'Εντεκα κείμενα γιά το ' 21-200 χρόνια μετά: Στα βιβλιοπωλεία από τις αρχές Δεκεμβρίου

 

Εντεκα κείμενα γιά το ’21, 200 χρόνια μετά

Πόνημα συλλογικό

Σελίδες: 196

Διαστάσεις: 14x21

Τιμή πώλησης: 14€

ΙSBN:978-618-5279-15-8

Στο τέλος του 2021, έτους αφιερωματικού στα 200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, στη διάρκεια του οποίου πραγματοποιήθηκαν πολλές εκδηλώσεις τιμής σε αυτό το προσκλητήριο καθήκοντος, έρχονται οι έντεκα να καταθέσουν δημόσια τη δική τους θεματική γιά τη δυναμική αυτών των εορτασμών, σε ένα διάβημα πρωταρχικά ελευθερίας, ελευθερίας και γλώσσας.

Μακριά από εορταστικά «κλισέ» και αυτάρεσκους εθνικούς συλλογισμούς, τα κείμενα των Έντεκα σκοπό έχουν να εμβαθύνουν τις σκέψεις γύρω από τις πτυχές του συγκλονιστικού εγχειρήματος των Επαναστατών του 1821. Αυτοί που κατάφεραν να θεμελιώσουν τη Νεώτερη Ελλάδα κάτω από δραματικές συνθήκες, πριν από 200, έχουν πολλά να μάς πουν σήμερα.

Σάς παρουσιάζουμε τους Έντεκα, αρχίζοντας από το πρόσωπο του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας,  μαζύ με τους τίτλους των αντίστοιχων κειμένων τους:

-Προκόπης Παυλόπουλος, τιμής ένεκεν πρώτος, «Όψεις της πορείας του Ελληνικού Έθνους, Ρίζες και προοπτικές»

-Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος, «Η Νεώτερη Ελλάδα στους προβολείς της Ιστορίας»

-Γιώργος Γεωργής, «Η Κύπρος στην Επανάσταση του 1821»

-Θεόδωρος Δασκαρόλης, «Ένας λόγος γιά το Χίλια Οκτακόσια Είκοσι Ένα»

-Κωνσταντίνος Ιορδανίδης, «Η "μεσαία τάξις" των Φιλικών»

-Αντώνης Κλάψης, «Η διπλωματική στρατηγική του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια –παράμετροι και προϋπουθέσεις επιτυχίας»

-Χάρης Μελετιάδης, «Οι λόγιοι προς το ’21, η μακρά ωρίμανση»

-Μελέτης Μελετόπουλος, «Η ριζική ασυμβατότητα που οδήγησε στην Επανάσταση»

-Παναγιώτης Παύλος, «Το 1821 ως Γεγονός Μετοχής»

-Γεώργιος Πουκαμισάς, «1821-2001: Η Ελλάς μπροστά στον τρίτο αιώνα αυτοτελούς βίου», και  

-Γεώργιος Σκλαβούνος, «Η σχέση Καποδίστρια-Κάλβου»

Εκδοτικός-Οίκος «ΚΑΣΤΑΛΙΑ»

Σταδίου 33-Αθήνα-ΤΚ 10559
Τηλ.Κέντρο: (210)3215280-3247945
Φαξ: (210)3215281-3315176

E-Mail: info@kastaliaeditions.gr

Url: www.kastaliaeditions.gr

Θέσεις τεκμηριωμένες και ρεαλιστικές, με σωστή εκφορά λόγου, ένας πλούτος ιδεών προς υλοποίηση, από τον Στρατηγό Μιχάλη Κωσταράκο Γένοιντο..

 

Στην ομιλία τονίστηκε η αναγκαιότητα δημιουργίας από την ΕΕ μιας Ευρωπαϊκής Στρατιωτικής Δύναμης που θα έχει σαν αποστολή την προστασία των Ευρωπαίων πολιτών, του Ευρωπαϊκού τρόπου ζωής και τη διαχείριση Κρίσεων εκτός των συνόρων της ΕΕ. Οι Αρχηγοί χερσαίων δυνάμεων ενημερώθηκαν για τις πρόσφατες σε εξέλιξη προσπάθειες της ΕΕ στα πλαίσια της «Στρατηγικής Πυξίδος» να δημιουργήσει μια «Εργαλειοθήκη Αμέσου Αντιδράσεως», και να αναεωρήσει τον τρόπο δράσεως και λειτουργίας των Συγκροτημάτων Μάχης της ΕΕ. Παράλληλα τονίσθηκε με βάση προσωπικές εμπειρίες η αναγκαιότητα, η Ευρωπαϊκή αυτή δύναμη να έχει δύναμη τουλάχιστον μιας Ταξιαρχίας σε ετοιμότητα, με «Ακολουθούσες Δυνάμεις» για αναπλήρωση μεγέθους δυο ακόμα Ταξιαρχιών υπό τη διοίκηση Σχηματισμού μεγέθους Σώματος Στρατού. Τονίσθηκε ακόμα η αναγκαιότητα μονιμότητας και όχι συχνής εναλλαγής των δυνάμεων αυτών για να μη χάνεται η εμπειρία και να μην πολλαπλασιάζονται οι δαπάνες, αλλά και η αναγκαιότητα να επωμισθεί ο Ευρωπαϊκός Κοινοτικός Προϋπολογισμός (αντί των κρατών-μελών που συμμετέχουν) το πλήρες κόστος της λειτουργίας, εκπαίδευσης, ανάπτυξης και αντικατάστασης των ευρωπαϊκών αυτών δυνάμεων. Η Ευρωπαϊκή αυτή δύναμη μπορεί (προσωπική άποψη) αν απαιτηθεί να υποστηρίξει τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ σε περίπτωση κηρύξεως του Άρθρου 5 του ΒορειοΑτλαντικού Συμφώνου, εφόσον τα Κράτη-Μέλη της ΕΕ συμφωνήσουν σ αυτό.

Στη Σύνοδο συμμετείχαν 28 Αρχηγοί Στρατών Ευρωπαϊκών Κρατών και ο Διοικητής της Διοίκησης Αμερικανικών Δυνάμεων Ευρώπης – Αφρικής (USAREUR-AF).

H Σύνοδος των Αρχηγών των Ευρωπαϊκών Χερσαίων Δυνάμεων, η οποία διεξάγεται για πρώτη φορά στην χώρα μας, αποτελεί πεδίο ανταλλαγής ιδεών και απόψεων σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος μεταξύ των Ηγεσιών των περισσοτέρων Στρατών των Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και άλλων κρατών όπως η Ελβετία, η Νορβηγία, η Βοσνία, η Βόρεια Μακεδονία, το Ηνωμένο Βασίλειο κλπ καθώς και δομών όπως ο Αμερικανικός Στρατός στην Ευρώπη και την Αφρική (USAREUR - AF), η Στρατιωτική Επιτροπή της ΕΕ και η Διοίκηση Χερσαίων Δυνάμεων του ΝΑΤΟ ( οι δυο τελευταίες δομές δεν παρέστησαν). Το κύριο θέμα της Συνόδου είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαϊκοί Στρατοί και οι τρόποι αντιμετώπισής τους. Συζητήθηκαν επίσης οι εξελίξεις που επιβάλλονται από τη κατάσταση που δημιουργήθηκε στην Καμπούλ, αλλά και από την μεταναστευτική κρίση πέρυσι στον Εβρο και τις ημέρες αυτές στα σύνορα Ευρώπης-Λευκορωσίας, καθώς και η επίδραση της κλιματικής αλλαγής, του δημογραφικού προβλήματος και της τεχνολογίας στη μαχητική ικανότητα και επιβιωσιμότητα των Χερσαίων Δυνάμεων.

