμβιβασμούς, ας επενδύσουμε όπου η Ευρώπη απαιτεί κλίμακα, ας προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις όπου η Ευρώπη απαιτεί θάρρος και ας οικοδομήσουμε όπου η Ευρώπη απαιτεί δυνατότητες.

Δεν χρειάζεται να επανεφεύρουμε τους εαυτούς μας. Χρειάζεται μόνο να πιστέψουμε στους εαυτούς μας. Και ας αποδείξουμε, για άλλη μια φορά, ότι όταν η Ευρώπη αποφασίζει να κάνει ό,τι χρειαστεί, μπορεί ακόμα να διαμορφώνει την ιστορία.

Σας ευχαριστώ.

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 12/05/26

Εγκαινιάστηκε το υποβρύχιο - μουσείο «Πρωτεύς», πρώτο έκθεμα του Αλσους Ναυτιλίας

ΤΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ ΠΟΥΡΝΑΡΑ

«Είμαι 92 ετών. Υπολογίζω ότι θα χρειαστούν περίπου τρία χρόνια για να ολοκληρωθεί το Αλσος Ναυτικής Παράδοσης εδώ στο Φάληρο. Μέχρι τότε θα βάλω τα δυνατά μου να τα καταφέρω να το δω να εγκαινιάζεται, όπως σήμερα κόβουμε την κορδέλα του υποβρυχίου - μουσείου “Πρωτεύς”».

 Ηταν ίσως η πιο συγκινητική αποστροφή του λόγου που εκφώνησε χθες το βράδυ ο εθνικός ευεργέτης Αρης Θεοδωρίδης, με φόντο την πλώρη του υποβρυχίου, το οποίο έπειτα από τέσσερα έτη παραδόθηκε στο Π.Ν. συντηρημένο και ανακατασκευασμένο πλέον για τη «δεύτερη ζωή» του στη στεριά. Απέναντι από το θωρηκτό «Αβέρωφ», πλάι στην τριήρη «Ολυμπιάς», αναμένοντας τη μεταφορά του «Hellas Liberty» από τον Πειραιά, θα είναι το πρώτο έκθεμα στο άλσος «Οδυσσέας. Οι Ελληνες και η θάλασσα». Ο οραματιστής Δραμινός ναυπηγός, που διέπρεψε στο θαλάσσιο επιχειρείν, θα βλέπει κάθε ημέρα την εξέλιξη του έργου από το σπίτι του, που βρίσκεται στο παράλιο φαληρικό μέτωπο. Το γεγονός ότι αυτή η έκταση που προοριζόταν για τον σκοπό αυτό παρέμενε αναξιοποίητη για δεκαετίες, τον πείσμωσε να κάνει μια τεράστια δωρεά στο ελληνικό Δημόσιο, που ξεπερνάει τα 40 εκατ. ευρώ, με το υποβρύχιο να έχει κοστίσει πάνω από τρία. Στο πλευρό του στάθηκε μια ολόκληρη ομάδα, με προεξάρχοντα τον τεχνικό διευθυντή της ναυτιλιακής του εταιρείας Vulcanus, Θανάση Παπανδρίκο, που επέβλεψε τα πάντα.

Η πολιτεία, αναγνωρίζοντας την τεράστια προσφορά του, του απένειμε με προεδρικό διάταγμα τον βαθμό του υποναυάρχου επί τιμή. O υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, ο υφυπουργός Αθανάσιος Δαβάκης, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης και ο αρχηγός του ΓΕΝ, αντιναύαρχος Δημήτριος-ελευθέριος Κατάρας, του έδωσαν στην τελετή το ξίφος και τη στολή. Ο τελευταίος υπογράμμισε ότι το υποβρύχιο, που έκλεισε πέντε δεκαετίες στη θάλασσα (1972-2022) τιμά συμβολικά τους άνδρες και τις γυναίκες που υπηρετούν την πατρίδα κάτω από την επιφάνεια του νερού, σμιλεύοντας στους στενούς του χώρους «την πειθαρχία, την αντοχή και την κατάρτιση». Ως έκθεμα θα αποτελεί γέφυρα προς την κοινωνία εμπνέοντας τη νέα γενιά.

Ο Νίκος Δένδιας στάθηκε στο γεγονός ότι με τη μουσειοποίηση του «Πρωτέα» και τη δημιουργία του άλσους, η ιστορική μνήμη γίνεται κάτι απτό και βιωματικό. Ο πρώτος πολίτης της χώρας εξέφρασε με τη σειρά του την ευγνωμοσύνη όλων των Ελλήνων για τον εφοπλιστή, που συνεχίζει την παράδοση της φιλογένειας και τόνισε ότι το άξιο παράδειγμά του θα όφειλε να βρει και άλλους μιμητές. Ο ΠΤΔ υπογράμμισε μάλιστα ότι η δημιουργία του άλσους λίμναζε από το 1992, μέχρι ο Αρης Θεοδωρίδης διά της ΑΜΚΕ του, που λέγεται «Κύκλωψ», να πάρει τη γενναία απόφαση να το υλοποιήσει μόνος του. Ηδη έχει βρεθεί ο ανάδοχος κατασκευαστής, το νομοθετικό πλαίσιο έχει ετοιμαστεί και σε λίγο θα δούμε το έργο να λαμβάνει σάρκα και οστά. Ο Αρης Θεοδωρίδης έχει ειδική σχέση με το Πολεμικό Ναυτικό στο οποίο υπηρέτησε τη δεκαετία του 1950 ως σημαιοφόρος και αργότερα σχεδίασε ως ναυπηγός υδροφόρες, βοηθητικά πλοία και φαρόπλοια, μεταξύ των οποίων κάποια λειτουργούν ακόμη. «Δεν τον πτόησε ούτε η αναμονή ούτε ο νομοθετικός λαβύρινθος ούτε οι δυσκολίες. Αυτά τα πράγματα ή τα κάνεις ή δεν τα κάνεις. Δίχως να σκέφτεσαι τα εμπόδια», κατέληξε.

Οσο για τον «Πρωτέα», που παροπλίστηκε στον ναύσταθμο, χρειάστηκε ειδική επιχείρηση για τη μεταφορά του στο Φάληρο, ειδική ενίσχυση του εδάφους για να αντέξει τους 1.000 τόνους του βάρους του και πολλούς μήνες εργασιών για να γίνει μουσείο του εαυτού του. Παρακολουθώντας τη χθεσινή τελετή πλάι στον ανδριάντα του ναυάρχου Κουντουριώτη, ήμουν σίγουρη ότι η καρδιά του θα «χτύπησε» δυνατά κάτω από τη μεταλλική του στολή. Γιατί ένας ευεργέτης σαν τον Αβέρωφ βρήκε τη συνέχειά του σε έναν σημερινό ευπατρίδη και έτσι το ιστορικό θωρηκτό απέκτησε παρέα.

