Ενα προσωπικό ιστολόγιo για την πολιτική, την οικονομία, την κοινωνία, την καθημερινή μας ζωή και τα προβλήματά της..Η προσωπική μου ματιά στην επικαιρότητα, προς συμφωνία ή διαφωνία όσων με τιμούν και με "διαβάζουν".Σας ευχαριστώ!
με την Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας Catherine Vautrin επί
της Φρεγάτας «Κίμων»
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας συναντήθηκε σήμερα, Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026, με την Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας, Catherine Vautrin. Ακολούθησε επίσκεψη της Γαλλίδας Υπουργού εις το Μέγαρου Μαξίμου, όπου συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο κ. Δένδιας υποδέχθηκε την κ. Vautrin στον Ναύσταθμο Σαλαμίνος και ακολούθησε συνάντηση των δύο Υπουργών επί της πρώτης ελληνικής Φρεγάτας τύπου FDI-HN (“Belh@rra”) «Κίμων».
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, επιβεβαιώθηκαν οι στρατηγικοί αμυντικοί δεσμοί Ελλάδας – Γαλλίας προς όφελος της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Ειδικότερα, οι δύο Υπουργοί συζήτησαν για την περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Γαλλίας, συμπεριλαμβανομένης της ανανέωσης της διμερούς Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για την Άμυνα και την Ασφάλεια, της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία με έμφαση στην καινοτομία, τα κοινά επιχειρησιακά προγράμματα, καθώς και για ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας, με έμφαση στη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρώπη.
Στις συνομιλίες μετέσχον ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Εθνικής Άμυνας & Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Πρέσβης ε.τ. Μιχαήλ Σπινέλλης.
Από την πλευρά της Γαλλίας, συμμετέσχον επίσης ο Γενικός Διευθυντής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής στο Υπουργείο Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων Guillaume Ollagnier, o Διευθυντής του Στρατιωτικού Γραφείου Αντιναύαρχος Jacques Fayard, η Πρέσβειρα της Γαλλίας στην Ελλάδα Laurence Auer, καθώς και άλλα μέλη της γαλλικής αντιπροσωπείας αρμόδια για τη γαλλική αμυντική βιομηχανία και καινοτομία.
Τη Γαλλίδα Υπουργό υποδέχθηκε επι της Φ/Γ "ΚΙΜΩΝ" ο Αρχηγός Στόλου, Αντιναύαρχος Χρ. Σασιάκος ΠΝ.
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας επισήμανε στις κοινές δηλώσεις, μετά το πέρας της συνάντησης:
«Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Αγαπητή Catherine
Με αφορμή την πρώτη σας επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα, από την ανάληψη καθηκόντων σας ως Υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλικής Δημοκρατίας, σας υποδέχομαι με ιδιαίτερη χαρά σήμερα στην Αθήνα.
Αποδίδουμε μεγάλη σημασία, ιδιαίτερη σημασία, στο γεγονός ότι η σημερινή συνάντηση με την αγαπητή Υπουργό πραγματοποιείται επί της Φρεγάτας «ΚΙΜΩΝ», η οποία αποτελεί το πιο εμβληματικό επιστέγασμα της στρατηγικής μας συνεργασίας.
Μιας συνεργασίας που στηρίζεται σε βάσεις ειλικρινούς και αμοιβαία επωφελούς σχέσης, η οποία έχει πλούσιο παρελθόν, ένδοξο παρόν και λαμπρό μέλλον.
Η Φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ», όπως ξέρετε, είναι η πρώτη από τις τέσσερις φρεγάτες που θα αποκτήσει το Πολεμικό μας Ναυτικό, μάλιστα, μετά τις σχετικές αναβαθμίσεις που κάναμε, θα φέρουν στρατηγικά όπλα, φτάνοντας στο επίπεδο «Standard 2++».
Η απόφαση για την ένταξη αρχικά των τριών Φρεγατών στον Στόλο δεν αφορά αριθμούς ή απλούς εξοπλισμούς. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα επιλέγει να προστατεύει τον θαλάσσιο χώρο και τα κυριαρχικά της δικαιώματα και βεβαίως την κυριαρχία της, ώστε το Πολεμικό Ναυτικό να ανταποκρίνεται στις πραγματικές απαιτήσεις του 21ου αιώνα.
Η απόφαση για την τέταρτη Φρεγάτα ενισχύει και τη συνοχή και την ισχύ του Στόλου, και εξασφαλίζει το στρατηγικό βάθος.
Επαναλαμβάνω και σήμερα ότι η Ελλάδα, με την υλοποίηση της «Ατζέντας 2030», προχωρά με σχέδιο, με αυτοπεποίθηση, επενδύει σε Ένοπλες Δυνάμεις για τον 21ο αιώνα.
Επίσης, η Ελλάδα και η Γαλλία, πέραν από τους παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας, συνδέονται με μια κοινή αντίληψη για το Διεθνές Δίκαιο και για τους κανόνες του, τους οποίους πρέπει όλοι να σεβόμαστε.
Από κοινού, προωθούμε την ειρήνη, την ασφάλεια, τη συνεργασία. Σεβόμαστε το Διεθνές Δίκαιο, σεβόμαστε το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, σεβόμαστε τις Αρχές και τις Αξίες του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Επιθυμούμε, επίσης, εμείς οι Έλληνες, ένα ισχυρό αποτύπωμα της γαλλικής αμυντικής παρουσίας στην περιοχή μας.
Σε αυτό το πλαίσιο, συμφωνήσαμε σε συνεννόηση με τα Υπουργεία Εξωτερικών της Ελλάδας και της Γαλλίας, να επισπεύσουμε τις απαραίτητες διαδικασίες για την ανανέωση της «Συμφωνίας Για Την Εγκαθίδρυση Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για Τη Συνεργασία Στην Άμυνα Και Την Ασφάλεια».
Μιας πολύ σημαντικής συμφωνίας, την οποία είχα την τιμή να υπογράψω το 2021, μαζί με τον τότε Υπουργό Εθνικής Άμυνας, τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, και τους τότε Γάλλους ομολόγους μας, Ζαν Υβ Λε Ντριάν και Φλοράνς Παρλί.
Συμφωνήσαμε με την κ. Υπουργό να καταλήξουμε πολύ γρήγορα στην ανανέωση αυτής της Συμφωνίας, μέσα σε ένα-δύο μήνες, και να προχωρήσουμε στην υπογραφή της.
Η Συμφωνία αυτή, επίσης συμπεριλαμβάνει –όπως ξέρετε – ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, θωρακίζει την εθνική κυριαρχία, προάγει την ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία, και πιστεύουμε ότι διασφαλίζει τη σταθερότητα, την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μεσόγειο.
Μεγάλο μέρος των συνομιλιών μας σήμερα – εκτός από αυτά που αφορούσαν τη Συμφωνία για τη Στρατηγική Εταιρική Σχέση – αφιερώθηκε στην ενίσχυση της συνεργασίας μας όσον αφορά την αμυντική βιομηχανία και την καινοτομία.
Με ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες εμβάθυνσης της συνεργασίας μας μάλιστα, σε ζητήματα έρευνας και νέων τεχνολογιών.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου με την Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας Catherine Vautrin.Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκε η αμοιβαία βούληση για την ενίσχυση και εμβάθυνση της ελληνογαλλικής αμυντικής συνεργασίας, καθώς και για την ανανέωση κατά το επόμενο χρονικό διάστημα της διμερούς Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για τη συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια. Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμα τη σημασία των συνεργειών ανάμεσα στις αμυντικές βιομηχανίες των δύο χωρών.
Κατά την έναρξη της συνάντησης, ο Πρωθυπουργός έκανε την ακόλουθη δήλωση (ανεπίσημη μετάφραση από τα γαλλικά):
Κυρία Υπουργέ, θα ήθελα να σας καλωσορίσω θερμά στην Αθήνα.
Η εταιρική σχέση με τη Γαλλία αποτελεί μία από τις στενότερες που έχουμε, σε μία πληθώρα τομέων. Στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας έχουμε οικοδομήσει μια διμερή στρατηγική εταιρική σχέση πολύ βαθιά.
Η παράδοση της πρώτης φρεγάτας Belh@rra, της FDI «Κίμων», πριν από λίγες ημέρες, την οποία ήδη επισκεφθήκατε, καταδεικνύει τον δυναμισμό και την αποτελεσματικότητα αυτής της συνεργασίας.
Η επίσκεψή σας αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία σε ένα πολύ σύνθετο διεθνές περιβάλλον, που μεταβάλλεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και θέτει τέλος σε μια σειρά από βεβαιότητες.
Επί του παρόντος, γνωρίζω καλά, εργαζόμαστε από κοινού για την ανανέωση της διμερούς Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης του 2021 όσον αφορά τη συνεργασία στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Έχω ζητήσει από τους Υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να ολοκληρωθεί η νέα συμφωνία το συντομότερο δυνατό.
Ελπίζω ότι θα την υπογράψουμε με τον Πρόεδρο Macron πιθανώς μέσα στους προσεχείς μήνες.
Οπότε, και πάλι, καλωσήρθατε στην Αθήνα. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που σας υποδεχόμαστε.
Θεωρούμε ότι η ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων στην Άμυνα αποτελεί, όχι μόνο για τη Γαλλία και την Ελλάδα, αλλά για την Ευρώπη, μέγιστη, επιτακτική προτεραιότητα.
Στον τομέα αυτόν, η συνεργασία μας με τη Γαλλία έχει ξεκινήσει ήδη και έχει στέρεα βήματα. Τον Δεκέμβριο του 2024, έλαβε χώρα το πρώτο Ελληνογαλλικό Συμπόσιο Αμυντικής Καινοτομίας.
Και μέσω της υλοποίησης της «Ατζέντας 2030» και της σύστασης του ΕΛΚΑΚ, στοχεύουμε στην περαιτέρω ενίσχυση αυτής της σχέσης.
Έχουμε συγκεκριμένες δράσεις τις οποίες προτείνουμε στη Γαλλία για την έρευνα και την ανάπτυξη προϊόντων. Αναφέρομαι στα συστήματα αεράμυνας, στον δορυφόρο, στα μη επανδρωμένα, στον ηλεκτρονικό πόλεμο, στις πυραυλικές και αντιπυραυλικές δυνατότητες.
Θα ήθελα, επίσης, να θυμίσω ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν διαχρονικά σημαντικό γαλλικό οπλοστάσιο.
Και, επίσης, ότι παραμένουμε προσηλωμένοι στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης ασφάλειας, σε συμπληρωματικότητα με το ΝΑΤΟ. Όμως και οι δύο χώρες – νομίζω – συμφωνούμε ότι η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά της.
Θα ήθελα να πω ότι τα Γενικά Επιτελεία, επίσης, Ελλάδας και Γαλλίας έχουν διευρύνει τους τομείς συνεργασίας τους. Συμμετέχουμε σε κοινές ασκήσεις, σε ευρωπαϊκές ασκήσεις, σε ΝΑΤΟϊκές ασκήσεις μαζί με τη Γαλλία, σε διεθνείς αποστολές και προσπαθούμε να διευρύνουμε αυτό το πλαίσιο της συνεργασίας μας.
Ήδη στη Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία της ΕΕ συμμετέχουμε ως μέλη σε οκτώ κοινά προγράμματα. Και στις κοινές ασκήσεις, επίσης, υπάρχει χαρακτηριστικό παράδειγμα, η άσκηση «ORION 2026», όπου θα έχουμε εμείς – η Ελλάδα – αυξημένη παρουσία.
Επίσης, μιλήσαμε για την επιτυχημένη τετραμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας, και διάφορες άλλες δυνατότητες συνεργασίας, όπως π.χ. με την Αίγυπτο.
Αγαπητή Catherine,
Στο γεύμα εργασίας που θα έχω τη χαρά να σου παραθέσω, θα ανταλλάξουμε επίσης απόψεις για μια σειρά από άλλα θέματα της ευρύτερης περιοχής μας: το θέμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, την κατάσταση στη Βόρεια Αφρική, την κατάσταση στην Υποσαχάρια Αφρική, στο Σαχέλ, γιατί επιθυμούμε να έχουμε γνώση των γαλλικών απόψεων. Πιστεύουμε πάντα ότι πρέπει να έχουμε μια ευρύτερη γεωπολιτική προσέγγιση που αφορά και τη Μέση Ανατολή, και τη Βόρεια Αφρική, και τον Κόλπο, και την Ερυθρά Θάλασσα.
Αγαπητή Catherine,
Στο πλαίσιο της στρατηγικής μας συνεργασίας, σε συγχαίρω για τη σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε σήμερα, καθώς ενισχύει τη συλλογική μας δυνατότητα να διατηρούμε τη σταθερότητα στην περιοχή, να εξασφαλίζουμε την ασφάλεια των λαών μας και να υπερασπίζουμε τις βασικές αξίες της Ευρώπης.
Σας ευχαριστώ».
Οι δηλώσεις της Γαλλίδας Υπουργού που ακολούθησαν περιλαμβάνονται εις το βίντεο αναφοράς που παρατίθεται σε ηχητική μορφή, μετά από αυτές του ΥΕΘΑ.
Όλοι αισθανθήκαμε εθνική υπερηφάνεια με την πανηγυρική έλευση της φρεγάτας «Κίμων». Ήταν πράγματι συγκινητική η υποδοχή του υπερσύγχρονου πλοίου από το αντίγραφο της αρχαίας τριήρους, της «Ολυμπιάδος», και από το θρυλικό θωρηκτό «Αβέρωφ» των νικηφόρων Βαλκανικών Πολέμων.
Η Ελλάς είναι χώρα παραθαλάσσια με μεγάλη ακτογραμμή και χώρα νησιωτική με επίκεντρο το Αρχιπέλαγος. Είναι απαραίτητη η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού μας για να θωρακίσουμε την Άμυνά μας, για να προστατεύσουμε τις θαλάσσιες διαδρομές στον πόλεμο και στην ειρήνη και για να ενισχύσουμε τον γεωπολιτικό ρόλο μας ως ναυτική δύναμη. Μην ξεχνούμε ότι στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13 οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι μάς δέχθηκαν ως συμμάχους κυρίως λόγω του Ναυτικού μας, το οποίο τελικά κατανίκησε τον Οθωμανικό Στόλο.