Η οργάνωση της Συνόδου έγινε από το ΓΕΣ κατά υποδειγματικό τρόπο φιλοξενίας, ξενάγησης, ασφάλειας αλλά και προστασίας, γεγονός που έκανε πραγματικά υπερήφανη την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία και κυρίως τον Αρχηγό ΓΕΣ Αντιστράτηγο Λαλούση Χαράλαμπο που παρέστη και διεύθυνε τις εργασίες της Συνόδου, αλλά και όλο το στρατιωτικό προσωπικό που εργάσθηκε ακούραστα και αποτελεσματικά για την επιτυχή πραγματοποίηση της, και γι αυτό είναι άξιο συγχαρητηρίων.

Το κείμενο της ομιλίας (στα αγγλικά ):

https://6391323f-9c66-4772-9850-868efb0705ef.filesusr.com...

+2

ΣΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΗΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΤΟΥ 23ΧΡΟΝΟΥ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΥΔΡΑ;

Από "ΤΑ ΝΕΑ" (ηλεκτρονική έκδοση)

Επεισοδιακή ήταν η συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε μετά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Μαρκ Ρούτε, όταν ολλανδή δημοσιογράφος κατηγόρησε τον έλληνα πρωθυπουργό για «παράνομες επαναπροωθήσεις» και τον ολλανδό ηγέτη για άρνηση φιλοξενίας αιτούντων άσυλο.

Η Ingeborg Beugel, ανεξάρτητη ανταποκριτής για ολλανδικά μέσα ενημέρωσης, δεν είναι η πρώτη φορά που απασχολεί την επικαιρότητα, καθώς στο πρόσφατο παρελθόν -και ειδικότερα το περασμένο καλοκαίρι- συνελήφθη από τις ελληνικές αρχές με την κατηγορία ότι «διευκόλυνε την παράνομη διαμονή αλλοδαπού στην Ελλάδα».

Η κατηγορία αυτή επισείει ποινή φυλάκισης 12 μηνών και πρόστιμο 5.000 ευρώ, με τη δημοσιογράφο να αφήνεται ελεύθερη και την υπόθεση να μην έχει εκδικαστεί ακόμη λόγω περιορισμών της πανδημίας του κοροναϊού.

Τι είχε συμβεί

Η Beugel είχε δηλώσει ότι συνελήφθη αφού κάποιοι ντόπιοι ειδοποίησαν την αστυνομία για την παρουσία του 23χρονου από το Αφγανιστάν στο σπίτι της. Ο εν λόγω πρόσφυγας έμενε μαζί της, ενώ είχε κάνει προσφυγή κατά της αρνητικής απόφασης για την χορήγηση ασύλου.

«Με κράτησαν σαν να ήμουν κάποιο είδος θανατηφόρου τρομοκράτη. Δεν με άφησαν ούτε να πάω σπίτι για να πάρω τα χάπια και το αποσμητικό μου» είχε δηλώσει τότε η δημοσιογράφος, η οποία μεταφέρθηκε στην Αθήνα με χειροπέδες, μαζί με τον νεαρό Αφγανό.

«Αρκετοί θυμωμένοι νησιώτες κάλεσαν την αστυνομία λέγοντας ότι είχα μια ‘ύποπτη’ σχέση με έναν ‘παράνομο’⁣ άνδρα στο σπίτι μου».

Η ίδια είχε εξηγήσει ότι δεν ήταν μυστικό ότι ο 23χρονος έμενε μαζί της, ενώ είχε γράψει για την ιστορία του σε διάφορα μέσα. «Το όλο θέμα με το ‘κρυφτό’ είναι γελοίο» είχε είπε.

Η Beugel μάλιστα είχε καταγγείλει ότι η αρχική αίτηση ασύλου του νεαρού στην Ελλάδα απορρίφθηκε λόγω μεταφραστικών προβλημάτων στη συνέντευξή του.

Η ανάρτησή της πριν τη συνέντευξη Μητσοτάκη

H ολλανδή δημοσιογράφος, λίγη ώρα πριν τη συνέντευξη Τύπου του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Μαρκ Ρούτε, είχε αναρτήσει στο Twitter πως οι δύο πρωθυπουργοί είναι «συνυπεύθυνοι για τα pushbacks και τη φρίκη των προσφύγων».

Μάλιστα, ζητούσε από τους ακολούθους της στο Twitter να τής προτείνουν κάποια ερώτηση για να θέσεις στους δύο πρωθυπουργούς.

Η στιγμή του επεισοδίου

 

Ο ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΡΝΟΦΩΛΙΑ ΕΒΡΟΥ ΠΟΥ ΕΦΘΑΣΕ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ, ΔΙΧΩΣ ΝΑ ΠΑΡΑΛΕΙΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΤΡΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ...

Η ΚΟΡΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΟ ΣΤΑΜΑΤΗ ΒΕΛΛΙΔΗ

ΠΟΥ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΑΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Ήταν μια κερδισμένη μέρα κι ένας δίκαιος ύπνος

Ο μπαμπάς μου, του οποίου τη ζωή και το έργο τιμούμε σήμερα, γεννήθηκε στις 6 Νοέμβρη του 1928 στην Κορνοφωλιά Έβρου. Στις εσχατιές της Ελλάδας. Ζυμώθηκε από τα παιδικά χρόνια του με τον μόχθο της αγροτικής ζωής. Ευήκοος στα κελεύσματα των καιρών, εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ, με την πεποίθηση που τον ακολούθησε πάντα: ένα καλύτερο αύριο αξίζει σε όλους μας. Ο άριστος του Γυμνασίου Σουφλίου, κυνηγημένος από τις κακουχίες και με οδηγό την ακόρεστη δίψα του για μάθηση, περπάτησε με τα λαστιχένια παπούτσια του ως την Αθήνα και τις πύλες της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων.

Άριστος και πάλι, αρχηγός της τάξης του 1952, επέλεξε το Όπλο του Μηχανικού, ενάντια στην καθεστηκυία πρακτική για την εντός στρατεύματος εξέλιξη. Ήταν το εφαλτήριο για την επίτευξη του απώτερου σκοπού του: την είσοδο του στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο απ’ όπου αποφοίτησε ως Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός. Είχε γοητευτεί από τα λόγια του αείμνηστου πρύτανη Νίκου Κιτσίκη: Το Πολυτεχνείον θα οδηγήση το Έθνος προς την ευημερίαν. Οραματιστής και λάτρης των μεγάλων έργων διακρίθηκε στη γεφυροποιία και την οδοποιία. Λάμπρυνε με την παρουσία του τον τεχνικό κόσμο στον οποίο έχω κι εγώ την τιμή και το προνόμιο να ανήκω.