Δεν υπάρχουν κατηγορίες πολιτών. Δεν υπάρχουν πολίτες πρώτης, δεν υπάρχουν πολίτες δεύτερης, δεν υπάρχουν πολίτες τρίτης κατηγορίας. Υπάρχουν Έλληνες πολίτες. Έλληνες πολίτες που στάλθηκαν ως ένοπλοι πολίτες απέναντι στον κατακτητή και που βεβαίως οδηγηθήκαμε στο να υπάρχουν οικογένειες που θρήνησαν. Να υπάρχουν κοινότητες και κοινωνίες που θρήνησαν, όπως εδώ στο Ωραίο. Όπως σε πολλές κοινότητες στη Θράκη. Αυτούς που έχασαν τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι την ελληνική πολιτεία, δηλαδή, τελικά το ελεύθερο δικαίωμα του ελληνικού λαού να διαθέτει με τον τρόπο που αυτός κρίνει το μέλλον του, αυτούς τιμάμε σήμερα, ως αναπόσπαστο τμήμα της συνολικής εθνικής μας μνήμης και παράδοσης. Η Θράκη είναι ένας τόπος συνάντησης. Σταυροδρόμι πολιτισμών. Μια γέφυρα, Μια λαμπρή γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη και την ευρύτερη Ανατολή. Είναι ένας χώρος που ακριβώς η έννοια της Πατρίδας αποκτά μια ξεχωριστή σημασία. Τόπος που γνώρισε κατακτήσεις, που γνώρισε καταστροφές, τόπος που αναγεννήθηκε πάντοτε. Τόπος που είδε διώξεις, είδε συμφορές, αλλά παρέμεινε ενιαίος και ακμαίος. Και η ελληνική μουσουλμανική μειονότητα είναι αναπόσπαστο τμήμα του χαρακτήρα αυτής ακριβώς της περιοχής, ένα αναπόσπαστο, πολύτιμο – θέλω να πω – κομμάτι της ίδιας της ταυτότητας της Ελλάδας.

 Τί είπε ο ΥΕΘΑ στην εκδήλωση προς τιμήν 
των Πεσόντων Ελλήνων Μουσουλμάνων στο
Β’Παγκόσμιο Πόλεμο

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παρέστη σήμερα, Τετάρτη 13 Μαΐου 2026, συνοδευόμενος από τον Αρχηγό ΓΕΣ, Αντιστράτηγο Γεώργιο Κωστίδη, στην εκδήλωση προς τιμήν των Πεσόντων Ελλήνων Μουσουλμάνων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία πραγματοποιήθηκε στη τοπική κοινότητα Ωραίου του Δήμου Μύκης Ξάνθης.

Ο Υπουργός κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο πεσόντων Μουσουλμάνων της τοπικής κοινότητας και στη συνέχεια παρακολούθησε την ανάγνωση κειμένων και την ερμηνεία τραγουδιών από τους μαθητές του Δημοτικού Μειονοτικού Σχολείου Ωραίου.

Στην εκδήλωση παρέστησαν, επίσης, οι Βουλευτές Σπύρος Τσιλιγγίρης και Μπουρχάν Μπαράν, η Αντιπεριφερειάρχης Ξάνθης Βασιλική Παυλάκη, ο Δήμαρχος Μύκης Αχμέτ Κιούρτ, ο Πρόεδρος της τοπικής κοινότητας Ωραίου Χουσεΐν Κιρατζή και τα μέλη του Συμβουλίου της, εκπρόσωποι Σωμάτων Ασφαλείας, της Ένωσης Αποστράτων, τοπικών φορέων και κάτοικοι της κοινότητας.

Από πλευράς Ενόπλων Δυνάμεων παρέστησαν ακόμη ο Διοικητής της ΑΣΔΙΘ, Αντιστράτηγος Παναγιώτης Καβιδοπουλος, ο Υποδιοικητής της ΑΣΔΙΘ, Υποστράτηγος Γεώργιος Βάσιος και ο Επιτελάρχης της ΑΣΔΙΘ , Υποστράτηγος Θωμάς Γερασίμου.

Ο κ. Δένδιας στον χαιρετισμό τον οποίο απηύθυνε, ανέφερε:

«Θα ήθελα να ξεκινήσω λέγοντας ότι είναι για μένα μια μεγάλη χαρά και μια μεγάλη τιμή που είμαι σήμερα εδώ στο Ωραίο, στη Θράκη.

Σε μια εκδήλωση τιμής που η ελληνική πολιτεία, το ελληνικό κράτος, αναγνωρίζει τα οφειλόμενα. Εκπληρώνει ένα χρέος προς τους Έλληνες μουσουλμάνους πολίτες, οι οποίοι κλήθηκαν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, από εδώ από τη Θράκη, να υπερασπιστούν την Πατρίδα και ανταποκρίθηκαν στο πατριωτικό τους καθήκον.

Ανταποκρίθηκαν με τον τρόπο που ανταποκρίνεται πάντοτε ο Έλληνας ένοπλος πολίτης, όταν το χρέος προς την πολιτεία, προς την Πατρίδα τον καλεί. Άνευ όρων. Άνευ αναβολών. Άνευ διλημμάτων.

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, που γιορτάσαμε τη λήξη του πριν από ελάχιστες μέρες, υπήρξε μια από τις σκοτεινότερες δοκιμασίες που αντιμετώπισε μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα.

Όμως, για εμάς τους Έλληνες υπήρξε συγχρόνως μια τεράστια δοκιμασία. Όπως ξέρετε, ένα πολύ μεγάλο ποσοστιαία κομμάτι του ελληνικού πληθυσμού χάθηκε σε αυτό τον πόλεμο, είτε κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων είτε από τις κακουχίες κατά τη διάρκεια της εχθρικής κατοχής.

Όμως, μπορέσαμε να αποδείξουμε ότι ένας λαός, ένα έθνος, όταν αντιμετωπίζει έστω και υπέρτερες δυνάμεις, έστω και όταν η ήττα υπό το κράτος της επικράτησης των αριθμών είναι αναπόφευκτη, μπορεί να αρνηθεί την άνευ όρων υποταγή αρκεί να υπερασπίζεται κάτι στο οποίο πιστεύει. Να υπερασπίζεται το δίκαιο, να υπερασπίζεται την αξιοπρέπειά του, να υπερασπίζεται την ελευθερία του, να υπερασπίζεται την κυριαρχία του.

Και σε αυτή την εθνική προσπάθεια, κυρίες και κύριοι, δεν υπάρχουν κατηγορίες πολιτών. Δεν υπάρχουν πολίτες πρώτης, δεν υπάρχουν πολίτες δεύτερης, δεν υπάρχουν πολίτες τρίτης κατηγορίας. Υπάρχουν Έλληνες πολίτες.

Έλληνες πολίτες που στάλθηκαν ως ένοπλοι πολίτες απέναντι στον κατακτητή και που βεβαίως οδηγηθήκαμε στο να υπάρχουν οικογένειες που θρήνησαν. Να υπάρχουν κοινότητες και κοινωνίες που θρήνησαν, όπως εδώ στο Ωραίο. Όπως σε πολλές κοινότητες στη Θράκη.

Αυτούς που έχασαν τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι την ελληνική πολιτεία, δηλαδή, τελικά το ελεύθερο δικαίωμα του ελληνικού λαού να διαθέτει με τον τρόπο που αυτός κρίνει το μέλλον του, αυτούς τιμάμε σήμερα, ως αναπόσπαστο τμήμα της συνολικής εθνικής μας μνήμης και παράδοσης.

Κυρίες και κύριοι – το έχω πει πολλές φορές – η Θράκη είναι ένας τόπος συνάντησης. Σταυροδρόμι πολιτισμών. Μια γέφυρα, Μια λαμπρή γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη και την ευρύτερη Ανατολή.