Η παρουσία της τριήρους και του Αβέρωφ εμπεριείχε ισχυρούς συμβολισμούς. Η συνέχεια του Ελληνισμού είναι παρούσα και στην ξηρά, και στη θάλασσα. Τα ονόματα των τεσσάρων νέων φρεγατών τύπου Bellhara τιμούν τη ναυτοσύνη των Αρχαίων Ελλήνων. Τρία ονόματα αναφέρονται σε Αθηναίους στρατηγούς που αξιοποίησαν τον στόλο (Κίμων, Θεμιστοκλής, Φορμίων) και ένα αναφέρεται στον Κρητικό Νέαρχο, ναύαρχο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Πιστεύω ότι ο συμβολισμός θα ήταν πιο ισχυρός αν στην υποδοχή του Κίμωνος μετείχε και ένα αντίγραφο Βυζαντινού Δρόμωνος. Η Ελληνική Ιστορία δεν κάνει άλμα από τον Αλέξανδρο στο 1821 και στο 1912. Ο Βυζαντινός Ελληνισμός είχε θαυμαστές επιδόσεις στις θάλασσες και στις ναυμαχίες. Όταν χάθηκε η ναυτική ισχύς και ο έλεγχος των θαλασσών παραχωρήθηκε σε Γενουάτες και Βενετούς, άρχισε και η παρακμή της Ρωμανίας, της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Ο Δρόμων, δηλαδή δρομέας, ήταν ο κύριος τύπος βυζαντινού πολεμικού πλοίου. Θα μπορούσε να κατασκευασθεί ένα αντίγραφο για το Πολεμικό Ναυτικό και να ονομασθεί «Καλλίνικος ο Πυρπολητής». Ήταν ο Έλληνας από την Ηλιούπολη (σημερινό Μπααλμπέκ) του Λιβάνου, ο οποίος εφηύρε το περίφημο «Υγρόν Πυρ». Η Ελληνική Φωτιά, όπως την ονομάζει ο Κωστής Παλαμάς, είχε μία μυστική σύνθεση ευφλέκτων υλών και αντιμετώπισε επιτυχώς πολλούς στόλους αντιπάλων της Κωνσταντινουπόλεως.
Ο σύγχρονός μας Αμερικανός Διεθνολόγος και σύμβουλος Προέδρων των ΗΠΑ Edward Luttwak, στο βιβλίο του για την Υψηλή Στρατηγική της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αναφέρεται με θαυμασμό στα κατορθώματα του Βυζαντινού Ναυτικού με τους Δρόμωνες και με αξιόμαχους ναυτικούς. Ο συγγραφέας βασίζεται σε κείμενα των Αυτοκρατόρων Λέοντος Στ΄ και Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου και παρατηρεί ότι από τον 7ο μέχρι τον 12ο αιώνα ο αυτοκρατορικός στόλος ήταν ο από μηχανής Θεός για το Ελληνορθόδοξο κράτος της Κωνσταντινουπόλεως. Στην ακμή του το Βυζαντινό Ναυτικό αποτελείτο από 150 πλοία και 28.000 ναύτες, κυρίως Χριστιανούς από την Ανατολική Μεσόγειο και τη Σικελία.
Για να είμαι δίκαιος οφείλω να συγχαρώ το Πολεμικό Ναυτικό μας, το οποίο ήδη έχει αναδείξει μία μορφή του Βυζαντίου, δίνοντας σε μία φρεγάτα το όνομα του Αυτοκράτορος Νικηφόρου Φωκά. Εξ άλλου και ο Στρατός Ξηράς θυμάται τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, πχ στο έμβλημα της Ανωτάτης Στρατιωτικής Διοικήσεως Ηπείρου και Μακεδονίας (πρώην Γ’ ΣΣ), ενώ ένας σχηματισμός της Πολεμικής Αεροπορίας χρησιμοποιεί μία φράση του Αυτοκράτορος της Νικαίας Αγίου Ιωάννου του Βατάτζη.
Αν δεν τιμήσουμε τους Δρόμωνες και τον Βυζαντινό Πολιτισμό θα τους οικειοποιηθούν κάποιοι γείτονες, που πλαστογραφούν συστηματικά την Ιστορία μας.
. Όχι σε αντιπαράθεση, αλλά σε συνεννόηση με τους συμμάχους μας. Στηρίζουμε την στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης μέσα από ισχυρότερη άμυνα και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα, επιδιώκουμε ενεργό ευρωπαϊκό ρόλο στη Γάζα και στη Μέση Ανατολή και αναλαμβάνουμε ουσιαστικές πρωτοβουλίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Σε έναν κόσμο αβεβαιότητας, η συνοχή της Ευρώπης και η πολύπλευρη ισχύς της πατρίδας μας θα κρίνουν την αξιοπιστία μας και τη δύναμη της φωνής μας.
Ο δρόμος των μεταρρυθμίσεων
στο εσωτερικό της χώρας
Αυτά είναι τα δεδομένα γύρω μας. Στο εσωτερικό της χώρας, η δική μας δουλειά είναι μία: να προχωράμε με σχέδιο, ενισχύοντας τη σταθερότητα της πατρίδας μας. Ο δρόμος είναι ένας: μεταρρυθμίσεις. Αυτό άλλωστε αποτυπώνεται και στον προγραμματισμό της κυβέρνησης για το 2026, που παρουσιάστηκε αυτήν την εβδομάδα. Είναι ένα συγκεκριμένο σχέδιο, με 30 μεταρρυθμίσεις και έργα και 10 εμβληματικές νομοθετικές παρεμβάσεις σε όλα τα κρίσιμα πεδία πολιτικής: από τη στήριξη των εισοδημάτων και τη σύγκρουση με το βαθύ κράτος, μέχρι την αναβάθμιση του ΕΣΥ και του δημόσιου σχολείου, τη μεταρρύθμιση στις πολεοδομίες και την ενίσχυση της εθνικής άμυνας και της πολιτικής προστασίας.
Σας προσκαλώ να το δείτε αναλυτικά, μαζί με τον απολογισμό του 2025, τα οποία είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού https://gsco.gov.gr. Για να μπορεί ο καθένας να τα δει και να μας κρίνει. Και επειδή τα σχέδια έχουν αξία μόνο όταν γίνονται πράξη, παρακάτω θα βρείτε ορισμένα παραδείγματα δεσμεύσεών μας που ήδη υλοποιήσαμε.
Το πρώτο είναι η ολοκλήρωση του οδικού άξονα από το Δημάριο της Ξάνθης έως τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Ένα έργο ιδιαίτερης σημασίας για την τοπική κοινωνία, καθώς βελτιώνει τις μετακινήσεις και διευρύνει την οικονομική δραστηριότητα της ευρύτερης περιοχής. Ο δρόμος αυτός αποτελεί τμήμα του κάθετου άξονα «Ξάνθη-Εχίνος-Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα» και εντάσσεται στο διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, αποτελώντας ένα απτό παράδειγμα της επιτυχημένης συνεργασίας με τους βόρειους γείτονές μας, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, στον διάδρομο Βαλτική-Μαύρη Θάλασσα-Αιγαίο.
Με την ίδια λογική συνέπειας προχωρά και η συστηματική ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με πιο πρόσφατη απόδειξη τα πλήρως ανακαινισμένα και αναβαθμισμένα Κέντρα Υγείας Βάρης και Κορωπίου, τα οποία εξυπηρετούν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ανατολικής Αττικής. Οι παρεμβάσεις αφορούσαν τόσο τις κτηριακές εγκαταστάσεις όσο και την ενεργειακή και λειτουργική τους αναβάθμιση, ενώ ήδη από το 2019 τα έχουμε ενισχύσει σημαντικά σε ανθρώπινο δυναμικό. Το Κέντρο Υγείας Βάρης διαθέτει πλέον 48 υγειονομικούς από 39 που υπηρετούσαν τα προηγούμενα χρόνια, ενώ το Κέντρο Υγείας Κορωπίου στελεχώνεται σήμερα με 53 εργαζομένους (ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό) και επίκειται η κάλυψη άλλων τριών θέσεων μόνιμου ιατρικού προσωπικού.
Όμως, ξέρουμε ότι σε δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, ιδίως της νησιωτικής χώρας, υπάρχει έλλειψη γιατρών, καθώς παρά τα σημαντικά οικονομικά κίνητρα που έχουν δοθεί, οι προκηρύξεις για την κάλυψη των θέσεων αποβαίνουν άγονες. Ωστόσο, το Υπουργείο Υγείας «δεν το βάζει κάτω». Προχωρά στην επαναπροκήρυξη 95 θέσεων ειδικευμένων ιατρών του ΕΣΥ σε έξι Υγειονομικές Περιφέρειες, με έμφαση στις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Στόχος είναι αυτή τη φορά να υπάρξει ανταπόκριση και οι δομές αυτές να ενισχυθούν ουσιαστικά, εκεί όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες.
Μέσα στον Ιανουάριο προχώρησαν δύο σημαντικά έργα διαχείρισης αποβλήτων. Καταρχάς, δημοπρατήθηκε η κατασκευή τριών Μονάδων Ανάκτησης και Ανακύκλωσης στο Νότιο Αιγαίο, σε Σύρο, Μύκονο και Πάρο, με ΣΔΙΤ, με διάρκεια λειτουργίας 25 ετών. Παράλληλα, εγκρίθηκε από τη Διυπουργική Επιτροπή το έργο κατασκευής και λειτουργίας των Μονάδων Ανάκτησης και Ανακύκλωσης και των ΧΥΤΥ σε Λαμία και Χαλκίδα, επίσης με ΣΔΙΤ. Μετά τη δρομολόγηση και αυτών των έργων, απομένει μόνο η κατασκευή των μονάδων σε Λέσβο και Σάμο για να ολοκληρωθεί ο συνολικός σχεδιασμός των υποδομών διαχείρισης αποβλήτων. Η εικόνα της χώρας έχει αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια: το 2019 λειτουργούσαν 3 μονάδες και κατασκευάζονταν 5, ενώ σήμερα λειτουργούν 14 και κατασκευάζονται 27 ακόμη. Και μέσα στο έτος, θα ξεκινήσει και η κατασκευή των μονάδων στην Καβάλα και των δύο μεγάλων μονάδων στη Θεσσαλονίκη.
Τα βήματα στην Εθνική Στρατηγική
"Μιά Ελλάδα με όλους, γιά όλους"
Συνεχίζω με τα νεότερα από δύο σημαντικές πρωτοβουλίες για τα άτομα με αναπηρία, στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής «Μια Ελλάδα με όλους, για όλους». Η πρώτη αφορά το Πρόγραμμα Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης, όπου ξεκίνησε από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ξεκίνησε η συμβασιοποίηση δικαιούχων και παρόχων. Ήδη έχει εγκριθεί η πρόσβαση σε 2.500 παιδιά έως 6 ετών με αναπηρία, στο φάσμα του αυτισμού, με αναπτυξιακές διαταραχές ή άλλες νευροαναπτυξιακές δυσκολίες. Για πρώτη φορά, πέρα από τις παροχές του ΕΟΠΥΥ, οι οικογένειες αυτές θα λαμβάνουν ενίσχυση από 400 έως 800 ευρώ τον μήνα για συνεδρίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε παιδιού. Για τη δεύτερη πρωτοβουλία μας, το πρόγραμμα «Προσβασιμότητα Κατ’ Οίκον», δόθηκε παράταση έως τις 6 Φεβρουαρίου για την υποβολή δικαιολογητικών. Θυμίζω ότι το πρόγραμμα απευθύνεται σε άτομα με αναπηρία άνω του 67% και προβλέπει επιδότηση έως 14.500 ευρώ για παρεμβάσεις στην κατοικία ή στον χώρο εργασίας. Με την υποβολή των δικαιολογητικών καταβάλλεται προκαταβολή 50%, ενώ το υπόλοιπο ποσό αποδίδεται μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Μέχρι σήμερα, 1.767 άτομα έχουν ήδη λάβει την προκαταβολή.
Τα θεαματικά κτυπήματα εναντίον
του λαθρεμπορίου καυσίμων
Αλλάζω θέμα για να αναφερθώ στην εξάρθρωση πολυμελούς εγκληματικής οργάνωσης που εξαπατούσε συστηματικά τους καταναλωτές, παρακάμπτοντας τα συστήματα εισροών-εκροών στα πρατήρια καυσίμων. Σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία, μόνο την τελευταία πενταετία η οργάνωση αυτή εκτιμάται ότι αποκόμισε τουλάχιστον 25 εκ. ευρώ από ελλειμματικές παραδόσεις καυσίμων, μέσω παράνομου λογισμικού που είχε εγκατασταθεί στις αντλίες. Αξίζουν συγχαρητήρια στο λεγόμενο ελληνικό FBI που με την μεθοδική δουλειά και τη συνεργασία του με την ΑΑΔΕ καταφέρνει σημαντικά «χτυπήματα» σε εγκληματικές -σε βάρος της κοινωνίας και τους κράτους- δραστηριότητες. Θέλω, όμως, να σταθώ και στο θεσμικό αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας.
Από το 2024 έχουν ενεργοποιηθεί νέες ρυθμίσεις, εντατικοί έλεγχοι και αυστηρές κυρώσεις για το λαθρεμπόριο καυσίμων. Το αποτέλεσμα είναι μετρήσιμο: εκδόθηκαν 699 ειδικές εντολές διακοπής διάθεσης και διακίνησης καυσίμων σε πρατήρια (105 το 2024, 564 το 2025 και 30 το 2026). Επιβλήθηκε διετής σφράγιση σε 40 πρατήρια, ενώ διακόπηκε η λειτουργία και η τροφοδοσία σε δεκάδες ακόμη που συνδέονταν με παραβατικά δίκτυα. Οι οικονομικές και διοικητικές κυρώσεις είναι τσουχτερές, γιατί πολύ απλά κανείς δεν μπορεί να παίζει με την τσέπη των καταναλωτών. Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει χρονιά-ορόσημο, καθώς διασυνδέονται ψηφιακά το σύστημα εισροών-εκροών με το myDATA της ΑΑΔΕ. Έτσι, πάνω από 6.000 πρατήρια δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης θα ελέγχονται πλέον με ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια και αποτελεσματικότητα.