Στη μακρά πορεία του προς την εξάντληση της ιεραρχίας ξεχώριζε ως επιτεύγματα του την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών και της επιστημονικής οργάνωσης εργασίας στο στρατό, την θεσμική κατοχύρωση των ερευνητικών δομών βάση των διεθνών πρακτικών και την αποτελεσματική μείωση των αυτοκτονιών μεταξύ των στρατεύσιμων, ένα μείζον πρόβλημα που κανείς μέχρι τότε δεν είχε διανοηθεί να αγγίξει. Αυτές οι ριζικές τομές αντανακλούν τα βασικά χαρακτηριστικά του: την ακλόνητη πίστη στην επιστήμη μα με το βλέμμα πάντα στραμμένο στους πιο ευάλωτους.

Το μόνο όνειρο που δεν πραγμάτωσε ήταν αυτό της αναγόρευσής του σε Πανεπιστημιακό δάσκαλο. Δίδασκε όμως καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ήθος, αξιοπρέπεια, εντιμότητα και επιστημοσύνη. Διδακτικός μα ποτέ σωφρονιστικός γιατί υπήρξε εξαιρετικά γενναιόδωρος. Εραστής του μέτρου και ορκισμένος εχθρός του θυμού. Φειδωλός στο λόγο κι ας τον χειριζόταν εξαιρετικά με την απλότητα που μόνο η ευφυΐα και η καλοσύνη προσδίδει.

Αγάπησε με πάθος τους ανθρώπους μα πιο πολύ απ’ όλους τη σύντροφο της ζωής του Καίτη, την όμορφη δασκάλα. Την είδε μια μέρα να διασχίζει την γέφυρα που υποστύλωνε και του ήταν αρκετό. Αγωνίστηκαν να είναι μαζί, κόντρα στις συμβάσεις, κι εξυφάναν μια συνωμοσία αγάπης κι ομοψυχίας που τους κράτησε αταλάντευτα ευθυτενείς στις δυσκολίες των καιρών.

Παρέμεινε ως το τέλος ο αγνός Εβρίτης με το γλυκό χαμόγελο, πράος, μειλίχιος και στωικός. Επικοινωνούσε πλέρια την ευγνωμοσύνη του στους ανθρώπους που τον φρόντιζαν κι αυτοί του το ανταπέδιδαν με τον καλύτερο τρόπο.

Θα κλείσω κομίζοντάς σας την αγαπημένη παραίνεση του με την ευχή να σας συνοδεύει σε ότι κι αν κάνετε:

Να είστε υψηλόφρονες.

Όσο για τον μπαμπά μου, ήταν μια κερδισμένη μέρα κι ένας δίκαιος ύπνος…

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΒΕΛΛΙΔΗ

ΥΓ: ο τίτλος είναι δάνειος από την Ειρήνη του Γ. Ρίτσου που ο μπαμπάς αγαπούσε ιδιαίτερα

Πέρασαν σαράντα χρόνια, αλλά ήταν σαν χθες, την Κυριακή 24 Οκτωβρίου 2021: Η Φρεγάτα «ΕΛΛΗ» του ΠΝ δεν έχει σταματήσει να πλέει σε ρότα καθήκοντος γιά την ακεραιότητα της Πατρίδας κι ο πρώτος της Κυβερνήτης, κατά την παραλαβή του πλοίου στην Ολλανδία, ο Αντιπλοίαρχος-τότε-Γρηγόρης Δεμέστιχας ήταν εκεί με τους περισσότερους από το τότε πλήρωμά «του», Αξιωματικούς, Υπαξιωματικούς και πολλούς από τους Ναύτες, στο Ναύσταθμο Σαλαμίνας γιά να ταξιδέψουν νοερά στις 10 Οκτωβρίου 1981, όταν η Φρεγάτα «ΕΛΛΗ» σήκωσε Σημαία και απέπλευσε γιά την Ελλάδα. Τα χρόνια πέρασαν έκτοτε και ο Αντιπλοίαρχος Δεμέστιχας έφθασε Αντιναύαρχος και τοποθετήθηκε Αρχηγός Στόλου με το ίδιο πλοίο υπό τις διαταγές του. Η ικανοποίηση, σε συνδυασμό με τη συγκίνηση, δεν περιγράφονται σε τέτοιες στιγμές, όταν ο χρόνος «ισοπεδώνεται» και όλα είναι σαν χθες, σαν να μην πέρασε μέρα. Ποιός δεν θα ήθελε να είναι στη θέση του Γρηγόρη Δεμέστιχα, εμβληματικού Ναυάρχου σήμερα...Αγαπητέ μου Γρηγόρη, πάντοτε τέτοιες στιγμές, με τον τότε Ναύτη «σου» να σού σφίγγει το χέρι και την ίδια στιγμή να έχεις δίπλα σου το νυν Αρχηγό Στόλου πανάξιο Αντιναύαρχο Παναγιώτη Λυμπέρη. Τέτοιες στιγμές μένουν ανεξίτηλες στην μνήμη.Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης

Φρεγάτα ΕΛΛΗ, 40 χρόνια στο Στόλο! 
Το πλήρωμα της παραλαβής της 
   ξανά επί του πλοίου

 

Πέρασαν 40 χρόνια από την ημέρα παραλαβής της φρεγάτας ΕΛΛΗ! Κι ακόμη υπηρετεί με επιτυχία τον ελληνικό Στόλο…

Το πλήρωμα της παραλαβής της φρεγάτας ΕΛΛΗ, βρέθηκε ξανά μαζί στις 24 Οκτωβρίου!

Η ανακοίνωση τους και οι φωτογραφίες από τότε και τώρα!

«Θα θέλαμε να σας γνωρίσουμε ότι στις 24 Οκτωβρίου 2021 εορτάστηκε επί της Φ/Γ ΕΛΛΗ η επέτειος των 40 χρόνων από την παραλαβή του πλοίου

Η υποδοχή από το Αρχηγείο Στόλου,  Διοίκηση Φ/Γ αλλά και από το πλοίο ήταν υποδειγματική και τιμητική για εμάς

Ο λόγος του Κυβερνήτη μας  Αντιναυάρχου Γρ. Δεμέστιχα  (Αντιπλοιάρχου τότε) μας γύρισε 40 χρόνια πίσω

Πολύ συγκινητική ήταν και η παρουσία πολλών στρατεύσιμων της παραλαβής που μερικοί ήρθαν από πολύ μακρυά ακόμα και από το εξωτερικό

Θα θέλαμε να τονίσουμε επίσης την Υπερηφάνεια που αισθανθήκαμε βλέποντας το πλοίο ΜΑΣ σε τέτοια κατάσταση

Για μια ακόμα φορά θα θέλαμε (ΟΛΟ ΤΟ ΠΛΗΡΩΜΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ) να εκφράσουμε τις ευχαριστίες μας για την υποδοχή και την τιμή που μας έκανε το Π.Ν μας

Ο Θεός να το έχει πάντα καλά και δυνατό»

Ο ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΒΕΛΛΙΔΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΝΤΙΠΛΟΙΑΡΧΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΕΣΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ

Πτωχότεροι ,από την εβδομάδα που έφυγε, η οικογένεια των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και ευρύτερα, συνεπεία της εκδημίας του Στρατηγού ε.α. Σταμάτη Βελλίδη και του Αντιπλοιάρχου ε.α. Ιωάννη Σταθόπουλου, που κηδεύθηκαν ο πρώτος στην Αθήνα και ο δεύτερος στην ιδιαίτερη πατρίδα του,την Σπάρτη, με πλήρεις στρατιωτικές τιμές, ως ελάχιστης αναγνώρισης τιμής από την Πολιτεία.