Είναι ένας χώρος που ακριβώς η έννοια της Πατρίδας αποκτά μια ξεχωριστή σημασία. Τόπος που γνώρισε κατακτήσεις, που γνώρισε καταστροφές, τόπος που αναγεννήθηκε πάντοτε. Τόπος που είδε διώξεις, είδε συμφορές, αλλά παρέμεινε ενιαίος και ακμαίος. Και η ελληνική μουσουλμανική μειονότητα είναι αναπόσπαστο τμήμα του χαρακτήρα αυτής ακριβώς της περιοχής, ένα αναπόσπαστο, πολύτιμο – θέλω να πω – κομμάτι της ίδιας της ταυτότητας της Ελλάδας.

Μιας χώρας ευρωπαϊκής που η εθνική της συνοχή δεν δημιουργείται με αποκλεισμούς. Δημιουργείται και οικοδομείται με συμπερίληψη, με ισονομία, με αναγνώριση, με εμπιστοσύνη. Με τη βεβαιότητα ότι όποιος υπηρέτησε αυτή την Πατρίδα, πόσο μάλλον όποιος σκοτώθηκε για αυτή την Πατρίδα, ανήκει ανεπιφύλακτα στην αγκαλιά της και στην παράδοσή της.

Και αυτό ακριβώς αποδεικνύει η μνήμη των γενναίων αυτών ανθρώπων που σήμερα τιμάμε. Αποδεικνύουμε έτσι, για άλλη μια φορά, ότι η Θράκη είναι το παράδειγμα της αρμονικής συμβίωσης, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για την Ευρώπη, για την ευρύτατη περιοχή μας, τολμώ να πω για τον κόσμο μας.

Η Ελληνική Δημοκρατία έχει τη δυνατότητα και την ικανότητα να αναγνωρίζει τις θυσίες των πολιτών τις. Έχει άλλωστε και την υποχρέωση να το πράττει, ανεξάρτητα από το θρήσκευμα, τη γλώσσα, την καθημερινότητα, την πίστη του καθενός, την παράδοσή του.

Κυρίες και κύριοι, στις Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας η θυσία των πολιτών έχει ένα ενιαίο, αδιαίρετο νόημα. Το τιμήσαμε άλλωστε, πρόσφατα, με το εξαιρετικής τέχνης μνημείο του Κώστα Βαρώτσου, που κοσμεί πλέον το χώρο μπροστά από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Η Ελλάδα υπογραμμίζει πάντα το καθήκον στην ελευθερία. Θα ήθελα να απευθυνθώ με έναν ιδιαίτερο τρόπο στους απογόνους των πεσόντων και να τους δηλώσω ότι η πολιτεία -εκ του προσώπου του Υπουργού Εθνικής Άμυνας – στέκεται ενώπιόν τους με σεβασμό και με αναγνώριση.

Οι άνθρωποί τους, αυτοί οι άνδρες που τιμάμε τη μνήμη τους, είναι Ήρωες της Πατρίδας και είναι για την ελληνική πολιτεία αλησμόνητοι. Η θυσία τους εγγράφεται στη μεγάλη αφήγηση της εθνικής μνήμης, των εθνικών αγώνων, της Εθνικής Αντίστασης, της προσπάθειας της Πατρίδας μας για να διατηρήσει διαχρονικά την ελευθερία της.

Κυρίες και κύριοι,

Ζούμε σε μια εποχή που δυστυχώς δεν επιτρέπει εφησυχασμούς. Το όνειρο μιας ειρηνικής ανθρωπότητας δεν επιβίωσε. Ο 21ος αιώνας αναδεικνύεται ένας αιώνας συγκρούσεων, αναθεωρητικών πολιτικών, υβριδικών απειλών, προσπάθειας αλλαγών συνόρων, άσκησης βίας.

Και σε αυτό ακριβώς το δυστοπικό περιβάλλον, η θυσία αυτών που τιμάμε σήμερα διδάσκει ότι η ελευθερία μας για να διατηρηθεί είναι ευθύνη όλων μας. Και υπάρχει μια φράση που επιστρέφω κάθε φορά που σκέφτομαι τη σχέση ανάμεσα στη θυσία των νεκρών και την ευθύνη των επιζώντων. Κυρίες και κύριοι, οι νεκροί δεν μπορούν να μιλήσουν για τον εαυτό τους. Μπορούμε όμως εμείς να μιλήσουμε για αυτούς.

Και μπορούμε να μιλήσουμε με τον πιο καθαρό τρόπο, μέσα από τη βούλησή μας να παραμείνουμε πιστοί, συντεταγμένοι απέναντι στις αξίες που αυτοί με τη ζωή τους υπεράσπισαν. Συντεταγμένοι για την προάσπιση της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Του Διεθνούς Δικαίου, της ισότητας των πολιτών απέναντι στην Πολιτεία. Τελικά – όπως πάντα πρέπει κανείς να καταλήγει – την πίστη στις προοπτικές του Ελληνισμού.

Αιωνία η μνήμη των πεσόντων για την Πατρίδα. Αιωνία η μνήμη των μουσουλμάνων συμπολιτών μας που θυσιάστηκαν για την Πατρίδα. Αιωνία η μνήμη όσων διαχρονικά έχασαν τη ζωή τους για να βρισκόμαστε εμείς σήμερα εδώ.

Σας ευχαριστώ πολύ».

"ΥΠΗΡΕΤΗΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ" ΤΟ ΝΕΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΟΥ Π.ΘΑΝΟΥ, ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ

«ΥΠΗΡΕΤΗΣ
ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ»


του Π.Θάνου



Επιμέλεια εξωφύλλου: Γ. Κ. Περγαντίνας


Σελίδες: 284


Σχήμα: 14 x 21


Tιμή: 15 €


ISBN: 978-618-5279-24-0



Ανακοινώνουμε με ιδιαίτερη χαρά και τιμή, την κυκλοφορία του επόμενου βιβλίου του Π.Θάνου από τις Εκδόσεις “ΚΑΣΤΑΛΙΑ”, του μυθιστορήματός του «ΥΠΗΡΕΤΗΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ».

Οι διαφορετικές οπτικές γωνίες συμβάλλουν στην πληρέστερη σκιαγράφηση του πορτρέτου του Νικηφόρου –ήρωα κι αντιήρωα του βιβλίου-και φωτίζουν τις διαφορετικές όψεις της προσωπικότητάς του, εξηγούν και προοικονομούν, διευκρινίζουν, εμβαθύνουν και δίνουν ρυθμό στο κείμενο, άλλοτε επιταχύνοντας και άλλοτε επιβραδύνοντας τη ροή της αφήγησης. Η γραφή του Θάνου εκπέμπει μια αυθεντικότητα που κάνει την αφήγηση να μοιάζει με προσωπική μαρτυρία. Η γλώσσα του είναι πυκνή αλλά απλή, σχεδόν ωμή, δίχως περιττούς εντυπωσιασμούς και απαιτητικά λογοτεχνικά σχήματα, ενώ συνδυάζει τη, λόγω της μακράς θητείας του στον Τύπο, δημοσιογραφική αμεσότητα με μια έμφυτη ποιητική ευαισθησία που άλλωστε τον έχει οδηγήσει στην ενασχόληση με τον έμμετρο λόγο. Η αφήγησή του πετυχαίνει κάποτε ο αναγνώστης να νιώσει τη ζωντανή σάρκα να πάλλεται στις νατουραλιστικές περιγραφές των ερωτικών περιπτύξεων του Νικηφόρου. Με μια τολμηρή αφηγηματική γραμμή, το έργο σπάει τα ταμπού των αναγνωστών του (ίσως και ενοχλεί σε κάποια σημεία) και υμνεί την πρωτόγονη ελευθερία, τον αυθορμητισμό και την άρνηση υποταγής της Αγάπης σε κανόνες και περιορισμούς.