Ένα ακόμη θέμα που αξίζει να αναδειχθεί είναι η αύξηση που καταγράφηκε το 2025 στις καταθέσεις Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εμπορικών Σημάτων στη χώρα μας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, πέρσι καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ στις αιτήσεις για εθνικό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας, που έφτασαν τις 1.107. Δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά για το αποτέλεσμα μιας σταθερής πορείας τα τελευταία χρόνια, που αποτυπώνει την τεχνολογική δυναμική της χώρας και τη σύγκλισή της με τις διεθνείς τεχνολογικές τάσεις.
Σε αυτήν την πορεία ξεχωρίζει η συμβολή των ελληνικών Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Ιδρυμάτων, με έντονη εφευρετική δραστηριότητα στους τομείς της διαγνωστικής, της φαρμακευτικής, της Τεχνητής Νοημοσύνης και των υλικών. Πρόκειται για έναν πυρήνα γνώσης που τροφοδοτεί ένα πιο ώριμο και ανταγωνιστικό οικοσύστημα καινοτομίας. Την ίδια στιγμή, η εικόνα βελτιώνεται και στο πεδίο των εμπορικών σημάτων, όπου ο χρόνος χορήγησης έχει μειωθεί από αρκετούς μήνες σε λίγες μόνο ημέρες, διευκολύνοντας έμπρακτα την επιχειρηματική δραστηριότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αιτήσεις για καταχώριση εμπορικών σημάτων το 2025 ανήλθαν σε 7.663, από 6.337 το 2024, καταγράφοντας αύξηση 20,9% και επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της ελληνικής αγοράς.
Και ακόμη....
Μια σύντομη αναφορά και στον Αθλητισμό, όπου και φέτος η στήριξη ενισχύεται. Η χρηματοδότηση από τη φορολογία των κερδών των παικτών τυχερών παιγνίων αυξάνεται στα 80 εκ. ευρώ, από 66 εκ. πέρυσι, και κατευθύνεται σε 6.453 ερασιτεχνικά αθλητικά σωματεία που είναι εγγεγραμμένα στο e-Kouros. Από το 2022, όταν θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά η ενίσχυση του Αθλητισμού και από τα κέρδη του Στοιχήματος, η συνολική χρηματοδότηση έχει διπλασιαστεί, από 250 σε 500 εκ. ευρώ. Παράλληλα, για πρώτη φορά οι Εθνικές Αθλητικές Εγκαταστάσεις θα διατίθενται δωρεάν για προπονήσεις σε όλες τις Εθνικές Ομάδες, σε όλα τα αθλήματα, αντιμετωπίζοντας ένα διαχρονικό κόστος για τις Ομοσπονδίες. Ειδικά για τα σωματεία των νησιών μας ο συντελεστής χρηματοδότησης είναι αυξημένος και φτάνει έως 60%.
Και θα κλείσω με πολιτισμό και με τον επαναπατρισμό 5 σημαντικών αρχαιοτήτων -ενός αττικού μαρμάρινου ανάγλυφου του δεύτερου μισού του 4ου αι. π.Χ. και πέντε χάλκινων ανθρωπόμορφων ειδωλίων- από το Λονδίνο στο αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά. Τα αντικείμενα βρίσκονταν στην κατοχή της υπό εκκαθάριση εταιρείας Robin Symes Limited και χάρη στη μεθοδική μακροχρόνια και τεκμηριωμένη διεκδίκησή τους από το Υπουργείο Πολιτισμού ήρθαν πίσω στην πατρίδα τους. Ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για την προστασία και την αποκατάσταση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Τη χρονιά που μας πέρασε συμπληρώθηκαν 145 χρόνια από τότε που στις 11 Φεβρουαρίου 1879, το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Βουκουρέστι αναβαθμίσθηκε σε Πρεσβεία, με τον πληρεξούσιο υπουργό της Ελληνικής κυβέρνησης, τον Μάρκο Δραγούμη, να παρουσιάζει τα διαπιστευτήριά του στον Πρίγκιπα Κάρολο Α’ στις 20 Ιουλίου/1 Αυγούστου 1880, ενώ αντίστοιχα ο πρεσβευτής της Ρουμανίας, Constantin Esarcu, είχε παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του στον Βασιλέα Γεώργιο Α’ στην Αθήνα το Φεβρουάριο του ίδιου έτους.
της Λιλής (Ευαγγελίας) Γραμματίκα Πρέσβειρας της Ελλάδος στη Ρουμανία
Η θεσμοθέτηση των επίσημων διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των σύγχρονων εθνικών κρατών της Ελλάδας και της Ρουμανίας το 1880 συνιστά ένα επιπλέον ιστορικό βήμα στις αναγόμενες σε βάθος αιώνων σχέσεις Ελλήνων και Ρουμάνων. Ανατρέχοντας κατ’ αρχάς στην ύστερη βυζαντινή περίοδο, είναι εύστοχη η αναφορά του μεγάλου Ρουμάνου ιστορικού Nicolae Iorga σε “ Byzance après Byzance”, αναδεικνύοντας το πρόσφορο έδαφος που βρήκε η βυζαντινή κληρονομιά στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Κατά την περίοδο δε των Φαναριωτών ηγεμόνων, η ελληνική λόγια, θρησκευτική και πολιτιστική επιρροή ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο, χάριν και στις περίφημες Ηγεμονικές Ακαδημίες του Αγίου Σάββα σε Βουκουρέστι και Ιάσιο, ενώ οι Έλληνες λόγιοι μεταλαμπάδευσαν τις ιδέες του Διαφωτισμού, που συνέβαλαν στην εθνεγερσία και ανεξαρτησία όλων των λαών των Βαλκανίων.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι τυχαίο που η Ελληνική Επανάσταση του 1821 εκδηλώνεται στο έδαφος των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών, αλλά και που μεταξύ των ηγετικών μορφών που στήριξαν τη ρουμανική εθνεγερσία και θέσπιση του ανεξάρτητου ρουμανικού κράτους συγκαταλέγονται ο Απόστολος Αρσάκης και οι αδελφοί Ζάππα, οι οποίοι και δώρισαν την περιουσία τους για ευαγείς σκοπούς στην Ελλάδα και στη Ρουμανία, καθιστάμενοι λαμπρά παραδείγματα Μεγάλων Ευεργετών. Η ανάπτυξη το επόμενο διάστημα της ναυσιπλοΐας στο Δούναβη, συνέβαλε στην άνθηση σημαντικών ελληνικών κοινοτήτων σε Κωστάντζα, Τούλτσεα, Βραΐλα, Γαλάτσι, Σουλινά, επιπλέον των ιστορικών κοινοτήτων του Βουκουρεστίου, του Ιασίου, αλλά και του Brasov και άλλων κομβικών εμπορικών σταθμών της ανήκουσας τότε ακόμη στην Αυστρο-ουγγρική Αυτοκρατορία Τρανσυλβανίας. Οι ευεπίφορες αυτές συνθήκες συνέβαλαν στην ίδρυση την εποχή αυτή περισσότερων ελληνικών προξενείων σε ρουμανικά εδάφη μετά το ελληνικό προξενείο του Βουκουρεστίου το 1834 και του Ιασίου το 1835.
Στον 20ο αιώνα ακολούθως, Ελλάδα και Ρουμανία αναπτύσσουν τις διμερείς τους σχέσεις και μετέχουν στις διεθνείς ζυμώσεις και εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή τους. Αξίζει ίσως να υπενθυμισθεί, μεταξύ άλλων, ότι στη διάρκεια του Μεσοπολέμου δύο κορυφαίοι άνδρες της πολιτικής και της διπλωματίας, ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Νικολάε Τιτουλέσκου αναπτύσσουν εγκάρδια σχέση με σκοπό την προώθηση της διαβαλκανικής συνεργασίας, ως μέρους μιας ευρύτερης πολιτικής συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών εθνών.
Με την επάνοδο της Ρουμανίας μεταξύ των δημοκρατικών χωρών, τέλη του 1989, η σχέση των δύο χωρών μας απέκτησε νέες, ακόμη πιο στέρεες βάσεις. Ελλάδα και Ρουμανία είναι πλέον εταίροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και Σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, προσδίδοντας νέα δυναμική στην περαιτέρω εξέλιξη της ιστορικής σχέσης των δύο λαών.
H Ελλάδα έχει υποστηρίξει ένθερμα και συστηματικά καθ’ όλη την τελευταία 35ετία την ένταξη της Ρουμανίας στο ευρω-ατλαντικό οικοδόμημα ειρήνης και ευημερίας, με προεξάρχοντα ορόσημα την ένταξη της Ρουμανίας στο ΝΑΤΟ το 2004 και στην Ε.Ε. το 2007. Η ελληνική αυτή αμέριστη στήριξη επανελήφθη και για την πρόσφατη ένταξη της Ρουμανίας στη ζώνη Schengen, που ολοκληρώθηκε από 1/1/2025, ενώ και τώρα η Ελλάδα στηρίζει αναφανδόν και εμπράκτως την ενταξιακή πορεία της Ρουμανίας στον ΟΟΣΑ, που ελπίζουμε να επιτευχθεί εντός του 2026.
Με βάση το πυκνό πλέον πλέγμα δεσμών μεταξύ των δύο χωρών μας, έχει εντατικοποιηθεί και η διμερής και η πολυμερής συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών επισκέψεων μεταξύ πολιτικών ηγετών των δύο χωρών που αντανακλούν κάθε φορά το βάθος και το εύρος των σχέσεων και των προοπτικών για περαιτέρω ενίσχυσή τους. Από την εποχή Προεδρίας του I. Iliescu και του E. Constantinescu, αλλά και εν συνεχεία του T. Basescu και του K. Iohannis, οι συναντήσεις με τους Έλληνες ομολόγους τους και οι επισκέψεις που αντηλλάγησαν επί Προέδρων Κ. Καραμανλή, Κ. Στεφανόπουλου, Κ. Παπούλια και πλέον πρόσφατα Αικ. Σακελλαροπούλου, υπήρξαν ορόσημα επιβεβαίωσης των δεσμών μεταξύ των δύο λαών και των δύο χωρών μας.
Μείζων συνδετικός κρίκος είναι και η συμβολή της ελληνικής ομογένειας στη Ρουμανία, αλλά και των Ρουμάνων που έχουν εγκατασταθεί στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες. Η Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας υπό τη δραστήρια ιδίως ηγεσία του Βουλευτή του Ρουμανικού Κοινοβουλίου Καθηγητή Dragos Ζησόπουλου συνεισφέρει ουσιαστικά στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και παράδοσης στη Ρουμανία, συνιστώντας παράλληλα γέφυρα φιλίας και ανταλλαγών με τους Ρουμάνους φίλους στην Ελλάδα, φροντίζοντας να στηρίζει πληθώρα δράσεων που φέρνουν κοντά Έλληνες και Ρουμάνους και στις δύο χώρες.
Παράλληλα, αδιάψευστος μάρτυρας της στρατηγικής σχέσης που αναπτύσσεται μεταξύ των δύο χωρών μας είναι αναμφισβήτητα ο οικονομικός τομέας. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η Ρουμανία κατέλαβε την 2η θέση μεταξύ των κυριότερων χωρών προορισμού των ελληνικών επενδύσεων στο εξωτερικό μετά την Κύπρο. Στο Εθνικό Εμπορικό Μητρώο της Ρουμανίας (ONRC) ήταν το 2024 καταγεγραμμένες 8.830 επιχειρήσεις με ελληνική συμμετοχή στο κεφάλαιό τους, ενώ η Ελλάδα καταλαμβάνει σταθερά θέση μεταξύ των 10 μεγαλύτερων επενδυτών στη Ρουμανία με ύψος Άμεσων Ξένων Επενδύσεων να προσεγγίζει τα 4 δις Ευρώ, ενώ ο διμερής όγκος εμπορίου έχει πλέον ανέλθει σε 3 δις Ευρώ.
Ο τουρισμός επίσης αποτελεί σημαντικό παράγοντα εμπέδωσης της σχέσης των δύο λαών, με πλέον του ενός εκατομμυρίου Ρουμάνους να επισκέπτονται σε ετήσια βάση την Ελλάδα, ενώ και το τουριστικό ρεύμα από την Ελλάδα προς τη Ρουμανία να βαίνει αυξανόμενο.
Δεν θα πρέπει δε να παροράται και η συμβολή της συνδρομής που όλα τα τελευταία χρόνια έχει παράσχει η Ρουμανία για την αντιμετώπιση των καταστροφικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, για την οποία διατελούμε ευγνώμονες. Ο επαγγελματισμός και η αποτελεσματικότητα των Ρουμάνων πυροσβεστών τους έχει αναγνωρισθεί και τιμηθεί από την ελληνική πολιτεία.
Εν μέσω εντεινόμενων σύνθετων προκλήσεων για την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή μας, η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη στο Βουκουρέστι, στις 22-23 Φεβρουαρίου του 2022, έδωσε νέα ώθηση στις διμερείς σχέσεις, υπογραμμίζοντας την κοινή βούληση των δυο πλευρών για περαιτέρω διεύρυνση και εμβάθυνσή τους με έμφαση στη διασύνδεση και στην ενέργεια. Η ένταξη της Ελλάδας στην «Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών», που έλαβε χώρα πανηγυρικά στο Βουκουρέστι το 2023, επισφράγισε έτι περαιτέρω αυτή την προοπτική.
Η προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου, αλλά και της πολυτροπικής (οδικής, σιδηροδρομικής, ψηφιακής) διασύνδεσης των λιμένων Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας έως και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας και την Ουκρανία, αποτελούν κομβικές πρωτοβουλίες ουσιαστικής ενίσχυσης της ανεξαρτησίας και ανθεκτικότητας των χωρών της περιοχής και ολόκληρης της Ευρώπης, διασφαλίζοντας τους κρίσιμους γεωπολιτικούς χώρους της Μαύρης Θάλασσας και της ΝΑ Ευρώπης.