Η κηδεία του Επιτίμου Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού ε.α. Σταμάτη Βελλίδη (1989-1990) και αμέσως προηγουμένως Αρχηγού ΓΕΣ, ηλικίας 93 ετών, έγινε την περασμένη Παρασκευή, 5 Νοεμβρίου 2021, από τον Ιερό Ναό Αναλήψεως Βριλησσίων, με πολλούς παρόντες που προσήλθαν γιά το ύστατο χαίρε, σε σχέση με τα περιοριστικά μέτρα της πανδημίας. Όσους θα περίμενε κανείς; Δυστυχώς όχι...

Την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του ΥΠΕΘΑ εκπροσώπησε ο Αρχηγός ΓΕΣ, Αντιστράτηγος Χαρ. Λαλούσης, επικεφαλής αντιπροσωπείας των τριών Κλάδων των ΕΔ, ενώ στεφάνια κατετέθησαν από τον ΥΕΘΑ Νίκο Παναγιωτόπουλο, τον ΥΦΕΘΑ Νίκο Χαρδαλιά, τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο, το Γεν. Γραμματέα ΥΠΕΘΑ Αντώνη Οικονόμου και τους Αρχηγούς ΓΕΝ και ΓΕΑ Αντιναύαρχο Στυλιανό Πετράκη και Αντιπτέραρχο(Ι) Γεώργιο Μπλιούμη αντιστοίχως.

Μεταξύ των πολλών παραστάντων μπορούσε κανείς να ξεχωρίσει το Νίκο Τόσκα, πρώην Υπουργό Προστασίας του Πολίτη και αποστράτους συναδέλφους του εκλιπόντος, σε ένα προσκλητήριο, όμως, περισσότερο απόντων, παρά παρόντων. Ισχυρή βεβαίως η επίκληση των περιοριστικών μέτρων κατά της πανδημίας του Κορωνοϊού, αλλά...

Και τούτο, διότι ο εκλιπών Σταμάτης Βελλίδης αποτελούσε τον τελευταίο εν ζωή από την ιστορική στρατιωτική ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων προ του 1989, η οποία προσέφερε σημαντικό θεσμικό έργο, μαζύ με τον Πτέραρχο Νίκο Κουρή, το Ναύαρχο Λεωνίδα Βασιλικόπουλο και τον Πτέραρχο Νίκο Στάππα, επί των τότε Κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, που έφυγαν πιό νωρίς από τη ζωή...

Πώς, λοιπόν, να μην καταγράψεις τη μηδενική εκπροσώπηση του ΠΑΣΟΚ στην κηδεία του Στρατηγού Βελλίδη, όπως και της προηγούμενης συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, πλην της παρουσίας Τόσκα; Και μάλιστα γιά έναν Αρχηγό με δημοκρατικό-προοδευτικό φρόνημα, ο οποίος με μεθοδικότητα ζηλευτή έβαλε προσωπικό στοίχημα να «ρίξει φως» στην ιδιότυπη απομόνωση του Στρατού Ξηράς και να τον ανοίξει στην κοινωνία, της οποίας πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα, παρακολουθώντας τις διεργασίες της και τους προβληματισμούς της; Και ο οποίος σε συνέχεια υπηρέτησε το ΠΑΣΟΚ ως υποψήφιος βουλευτής και τις Κυβερνήσεις του, ως πρόεδρος της ΕΒΟ γιά πέντε χρόνια;

Πώς να μην εξεγείρεσαι, γιά την επιλεκτική μνήμη των πολιτικων μας ταγών, κοντόθωρη και αποσπασματική, όπως την περασμένη Παρασκευή; Πώς....

Δεν θα ξεχάσω ποτέ επίσκεψή μου στο γραφείο του, ήταν το 1988, ως Αρχηγού ΓΕΣ, όταν ήμουν υπεύθυνος του περιοδικού του ΥΠΕΘΑ «Θητεία σήμερα». Με ερώτησε «έχεις πάει ποτέ στο Κέντρο Επιχειρήσεων στα υπόγεια» και βεβαίως του απάντησα «ποτέ». Σηκώθηκε, μού είπε «πάμε τώρα» και σε ελάχιστο χρόνο διαβήμαμε τη βαρειά πόρτα του δεύτερου υπογείου, μπροστά στους εκεί σαστισμένους που μάλλον δεν είχαν δεν ποτέ «πολίτη» στο άβατό τους. Και λίγο μετά με εκάλεσε να τον συνοδεύσω σε περιοδεία του στον Έβρο, ώστε να καλυφθεί από το περιοδικό, όπως και έγινε. Το καταθέτω ως μία ελάχιστη γραφή διαφάνειας του εκλιπόντος.

Από την άλλη πλευρά η χθεσινή τιμή της Πολιτείας αποτελεί βεβαίως δείγμα θετικής γραφής, σε μία εποχή που οι ανησυχίες πληθαίνουν και η συναντίληψη γιά όσα μάς ενώνουν πρέπει να εκδηλώνεται στην πράξη, όπως και έγινε στην κηδεία του. Υπό την έννοια αυτή ο επικήδειος από τον Ακαδημαϊκό-Επίτιμο Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Στρατηγό Δημήτριο Σκαρβέλη, εγγράφεται στα θετικά.

Συγκινητική τέλος υπήρξε και η κατάθεση ψυχής της κόρης του Στρατηγού Βελλίδη, Έρης, στον επικήδειο που εξεφώνησε: σκιαγράφησε έναν άνθρωπο ευαίσθητο, ανοικτό σε ό,τι νέο και προοδευτικό υπό την ευρεία έννοια, ΕΠΟΝίτη άλλωστε στη νιότη του. Αλλά και απόφοιτο του ΕΜΠ πολιτικό μηχανικό, κάτι που αξιοποίησε ως στρατιωτικός στην παρακολούθηση της εξέλιξης των έργων του Στρατού Ξηράς. Διότι ο εκλιπών ήταν ένας άνθρωπος της διαρκούς γνώσης και της ακατάπαυστης ενημέρωσης, ανοικτός στον προβληματισμό της κοινωνίας και συμμέτοχος σε αυτή.

Και τέλος να μην παραλείψω το «γειά σου, γλυκέ μου» του εγγονού του, δημοσιογράφου Γιώργου Ευγενίδη, στα λίγα λόγια του που αμέσως ακολούθησαν.

Γεγονός είναι πάντως ότι ο Στρατηγός Σταμάτης αφήνει σταθερό θετικό αποτύπωμα σε εμάς τους περιλειπόμενους, πολύτιμο εφόδιο ζωής στη σύντροφό του Καίτη. Είμαστε όλοι κοντά της...