Eκδοτικός Οίκος «ΚΑΣΤΑΛΙΑ»


Σταδίου 33-Αθήνα-ΤΚ 105 59


Τηλ: (210)3215.280-3247.945


Φαξ: (210)3215.281-3315.176


E-Mail: info@kastaliaeditions.gr

Το θέμα μας είναι ο Νίκος Ανδρουλάκης. Εγινε θέμα οικειοθελώς, ως πρωταγωνιστής στη χθεσινή κωμωδία με το πόθεν έσχες του. Σ’ αυτό ξέχασε να δηλώσει τις καταθέσεις του στο εξωτερικό, ένα όχι και πολύ ταπεινό ποσό – ιδίως σε σχέση με τα ποσά που είχε δηλώσει σε ελληνικές τράπεζες. Μετά τη δημοσίευση των στοιχείων, κάποιοι παρατήρησαν ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, φέτος, εμφανιζόταν κατά ένα μεγάλο ποσόν φτωχότερος από πέρυσι. Κάποια δημοσιεύματα το επισήμαναν. Οπότε ο αρχηγός της αξιωματικής ξανακοίταξε, ως φαίνεται, τη δήλωσή του και πρέπει να τον έλουσε κρύος ιδρώτας. Δεν είχαν δηλωθεί οι καταθέσεις του στο εξωτερικό. Οπότε αναγκάστηκε να κάνει δημόσια διόρθωση και, για να δικαιολογήσει την παράλειψη, έριξε την ευθύνη στον λογιστή του. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, όμως, δεν είναι μόνος του. Είναι ο επιτελάρχης του εαυτού του. Αλίμονο αν δεν μπορεί να διαβάσει μια απλή δήλωση πόθεν έσχες και την αφήνει, τυφλά, στον λογιστή του – που ως φαίνεται δεν είναι σχολαστικός, όσο οι συνήθεις λογιστές. Αν εκείνος ξέχασε περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ, είναι αδιανόητο να μην το παρατηρήσει ο δηλών, εκείνος που υπογράφει το πόθεν έσχες – δεν είναι πενταροδεκάρες το ένα εκατομμύριο. Κι αν ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν μπορεί να ελέγξει μια απλή δήλωση και τα δικά του περιουσιακά στοιχεία, πώς απαιτεί οι πολίτες να του εμπιστευτούν τη διακυβέρνηση και τις τύχες της ελληνικής οικονομίας; Τι ηγέτης είναι αυτός που προσπερνά έτσι εύκολα μια τόσο σοβαρή παράλειψη; Και ποιος θα εμπιστευόταν έναν ηγέτη που ξεχνά για πλάκα ένα εκατομμύριο; Καλά λοιπόν, ο Μητσοτάκης. Μήπως όμως, κάποια στιγμή ο Νίκος Ανδρουλάκης χρειάζεται να θυμώσει και με τον εαυτό του;....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 12/05/26

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι άτεγκτος με τους πολιτικούς αντιπάλους του και ιδίως με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Τόσο άτεγκτος που δεν δίστασε να ταυτιστεί με τη Μαρία Καρυστιανού, τον ΣΥΡΙΖΑ, τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, τον Κυριάκο Βελόπουλο, στο θέμα των Τεμπών, υιοθετώντας όλη τη συνωμοσιολογία και αθωώνοντας ουσιαστικά εκ των προτέρων τα φυσικά πρόσωπα που δικάζονται για το τρομερό δυστύχημα. Για όλα έφταιγε ο Μητσοτάκης.

Τον Μητσοτάκη, άλλωστε, θεωρεί υπεύθυνο για τη (νόμιμη) παρακολούθησή του από την ΕΥΠ. Επειδή ακριβώς ήταν νόμιμη, επιδίωξε να κολλήσει μαζί της και μια παράνομη πιθανή απόπειρα παρακολούθησής του – και να την αποδώσει στην κυβέρνηση. Εξαιτίας της εμφανίζεται συνεχώς οργισμένος, έχει φτάσει μάλιστα στο σημείο να αποκαλέσει τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση «συμμορία υπό τον πρωθυπουργό» και να χρησιμοποιεί συνεχώς ανοίκειες, για την πολιτική αντιπαλότητα στις δημοκρατίες, εκφράσεις.

Στον Μητσοτάκη, άλλωστε, αποδίδει συγκεντρωτισμό, προσάπτοντάς του μια ιδιότυπη δεσποτεία εν δημοκρατία, ερμηνεύοντας με αυτόν τον τρόπο το λεγόμενο επιτελικό κράτος – τη λειτουργία, δηλαδή, της κυβέρνησης, σε μια προσπάθεια εποπτείας του κυβερνητικού έργου σε ένα πολυπρόσωπο κυβερνητικό σχήμα. Ξέρει βέβαια, ή θα ‘πρεπε να ξέρει, ότι λόγω της πυραμιδικής δομής του επιτελικού κράτους, ο Μητσοτάκης πρέπει να ελέγχει τα πάντα – ή, εν πάση περιπτώσει, οφείλει να αναλαμβάνει την ευθύνη για τα πάντα, ακόμα και για όσα του διαφεύγουν (αν του διαφεύγουν). Ο αρχηγός της συμμορίας, κατά τη γλώσσα του Ανδρουλάκη, είναι καταρχήν υπόλογος για ό,τι καταλογίζεται στην κυβέρνησή του – αλλά αναλαμβάνει αυτή την ευθύνη, επειδή αυτή είναι η δουλειά της διακυβέρνησης. Γι’ αυτό, άλλωστε, και οφείλει να περιστοιχίζεται από σοβαρούς συνεργάτες – που ίσως να μη διατίθενται στο βαθύ κόμμα, το οποίο βεβαίως διαμαρτύρεται όταν υποτιμάται. Αλλά το θέμα μας δεν είναι σήμερα ο Μητσοτάκης.