Η Ελλάδα και η Ρουμανία συμπορεύονται και συμμερίζονται κοινές απόψεις για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις, τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής εντός της ΕΕ και τη συμβολή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την περιφερειακή ανάπτυξη. Η στήριξη της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων, αλλά και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, σύμφωνα με τους σχετικούς ευρωπαϊκούς κανόνες και προϋποθέσεις, αποτελεί πρόσθετο πεδίο συνεργασίας για την περιφερειακή σταθερότητα και ευημερία.
Είμαι βέβαιη ότι το μέλλον των Ελληνο-ρουμανικών σχέσεων θα είναι ακόμη πιο καρποφόρο από το πλούσιο παρελθόν τους και εναπόκειται σε όλους εμάς να εργαστούμε εντατικά στην κατεύθυνση αυτή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πώς εκτιμάτε τον ρόλο που μπορεί να αναλάβει η Ελλάδα ως ιδρυτικό μέλος του Συμβουλίου Ειρήνης που πρότεινε ο Πρόεδρος Τραμπ, και πώς θα διασφαλιστεί ότι η συμμετοχή αυτή ενισχύει πραγματικά την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα ήθελα να ξεκινήσω από την παραδοχή ότι η Ελλάδα τάσσεται σταθερά υπέρ των πρωτοβουλιών που προωθούν την ειρήνη και είναι υπέρμαχος της πολυμερούς διπλωματίας ως μέσου οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συλλογικής συνεργασίας. Πράγματι, η Ελλάδα προσεκλήθη από τον Αμερικανό Πρόεδρο να συμμετάσχει ως ιδρυτικό μέλος στο Συμβούλιο της Ειρήνης. Είναι δε αυτονόητο ότι η θέση μας συγκαθορίζεται από την ιδιότητά μας ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Υπό την έννοια αυτή, οφείλουμε να κινούμαστε στο πλαίσιο του σχετικού ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας που καθορίζει ότι το Συμβούλιο Ειρήνης συνιστά προσωρινό μηχανισμό που αποσκοπεί στην ειρήνευση στη Γάζα. Ως εκ τούτου, η απόσταση που υφίσταται μεταξύ του προτεινόμενου Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης και του Ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας εγείρει προβληματισμό. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα, με σύνεση και αξιοπιστία, βρίσκεται ως προς το ζήτημα αυτό σε διαρκή συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους μας και άλλες σύμμαχες χώρες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεδομένης της πρόσφατης ανακοίνωσης σας ότι η Ελλάδα σχεδιάζει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, ακόμη και στο Αιγαίο, παρά τις τουρκικές απειλές περί casus belli, ποια είναι η στρατηγική σας για να διασφαλίσετε ότι αυτή η επέκταση θα προωθήσει τη σταθερότητα στην περιοχή χωρίς να κλιμακώσει περαιτέρω τις ελληνοτουρκικές εντάσεις;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας που ανάγεται στην κυριαρχία της χώρας. Ως εκ τούτο θα το ασκήσουμε μονομερώς σε χρόνο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία, όπως άλλωστε συνέβη, πριν 5 χρόνια, στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο. Θεωρώ αυτονόητο ότι η ενάσκηση νόμιμου δικαιώματος δεν μπορεί και δεν πρέπει να προκαλεί κρίση στη σχέση μεταξύ δύο γειτονικών χωρών, πολλώ δε μάλλον δεν μπορεί να συνιστά λόγο απειλής. Όπως γνωρίζετε, συζητούμε με την Τουρκία στο πλαίσιο ενός δομημένου διαλόγου που εκκίνησε πριν από περίπου 2 χρόνια. Εντούτοις, θέματα κυριαρχίας δεν αποτελούν μέρος του διαλόγου αυτού. Η μόνη διαφορά που έχουμε και μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς διαδικασίας είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, διαφορά η οποία άλλωστε συνιστά ιστορικά και την υποκείμενη αιτία των μεγάλων εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών. Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση, αδυναμία, απεμπόληση του εθνικού συμφέροντος. Ο διάλογος είναι η δικλείδα ηρεμίας, σταθερότητας και καλής γειτονίας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η διεργασία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην Ουκρανία βρίσκεται στην τελική ευθεία. Στο τραπέζι φαίνεται να συζητούνται δύσκολοι συμβιβασμοί. Ποια είναι η θέση της Ελλάδας/ΕΕ για τις εγγυήσεις ασφάλειας και το διεθνές δίκαιο;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα, από την πρώτη μέρα του πολέμου, πριν σχεδόν τέσσερα χρόνια, στέκεται αλληλέγγυα στην Ουκρανία και τον λαό της. Τασσόμαστε, με συνέπεια, υπέρ του διεθνούς δικαίου, της αρχής του απαραβίαστου των συνόρων και κατά κάθε μορφής αναθεωρητισμού. Στηρίζουμε, βεβαίως, κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου και την εμπέδωση διαρκούς ειρήνης. Μιας ειρήνης, όμως που θα πρέπει να κατοχυρώνει πλήρως την κυριαρχία της Ουκρανίας, και να προβλέπει εκείνες τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα λειτουργούν αποτρεπτικά έναντι ενδεχόμενης μελλοντικής απειλής. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να παράσχει έμπρακτη στήριξη στην Ουκρανία, αλλά δεν θα στείλει στρατό. Έχουμε ήδη προσφερθεί να εξετάσουμε τη συνδρομή μας με άλλους τρόπους, εκτός Ουκρανίας, στον τομέα της θαλάσσιας επιτήρησης. Θα συμβάλλουμε, επίσης, στην εξασφάλιση της ενεργειακής της επάρκειας, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, όπως αυτό συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Ουκρανού Προέδρου Volodymyr Zelenskyy, στην Αθήνα, τον περασμένο Νοέμβριο, σε συνεργασία και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Με δεδομένη την ένταση γύρω από τη Γροιλανδία και την απειλή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, ποιον συγκεκριμένο μηχανισμό αποκλιμάκωσης βλέπετε μέσα στο ΝΑΤΟ ώστε να μη μετατραπεί μια διαφωνία σε δομική κρίση εμπιστοσύνης στις διατλαντικές σχέσεις;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ήμουν ανέκαθεν υπέρμαχος του διαλόγου και της επίλυσης των διαφορών με ειρηνικά μέσα. Σε ό,τι αφορά στη Γροιλανδία, συμφωνούμε με τις ΗΠΑ στη σημασία θωράκισης της Αρκτικής για τη διατλαντική ασφάλεια. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί μόνο συλλογικά και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, σεβόμενοι όμως στο ακέραιο την αρχή της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων. Πρέπει να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να πετύχει η διπλωματία και να αποφευχθούν ρήγματα που θα θέσουν σε κίνδυνο την ύπαρξη του ΝΑΤΟ, καθώς και την ειρήνη και την ασφάλεια στην Ευρώπη. Η αταλάντευτη διεθνής αρχιτεκτονική ασφαλείας για 77 χρόνια από την ίδρυση του ΝΑΤΟ μας επιβάλλει να εξαντλήσουμε κάθε διαβουλευτικό μέσο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ποιες είναι οι «κόκκινες γραμμές» της ελληνικής διπλωματίας στις τρέχουσες κρίσεις (Ουκρανία, Μέση Ανατολή, Αρκτική) και πώς θα μετρήσετε έμπρακτα την αποτελεσματικότητα της ελληνικής παρουσίας στη Νέα Υόρκη (π.χ. πρωτοβουλίες, κείμενα, συμμαχίες);
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τα έτη 2025-2026, η Ελλάδα είναι θιασώτης και σέβεται απαρέγκλιτα τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες του διεθνούς δικαίου και του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Σε μια εποχή τεκτονικών αλλαγών στο μεταπολεμικό πολυμερές σύστημα που παραδοσιακές συμμαχίες δοκιμάζονται και διαχρονικές σταθερές κλονίζονται, η Ελλάδα θα συνεχίσει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που θα υπερασπίζονται την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια. Την ερχόμενη εβδομάδα θα βρίσκομαι στην Νέα Υόρκη, για να συμμετάσχω σε μια κρίσιμη συζήτηση για τη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τον πόλεμο στη Γάζα. Οι πολύπλευρες πρωτοβουλίες μας κατά τον πρώτο χρόνο της θητείας μας αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τη θαλάσσια ασφάλεια και την προστασία των αμάχων κατά τη διάρκεια των ενόπλων συγκρούσεων, Στις πρωτοβουλίες μας αυτές λάβαμε πρωτοφανή στήριξη από τα κράτη μέλη του ΟΗΕ. Έχουμε καταφέρει να αυξήσουμε τη διπλωματική μας ισχύ, να εδραιώσουμε συμμαχίες και να θεωρούμαστε από όλους ως ένας έντιμος συνομιλητής. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι κόκκινες γραμμές μας είναι σταθερές και ενιαίες: η καθολική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, η απόλυτη προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς πολυμέρειας, η ειρηνική επίλυση των διαφορών, ο σεβασμός στην κυριαρχία όλων των κρατών, η υπεράσπιση του αμυνόμενου, καθώς και η καταδίκη κάθε μορφής αναθεωρητισμού. Αυτές οι αξίες που διέπουν την ελληνική εξωτερική πολιτική είναι αδιαπραγμάτευτες και δεν χωράει καμία απολύτως έκπτωση. Προχωράμε με γνώμονα την ασφάλεια και ευημερία της Ελλάδας και επιδίωξη μας είναι, σε δύσκολους καιρούς, να είναι ο οικουμενικός ελληνισμός περήφανος για τα επιτεύγματα της πατρίδας στο διεθνές στερέωμα.
Méabh Mc Mahon: Καλημέρα σας. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που βρίσκεστε εδώ, γιατί, όπως πιθανώς αναρωτιούνται οι τηλεθεατές μας, τι συμβαίνει σε αυτές τις Συνόδους Κορυφής της ΕΕ; Για τι συζητάτε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες;
Και χθες το βράδυ επικράτησε μάλλον ένταση. Βλέπουμε τους ηγέτες της ΕΕ εμφανώς εξαντλημένους, κ. Πρωθυπουργέ. Αυτό οφείλεται στον φόρτο εργασίας τους ή στον Donald Trump;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, να σας πω ότι αυτές οι Σύνοδοι Κορυφής είναι περίπλοκες. Είμαστε 27, και αν προσθέσετε και την Ύπατη Εκπρόσωπο, την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, χρειάζεται πολύς χρόνος για να τοποθετηθούν όλοι όσοι βρίσκονται γύρω από το τραπέζι. Αλλά πιστεύω ότι χθες έγινε μια πολύ καλή συζήτηση. Παρά το κλίμα ανησυχίας, υπάρχει πραγματική αίσθηση σκοπού για την Ευρώπη να συντονίσει τις ενέργειές της. Οι διατλαντικές σχέσεις γίνονται όλο και πιο περίπλοκες. Πρέπει να τις διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο.
Méabh Mc Mahon: Και ήταν ο Donald Trump ο «ελέφαντας στο δωμάτιο»;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Φυσικά, έγινε αναφορά στον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Θεωρώ θετικό το γεγονός ότι έκανε δηλώσεις με τις οποίες κατέδειξε σαφώς ότι επιθυμεί την αποκλιμάκωση της κατάστασης στη Γροιλανδία. Θεωρώ πολύ θετικό το γεγονός ότι η Ευρώπη στάθηκε ενωμένη, με μία ίσως εξαίρεση, για να υπερασπιστεί τη Δανία και τη Γροιλανδία.
Méabh Mc Mahon: Πείτε μας για την εξαίρεση.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η εξαίρεση είναι η Ουγγαρία, όπως συνήθως συμβαίνει τον τελευταίο χρόνο. Επομένως, δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη. Αλλά θεωρώ ότι βρήκαμε έναν τρόπο να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα και να στείλουμε το…
Méabh Mc Mahon: Και η άλλη εξαίρεση; Εννοώ, είδα το βίντεο του Fico, του Πρωθυπουργού της Σλοβακίας, ο οποίος, αν δεν κάνω λάθος, καθόταν ακριβώς δίπλα σας. Ασκούσε κριτική στη Σύνοδο Κορυφής, λέγοντας ότι ήταν «χάσιμο χρόνου». Ήταν επίσης πολύ επικριτικός απέναντι στην ηγεσία της ΕΕ. Τι του απαντήσατε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Μπορούμε να δούμε το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι η συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία κερδίζει έδαφος. Ήμουν ένας από τους πρώτους υποστηρικτές της άποψης ότι πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην κοινή μας άμυνα και να βελτιώσουμε την ανταγωνιστικότητά μας.
Méabh Mc Mahon: Τι του είπατε; Τι λέτε σε ηγέτες που ταράζουν τα νερά, όταν κάθεστε μαζί τους στο ίδιο δωμάτιο για πέντε ώρες;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ότι όλοι οφείλουμε να είμαστε φιλικοί και να δείχνουμε σεβασμό. Αυτό ισχύει, θα έλεγα, και για τη σχέση ΗΠΑ-Ευρώπης. Το είδαμε άλλωστε και στις δηλώσεις του António Costa. Θεωρώ ότι σε αυτές τις συζητήσεις είμαστε όλοι πολύ ειλικρινείς. Οι πολίτες πρέπει να καταλάβουν ότι βρισκόμαστε μόνοι μας, χωρίς συμβούλους.
Méabh Mc Mahon: Χωρίς κινητά.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Χωρίς κινητά και, σε αυτή την περίπτωση, χωρίς συμπεράσματα, κάτι που κάνει πιο εύκολο το να μιλάμε πολύ ανοιχτά και, κατά διαστήματα, αρκετά ευθέως όταν εκφράζουμε τις απόψεις μας.
Méabh Mc Mahon: Συζητήσατε το Συμβούλιο Ειρήνης του Donald Trump; Γνωρίζουμε ότι έχει ενταχθεί η Ουγγαρία, όπως και η Βουλγαρία. Ποια ήταν η γενική συναίνεση επ’ αυτού χθες το βράδυ;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ότι συμφωνήσαμε πως όσα έχει ανακοινώσει ο Donald Trump υπερβαίνουν κατά πολύ την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Θεωρώ σημαντικό να εμπλέκονται οι ΗΠΑ στην ανοικοδόμηση της Γάζας. Δεν πιστεύω ότι θα είχαμε εκεχειρία χωρίς την εμπλοκή του Donald Trump.