Η δεύτερη μεγάλη απώλεια της ίδιας εβδομάδας αφορά τον πρώην Υφυπουργό Εθνικής Άμυνας, Ιωάννη Σταθόπουλο, που κηδεύθηκε τη Δευτέρα στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Σπάρτη, ομοίως με πλήρεις τιμές από το Πολεμικό Ναυτικό από το οποίο και προήρχετο. Τον Ιωάννη Σταθόπουλο του Κινήματος του Ναυτικού, δηλαδή της εκδοχής των ΕΔ στον αγώνα κατά της δικτατορίας, δράση γιά την οποία και συνελήφθη, φυλακίσθηκε και τελικώς απετάχθη από το ΠΝ.

Όχι ο πρώην ΥΦΕΘΑ της ΝΔ δεν απεδέχθη «να πάρει βαθμό» γιά την αντιδικτατορική του δράση. Άλλωστε, με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, από τις πρώτες εκλογές του 1974 μέχρι αυτές του 1996, 22 ολόκληρα χρόνια, εκλεγόταν ανελλιπώς Βουλευτής Λακωνίας της ΝΔ. ΥΦΕΘΑ στην τότε Κυβέρνηση Κων. Μητσοτάκη διετέλεσε την περίοδο 1991-1993.

Το κυριώτερο, όμως, ήταν ένας πολιτικός του μέτρου και της μετριοπάθειας, αντίθετος και πολέμιος της οξύτητας και των αντιπαραθέσεων, μία κατάθεση πολιτικής που ετίμησε διά βίου και άφησε υποθήκη με την εκδημία του.Ηξερε να συζητά και το απεδείκνυε. Καθαρός σε όλα στο βίο του.

Όπως, μάλιστα, συζητούσα με τον παραστάντα στην κηδεία του στην Σπάρτη Επίτιμο Αρχηγό Στόλου, Ναύαρχο ε.α. Γρηγόρη Δεμέστιχα, όλοι οι επικήδειοι στην κηδεία του, από αυτόν του Αντιπροέδρου της ΒτΕ, Νικήτα Κακλαμάνη, και του αδελφού του Μιχάλη Σταθόπουλου, Υπουργού στις Κυβερνήσεις Σημίτη, συνέκλιναν σε αυτήν την πολιτική του υποθήκη, σε συνδυασμό με την επιστολή του Προέδρου της ΒτΕ, Κωνσταντίνου Τασούλα, που ανεγνώσθη στην τελετή.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα της Λακωνικής γης που σκεπάζει τον εκλιπόντα Ι.Σταθόπουλο, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών....

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης

Πρέπει να δώσουμε μάχη υπέρ της κοινής λογικής και πρέπει να είμαστε συστρατευμένοι, αλλά πρέπει να είμαστε και ακριβείς και πρέπει αυτό που λέει η επιστήμη να το ακούμε, σκέτο, νέτο, ότι αυτή είναι η επιστημονική άποψη και μετά η κυβέρνηση μπορεί να προσθέσει και άλλες παραμέτρους. Την οικονομία για παράδειγμα, το ευρωπαϊκό πλαίσιο, τη δυνατότητα να συνεχισθεί η επιδοματική πολιτική ή να συνεχισθεί το καθεστώς εξαιρέσεων, σε σχέση με τις κρατικές ενισχύσεις. Αυτά είναι θεμιτά, αλλά πρέπει να έπονται μίας καθαρής επιστημονικής ανάλυσης και ενημέρωσης....

 

Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 2021

Συζήτηση Ευάγγελου Βενιζέλου – Αθανάσιου Έλλις
στο Thessaloniki Summit (4.11.2021)

Α. Έλλις: Να ξεκινήσω, επειδή είμαστε στη Θεσσαλονίκη και προφανώς έχει δεδομένη θεωρώ την ευαισθησία του για την περιοχή ο κ. Βενιζέλος , αλλά και επειδή η επικαιρότητα δεν είναι πολύ θετική για την περιοχή, να ρωτήσω εάν η διαχείριση της πανδημίας και με μεγαλύτερη έμφαση, θα έλεγα, στην περιοχή εδώ, είναι σωστή ή μπορεί να γίνει κάτι άλλο. Να ρωτήσω και πιο συγκεκριμένα το ερώτημα που τις τελευταίες ώρες ακούγεται, σε ό,τι αφορά τις εκκλησίες, εάν θα πρέπει να ζητούνται πιστοποιητικά ή όχι. Βέβαια, να ζητήσω από τον κ. Βενιζέλο όσο πιο σύντομα για να προλάβουμε να κάνουμε αρκετές ερωτήσεις.

Ευ. Βενιζέλος: Καλησπέρα, κ. Έλλις. Πέρυσι, τέτοια εποχή περίπου, λίγο νωρίτερα, είχα κάνει μία δημόσια παρέμβαση ακριβώς επειδή η Θεσσαλονίκη είχε τετραπλάσια κρούσματα από την Αττική και θεωρούσα αδιανόητο να μη λαμβάνονται εντατικότερα μέτρα για τη Θεσσαλονίκη εν όψει των συνθηκών. Φέτος συμβαίνει πάλι το ίδιο. Με βάση τα πληθυσμιακά δεδομένα, τα κρούσματα της Θεσσαλονίκης είναι τετραπλάσια πάλι.

Βεβαίως, εξαγγέλθηκαν χθες κάποια πρόσθετα μέτρα, διστακτικά, αβέβαια και αντιφατικά. Όλοι μιλούν για μία πανδημία των ανεμβολίαστων, αλλά η πανδημία αυτή, λόγω της ανευθυνότητος, του δισταγμού, της φοβίας, της έλλειψης γνώσης αυτών που συγκροτούν την περίπλοκη ομάδα των ανεμβολίαστων, έχει επιπτώσεις και στους εμβολιασμένους.

Όταν λέμε ότι πρόκειται για πανδημία ανεμβολίαστων, κάνουμε μία αγωνιώδη έκκληση προς τους ανεμβολίαστους να καταλάβουν τον κίνδυνο στον οποίο εκτίθενται και την ευθύνη που έχουν ως μέλη της κοινωνίας, αλλά στέλνουμε λάθος μήνυμα στους εμβολιασμένους, πως είναι ασφαλείς, ενώ δεν είναι, μόνο διά του εμβολίου. Όταν λέμε εμβολιασμένος τι εννοούμε; Αυτόν που έχει κάνει τις δύο δόσεις; Αυτόν που πρέπει να κάνει αμέσως, μόλις συμπληρωθεί το εξάμηνο, την τρίτη δόση; Αυτόν που βρίσκεται σε περίσκεψη σε σχέση με τον εμβολιασμό των παιδιών του; Γιατί υπάρχουν πολύ σοβαροί άνθρωποι εμβολιασμένοι, ορθολογικοί, οι οποίοι έχουν δισταγμούς σε σχέση με τα παιδιά τους.

Άρα είναι πιο πολύπλοκο το ζήτημα και βεβαίως είναι αδιανόητο αυτό που συνέβη με την εκκλησία. Είναι αδιανόητο η Διαρκής Ιερά Σύνοδος να είναι πιο αυστηρή στις συστάσεις της, από ό,τι οι κυβερνητικές ανακοινώσεις. Το επιχείρημα ότι η λατρεία είναι ένα συνταγματικό δικαίωμα δεν οδηγεί πουθενά, όλα είναι συνταγματικά δικαιώματα και η οικονομική ελευθερία και η ελευθερία της εργασίας και η ελευθερία του συνέρχεσθαι και η ελευθερία συμμετοχής στην κοινωνική ζωή και το δικαίωμα στη γνώση και το δικαίωμα στην εκπαίδευση.