Το θέμα μας είναι ο Νίκος Ανδρουλάκης. Εγινε θέμα οικειοθελώς, ως πρωταγωνιστής στη χθεσινή κωμωδία με το πόθεν έσχες του. Σ’ αυτό ξέχασε να δηλώσει τις καταθέσεις του στο εξωτερικό, ένα όχι και πολύ ταπεινό ποσό – ιδίως σε σχέση με τα ποσά που είχε δηλώσει σε ελληνικές τράπεζες. Μετά τη δημοσίευση των στοιχείων, κάποιοι παρατήρησαν ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, φέτος, εμφανιζόταν κατά ένα μεγάλο ποσόν φτωχότερος από πέρυσι. Κάποια δημοσιεύματα το επισήμαναν. Οπότε ο αρχηγός της αξιωματικής ξανακοίταξε, ως φαίνεται, τη δήλωσή του και πρέπει να τον έλουσε κρύος ιδρώτας. Δεν είχαν δηλωθεί οι καταθέσεις του στο εξωτερικό. Οπότε αναγκάστηκε να κάνει δημόσια διόρθωση και, για να δικαιολογήσει την παράλειψη, έριξε την ευθύνη στον λογιστή του.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης, όμως, δεν είναι μόνος του. Είναι ο επιτελάρχης του εαυτού του. Αλίμονο αν δεν μπορεί να διαβάσει μια απλή δήλωση πόθεν έσχες και την αφήνει, τυφλά, στον λογιστή του – που ως φαίνεται δεν είναι σχολαστικός, όσο οι συνήθεις λογιστές. Αν εκείνος ξέχασε περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ, είναι αδιανόητο να μην το παρατηρήσει ο δηλών, εκείνος που υπογράφει το πόθεν έσχες – δεν είναι πενταροδεκάρες το ένα εκατομμύριο. Κι αν ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν μπορεί να ελέγξει μια απλή δήλωση και τα δικά του περιουσιακά στοιχεία, πώς απαιτεί οι πολίτες να του εμπιστευτούν τη διακυβέρνηση και τις τύχες της ελληνικής οικονομίας;

Τι ηγέτης είναι αυτός που προσπερνά έτσι εύκολα μια τόσο σοβαρή παράλειψη; Και ποιος θα εμπιστευόταν έναν ηγέτη που ξεχνά για πλάκα ένα εκατομμύριο;

Καλά λοιπόν, ο Μητσοτάκης. Μήπως όμως, κάποια στιγμή ο Νίκος Ανδρουλάκης χρειάζεται να θυμώσει και με τον εαυτό του;

Διορισμό όπου κι όπως να ’ναι

Ωραίος ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλης Κόκκαλης. Ο οποίος διαμαρτυρήθηκε, χθες, στη Βουλή, επειδή λέει κάποιοι που πέτυχαν σε διαγωνισμό του ΟΣΕ, σε θέσεις σταθμαρχών και κλειδούχων, τελικά δεν προσελήφθησαν. Απαντώντας του, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών είπε ότι με τον πρόσφατο νόμο 5220/2025 που είχε εισηγηθεί ο ίδιος, όλοι οι υποψήφιοι έχουν την υποχρέωση να περάσουν και ειδικά ψυχομετρικά τεστ, απαραίτητα, προκειμένου «να προσλαμβάνονται άνθρωποι που έχουν τα κατάλληλα προσόντα να αντεπεξέλθουν σε μια κρίσιμη κατάσταση στην κυκλοφορία των τρένων». Οτι αυτό επιβάλλεται διπλά μετά το δυστύχημα των Τεμπών. Κατηγόρησε μάλιστα τον διαμαρτυρόμενο βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ ότι αυτό που ζητάει είναι ρουσφέτι.

Δεν ξέρω αν κατάλαβε ο Βασίλης Κόκκαλης ότι όντως ζητούσε ρουσφέτι. Κατανοώ, όμως, γιατί σύμπασα η Αριστερά κι η Ακροδεξιά (δεν ξέρω σε ποιο χώρο να κατατάξω τον συγκεκριμένο βουλευτή, δεδομένου ότι είναι μετεγγραφή από τους ΑΝΕΛ) αρνείται εμφατικά να βάλει στο κάδρο των ενόχων τους κατηγορούμενους, ως φυσικούς αυτουργούς· τον σταθμάρχη που ρύθμιζε την κίνηση κι εκείνους που τον άφησαν μόνο του. Η Αριστερά (και η Ακροδεξιά) δεν αναγνωρίζει την ατομική ευθύνη πολιτών, αναγνωρίζει μόνο συλλογικές ευθύνες του κράτους. Οι πολίτες, οι καημένοι, περιμένουν να τους πάρει ο βουλευτής τους από το χεράκι και να τους περάσει απέναντι.

Κανείς δεν μπορεί να ξέρει αν η κυβερνητική παράταξη «θα ιδρώσει τη φανέλα» και θα πάρει τις εκλογές, όπως την προτρέπει ο Μητσοτάκης. Ακόμη περισσότερο που εκτός από τη φανέλα κουβαλάει και κάποια βαρίδια. Κλείνει σε λίγες μέρες επτά χρόνια σχεδόν απόλυτης κυριαρχίας αλλά η κυριαρχία πλαδαρεύει κι εφησυχάζει. Ενώ κι ο Μητσοτάκης θα χρειαστεί να πείσει ότι αξιοποίησε αυτήν την κυριαρχία με τον καλύτερο και αποδοτικότερο τρόπο. Πρέπει λοιπόν κι αυτός να ιδρώσει τη δική του φανέλα. Από την άλλη η κυβερνητική παράταξη έχει δύο πλεονεκτήματα. Πρώτον, ότι ξεκινάει καθαρά πρώτη. Κι ως γνωστόν στη ζωή είναι πάντα βολικότερο να είσαι πρώτος από πανελίστας σε πρωινάδικο. Δεύτερον, ότι οι άλλοι είναι ακόμη στα αποδυτήρια. Οι περισσότεροι ψάχνουν να βρουν φανέλα. Τουλάχιστον πληροφορηθήκαμε ότι η Μαρία Καρυστιανού αποδέχθηκε την «παρότρυνση» της Μαρίας Καρυστιανού να τεθεί επικεφαλής στο κόμμα που έφτιαξε η Μαρία Καρυστιανού και αναμένεται (εκτός απροόπτου) να ψηφίσει η Μαρία Καρυστιανού. Τέλος αγωνίας. Τη στιγμή που ο Τσίπρας ολοκληρώνει τη μεγαλύτερη στρατηγική περικύκλωση που έχει καταγραφεί στα παγκόσμια πολιτικά χρονικά. Εφυγε το 2023 από τον ΣΥΡΙΖΑ απογοητευμένος επειδή είχε πάρει 17,85% στις εκλογές και επιστρέφει το 2026 όταν ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί μακρινή ανάμνηση για να μαζέψει με το ζόρι τους μισούς. Τους έχει μπερδέψει όλους. Επιβεβαιώνεται έτσι ότι η ελληνική πολιτική δεν είναι έργο πλοκής. Είναι έργο ρόλων. Για την πλοκή δεν ενδιαφέρεται κανείς. Η διεθνής κατάσταση, η οικονομία, η ενεργειακή κρίση, ο εκσυγχρονισμός της χώρας, η ευημερία των ανθρώπων και η ζωή των πολιτών δεν αποτελούν καν θέματα συζήτησης. Βαδίζουμε για έναν «μαύρο χειμώνα» και συζητούμε «πότε ο Μητσοτάκης θα κάνει εκλογές» και το πολύ – πολύ να χαζέψουμε κανέναν φόνο στις ειδήσεις. Αλλά μη ρωτήσετε ποιος θα γίνει αρχηγός στο οτιδήποτε, είναι υποψήφιος ακόμη και ο καφετζής της περιοχής. Ετσι φτάσαμε στο σημείο «κράτος δικαίου» στη χώρα μας να μη θεωρείται το δικαστικό σώμα, ο Αρειος Πάγος και η ηγεσία του. Αλλά να το υποδύονται σε περιστασιακή βάση διάφοροι περαστικοί δικηγόροι, κάποια νούμερα σε αναζήτηση προσοχής και μερικοί συνταξιούχοι ποικίλων ειδικοτήτων και επιδιώξεων. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι μόνο αν κάποιοι θα ιδρώσουν τελικά τη φανέλα και ποιοι είναι αυτοί. Αλλά να βγάλεις κι από πάνω σου τα βαρίδια για να μπορέσεις να τρέξεις. Τα βαρίδια της διακυβέρνησης, προφανώς. Αλλά και τα βαρίδια της κοινωνίας που μας καθυστερούν όλους...