Παράλληλα, όμως, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι, προχωρώντας μπροστά, αυτό που έχει διαμορφωθεί είναι κάτι στο οποίο οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούν να συμμετάσχουν. Ωστόσο, θα θέλαμε να είμαστε μέρος μιας συμφωνίας για την αντιμετώπιση του ζητήματος της Γάζας.
Συνεπώς, αν υπάρχει τρόπος να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, αλλά αποκλειστικά για τη Γάζα και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, η Ελλάδα θα ήταν βεβαίως ιδιαίτερα πρόθυμη να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναζήτηση συναίνεσης προς αυτή την κατεύθυνση.
Méabh Mc Mahon: Όμως, δεν θέλετε να συμμετάσχετε.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν νομίζω ότι μπορούμε να συμμετάσχουμε σε αυτό που έχει παρουσιαστεί αυτή τη στιγμή. Όμως, πρέπει να εργαστούμε ώστε να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρχει ευρωπαϊκή παρουσία όσον αφορά το μέλλον της Γάζας.
Méabh Mc Mahon: Τι γίνεται με τη Mercosur; Προφανώς, οι Έλληνες αγρότες είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένοι αυτή την εβδομάδα μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να παραπεμφθεί το θέμα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ποια είναι η άποψή σας επ’ αυτού;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η άποψή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: Όταν πρόκειται για αυτές τις μεγάλες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, τα οφέλη είναι περισσότερα από τα μειονεκτήματα. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πρόκειται να μεταβούν στην Ινδία. Κι εγώ θα βρεθώ στην Ινδία σε μερικές εβδομάδες. Πρέπει να οικοδομήσουμε εμπορικές σχέσεις με άλλες χώρες ή με ομάδες χωρών. Είμαστε μια μεσαίου μεγέθους ανοιχτή οικονομία. Είμαστε παγκόσμιοι ηγέτες στη ναυτιλία. Έχουμε κάθε λόγο να τασσόμαστε υπέρ της διασφάλισης μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες, που να ευνοεί το ελεύθερο εμπόριο.
Méabh Mc Mahon: Ήθελα να σας ρωτήσω και για την Ουκρανία, φυσικά, και για την ομιλία του Προέδρου Zelenskyy στο Νταβός, η οποία ήταν ιδιαίτερα επικριτική, όμως θα πρέπει να σταματήσουμε εδώ. Σας ευχαριστούμε πολύ, κ. Πρωθυπουργέ, που ήσασταν μαζί μας ζωντανά.
Kυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία.
Η κυρία Καρυστιανού δήλωσε πως θα προτιμούσε η δίκη να γίνει σε άλλη πόλη και όχι στη Λάρισα. Τελικά αυτό που επιθυμεί είναι να μη γίνει τώρα η δίκη. Γιατί; Διότι μέσα από τη δικογραφία θα επιβεβαιωθούν όσοι ελάχιστοι, σε χαλεπούς καιρούς, υποστήριζαν πως ποτέ τόσοι λίγοι δεν εξαπάτησαν τόσους πολλούς.
Μέσα από το υλικό θα αποκαλυφθούν οι κατεργάρηδες που, εκτελώντας διατεταγμένη υπηρεσία, επιχείρησαν ένα τραγικό δυστύχημα να το εμφανίσουν ως έγκλημα. Μέσα στη δικαστική αίθουσα θα φανεί πως δεν υπήρξε παράνομο υλικό και δεν υπήρξε και συγκάλυψη.
Γιατί λοιπόν να θέλει η κυρία Καρυστιανού να διεξαχθεί η δίκη όπως έχει προγραμματιστεί;
Να ενημερώσω τον αναγνώστη πως στη Λάρισα έχει διαμορφωθεί ένας ειδικός χώρος για 200 περίπου δικηγόρους και εκατοντάδες δημοσιογράφους, συν βεβαίως και τους συγγενείς των θυμάτων. Είναι προφανές πως αν η θέση της κυρίας Καρυστιανού για αλλαγή της έδρας γινόταν δεκτή θα έπρεπε να βρεθεί ένας άλλος χώρος και να διαμορφωθεί ανάλογα, κάτι το ιδιαίτερα χρονοβόρο.
Με δεδομένο πως τους πρώτους μήνες του 2027 θα διεξαχθούν εκλογές η κυρία Καρυστιανού θα ήθελε να προσέλθει σε αυτές και με τις δύο ιδιότητες της: και ως η μάνα των Τεμπών και ως πολιτικός αρχηγός. Όμως, δε θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί πολιτικά την πρώτη ιδιότητά της, αν ξεκινήσει η δίκη και αρχίσουν οι αποκαλύψεις. Ο πρώτος στρατηγικός στόχος της είναι η δίκη να διεξαχθεί μέσα σε ένα άλλο πολιτικό περιβάλλον.
Βέβαια, όπως επισημαίνουν φίλοι σχολιαστές έχει ήδη ετοιμάσει το δεύτερο κύμα της επίθεσής της. Θα αμφισβητήσει τη διαδικασία της δίκης, κάτι που είναι ορατό δια γυμνού οφθαλμού. Ούτως ή άλλως έχει έρθει σε ρήξη με τους λοιπούς συγγενείς οι οποίοι θέλουν να προχωρήσει η δίκη. Η σταθερή στρατηγική της κυρίας είναι η στρατηγική της έντασης.
Αμφισβητώντας την ίδια τη δίκη, αμφισβητεί το ίδιο το σύστημα, συσπειρώνοντας έτσι το αντισυστημικό κοινό, διαγκωνιζόμενη σε αυτό το πεδίο με την κυρία Ζωή Κωνσταντοπούλου. Το δεύτερο κύμα της επίθεσής της θα είναι συντονισμένο με τα πολιτικά της βήματα. Την πολιτική της ανεπάρκεια θα προσπαθήσει να την αναπληρώσει, μεταθέτοντας το πεδίο της συζήτησης από την πολιτική, στη δίκη για τα Τέμπη υπονομεύοντας την εξέλιξή της.
Πιθανόν, για κάποιους όλα αυτά να ακούγονται υπερβολικά, αλλά να μη λησμονούν πως με ένα σύνθημα και πολλά ψέματα κινητοποίησε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Προφανώς, το 2026 ή το 2027 δεν είναι 2025, όμως η λογική της έντασης και της πόλωσης υπάρχει και θα ξαναεμφανιστεί.
Άλλωστε ανόητοι διανοουμενίσκοι που θα δώσουν στην κυρία Καρυστιανού ιδεολογική κάλυψη υπάρχουν. Από δεκαρολόγους ποτέ δεν είχαμε έλλειψη. Και αν εκτιμήσουν συγκεκριμένοι ολιγάρχες πως το νέο αφήγημά της «πουλά», θα της προσφέρουν και πάλι τις υπηρεσίες τους. Συνεπώς, μην ψάχνετε επί μέρους αιτίες γιατί η κυρία Καρυστιανού δε θέλει να γίνει η δίκη στη Λάρισα. Η κυρία δε θέλει να γίνει ΤΩΡΑ η δίκη. Στόχος της είναι να διεξαχθεί μέσα σε ένα άλλο πολιτικό περιβάλλον. Και αυτό είναι φως - φανάρι.
Συνέντευξη ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια στον Τ/Ο σταθμό OPEN στους δημοσιογράφους Νίκο Στραβελάκη και Μίνα Καραμήτρου
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παραχώρησε σήμερα, Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, συνέντευξη στην ενημερωτική εκπομπή του τηλεοπτικού σταθμού OPEN «10 ΠΑΝΤΟΥ» και στους δημοσιογράφους Νίκο Στραβελάκη και Μίνα Καραμήτρου.
Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης:
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ:
Πάμε τώρα σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή για τα εθνικά θέματα.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Πάμε γιατί μας περιμένει ο Υπουργός.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ:
Έχουμε μαζί μας, τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, τον κύριο Νίκο Δένδια, Και είναι μεγάλη μας χαρά και τιμή, κύριε Υπουργέ. Καλημέρα σας.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Καλημέρα Υπουργέ.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Καλημέρα κύριε Στραβελάκη, καλημέρα κυρία Καραμήτρου. Τιμή σας δεν είμαι, ευχαριστώ όμως πολύ για το κομπλιμέντο.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Κάναμε «μαύρα μάτια» Υπουργέ, γιατί δίνετε μία συνέντευξη ανά πέντε χρόνια στην τηλεόραση. Άρα, είναι μεγάλη μας χαρά – έτσι όπως θα συζητήσουμε τώρα συνολικά – που σας φιλοξενούμε και σε μία στιγμή πολύ κρίσιμη, που εσείς φιλοξενείτε εδώ στην Αθήνα τον Ισραηλινό ομόλογό σας, τον Israel_Κatz. Θα μιλήσουμε σε λίγο γι’ αυτό. Έχετε σίγουρα πολλά να μας πείτε. Για την ισχυρή συμμαχία Ελλάδας – Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτείων και Κύπρου. Αυτό που έχει «μπει στη μύτη» των Τούρκων, αλλά θέλω από αυτό να ξεκινήσω. Επειδή, ξέρετε, η Μαρία Ζαχαράκη κάθε μέρα μάς στέλνει ενημερωτικά από την Κωνσταντινούπολη, και έχετε την τιμητική σας, κάθε μέρα είναι «κόκκινο πανί» ο Δένδιας.
Για όλα τους φταίει ο Δένδιας στην Τουρκία. Θεωρούν ότι είστε «η πηγή του κακού», ότι είστε ο σκληρός που δεν αφήνετε τον Μητσοτάκη και τον Γεραπετρίτη να «αγιάσουν» και να κάνουν συμφωνία όπου θέλουν. Εσείς, λέει, δεν θέλετε.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Και ότι το κάνετε και για προσωπικούς λόγους.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Και το κάνετε για να γίνετε Πρωθυπουργός. Παρεμβαίνουν και στα εσωτερικά μας.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Όλα αυτά δεν αντέχουν σε κριτική, το καταλαβαίνετε.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Συμβαίνουν πάντως.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Εγώ αυτό που εκφράζω πάντοτε είναι την εθνική θέση. Και αυτήν την εθνική θέση εκφράζει και ο Πρωθυπουργός και αυτήν την εθνική θέση εκφράζει και ο Υπουργός Εξωτερικών και την εθνική θέση εξέφρασαν μέχρι σήμερα όλοι οι Πρωθυπουργοί και όλοι οι Υπουργοί Εξωτερικών της χώρας.
Αυτό που λέω, όταν δέχομαι και εγώ αυτά τα ερεθίσματα από την άλλη πλευρά του Αιγαίου, θέλω να πω όχι από όλη την τουρκική κοινωνία – διότι προσωπικά έχω φίλους από την άλλη πλευρά του Αιγαίου – όμως αυτό που λέω ότι δεν μπορούν να πετύχουν, είναι να σιγήσουμε.
Διότι έχω πει επανειλημμένως, η Ελλάδα ούτε απειλεί, ούτε διεκδικεί, ούτε θέλει να αναθεωρήσει, δεν μπορεί όμως να μένει σιωπηρή απέναντι σε μια πρόκληση, όχι μόνο απέναντι της Ελλάδας, αλλά απέναντι στο Διεθνές Δίκαιο.
Εάν η τουρκική πλευρά θελήσει, μέσα στο πλαίσιο του Δικαίου, να βρούμε λύση στο πρόβλημα, βεβαίως και μπορούμε να βρούμε λύση στο πρόβλημα, και η Ελλάδα είναι η πρώτη που θα απλώσει το χέρι. Αλλά μέσα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, όχι διά της επιβολής του ισχυρού.
Και εν πάση περιπτώσει, η επιβολή του ισχυρού προϋποθέτει κι έναν ανίσχυρο. Εμείς δεν είμαστε ανίσχυροι.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ξέρετε τι λένε οι Τούρκοι; Ότι ενώ το κλίμα είναι καλό, μέρα παρά μέρα, μα στη Βουλή, μα εδώ, μα εκεί, ο Νίκος Δένδιας, ο Υπουργός Άμυνας, θυμίζει την απειλή πολέμου, παίρνει πιο σκληρή θέση από τους άλλους στην Κυβέρνηση και στην πραγματικότητα, και το κάνει για σκοπούς εσωτερικούς – και το ξαναείπε ο Χακάν Φιντάν και το είδατε πρόσφατα και το λένε και άλλοι Υπουργοί, απλώς ήταν ο τελευταίος που πήρε τη σκυτάλη – και επομένως, χαλάει το κλίμα. Και εγώ θέλω να ρωτήσω, εσείς τι βλέπετε, ψάχνουν τον κακό; Είναι δικαιολογία ο Δένδιας, τι συμβαίνει με αυτό; Γιατί πραγματικά είναι όπως το λέτε εσείς, τι συμβαίνει; Γιατί δεν είναι ο Τύπος μόνο, είναι και Υπουργοί του Ερντογάν.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κύριε Στραβελάκη, κατ’ αρχήν εσείς ο ίδιος παρατηρήσατε ότι μιλάω σπάνια. Το δεύτερο είναι ότι, όπως επίσης παρατηρήσατε, η επέμβαση στα εσωτερικά μιας άλλης χώρας δεν είθισται, για να το πω επιεικώς.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Σωστά το λέτε.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Το τρίτο είναι ότι και η Τουρκία έχει εσωτερική πολιτική ζωή και εάν δείτε ένα τελευταίο άρθρο του Economist, στο τελευταίο τεύχος, ο Χακάν Φιντάν και άλλοι Τούρκοι αξιωματούχοι αναφέρονται ως υποψήφιοι διάδοχοι του Προέδρου Ερντογάν.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ :
Βεβαίως!
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κατά συνέπεια, αυτό το οποίο απευθύνεται κατά της Ελλάδας, διότι δεν θεωρώ ότι απευθύνεται εναντίον μου προσωπικά, δεν έχω κάτι να μοιράσω με τον Χακάν Φιντάν…
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Όχι, όχι τη χώρα θίγει και την Κυβέρνηση.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Άρα, αυτό που απευθύνεται εναντίον μας θα μπορούσαμε κάλλιστα κι εμείς να το επιστρέψουμε, και να πούμε ότι αυτά είναι «παιχνίδια» της τουρκικής εσωτερικής πολιτικής ζωής, της τουρκικής ατζέντας.