Α. Έλλις: Το δικαίωμα στη ζωή, θα έλεγα.

Ευ. Βενιζέλος: Το δικαίωμα στον πολιτισμό και το δικαίωμα στον καλλωπισμό, αλλά δεν χρειάζεται καν να επιχειρηματολογεί κανείς όταν τελικά βλέπουμε να επαινεί ο αρχηγός της αντιπολίτευσης τον Αρχιεπίσκοπο, επειδή υιοθέτησε εν τοις πράγμασι τη δική του τοποθέτηση.

Όλα αυτά συμβαίνουν και αλλού, όλες οι χώρες είναι αμήχανες, όλες οι κυβερνήσεις, η δική μας δεν έχει το μονοπώλιο της αμηχανίας. Βεβαίως κάθε χώρα κοιτάζει τα δικά της και κάθε κυβέρνηση πρέπει να αναλαμβάνει το πολιτικό κόστος. Πρέπει να δώσουμε μάχη υπέρ της κοινής λογικής και πρέπει να είμαστε συστρατευμένοι, αλλά πρέπει να είμαστε και ακριβείς και πρέπει αυτό που λέει η επιστήμη να το ακούμε, σκέτο, νέτο, ότι αυτή είναι η επιστημονική άποψη και μετά η κυβέρνηση μπορεί να προσθέσει και άλλες παραμέτρους. Την οικονομία για παράδειγμα, το ευρωπαϊκό πλαίσιο, τη δυνατότητα να συνεχισθεί η επιδοματική πολιτική ή να συνεχισθεί το καθεστώς εξαιρέσεων, σε σχέση με τις κρατικές ενισχύσεις. Αυτά είναι θεμιτά, αλλά πρέπει να έπονται μίας καθαρής επιστημονικής ανάλυσης και ενημέρωσης.

Α. Έλλις: Να περάσω γρήγορα στον, θα έλεγα με την ευρύτερη έννοια, πολιτικό σας χώρο, στο ΚΙΝΑΛ, έχουμε τις γνωστές εξελίξεις του τελευταίου διαστήματος, έχουμε εκλογές. Ένα κύμα συμπάθειας, δεν θα πάω παραπέρα. Έχετε την αίσθηση ότι μπορεί να υπάρξει μία δυναμική μέσα από αυτή την εκλογική διαδικασία; Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος, την επόμενη ημέρα, του συγκεκριμένου χώρου;

Ευ. Βενιζέλος: Όπως σας έχω πει, βασική προϋπόθεση για να κάνεις πολιτική είναι να διατηρείς τη σοβαρότητά σου και την αξιοπιστία σου. Αυτό θα ήθελα να υπενθυμίσω σε όσους ενδιαφέρονται. Δεν έχω κάποια ειδικότερη ενημέρωση, δεν έχω καμία συμμετοχή. Ίσως έχω μικρότερη πληροφόρηση από εσάς που είστε επαγγελματίας –και μάλιστα έγκυρος– της ενημέρωσης. Από εκεί και πέρα η χώρα χρειάζεται ένα κομματικό σύστημα γενικά, το οποίο να μην είναι τόσο στενό όσο το σημερινό, το οποίο είναι στενότερο της κοινωνίας και στενότερο των προβλημάτων. Σε αυτό το στενό εκλογικό κομματικό σύστημα η υπεροχή της κυβέρνησης, η δημοσκοπική, είναι προφανής, αλλά όταν μετράμε τη στάση της κοινής γνώμης απέναντι στα επιμέρους προβλήματα, εκεί βλέπουμε δυσαρέσκεια, εις βάθος προβληματισμό, αγωνία, και αυτό πρέπει να το προσέξουμε.

Από εκεί και πέρα θα μου επιτρέψετε να πω ότι, μετά από την εμπειρία τόσων δεκαετιών, δεν πιστεύω στα στερεότυπα, πιστεύω σε θεμελιώδεις αξίες, όπως είναι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο φιλελευθερισμός ο πολιτικός, η φιλελεύθερη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Αλλά από εκεί και πέρα για εμένα προοδευτικό είναι αυτό που κάνει τη ζωή των ανθρώπων καλύτερη και λειτουργεί συμπεριληπτικά, δεν αφήνει κανέναν στην αγωνία της μοναξιάς του και της απόγνωσής του. Εάν συμφωνούμε σε αυτόν τον ορισμό του προοδευτικού, τότε καλό είναι όλοι να σκεφθούν πώς μπορούν να συμβάλλουν.

Α. Έλλις: Να περάσω στη συζήτηση που είχαμε νωρίτερα σήμερα. Ήταν ο Τούρκος Πρέσβης εδώ και μία από τις αναφορές που έκανε ήταν, μετά από ερώτηση βέβαια, στη δυσαρέσκεια του Προέδρου Ερντογάν σε ό,τι αφορά την αμερικανική παρουσία γενικότερα, την αυξημένη πλέον, στην Ελλάδα, και ειδικότερα στην Αλεξανδρούπολη, με το επιχείρημα ότι είναι δίπλα στα σύνορα της Τουρκίας, ΝΑΤΟϊκής συμμάχου. Του είπα «Τι σας ενοχλεί μίας συμμάχου χώρας η παρουσία δίπλα σας;». Το επιχείρημά του, ή αντεπιχείρημα, ήταν ότι ενοχλεί τη Ρωσία. Εμείς είμαστε απέναντι από τη Ρωσία και θα ανατρέψει τις ισορροπίες στην περιοχή, ανατρέπει, μάλλον, τις ισορροπίες στην περιοχή και θα κληθούμε εμείς να το διαχειριστούμε. Πώς βλέπετε εσείς αυτό το επιχείρημα και την προσέγγισή του;

Ευ. Βενιζέλος: Παρότι πιεζόμαστε χρονικά, θέλω να θυμίσω ότι το 1820 ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ο οποίος είναι ο πατέρας του Συντάγματος της Επιδαύρου, ο πρώτος επικεφαλής του εκτελεστικού, ο πρώτος Πρόεδρος θα έλεγα του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους, ως νέος τότε διανοούμενος και πολιτικός, είχε γράψει ένα κείμενο, περισπούδαστο, “un coup d’œil sur la Turquie”, μία ματιά γύρω από την Τουρκία, εξηγώντας ότι οι τότε μεγάλες δυνάμεις και ιδίως οι τότε δυτικές δυνάμεις, με τη σημερινή αντίληψη, ιδίως η Μεγάλη Βρετανία, πρέπει να δώσουν προσοχή στο τι συμβαίνει στην Ελλάδα, γιατί ένα ανεξάρτητο Ελληνικό Κράτος είναι αυτό που μπορεί να ανακόψει την κάθοδο της Ρωσίας στις θερμές θάλασσες, κάτι που δεν μπορεί να το κάνει η παρακμάζουσα Οθωμανική αυτοκρατορία. Αυτό το λέω επειδή ο κύριος Ερντογάν αρέσκεται στις ιστορικές αναγωγές.