 Από "TA NEA"

"ΤΑ ΝΕΑ", 12/05/26

Ο “Πρωτέας” κατέπλευσε στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 1973. Ο πρώτος κυβερνήτης του Πλωτάρχης Τιμόθεος Μασούρας συνελήφθη τον Μάιο του 1973 εξαιτίας της συμμετοχής του στο Κίνημα του Ναυτικού. Ο “Πρωτέας” συμμετείχε σε τρεις πολεμικές περιπολίες κατά τη διάρκεια των δραματικών γεγονότων της Κύπρου. Και στη συνέχεια δέσποζε στις ελληνικές θάλασσες συμβάλλοντας καθοριστικά στην υπεράσπιση της εθνικής ακεραιότητας για τα επόμενα 50 χρόνια. Από εδώ και στο εξής θα είναι σημείο αναφοράς και έμπνευσης για τόσα νέα παιδιά που θα αποτελέσουν την ασπίδα και τη δύναμη της Ελλάδας στην πορεία προς το αύριο. Αλλά και με το όνομά του και μόνο, “Πρωτέας”, μας υπενθυμίζει τη σημασία της διαρκούς μεταβολής και της εξέλιξης και όχι της στασιμότητας. Σήμερα, ζούμε σε μια εποχή έντονων γεωπολιτικών και ταυτόχρονα τεχνολογικών μεταβολών. Κι αφού συγχαρώ και την ηγεσία του υπουργείου Άμυνας καθώς και την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού για τη σημερινή εκδήλωση αλλά και τον Δήμο Παλαιού Φαλήρου που πάντοτε επεδίωκε αυτό το σχέδιο, αφού υπογραμμίσω ότι οι Έλληνες εφοπλιστές προσφέρουν πολλά στον τόπο μας, αλλά μπορούν και πρέπει να προσφέρουν ακόμα περισσότερα, θα ήθελα κλείνοντας να πω και το εξής: Πως αν πρέπει να κρατήσουμε κάτι από τη σημερινή εκδήλωση, είναι ότι πρέπει με εθνική ομοψυχία, χωρίς διχασμούς και διασπάσεις, να αγκαλιάσουμε την τεχνολογία, να έχουμε και σήμερα μέσα τόσο προηγμένα όσο ήταν και ο “Πρωτέας” στην εποχή του και να μην ξεχνάμε ποτέ ότι το μέλλον της Ελλάδας βρίσκεται πάντοτε στη θάλασσα....

 

Xαιρετισμός στην τελετή παράδοσης 

του υποβρυχίου «Πρωτεύς» 

ως υπαίθριου εκθέματος

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας απηύθυνε χαιρετισμό στην τελετή παράδοσης του Υποβρυχίου «ΠΡΩΤΕΥΣ» ως υπαίθριο, πλέον, έκθεμα στο Πάρκο Ναυτικής Παράδοσης «ΟΔΥΣΣΕΑΣ – Οι Έλληνες και η Θάλασσα».

Ακολουθεί ο χαιρετισμός του κ. Τασούλα:

«Κυρίες και Κύριοι,

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ χάρη σε έναν σπάνιο και υψιπετή συνδυασμό. Είναι ο συνδυασμός της ναυτικής παραδόσεως του Έθνους, πολεμικής και εμπορικής, με μία άλλη παράδοση του Έθνους, παλαιότερη μεν αλλά που στις μέρες μας αναδύεται περήφανη και εντυπωσιακή: της παραδόσεως της φιλογένειας, της ευποιΐας. Η ναυτική παράδοση και η ευποιΐα, η οποία στο πρόσωπο του κ. Άρη Θεοδωρίδη συνδυάζονται έφεραν αυτό το αποτέλεσμα. Θυμίζω ότι πρακτικά το Πάρκο Ναυτικής Παραδόσεως ξεκίνησε ως σχέδιο – όραμα είναι η λέξη της μόδας, προτιμώ τη λέξη σχέδιο – το 1992, όταν ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού και η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου έδωσαν μία μεγάλη έκταση, εδώ ακριβώς που είμαστε στο Πολεμικό Ναυτικό.

Από το 1992 ήρθε η στιγμή σήμερα να εγκαινιάζουμε αυτό το μουσείο Υποβρύχιο και να ακούμε χαρμόσυνα την ανακοίνωση της έναρξης των εργασιών για τη δημιουργία του Πάρκου Ναυτικής Παραδόσεως, ένα πάρκο το οποίο έχει και μία ενδιαφέρουσα παραδοξότητα. Ο Κύκλωπας φροντίζει για τον Οδυσσέα. Ο Κύκλωπας, ο οποίος επεφύλαξε στον ομηρικό Οδυσσέα τη μοίρα να τον φάει τελευταίο, αυτό ήταν το χατίρι που είπε ο Κύκλωπας ότι θα κάνει στον Οδυσσέα, σήμερα μετά από χιλιάδες χρόνια φροντίζει, αναδεικνύει, κατασκευάζει ένα πολιτιστικό χώρο, εθνικό χώρο, ιστορικό χώρο όπως προσφυώς ελέχθη, με το όνομα “Οδυσσέας”. Χαιρετίζουμε λοιπόν, συγκινημένοι στο πρόσωπο του κ. Άρη Θεοδωρίδη, αυτή τη σύμπτωση ευποιΐας και παραδόσεως. Αυτό το μεγαλείο του ανθρώπου, ο οποίος “πράττει κεχαρισμένα τοις θεοίς”, αψηφά τον εαυτό του και διεκδικεί να αφήσει το όνομά του και το παράδειγμά του, μέσα στο διάβα του χρόνου, σαν ένα παράδειγμα άξιο μίμησης και από άλλους ανθρώπους των δικών του οικονομικών δυνατοτήτων, ώστε αυτό το συνταίριασμα παράδοσης και ευποιΐας να δυναμώνει πάντα την Ελλάδα, όχι μόνο πολιτιστικά, αλλά να τη δυναμώνει και εθνικά.

Ο Γεώργιος Αβέρωφ, που φρόντισε για την αγορά του θωρηκτού και ο Άρης Θεοδωρίδης σήμερα συναντώνται σε μία σπάνια σύμπτωση μιας νοοτροπίας η οποία μπορεί να θεωρείται ξεπερασμένη, αλλά όταν ξεδιπλώνεται μπροστά μας με τέτοιο θαυμάσιο τρόπο αξίζει κάθε υπόκλιση.

Κυρίες και κύριοι,

Ο παροπλισμός ενός ένδοξου πολεμικού σκάφους, του υποβρυχίου “Πρωτέας” εν προκειμένω, είναι κάτι μελαγχολικό. Μα ο “Πρωτέας” δεν παροπλίζεται. Ακολουθεί το παράδειγμα του Πρωτέα της μυθολογίας. Αλλάζει μορφή και αρχίζει τη δεύτερη ζωή του πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Γίνεται κιβωτός της ναυτικής μας ιστορίας, της ναυτικής ιστορίας ενός λαού με ενδεχομένως την πιο λαμπρή ναυτική ιστορία στον κόσμο.