Όμως δεν το κάνουμε. Γιατί δεν το κάνουμε; Γιατί είμαστε σοβαροί και σεβόμαστε τους κανόνες, και θέλουμε να δώσουμε ένα παράδειγμα και ένα υπόδειγμα, το οποίο κάποια στιγμή, όταν από την άλλη πλευρά του Αιγαίου θα υπάρξουν φωνές σύγχρονες, φωνές που σέβονται το Διεθνές Δίκαιο, φωνές που θέλουν να πλησιάσουν την Ευρώπη και τη Δύση, τότε θα έχουμε αφήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας. Εμείς ούτε τους κλείνουμε ούτε προσβάλλουμε. Κι όπως ξαναείπα, ούτε διεκδικούμε, ούτε θέλουμε να αναθεωρήσουμε, ούτε έχουμε εκπέμψει απειλή πολέμου καθ΄ οιουδήποτε.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Επειδή μιλούμε για τον διάλογο και επειδή ετοιμάζεται ο Πρωθυπουργός – και είναι πολύ κρίσιμη η στιγμή – να πάει στο πλαίσιο της σύγκλησης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών στην Άγκυρα μέσα Φεβρουαρίου, να συναντήσει τον κύριο Ερντογάν, η ερώτησή μου είναι αν εσείς συμφωνείτε με αυτή τη συνάντηση.
Και γιατί το λέω; Έχω μπροστά μου μια τελευταία σας δήλωση στην «Καθημερινή της Κυριακής», στην οποία εγώ βλέπω πίσω από τις γραμμές μια μικρή ένσταση. Λέτε, δηλαδή, ότι είναι ο διάλογος αναγκαίος, αλλά δεν μπορεί να διεξάγεται υπό καθεστώς απειλών και αναθεωρητισμού, που τις έχουμε, και απειλές και αναθεωρητισμό.
Και λέτε, αυτό δεν συνιστά σκληρή στάση – αυτό που λέω εγώ, γιατί σας λένε σκληρό, καταλαβαίνω ότι γι’ αυτό απαντάτε -, αλλά τη μόνη σοβαρή και ρεαλιστική. «Οποιαδήποτε άλλη μπορεί να επιτρέψει την ψευδαίσθηση στην Τουρκία, ότι μπορεί να επιβάλλει τις δικές της θέσεις διά του εκφοβισμού».
Καταλαβαίνω ότι λέτε, δηλαδή, ότι αν πάμε να μιλήσουμε, ενώ μας απειλούν και εκφράζουν αναθεωρητικές απόψεις, δώρο θα τους κάνουμε. Καλά καταλαβαίνω ή όχι;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κύριε Στραβελάκη, νομίζω ότι το προχωράτε λίγο παραπάνω από αυτό που εξέφρασα και από αυτό που εφάρμοσα ως Υπουργός Εξωτερικών.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Γι’ αυτό έχουμε εσάς, για να το ερμηνεύσετε αυθεντικά.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Ναι, διότι εγώ πάντοτε μιλούσα με την Τουρκία και ο γνωστός ανοιχτός διάλογος μπροστά στις κάμερες, με τον Υπουργό Εξωτερικών τότε, τον κ. Τσαβούσογλου, έδειξε ακριβώς ότι πρέπει να μιλάς.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Τον θυμόμαστε όλοι.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Τον ξεχνάμε; Ούτε οι Τούρκοι τον ξεχνάνε.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Αυτό όμως το οποίο λέω είναι ότι πρέπει και να απαντάς. Δεν μπορεί δηλαδή απέναντι στην απειλή, εσύ να μένεις σιωπηρός. Δεν μπορεί απέναντι στη διεκδίκηση, εσύ να δέχεσαι να αποτελεί αυτό αντικείμενο συζήτησης ως αν ήταν μια φιλική φιλοφρόνηση.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Απαντάμε επαρκώς;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Είμαι σίγουρος όμως, απαντάμε επαρκώς. Αυτή την αίσθηση έχω.
Η χώρα, ξέρετε, στα θέματα αυτά έχει καθαρές εθνικές γραμμές, όχι κομματικές γραμμές, όχι κυβερνητικές γραμμές. Έχει εθνικές γραμμές. Και αυτές τις γραμμές μέσα σε πλαίσιο ομόνοιας και κοινής κατανόησης, πρέπει διαρκώς να επαναλαμβάνουμε.
Ένα πράγμα δεν πρέπει να επιτρέψουμε στην άλλη πλευρά διότι είναι επικίνδυνο. Είναι επικίνδυνο και για εμάς, είναι επικίνδυνο και για την Τουρκία. Να επιτρέψουμε στην Τουρκία την ψευδαίσθηση – και αυτό το έχω πει στη συνέντευξη στην «Καθημερινή» – ότι μπορεί να μας επιβάλλει σιγή. Δηλαδή να αποδεχθούμε σιωπηρά το “casus belli” ως μια νορμάλ κατάσταση. Ως να είναι κάτι που εν πάση περιπτώσει δεν είναι τόσο φοβερό να έχει εκπέμψει μια άλλη χώρα «απειλή πολέμου» εναντίον σου, με οποιαδήποτε δικαιολογία: Να μας επιτρέπει μια διεκδίκηση εκτός του Διεθνούς Δίκαιου. Παραδείγματος χάρη, το τουρκολιβυκό, «ε, δεν είναι κάτι φοβερό». Ή «η Γαλάζια Πατρίδα δεν είναι και κάτι τρομερό». Ή το ότι τα νησιά μας επικάθονται επί τουρκικής ή επί ασιατικής υφαλοκρηπίδας, ε, δεν είναι και αυτό κάτι τώρα για να χαλάσουμε τις καρδιές μας.
Αν επιτρέψουμε στην Τουρκία να θεωρήσει ότι μπορεί να βελτιώνονται οι σχέσεις μας όταν αυτοί βάζουν στο τραπέζι τέτοια πράγματα, αυτό θα είναι πολύ μεγάλο μας λάθος. Αλλά δεν θα το κάνουμε.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Έχω την αίσθηση, όπως το λέτε πάντως, ότι θα θέλατε ένα κλικ παραπάνω να απαντάμε.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Όχι, όχι. Ίσα-ίσα, θεωρώ ότι προσόν μας είναι η ηρεμία στην απάντηση. Η ηρεμία στο ύφος. Η σταθερότητα στις θέσεις και η διαχρονικότητα στις θέσεις. Πρέπει να είναι αντιληπτό στην Άγκυρα, και είναι αντιληπτό, ότι δεν υπάρχει μια πολιτική του ενός και μια πολιτική του άλλου, ότι αν «παίξουν» εμένα εναντίον του Υπουργού Εξωτερικών ή εναντίον του Πρωθυπουργού ή κάποιων άλλων εναντίον εμού, η Ελλάδα θα αλλάξει θέση. Δεν πρόκειται να συμβεί αυτό.
Έχουμε μια ενιαία εθνική στάση, και αυτή θα τηρήσουμε εμείς στη Νέα Δημοκρατία, αλλά είμαι απολύτως πεπεισμένος και όλα τα κόμματα, όλα τα ελληνικά πολιτικά κόμματα.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Υπουργέ, δεν θα σας ρωτήσω εάν, αλλά θα σας ρωτήσω: πότε θα επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κυρία Καραμήτρου, καταρχήν το έχουμε κάνει στο Ιόνιο, το ξέρετε και είμαι πάρα πολύ υπερήφανος.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Δεν μιλάω για το Ιόνιο, δεν μιλάω για εκεί που το έχουμε κάνει.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Δεν λέω ότι είναι δικό μου έργο, αλλά εν πάση περιπτώσει έχει την υπογραφή μου.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Το θυμίσατε με δήλωσή σας, 5 χρόνια συμπληρώθηκαν εχθές και το θυμίσατε.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Δεν μιλάω για εκεί που το έχετε κάνει.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Μάλιστα. Η Ελλάδα από εκεί και πέρα επιφυλάσσει απολύτως στον εαυτό της και μόνο στον εαυτό της το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων. Γιατί; Γιατί είναι σκληρός πυρήνας της εθνικής κυριαρχίας. Οποιονδήποτε καθηγητή οποιουδήποτε Πανεπιστημίου σε αυτό τον πλανήτη στο Διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας ρωτήσετε, θα σας πει το ίδιο πράγμα.
Το πότε θα το κάνουμε είναι μια στάθμιση εθνικού συμφέροντος. Αυτό αφορά ολόκληρη την Κυβέρνηση και, αν θέλετε, συνολικά το πολιτικό σύστημα και την ελληνική κοινωνία. Δεν είμαι εγώ αυτός που θα πω αύριο-μεθαύριο, χθες.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Είμαστε κοντά ή μακριά όμως, Υπουργέ;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Είναι θέμα μεγάλης επιλογής. Αλλά είναι δικαίωμα κυριαρχίας. Μονομερές δικαίωμα.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Το γεγονός, Υπουργέ, ότι μόλις το είπε ο κ. Γεραπετρίτης την περασμένη Πέμπτη-Παρασκευή στη Βουλή, βγήκαν οι Τούρκοι και είπαν, «ααα, όπα, casus belli”, το έχουμε πει, μην το ξεχνάτε». Ισχύει. Χθες το ξανάπε ο Αντιπρόεδρος του κόμματος της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης. Θέλω να πω ότι οι Τούρκοι δεν χάνουν την ευκαιρία, ακόμα και αν περιμένουν τον Πρωθυπουργό εκεί, να θυμίσουν το “casus belli”. Είναι κάτι που θυμίζετε εσείς και κάτι που όταν το θυμίζετε, σας λένε «σκληρό».
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Σας ευχαριστώ που το λέτε. Αυτό που επαναλάβατε, κύριε Στραβελάκη, είναι πάρα πολύ χρήσιμο. Είναι πάρα πολύ χρήσιμο για την ελληνική κοινωνία και εξηγώ γιατί. Πολλοί στην ελληνική κοινωνία θεωρούν τον Πρόεδρο Ερντογάν ως σκληρό και θεωρούν ότι η τουρκική αντιπολίτευση είναι ίσως δημοκρατική, συμπαθής, με θέσεις κοντά στο Διεθνές Δίκαιο.
Τέτοιες τοποθετήσεις της τουρκικής αντιπολίτευσης αποδεικνύουν ακριβώς, ότι σε πολλά θέματα η τουρκική αντιπολίτευση είναι χειρότερη από τον Πρόεδρο Ερντογάν.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Κεμαλική αντιπολίτευση, βεβαίως.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Διότι ο Πρόεδρος Ερντογάν σε πολλά θέματα έχει ακολουθήσει μια γραμμή που μου επιτρέπει να σκέφτω ότι υπό όρους και υπό προϋποθέσεις, θα ήθελε να λυθεί η ελληνοτουρκική διαφορά.
Άρα, λοιπόν, πρέπει και εμείς να παρατηρούμε την Τουρκία στην ολότητά της, και όχι απλώς να ρίχνουμε όλες τις ευθύνες στον Πρόεδρο Ερντογάν.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Επειδή είπαμε για το “casus belli”, είναι ένα από τα βασικά επιχειρήματα δύο πρώην Πρωθυπουργών, Καραμανλή και Σαμαρά, ότι όσο υπάρχει το “casus belli” δεν πρέπει να μιλάμε ή ότι εάν μιλάμε, τους δίνουμε την ευκαιρία να εμφανίζονται ως «καλά παιδιά». Τι λέτε γι’ αυτό;
Γιατί γνωρίζετε πολύ καλά ότι είναι συχνές-πυκνές οι παρεμβάσεις. Ο κος Σαμαράς δεν είναι πια στη Νέα Δημοκρατία, ο πρώην Πρωθυπουργός είναι όμως, ο κος Καραμανλής.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Όπως ξέρετε, σέβομαι και τους δύο. Και έχω υπηρετήσει και τους δύο Πρωθυπουργούς ως Υπουργός τους.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Γι’ αυτό και σας ρωτώ.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Έχω απεριόριστο σεβασμό στις απόψεις τους και δεν σας κρύβω ότι συνομιλώ και με τους δύο. Αυτό το οποίο λένε, δεν είμαι εγώ αυτός που θα το ερμηνεύσω.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ακόμα συνομιλείτε με τον κύριο Σαμαρά, αν και είναι εκτός Νέας Δημοκρατίας;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Βεβαίως συνομιλώ με τον κύριο Σαμαρά, του μίλησα προχθές επί τη ευκαιρία της γιορτής του. Βεβαίως, με κάθε σεβασμό στο πένθος το οποίο υπάρχει.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Είναι ενδιαφέρον αυτό που λέτε.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Υπήρξα Υπουργός του κ. Σαμαρά, κ. Στραβελάκη.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Εμείς πάντως, Υπουργέ, δεν μιλούσαμε για τις κοινωνικές επαφές.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Είδα την πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, του κυρίου Τασούλα, που καλεί πρώην Πρωθυπουργούς. Κάλεσε τον κύριο Καραμανλή, στο πρόγραμμα μπήκε ο Παπανδρέου, ο κ. Τσίπρας, ο κ. Σαμαράς, για να δημιουργήσει ένα κλίμα έτσι ομοψυχίας. Απλώς το επισημαίνω, συνεχίστε.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Πάντως, κύριε Στραβελάκη, δεν είμαι εγώ αυτός που δεν θα συνομιλήσω με τον Πρωθυπουργό τον οποίο υπηρέτησα, είτε αυτός λέγεται κύριος Καραμανλής, είτε αυτός λέγεται…
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Αντιθέτως, ήθελα απλώς να το ακούσω.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Είτε αυτός λέγεται Αντώνης Σαμαράς, είτε λέγεται Κυριάκος Μητσοτάκης.
Από εκεί και πέρα, έρχομαι τώρα στο ζήτημα του “casus belli”. Αυτό το οποίο εγώ θεωρώ ότι είναι η ορθή προσέγγιση, και νομίζω ότι εκφράζεται, είναι ότι δεν μπορούμε να ανεχθούμε το “casus belli” ως στοιχείο συζήτησης ή λήψης απόφασης ή συνεννόησης με την Τουρκία, ως αποδεκτό.