Εάν ενοχλεί τη Ρωσία, ας μας το πει. Ας το πει στην Ελλάδα, με την οποία έχει, νομίζω, φιλικές και ουσιαστικές σχέσεις και μία παράδοση μακρά. Θα έλεγα ότι υπάρχει και μία βαθιά συμπάθεια, άλλοτε εξηγήσιμη, άλλοτε ανεξήγητη της κοινής γνώμης, μπορεί ένας αταβισμός. Ας μας το πει λοιπόν η Ρωσία, ας το πει η Ρωσία στις Ηνωμένες Πολιτείες, γιατί τώρα γίνεται ένας συνολικός διακανονισμός των αμερικανορωσικών σχέσεων, με αφορμή και το Αφγανιστάν, ενδιαφέρον διακανονισμός. Έχω ζήσει στο ΝΑΤΟ και τη Σύνοδο Κορυφής, στην οποία κυριαρχούσε η εταιρική σχέση με τη Ρωσία, ΝΑΤΟ-Ρωσίας, έχω ζήσει και Σύνοδο Κορυφής στην οποία κυριαρχούσε νεοψυχροπολεμική αντίληψη. Θα εξελιχθούν με ενδιαφέροντα τρόπο οι σχέσεις ΝΑΤΟ-Ρωσίας, όταν βρει και την ταυτότητά του το ΝΑΤΟ.

Εμείς τι μπορούμε να πούμε, ως Ελλάδα; Κάτι θεμελιώδες, ότι στη Μεσόγειο έχουν θέση όλες οι παράκτιες χώρες, άρα η Τουρκία δεν αποκλείεται από πουθενά, καμία τριμερής ή τετραμερής συνεργασία, πολύ περισσότερο διμερής, δεν αποκλείει την Τουρκία. Η Τουρκία έχει την επιρροή που της αναλογεί με βάση τις ακτές της. Θα έλεγα να θυμηθούμε ότι στη Μεσόγειο η Τουρκία έχει χωρικά ύδατα 12 ναυτικών μιλίων, άρα και η Ελλάδα μπορεί χωρίς κανένα πρόβλημα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στη Μεσόγειο στα 12 ναυτικά μίλια χωρίς περαιτέρω, ας το πούμε, ζυμώσεις.

Στο Αιγαίο επίσης νομίζω ότι η ελληνική θέση είναι πάρα πολύ καθαρή, εμείς ποτέ δεν αντιλαμβανόμαστε το Αιγαίο ως ελληνική λίμνη, βεβαίως αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχει και η Τουρκία ως παράκτια χώρα στο πλαίσιο του Δικαίου της Θάλασσας και εκεί μπορούν οι διαπραγματεύσεις, όπως και για την Ανατολική Μεσόγειο, να εντατικοποιηθούν στο πλαίσιο της Διεθνούς Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας και με την προοπτική, εάν δεν υπάρξει λύση συμφωνημένη, να πάμε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για μία δικαστική διαρρύθμιση της οριοθέτησης.

Α. Έλλις: Πρέπει όμως να έχουμε συμφωνήσει για τι μιλάμε πριν πάμε, σωστά;

Ευ. Βενιζέλος: Νομίζω ότι μιλάμε επί 62 γύρους, όπως το διευκρινίσαμε με πολύ μεγάλη σαφήνεια το 2013 όταν ήμουν Υπουργός Εξωτερικών –και νομίζω ότι αυτό εξακολουθεί να ισχύει– για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Για αυτό μιλάμε και μιλάμε με κανόνα αναφοράς τη σχετική νομολογία των διεθνών Δικαστηρίων, γιατί η Τουρκία βεβαίως δεν είναι μέρος της Διεθνούς Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας, αλλά δεσμεύεται από το Εθιμικό Δίκαιο το οποίο κατισχύει ούτως ή άλλως και του Εσωτερικού Δικαίου, αλλά ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μέρος της Σύμβασης, ούτε το Ισραήλ είναι μέρος της Σύμβασης, δεν είναι τόσο μεγάλη η πρωτοτυπία της από την άποψη αυτή. Λέει όμως, τουλάχιστον στις επαφές μας έλεγε, ότι αποδέχεται τη νομολογία, αποδέχεται δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο σε γενικές γραμμές αντιλαμβάνεται το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και του Αμβούργου, αλλά εμάς η Χάγη μας ενδιαφέρει, την οριοθέτηση.

Α. Έλλις: Να περάσω σύντομα, να πάω σε ένα άλλο θέμα πάλι και λόγω περιοχής ίσως έχει αυξημένη σημασία, αλλά σίγουρα έχει και εθνικά, τις εξελίξεις στη γείτονά μας. Η παραίτηση του κ. Zaev, τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών και γενικότερα για τη σταθερότητα στην περιοχή και ποια πρέπει να είναι η στάση της Ελλάδας σε αυτή την ευαίσθητη περίοδο κάποιας αναταραχής ή πολιτικής αβεβαιότητας στη γειτονική χώρα.

Ευ. Βενιζέλος: Δεν είμαι, όπως έχω πει κι άλλες φορές, οπαδός του μαξιμαλισμού στις διεθνείς σχέσεις, αλλά πίστευα τότε ότι θα μπορούσαμε να έχουμε συνάψει μία καλύτερη συμφωνία σε ορισμένα κρίσιμα θέματα τα οποία έχω αναλύσει κατά καιρούς, δεν χρειάζεται να τα επαναλάβω τώρα. Η Συμφωνία των Πρεσπών όμως υπεγράφη, κυρώθηκε και παρήγαγε αποτελέσματα, πολύ σημαντικά αποτελέσματα. Η Βόρεια Μακεδονία έχει αναγνωρισθεί πλέον διεθνώς ως Βόρεια Μακεδονία, έχει με το όνομα αυτό πια κατοχυρώσει τη συμμετοχή της σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, έχει καταστεί μέλος του ΝΑΤΟ, άρα έχουμε χάσει ένα σημαντικό μέσο πίεσης. Αυτό που εκκρεμεί ως προς την εφαρμογή της Συνθήκης των Πρεσπών είναι να διασφαλισθεί η αποκλειστική χρήση του ονόματος Βόρεια Μακεδονία στο εξωτερικό και στο εσωτερικό, και ιδίως στο εσωτερικό. Άρα όποιος αυτή τη στιγμή αμφισβητεί τη Συνθήκη των Πρεσπών, ουσιαστικά θέλει να πει ότι η Βόρεια Μακεδονία κατοχυρώνει αυτά που κατοχύρωσε και απαλλάσσεται από την κατά το Διεθνές Δίκαιο υποχρέωσή της να κάνει συνεπή χρήση της ονομασίας Βόρεια Μακεδονία στο εσωτερικό και φυσικά σε κάθε διεθνή δραστηριότητά της.