Μια ιστορία που εκτείνεται από τα όρια του προϊστορικού Αιγαίου έως τον Κυκλαδικό και τον Μινωϊκό πολιτισμό και φτάνει ως τον ελληνικό εποικισμό της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας, σε χρόνους πριν την Ρώμη και ως την Σικελική Εκστρατεία. Και από την Επανάσταση του ’21 ως τον διπλασιασμό της Ελλάδας στις αρχές του 20ου αιώνα. Αλλά και σήμερα με τα χιλιάδες σπουδαία πλοία σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, που ορίζουν και διακονούν το παγκόσμιο εμπόριο.

Στην Οδύσσεια, ο Οδυσσέας δεν ταξιδεύει μόνο για να επιστρέψει στην Ιθάκη, αλλά για να κατακτήσει την αυτογνωσία μέσα από συναντήσεις, συγκρούσεις και κάθε λογής δοκιμασίες, αλλά και πειρασμούς. Η θάλασσα δοκιμάζει και δυναμώνει τον ελληνικό πολιτισμό και στη συνέχεια ο πολιτισμός αυτός, με τη δύναμη που έχει αποκτήσει, απλώνεται σε όλες τις θάλασσες.

Ας σκεφτούμε: Στην Σαλαμίνα η ναυτοσύνη και η ευφυία νίκησαν την υπεροχή των αριθμών και πάνω από είκοσι αιώνες μετά στην Ύδρα, στις Σπέτσες και στα Ψαρά τα πλοία μας έγιναν σύμβολα ανεξαρτησίας. Και 100 χρόνια μετά στους Βαλκανικούς Πολέμου η ισχύς καθόρισε την τελική έκβαση. Το Θωρηκτό Αβέρωφ έγινε θρύλος εν κινήσει.

Όλα αυτά καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα ανεξάρτητο από εποχές, τεχνολογικές εξελίξεις και πολιτισμούς: Ότι ο ελληνικός πολιτισμός, το πνεύμα και η ισχύς της Ελλάδας είναι ταυτισμένα με τη θάλασσα. Η διαλεκτική μας με τη θάλασσα είναι εκείνο που μας κάνει αυτό που είμαστε.

Είμαστε ένας λαός που δεν μένει στάσιμος, αλλά ταξιδεύει και προοδεύει στους τόπους, στη σκέψη και στη γνώση. Κι έτσι θωρακίζουμε και υπερασπίζουμε την κοιτίδα μας, την Ελλάδα, με την ανοιχτή σκέψη, από τα “ξύλινα τείχη” του Μαντείου των Δελφών και τον στόλο του Θεμιστοκλή στην Σαλαμίνα, ως τον “Κίμωνα” που η πρώτη αποστολή του ήταν για την φύλαξη και προστασία της Κύπρου.

Αυτή η ματιά στην Ιστορία είναι αρκετή για να μας πείσει να ενισχύσουμε την αποφασιστικότητά μας για την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά και της εμπορικής ναυτιλίας. Η θωράκιση της Ελλάδας, η γέννηση και η προέκταση του ελληνικού πολιτισμού στο χρόνο, η ισχύς και η προοπτική αυτού του τόπου βρίσκεται στη θάλασσα.

Κυρίες και κύριοι,

Αξίζει ειδική μνεία καθώς και συγχαρητήρια στον Άρη Θεοδωρίδη, για την υποστήριξή του στο Πάρκο Ναυτικής Παράδοσης “ΟΔΥΣΣΕΑΣ – Οι Έλληνες και η Θάλασσα” εδώ στον Φλοίσβο. Ένας άνθρωπος που γνωρίζει σε βάθος τη σημασία της μνήμης, ένας άνθρωπος που γνωρίζει ότι μέσα στη μνήμη “φύεται” το μέλλον, ενδιαφέρεται να αποθανατίζει το «σημαντικό» έτσι ώστε να το απαλλάσσει από τη φθορά και να το καθιστά αφετηρία και γενεσιουργό αιτία του μέλλοντος.

Έτσι έπραξε και για τον “Πρωτέα”, το πιο προηγμένο υποβρύχιο στην εποχή του με το Πολεμικό Ναυτικό να είναι το πρώτο στον κόσμο που το απέκτησε. Ο “Πρωτέας” κατέπλευσε στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 1973. Ο πρώτος κυβερνήτης του Πλωτάρχης Τιμόθεος Μασούρας συνελήφθη τον Μάιο του 1973 εξαιτίας της συμμετοχής του στο Κίνημα του Ναυτικού. Ο “Πρωτέας” συμμετείχε σε τρεις πολεμικές περιπολίες κατά τη διάρκεια των δραματικών γεγονότων της Κύπρου. Και στη συνέχεια δέσποζε στις ελληνικές θάλασσες συμβάλλοντας καθοριστικά στην υπεράσπιση της εθνικής ακεραιότητας για τα επόμενα 50 χρόνια.

Από εδώ και στο εξής θα είναι σημείο αναφοράς και έμπνευσης για τόσα νέα παιδιά που θα αποτελέσουν την ασπίδα και τη δύναμη της Ελλάδας στην πορεία προς το αύριο. Αλλά και με το όνομά του και μόνο, “Πρωτέας”, μας υπενθυμίζει τη σημασία της διαρκούς μεταβολής και της εξέλιξης και όχι της στασιμότητας. Σήμερα, ζούμε σε μια εποχή έντονων γεωπολιτικών και ταυτόχρονα τεχνολογικών μεταβολών.

Κι αφού συγχαρώ και την ηγεσία του υπουργείου Άμυνας καθώς και την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού για τη σημερινή εκδήλωση αλλά και τον Δήμο Παλαιού Φαλήρου που πάντοτε επεδίωκε αυτό το σχέδιο, αφού υπογραμμίσω ότι οι Έλληνες εφοπλιστές προσφέρουν πολλά στον τόπο μας, αλλά μπορούν και πρέπει να προσφέρουν ακόμα περισσότερα, θα ήθελα κλείνοντας να πω και το εξής:

Πως αν πρέπει να κρατήσουμε κάτι από τη σημερινή εκδήλωση, είναι ότι πρέπει με εθνική ομοψυχία, χωρίς διχασμούς και διασπάσεις, να αγκαλιάσουμε την τεχνολογία, να έχουμε και σήμερα μέσα τόσο προηγμένα όσο ήταν και ο “Πρωτέας” στην εποχή του και να μην ξεχνάμε ποτέ ότι το μέλλον της Ελλάδας βρίσκεται πάντοτε στη θάλασσα.

Ένας σημαντικός Έλληνας, που τιμάται σήμερα με τον βαθμό του Υποναυάρχου, αλλά και που τιμάται ακόμα περισσότερο με την παραμονή του την ακλόνητη, στο θαυμασμό και στη μνήμη μας, ο Άρης Θεοδωρίδης, θα μας υπενθυμίζει, πάντα αυτό το μήνυμα: Η παράδοση και η ευποιΐα όταν συναντώνται κάνουν την Ελλάδα πανίσχυρη.