Δηλαδή, δεν μπορούμε όταν καθόμαστε στο τραπέζι, η Τουρκία να μας πει: δεν θα επεκτείνεις χωρικά ύδατα, γιατί εγώ έχω εκπέμψει απειλή πολέμου εναντίον σου. Πρώτον, δεν μπορούμε να συζητήσουμε αυτό το θέμα, μπορούμε ίσως να ενημερώσουμε, μπορούμε ίσως να εξηγήσουμε το σκεπτικό, αλλά δεν μπορούμε να συζητήσουμε και να διαπραγματευθούμε με την Τουρκία.
Το Διεθνές Δίκαιο, τι προβλέπει; Προβλέπει το δικαίωμα χωρικών υδάτων έως δώδεκα μίλια. Έως δώδεκα μίλια, αυτή είναι ακριβώς η έκφραση του σχετικού άρθρου. Το προβλέπει όμως ως δικαίωμα σκληρού πυρήνα της κυριαρχίας κάθε κράτους. Ούτε εμείς μπορούμε να απαιτήσουμε από την Τουρκία να διαπραγματευθεί μαζί μας, αν θα έχει έξι, δώδεκα, εφτά ή τέσσερα μίλια.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ο Φιντάν όμως είπε πρόσφατα, εσείς έχετε έξι, θέλετε να πάτε στα δώδεκα, μήπως τα βρούμε στη μέση, στα εννιά.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Δεν μπορούμε να το συζητήσουμε μαζί του, δεν μπορούμε, είναι δικαίωμα της κυριαρχίας μας. Ουδείς, όσο καλοπροαίρετος, όσο συμπαθής και αν είναι, δεν μπορεί να καθίσει με την Τουρκία και να πει… Μπορεί να ενημερώσει, μπορεί να ακούσει από την άλλη πλευρά σκέψεις, αλλά δεν μπορούμε να διαπραγματευθούμε και γι’ αυτό και αυτό δεν αποτέλεσε ποτέ ιστορικά στοιχείο διαπραγμάτευσης. Σε συζήτηση διπλωματική αυτό δεν μπορεί να τεθεί έτσι.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Είναι σαφές μήνυμα.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Το αφήσαμε έτσι και πέρασε, αλλά εγώ θα επιμείνω.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Παρακαλώ, επιμείνετε.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Αλλά εγώ θα επιμείνω λίγο για τους δύο Πρωθυπουργούς, γιατί όταν βγαίνουν δύο πρώην Πρωθυπουργοί και μάλιστα της Νέας Δημοκρατίας και μιλάνε για πολιτική κατευνασμού, για περίεργες καταστάσεις και όλα αυτά, ένας από αυτούς μάλιστα τους πρώην Πρωθυπουργούς, ο κύριος Σαμαράς βρέθηκε γι’ αυτά που λέει εκτός Νέας Δημοκρατίας, δηλαδή εγώ ως πολίτης βλέπω δύο Πρωθυπουργούς να μου χτυπάνε «καμπανάκια» για το θέμα της Τουρκίας, δεν μπορώ να το αφήσω να περάσει έτσι. Άρα; Πώς, έτσι ξαφνικά δύο Πρωθυπουργοί αρχίζουν και χτυπάνε «καμπανάκια»;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κυρία Καραμήτρου, ακούτε να σας πω ένα λεπτό, δεν είμαι εγώ αυτός που θα υπερασπίσει τον Αντώνη Σαμαρά, για έναν πολύ απλό λόγο. Ο Αντώνης Σαμαράς δεν χρειάζεται τη δική μου υπεράσπιση, είναι υπέρ επαρκέστατος για να υπερασπίσει τον εαυτό του. Έχει υπάρξει Υπουργός Εξωτερικών, έχει υπάρξει Πρωθυπουργός σε δυσχερέστατες στιγμές για τη χώρα, κράτησε τη χώρα στο ευρώ, αυτά δεν είναι πράγματα που ξεχνιόνται.
Από εκεί και πέρα, εγώ αυτό που σας εξέφρασα είναι η διαχρονική εθνική γραμμή, και αυτό το οποίο πάντοτε ακολουθούμε, και επί των ημερών μου ως Υπουργού Εξωτερικών, απέναντι στην άλλη πλευρά πάντοτε θέτουμε το “casus belli” ως κάτι το απαράδεκτο. Το θέτουμε, δεν μπορεί κάποιος Έλληνας Υπουργός να μην το θέσει.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Μάλιστα, έχετε δίκιο. Πάμε στο ρόλο των Αμερικανών, Υπουργέ. Είδαμε την τελευταία συνέντευξη της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ που είναι πολύ δραστήρια, η οποία επανάφερε το μήνυμα που είχε διατυπώσει μέσω της «Καθημερινής» και ο κύριος Μπάρακ, ο Πρέσβης της άλλης πλευράς, στην Άγκυρα, των Ηνωμένων Πολιτειών. Το πνεύμα είναι περίπου: βρείτε τα. Ανησυχείτε ότι οι Αμερικανοί παίζουν ένα ρόλο ότι θέλουν «ήσυχα νερά», «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο, άρα θα μας πουν «βρείτε τα» και τι να βρούμε; Δεν είμαστε το ίδιο.
Εμείς εφαρμόζουμε κατά γράμμα τις διεθνείς συνθήκες, η άλλη πλευρά κάνει το αντίθετο. Εάν δύο δεν είναι ίδιοι, εγώ δεν θα περίμενα να πουν «βρείτε τα», αλλά να «τραβήξουν το αυτί» της άλλης πλευράς, του «άτακτου» γείτονα.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Ξέρετε, για να είναι αποτελεσματικός κάποιος, και αναφέρομαι στις Ηνωμένες Πολιτείες ή σε κάποια άλλη χώρα που ίσως θα ήθελε να είχε κάποιο ρόλο, θα πρέπει να κάνει ορισμένα πράγματα διακριτικά. Και νομίζω, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πια αρκετά έμπειρες στην περιοχή για να το κάνουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν μέχρι πού μπορεί να φτάσει η Ελλάδα και γνωρίζουν τι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχθεί. Και γνωρίζουν επαρκώς και το Διεθνές Δίκαιο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν υπογράψει την UNCLOS, διότι τότε το Κογκρέσο δεν την είχε επικυρώσει, όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδέχονται απολύτως την UNCLOS. Και κατά τούτο, οι θέσεις του Διεθνούς Δικαίου, όπως τις προσλαμβάνει η Ελληνική Δημοκρατία, είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο προσλαμβάνουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες τις θέσεις στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Μάλιστα, πολλές φορές κατηγορείται η Κίνα για όσα κάνει στη Νότια Σινική Θάλασσα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακριβώς επί τη βάσει αυτού του Διεθνούς Δικαίου και με τον ίδιο τρόπο που ερμηνεύεται το Διεθνές Δίκαιο από εμάς και από όλες, σχεδόν όλες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δυστυχώς η Τουρκία είναι μια από αυτές, χώρες αυτού του πλανήτη.
Κατά συνέπεια, νομίζω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ξέρουν πάρα πολύ καλά τι μπορεί να γίνει και τι δεν μπορεί να γίνει. Βεβαίως, καταλαβαίνω ότι αν δεις τα πράγματα από τη γωνία της Ουάσιγκτον, το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν οι Ηνωμένες Πολιτείες να συμβεί, είναι να υπάρχει αναταραχή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αλλά ούτε η Ελλάδα θέλει αναταραχή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Θέλει το καθεστώς που επιτρέπει και επιβάλει το Διεθνές Δίκαιο. Αυτό είναι κοινός τόπος.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Τώρα, είμαστε σε μια φάση που ο πλανήτης μπαίνει σε αχαρτογράφητα νερά, με τον Τραμπ να θέλει να αγοράσει χώρες, να καρφώσει τη σημαία σε άλλες χώρες. Ξυπνάει και ονειρεύεται μια άλλη χώρα που δεν έχει πει την παραμονή το βράδυ. Αυτός ο Τραμπ που σκίζει τις διεθνείς συνθήκες, θα μπορούσε να είναι ένα κακό πρότυπο για τον Ερντογάν, με τον οποίο είναι σε ανοιχτή γραμμή, και αυτό να αποτελέσει απειλή και για τη δική μας γειτονιά, Υπουργέ;
Γιατί το διαβάζω όλο και πιο συχνά στην αρθρογραφία στον παγκόσμιο Τύπο. Ότι το πρότυπο Τραμπ ανοίγει πόρτες πάρα πολύ επικίνδυνες. Και επειδή εμείς έχουμε ένα γείτονα που πολλοί τον λένε «μικρό Τραμπ», θα μπορούσε αυτό να είναι πηγή κινδύνου;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Θα σας έλεγα το εξής. Θεωρώ ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν πλέον είναι επικεφαλής, είτε ως Πρωθυπουργός είτε ως Πρόεδρος της μεγάλης αυτής γειτονικής μας χώρας, για πολλά χρόνια. Και έχει αποκτήσει εξαιρετική εμπειρία και μας ξέρει και καλά. Κατά συνέπεια, ο Πρόεδρος Ερντογάν γνωρίζει, είμαι βέβαιος για αυτό, τι μπορεί και τι δεν μπορεί να ανεχθεί η Ελληνική Δημοκρατία, και είμαι σίγουρος ότι καταλαβαίνοντας την πραγματικότητα, θα λειτουργήσει πάντοτε ανάλογα.
Είπα και πριν, η Ελλάδα ούτε απειλεί την Τουρκία, ούτε διεκδικεί κάτι από την Τουρκία, ούτε θέλει να αναθεωρηθούν οι συνθήκες που έχουν υπογραφεί με την Τουρκία, ή που αφορούν την Τουρκία, αλλά ακριβώς αυτά που δεν επιθυμεί, δεν πρόκειται και να τα ανεχθεί.
Κάνουμε επίσης μια πολύ μεγάλη προσπάθεια, την έχουμε ονομάσει «Ατζέντα 2030».
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Το δόγμα Τραμπ δεν δημιουργεί νέα δεδομένα και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, κύριε Υπουργέ; Αυτό το δόγμα Τραμπ; Δεν το έχουμε ξαναδεί τόσο απροκάλυπτα: θέλω μία χώρα και δεν με νοιάζει και μόνο εγώ θα με σταματήσω, λέει ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Υπάρχει μια ευρύτερη ειδησεογραφία για το «Δόγμα Ντονρόε», κατά το «Δόγμα Μονρόε», το οποίο αποδίδεται στον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Εγώ δεν θεωρώ ότι ο Πρόεδρος Τραμπ θέλει να επιβάλει ένα νέο δόγμα.
Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει ένα δικό του τρόπο διαπραγμάτευσης και λειτουργεί με έναν τρόπο για να πετύχει το μέγιστο μέσα από αυτή τη διαπραγμάτευση. Νομίζω ότι και η τελευταία συνάντηση, η τοποθέτηση στο Νταβός χθες, επιβεβαίωσε ακριβώς μια τέτοια προσέγγιση.
Αλλά, ανεξάρτητα από όλα αυτά. Η Πατρίδα μας και η πολιτική της δεν είναι ετεροπροσδιορίζονται, ούτε από την υπερδύναμη, την οποία σεβόμαστε βεβαίως, είμαστε σύμμαχοί της επί δεκαετίες, ούτε από οιονδήποτε άλλον.
Εμείς έχουμε μία πολύ καθαρή θέση. Και επίσης, έχουμε ένα πρόγραμμα, το λέμε «Ατζέντα 2030», ώστε να μπορούν οι Ένοπλες Δυνάμεις μας να βοηθήσουν την Πατρίδα μας, την κοινωνία μας, να είναι εκεί ώστε να μπορούμε να υπερασπιστούμε αυτή τη θέση, η οποία είναι θέση Διεθνούς Δικαίου.
Όποιος λοιπόν σκεφτεί ότι μπορείς να μας επιβάλει κάτι άλλο, θα πρότεινα, θα παρακαλούσα να το σκεφτεί δύο και τρεις φορές.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Σαφές το μήνυμα. Τώρα είναι στην Αθήνα ο Ισραηλινός ομόλογός σας. Μία επίσκεψη με πολύ – πολύ μεγάλη σημασία. Γιατί δεν είναι απλώς εδώ, είναι και τα μηνύματα που εξέπεμψε – και τον είδαμε και τα μεταδίδαμε χθες από την εκπομπή μας – μαζί σας και προς την άλλη πλευρά, «φωτογραφίζοντας» την Τουρκία.
Θα διαβάσω ένα απόσπασμα που μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Γιατί ξέρετε έχει «μπει στο μάτι» των Τούρκων και αυτή η ισχυρή συμμαχία Ελλάδας – Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών και Κύπρου.
Λέει λοιπόν, ότι οι δύο χώρες, κάνει «πακέτο» Ισραήλ – δεν το έχω ξανακούσει έτσι – «δεν θα επιτρέψουν αποσταθεροποίηση στο Αιγαίο». Αναφέρει το Αιγαίο. «Και υλοποίηση επικίνδυνων φιλοδοξιών. Όσοι ονειρεύονται, (Ερντογάν εννοεί), αναβίωση αυτοκρατοριών, θα βρεθούν αντιμέτωποι με μία αποφασιστική συμμαχία».
Εδώ καταλαβαίνω, Υπουργέ, ότι έχουμε να κάνουμε με ένα νέο πολύ ισχυρό δεδομένο. Λέει το Ισραήλ στην Τουρκία, που τώρα Ισραήλ ξέρουμε τι σημαίνει για την Τουρκία: «είμαστε και εμείς εδώ αν πειράξεις την Ελλάδα, και στο Αιγαίο θα είμαστε εδώ». Σωστά το καταλαβαίνω;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κύριε Στραβελάκη, δεν είμαι εγώ αυτός που θα ερμηνεύσει τις δηλώσεις του κυρίου Κατζ.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ήσασταν δίπλα στον κύριο Κατζ.