Εμείς αυτό φυσικά δεν το θέλουμε, η Συνθήκη των Πρεσπών πρέπει να γίνει σεβαστή και πρέπει όλοι να ξέρουν ότι κατισχύει η Συνθήκη των Πρεσπών και του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας. Έχω μάλιστα στείλει προς δημοσίευση, εδώ και μερικούς μήνες, σε ένα σημαντικό συλλογικό τόμο προς τιμήν του, θα έλεγα, πρύτανη των συνταγματολόγων της γειτονικής χώρας και συναδέλφου μου από παλιά, μία μελέτη που εξηγεί ακριβώς γιατί υπάρχει μία ανανέωση αυτού που λέμε στην επιστήμη «μονιστική αντίληψη» που οδηγεί στη σαφή υπεροχή του Διεθνούς Δικαίου επί του Συντάγματος, κάτι το οποίο το είχαμε κατοχυρώσει από την ενδιάμεση Συμφωνία του 1995. Ήταν μία σύλληψη που την είχαμε προωθήσει τότε, με Υπουργό Εξωτερικών τον Κάρολο Παπούλια, από κοινού, ο αείμνηστος Κρατερός Ιωάννου, καθηγητής του Διεθνούς Δικαίου και δικαστής μετέπειτα στο Δικαστήριο του Λουξεμβούργου και, θα μου επιτρέψετε να πω, εγώ βέβαια, που ως Υπουργός Τύπου τότε στην τελευταία κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου, έπαιζα έναν πολύ ενεργό ρόλο και στα ζητήματα αυτά.

Α. Έλλις: Υπό την πίεση –με τον κ. Βενιζέλο είναι δύσκολο να λειτουργήσεις μέσα σε 17 λεπτά– θα ήθελα έστω ένα-δύο λεπτά την προσωπική σας κατάθεση σε ό,τι αφορά την Άγκελα Μέρκελ που φεύγει και με την οποία δεν ήσασταν Πρωθυπουργός, αλλά συνεργαστήκατε με την ομάδα της γερμανικής κυβέρνησης τότε σε πολύ δύσκολες εποχές, με το PSI, με την Τρόικα, με…, με…, με… Τι αφήνει πίσω και τι αίσθηση σας έχει αφήσει εσάς σε προσωπικό επίπεδο όλη αυτή η περίοδος , και με τον κ. Σόιμπλε βέβαια.

Ευ. Βενιζέλος: Πριν μερικές εβδομάδες, όπως ξέρετε, είχα γράψει ένα άρθρο στην «Καθημερινή» και το αναδημοσιεύσατε στην αγγλόφωνη έκδοση που διευθύνετε, με τίτλο «Μία σοφότερη Άγκελα Μέρκελ». Βεβαίως έχει γίνει σοφότερη μετά από 16 χρόνια, μετά από τέτοια εμπειρία και με τη σκέψη ότι τώρα αποχωρεί, κάνει έναν ιστορικό απολογισμό, έχει καταγραφεί στη γερμανική, στην ευρωπαϊκή και στη διεθνή ιστορία, και θα παίξει ρόλο, δεν σταματά η παρουσία της η πολιτική, και μάλιστα η διεθνής, με την αποχώρηση από την Καγκελαρία. Δεν νομίζω ότι έχει αλλάξει άποψη για τον τρόπο διαχείρισης της ελληνικής κρίσης.

Α. Έλλις: Είπε μία-δύο φορές ότι ήμουν λίγο σκληρή…

Ευ. Βενιζέλος: Βεβαίως χρειάζεται μία φιλικότερη ανάμνηση και βεβαίως τώρα όλοι καταλαβαίνουν ότι είχαμε δίκιο όταν επιμέναμε ότι θα έπρεπε η δημοσιονομική προσαρμογή να γίνει σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και με ηπιότερα μέτρα, ώστε οι πολλαπλασιαστές, οι περιβόητοι, να λειτουργούν διαφορετικά και να έχουμε μικρότερη σωρευτική ύφεση επί μακρό χρονικό διάστημα και να έχουμε και μικρότερη ανεργία. Αυτό δεν μπορούσε να το αντιληφθεί τότε η ομάδα των εταίρων μας, δεν μπορούσε να το αντιληφθεί όμως ούτε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο που το επέβαλε στην καρδιά της Ευρωζώνης η γερμανική κυβέρνηση. Αλλά στο μεγάλο θέμα της παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ νομίζω ότι ο ρόλος της ήταν πάντα θετικός, αλλά πρέπει να πω ότι και ο Βόλφκαντ Σόιμπλε έφερνε το ζήτημα, αλλά όταν έπαιρνε μία σαφή απάντηση, όπως αυτή που του είχα δώσει εγώ, όλες τις κρίσιμες στιγμές στην κατάμαυρη περίοδο 2011-2012, δεν πίεζε περαιτέρω, αντιθέτως στήριξε εκ μέρους της Μέρκελ και της κυβέρνησης τη δραστική επέμβαση στο χρέος, επέμβαση χάρη στην οποία τώρα το χρέος μας είναι βιώσιμο, είναι υβριδικό και βιώσιμο. Τώρα εμείς υπάρχουμε και λειτουργούμε επειδή έχει γίνει αυτή η παρέμβαση και επειδή το χρέος έχει τα χαρακτηριστικά τα διαρθρωτικά που προσελήφθησαν τότε, το 2012.

Άρα, από την άποψη αυτή, είναι λάθος να καλλιεργείται η εντύπωση ότι όλη μας η προσπάθεια και όλη η αγωνία και ο κόπος και ο ιδρώτας του ελληνικού λαού και οι περικοπές των εισοδημάτων του ήταν ένα πείσμα προσωπικό της κας. Μέρκελ και θα μπορούσε να έχει γίνει μία άλλη επιλογή και άρα υπήρχε μία άλλη λύση την οποία κάποιοι επαγγέλλονταν , αλλά απεδείχθη ότι δεν υπήρχε άλλη λύση, γιατί αυτοί που έλεγαν ότι υπήρχε άλλη λύση, μετά προσχώρησαν με το χειρότερο τρόπο, τον πιο βίαιο, στη λύση των μνημονίων.

Άρα εμείς πρέπει να πούμε πώς νιώθουμε απέναντι στην περίοδο εκείνη. Το πώς νιώθει η κα. Μέρκελ έχει σημασία, αλλά δευτερεύουσα σε σχέση με το πώς εμείς αντιλαμβανόμαστε και εάν διατηρούμε το κεκτημένο αυτό, το πολύτιμο, ως θεμέλιο για τη στρατηγική του μέλλοντος και για την αποτροπή των κινδύνων του μέλλοντος, γιατί έχει επικρατήσει πολύ μεγάλος εξωραϊσμός, πολύ μεγάλη επανάπαυση και πολύ μεγάλη βεβαιότητα ότι τίποτα το έκτακτο ή το δύσκολο δεν πρόκειται να έρθει.

Α. Έλλις: Σας ευχαριστώ. Έχω πιεστεί πάρα πολύ από το χρόνο. Νομίζω ότι περνάμε ωραία στο επόμενο panel, γιατί μιλήσαμε για την οικονομία, νομίζω ότι δένει με το επόμενο panel της Μαρίας. Σας ευχαριστώ πολύ και ευχαριστώ τον κ. Βενιζέλο πρώτα από όλα.

 

4.11.2021, Συζήτηση Ευάγγελου Βενιζέλου – Αθανάσιου Έλλις στο Thessaloniki Summit from Evangelos Venizelos on Vimeo.