Κύριε Θεοδωρίδη, σήμερα με τη χειρονομία σας και τη γενναιοδωρία σας συμβάλλατε ώστε η Ελλάδα να αυξήσει ακόμη περισσότερο τις δυνάμεις της, να δυναμώσει τη μνήμη της και μέσα από τη μνήμη της να χαλυβδώσει την προοπτική της.

Σας ευχαριστώ πολύ!».

Ο χαιρετισμός από τον  Αρχηγό ΓΕΝ

Αντιναύαρχο Δημήτριο-Ελευθέριο Κατάρα ΠΝ

Με ιδιαίτερη χαρά και τιμή βρισκόμαστε σήμερα στο Παλαιό Φάληρο, έναν τόπο βαθιά συνδεδεμένο με τη θάλασσα και τηνmιστορία μας, για να εγκαινιάσουμε το νέο χώρο του «Υποβρύχιου Μουσείου, ΠΡΩΤΕΥΣ S-113». Στον πυρήνα αυτού του έργου

βρίσκεται η σημαντική προσφορά του κ. Αναστασίου - Άρη Θεοδωρίδη, μέσω της εταιρείας «ΚΥΚΛΩΨ».

Η επιλογή της περιοχής του Τροκαντερού για τη δημιουργία του «Υποβρύχιου Μουσείου» δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για έναν χώρο με ισχυρό ιστορικό και συμβολικό φορτίο, όπου το “Γ. Αβέρωφ” σύμβολο ναυτικής ισχύος και εθνικής μνήμης, η Τριήρης «Ολυμπιάς» που μας συνδέει με τη ναυτική παράδοση της

αρχαιότητας και πλέον η παρουσία του «Υ/Β ΠΡΩΤΕΥΣ», σύμβολο της αθέατης και απαιτητικής αποστολής των πληρωμάτων των υποβρυχίων, συνθέτουν μια ζωντανή διαδρομή της ναυτικής ιστορίας του Ελληνισμού και της αποστολής του Πολεμικού

Ναυτικού.

Η εγκατάσταση του Υποβρυχίου «ΠΡΩΤΕΥΣ» στον χώρο αυτό αποτελεί πράξη υψηλού συμβολισμού. Ένα Υποβρύχιο που υπηρέτησε αφανώς και σιωπηλά, επί πέντε δεκαετίες, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ισχύ και την αποτρεπτική ικανότητα του Πολεμικού Ναυτικού. Πλέον, αναλαμβάνει μια νέα αποστολή, να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη, να εμπνέει τις νεότερες γενιές και να αναδεικνύει τη συνέχεια της ελληνικής ναυτοσύνης. Στους περιορισμένους του χώρους σμιλεύτηκαν η πειθαρχία, η αντοχή, η τεχνική κατάρτιση και το υψηλό φρόνημα των πληρωμάτων του.

Το αποτύπωμα του «ΠΡΩΤΕΥΣ» στο Παλαιό Φάληρο θα είναι εκπαιδευτικό, ιστορικό και εθνικό. Θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για το κοινό που θα γνωρίσει από κοντά τις συνθήκες ζωής και επιχειρήσεων ενός υποβρυχίου. Θα αποτελέσει τόπο τιμής για όσους υπηρέτησαν στα υποβρύχια. Θα αποτελέσει γέφυρα ανάμεσα στο Πολεμικό Ναυτικό και την κοινωνία.

Το όνομά του Υποβρυχίου προήλθε από τον Πρωτέα, μία αρχαία ελληνική θαλάσσια θεότητα της μυθολογίας, που ήταν γνωστός ως ο σοφός «Γέροντας της Θάλασσας» και φύλακας των μυστικών του βυθού, τον οποίο οι ναυτικοί θεωρούσαν προστάτη

στα ταξίδια τους.

Η εγκατάσταση του Υποβρυχίου «ΠΡΩΤΕΥΣ» στον χώρο αυτό αποτελεί πράξη υψηλού συμβολισμού. Ένα Υποβρύχιο που υπηρέτησε αφανώς και σιωπηλά, επί πέντε δεκαετίες, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ισχύ και την αποτρεπτική ικανότητα του Πολεμικού Ναυτικού. Πλέον, αναλαμβάνει μια νέα αποστολή, να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη, να εμπνέει τις νεότερες γενιές και να αναδεικνύει τη συνέχεια της ελληνικής ναυτοσύνης. Στους περιορισμένους του χώρους σμιλεύτηκαν η πειθαρχία, η αντοχή, η τεχνική κατάρτιση και το υψηλό φρόνημα των πληρωμάτων του.

Το «Υ/Β ΠΡΩΤΕΥΣ» ήταν τύπου 209/1100, ύψωσε την Ελληνική σημαία στις 22 Νοεμβρίου 1972 με πρώτο Κυβερνήτη τον Πλωτάρχη Τιμόθεο Μασούρα και μετά τη συμπλήρωση 50 ετών ενεργούς υπηρεσίας στο Πολεμικό Ναυτικό παροπλίστηκε

στις 16 Μαΐου 2022. Στελεχωμένο με πλήρωμα 40 άτομα συμμετείχε σε πολυάριθμες διεθνείς και εθνικές ασκήσεις καθώς και αποστολές επιτήρησης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες και την ειλικρινή ευγνωμοσύνη του Πολεμικού Ναυτικού προς τον κύριο Θεοδωρίδη και την εταιρεία «ΚΥΚΛΩΨ», για αυτή την πράξη υψηλού πατριωτισμού και κοινωνικής ευθύνης.

Αξίζει να τονιστεί ότι η προσφορά της εταιρείας «ΚΥΚΛΩΨ» δεν σταματά εδώ. Βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, η δημιουργία του Πάρκου Ναυτικής Παράδοσης «Οδυσσέας – Οι Έλληνες και η Θάλασσα». Η ολοκλήρωση του έργου αποσκοπεί στη διάσωση και ανάδειξη της ναυτικής μας κληρονομιάς, αλλά και στη δημιουργία ενός σύγχρονου χώρου γνώσης και έμπνευσης για τις επόμενες γενιές.

Κύριε Θεοδωρίδη,

Με τη δωρεά σας προσφέρετε στην πατρίδα ένα έργο διαχρονικής αξίας, που διαφυλάσσει τη ναυτική μας παράδοση, αναδεικνύει την ιστορία του Πολεμικού Ναυτικού και δημιουργεί ένα διαδραστικό πεδίο εμπειριών, εξερεύνησης και ανακάλυψης για την κοινωνία. Μία παρακαταθήκη ιστορικής μνήμης και πηγή

έμπνευσης για το μέλλον. Θα θυμίζει στους επισκέπτες κάθε ηλικίας και προέλευσης, ότι η Ελλάδα ήταν, είναι και θα παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα.

Αναγνωρίζοντας την αγάπη σας και την αξιοθαύμαστη προσφορά σας προς την πατρίδα, την ελληνική κοινωνία και το Πολεμικό Ναυτικό, σας απονέμουμε σήμερα το βαθμό του Υποναυάρχου επί τιμή. Από σήμερα, δεν είστε απλώς εξέχων πολίτης και δωρητής. Είστε ουσιαστικά, μέλος της μεγάλης μας ναυτικής οικογένειάς και του ένδοξου Πολεμικού Ναυτικού με την υπερτρισχιλιετή ιστορία. Του Ναυτικού που δεν υπέστειλε τη σημαία του ποτέ.

Σας ευχαριστώ.