Κος ΔΕΝΔΙΑΣ:
Τον κύριο Κατζ τον ξέρω πολλά χρόνια, ναι, εκεί ήμουνα προφανώς και ούτε τον διέκοψα ούτε διεφώνησα, για να είναι σαφές.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Κυρίως το δεύτερο.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Ξέρετε ότι όταν διαφωνώ με ό,τι ακούω, τότε διακόπτω.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Άρα συμφωνήσατε, πολύ ωραία.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Έχουμε μια κατανόηση με το κράτος του Ισραήλ. Θέλω όμως να εξηγήσω κάτι, το οποίο είναι καλό να το αντιληφθούμε όλοι στην ευρύτερη περιοχή. Εμείς δεν δημιουργούμε κατανοήσεις, για να τις στρέψουμε κατά κάποιου. Εάν όμως οιοσδήποτε βιαίως προσπαθεί να καταλύσει την τάξη ή να αλλάξει τους κανόνες, ε, με συγχωρείτε τότε, δεν είμαστε εμείς υπεύθυνοι γι’ αυτό.
Εμείς αυτό το οποίο διακηρύσσουμε “urbi et orbi” είναι ότι εμείς εφαρμόζουμε κανόνες. Αυτό! Μακάρι να έρθει η στιγμή, το εύχομαι ειλικρινά σας λέω, η Τουρκία να είναι μέρος μιας τέτοιας κατανόησης.
Ούτε η Ελλάδα, ούτε η Κύπρος, ούτε το Ισραήλ, ούτε η Αίγυπτος, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε οιαδήποτε άλλη χώρα, θέλουν να αποκλείσουν την Τουρκία. Η Τουρκία είναι μία μεγάλη χώρα, είναι σχεδόν 90 και εκατομμύρια άνθρωποι, μια μεγάλη γεωγραφική μάζα. Μακάρι η Τουρκία να είναι πλαίσιο μίας τέτοιας κατανόησης, αυτό επιθυμούμε όλοι.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Να το ρωτήσω αλλιώς, μήπως αυτό που πρέπει να καταλάβουν οι Τούρκοι και το λέτε με άλλα λόγια εσείς, πρέπει να ξέρουν ότι εμείς δεν θέλουμε, αλλά αν μας απειλήσουν να ξέρουν ότι στο εξής Ελλάδα και Ισραήλ θα είναι απέναντί τους μια γροθιά;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Εγώ δεν πρέπει και δεν είναι σωστό να μιλήσω για το κράτος του Ισραήλ.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Εσείς κάνατε συμφωνίες με το Ισραήλ.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Εγώ πρέπει να πω τι μπορεί να κάνει η Ελλάδα. Αλλά βέβαια, όταν παραδείγματος χάρη, το Ισραήλ έχει ενδείξεις, για να μην πω αποδείξεις, ότι κάποια άλλα κράτη στην περιοχή, για να μην αναφερθώ ονομαστικά, υποστηρίζουν τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και υποστηρίζουν τη Χαμάς, από εκεί και πέρα τι περιμένει κανείς να κάνει το Ισραήλ, να το δεχθεί ως κάτι το λογικό, να το δεχθεί ως κάτι το αποδεκτό;
Η Μουσουλμανική Αδελφότητα είναι πρόβλημα. Είναι πρόβλημα για την περιοχή μας, δεν είναι μόνο πρόβλημα για ένα κράτος της περιοχής μας. Εάν η Μουσουλμανική Αδελφότητα είχε επικρατήσει στην Αίγυπτο, τότε η Αίγυπτος θα είχε συμφωνήσει με την Τουρκία, πέραν του Διεθνούς Δικαίου, και από κει και πέρα η Ελλάδα θα βρισκόταν απέναντι σε έναν εγκλωβισμό.
Έχουμε και εμείς λογαριασμούς, δεν είναι κάτι τρίτο, ξένο και αδιάφορο η Μουσουλμανική Αδελφότητα, δεν πρέπει να ξεχνιόμαστε.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Υπουργέ, αυτό το μέτωπο Ελλάδας και Ισραήλ, είναι συμμαχία ή συνεργασία; Γιατί αν είναι συνεργασία είναι σε τι επίπεδο; Αν όμως είναι συμμαχία είναι πάλι σε άλλο επίπεδο.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Να σας πω, νομίζω ότι εάν κανείς διαβάσει, δεν χρειάζεται και προσοχή απλή ανάγνωση χρειάζεται, τα λεχθέντα, νομίζω προκύπτουν όλα. Και ο καθένας τοποθετήθηκε ευθέως από την πλευρά του, νομίζω με πολύ καθαρό τρόπο, και ο κύριος Κατζ νομίζω, ξέρετε οι Ισραηλινοί είναι πάρα πολύ προσεκτικοί στο τι λένε, το καταλαβαίνουμε.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ναι, ήταν πολύ θερμός όμως εχθές, δεν ήταν προσεκτικός.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Άρα, μιλάμε για μια επιχειρησιακή συμμαχία.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Βεβαίως ήταν θερμός.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Επιχειρησιακή συμμαχία, λέει η Μίνα.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κυρία Καραμήτρου, εσείς βάζετε τίτλους, εγώ δεν θα βάλω τίτλους. Νομίζω, οι δηλώσεις οι οποίες έγιναν μιλάνε απολύτως από μόνες τους, απολύτως. Και μπορείτε να παρατηρήσετε ακριβώς το τι λέχθηκε και είναι βέβαιον, ότι σε αυτό το επίπεδο τα πράγματα ούτε λέγονται κατά λάθος, ούτε μας ξεφεύγουν, ούτε κάποιος δημοσιογράφος είπε και μια κουβέντα παραπάνω. Είναι σοβαρά πράγματα, είναι σοβαρές κουβέντες και λέγονται με σοβαρό τρόπο.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Θέλω να κλείσω με μια πιο προσωπική, πιο πολιτική ερώτηση. Καταρχήν, σας αντιμετωπίζουμε ως Υπουργό Εθνικής Άμυνας. Επομένως, δεν σας αντιμετωπίζουμε ως σχολιαστή της επικαιρότητας. Όμως επειδή είχαμε τη συζήτησή σας την προηγούμενη εβδομάδα εδώ, πρώτα με τον κύριο Γεωργιάδη και μετά με τον κύριο Μαρινάκη, και πολλοί λένε ότι ένα «καρφί» Άδωνι, ότι υπάρχουν κάποιοι Υπουργοί που δεν μπαίνουν στη φωτιά, εμείς είμαστε, λέει, δυο-τρεις που παίρνετε τηλέφωνο, εμάς παίρνετε, και κάποιοι κρύβονται, άρα δεν θέλουν να φθείρονται.
Και την άλλη μέρα, ο κύριος Μαρινάκης μάς είπε ότι, μα εξαιρώ τον Υπουργό Άμυνας, τον Υπουργό Εξωτερικών, δεν μπορούν να είναι σχολιαστές.
Θέλω να ρωτήσω αν εσείς κρύβεστε στα δύσκολα. Και επίσης θέλω να ρωτήσω, βλέποντας και όλα αυτά τα οποία γράφονται για εσάς, εάν εντάσσετε τον εαυτό σας σε εκείνους που την επόμενη, μεθεπόμενη μέρα – δεν ξέρω αν είναι σε 2 ή 22 χρόνια – στη Νέα Δημοκρατία, θα μπορούσατε να δείτε τον εαυτό σας σε έναν ρόλο.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Σε μια κούρσα διαδοχής, να το πω εγώ, ορίστε.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ναι, σε μια κούρσα διαδοχής.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Λοιπόν, νομίζω ότι υπερασπίζομαι το έργο μου και το έργο της Κυβέρνησης με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Και σε οποιαδήποτε μέτρηση, νομίζω ότι φαίνεται ότι ο τομέας της Άμυνας έχει μια πολύ μεγαλύτερη αποδοχή από τη συνολική αποδοχή που έχει το έργο μας. Όχι επειδή δεν κάνουμε έργο ίσως και σε άλλους τομείς, το ίδιο σημαντικό και το ίδιο, αλλά ίσως επειδή αυτό το έργο έχει «επικοινωνηθεί» με έναν επαρκέστερο τρόπο.
Κατά συνέπεια, νομίζω ότι το καθήκον μου ως Υπουργός της Κυβέρνησης το κάνω με το παραπάνω.
Αυτό που θα ήθελα, επίσης, να επισημάνω είναι την τοποθέτηση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου. Ο Υπουργός Άμυνας, όπως και ο Υπουργός Εξωτερικών, έχουν έναν ειδικό ρόλο, έναν πολύ πιο «βαρύ» και θεσμικό ρόλο τον οποίο πρέπει να υπηρετήσουν. Σε αυτούς τους τομείς, η κοινωνία, τα κόμματα, πρέπει να είναι ενωμένα. Ο Υπουργός Άμυνας πρέπει να μιλάει σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως και ο Υπουργός Εξωτερικών, εξ ονόματος της χώρας, όχι εξ ονόματος ενός κόμματος ή έστω και μιας Κυβέρνησης. Αυτό επιβάλει λοιπόν συγκεκριμένους κανόνες συμπεριφοράς.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ως προς την κούρσα διαδοχής;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Τώρα για το μέλλον, νομίζω πάλι, απάντησα την ίδια ερώτηση με έναν πιο πονηρό τρόπο, εσείς είσαστε ευθύς – και σας ευχαριστώ γι’ αυτό, και εσείς και η κυρία Καραμήτρου – μου το θέσατε ευθέως.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Μας ξέρετε δεκαετίες, Υπουργέ.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Σας ξέρω, πράγματι. Απάντησα στην «Καθημερινή», θα το επαναλάβω: Ξέρετε, κυρία Καραμήτρου και κύριε Στραβελάκη, θυμάμαι πολύ καλά ένα παιδάκι με γαλότσες στο 2ο Σχολείο της Κέρκυρας, πολύ καλά. Και τότε μάλιστα και ο πατέρας μου, για δικούς μας λόγους, είχε χάσει το σύνολο των χρημάτων του. Όταν πήγα στο Κολέγιο, πήγα με υποτροφία. Σήμερα σας απευθύνομαι ως Υπουργός Άμυνας της Ελληνικής Κυβέρνησης. Η απόσταση είναι μεγάλη και θεωρώ ότι για οποιονδήποτε λογικό άνθρωπο, αυτό είναι αναγνώριση ότι οι φιλοδοξίες μιας ζωής έχουν εκπληρωθεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα αρνηθώ να υπηρετήσω την Πατρίδα μου, αν αυτό απαιτηθεί. Αλλά καθόσον αφορά τον δικό μου εσωτερικό κόσμο, είμαι υπερπλήρης.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Θέλω ένα τελευταίο, επειδή ο Υπουργός έχει συναντήσεις και πρέπει να τον απελευθερώσουμε, είπατε -και το βλέπουμε και στις δημοσκοπήσεις- ότι ο κύριος Δένδιας είναι ο δημοφιλέστερος Υπουργός, κάθε φορά, όλα τα τελευταία χρόνια. Στην Κυβέρνηση, εσείς βάζετε καλό βαθμό, πάει καλά στο δρόμο για τις εκλογές ή βλέπετε ότι πρέπει να γίνουν κάποια πράγματα καλύτερα; Για να κλείσουμε έτσι.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Να αλλάξει κάτι ίσως;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Νομίζω ότι θα αναφερθώ σε αυτό που είπε ο επικεφαλής της Κυβέρνησης, αυτός που έχει την ευθύνη του συντονισμού της.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ο Πρωθυπουργός.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Και ορίζει τους ρόλους, ο Πρωθυπουργός. Ο Πρωθυπουργός ξεκινώντας το 2026, ζήτησε από όλους μας να κάνουμε περισσότερα, να προσπαθήσουμε περισσότερο, να εξηγήσουμε περισσότερο. Δεν μπορώ να σας πω ότι εμείς δεν είμαστε ευχαριστημένοι με τη δημοσκοπική μας απεικόνιση σήμερα, βεβαίως οι δημοσκοπήσεις σχετική σημασία έχουν, είναι «φωτογραφίες» μίας στιγμής. Η Νέα Δημοκρατία βεβαίως επιθυμεί το καλύτερο και θα προσπαθήσουμε για το καλύτερο, αυτή είναι και η εντολή την οποία πήραμε όλοι.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Αρρυθμίες όμως έχει, Υπουργέ, η κυβέρνηση; Έχει παρουσιάσει αρρυθμίες αυτά τα χρόνια;
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Κυρία Καραμήτρου, ποια κυβέρνηση δεν έχει αρρυθμίες τώρα, για να είμαστε μεταξύ μας ειλικρινείς; Αν σας πω εγώ ότι εμείς είμαστε η τέλεια Κυβέρνηση που τα κάνουμε όλα τέλεια, θα είσαστε ευγενής να μην με μουτζώσετε. Κάθε κυβέρνηση προσπαθεί, επίσης αυτό κάνουμε, βεβαίως πρέπει να βελτιωθούμε και βεβαίως επιχειρούμε να βελτιωθούμε.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Υπουργέ, ευχαριστούμε πάρα πολύ.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Ευχαριστούμε πολύ, Υπουργέ.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Καλή συνέχεια στις συναντήσεις σας με τον Ισραηλινό ομόλογό σας.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Εγώ σας ευχαριστώ, καλή σας μέρα, να είστε καλά.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Και στο έργο της ενίσχυσης των Ένοπλων Δυνάμεων είδαμε με καμάρι την φρεγάτα «Κίμων», τη νέα Belharra και με το καλό να υποδεχθούμε και τις υπόλοιπες και τα F35.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Και πολλά άλλα. Αν μου επιτρέπετε μία καταληκτική τοποθέτηση σε αυτό το οποίο είπατε.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Φυσικά, σας επιτρέπουμε.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Η Φρεγάτα είναι εμβληματική και βεβαίως εξάπτει και τη λαϊκή φαντασία, είναι το ισχυρότερο πλοίο ή θα γίνει το ισχυρότερο πλοίο στον πλανήτη μόλις του εντάξουμε και τα νέα πυραυλικά συστήματα τα οποία εξελίσσουμε.
Όμως η αλλαγή στις Ένοπλες Δυνάμεις είναι πάρα πολύ βαθιά, μετατρέπουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις από ένα σύνολο οπλικών συστημάτων και προσωπικού, σε έναν μηχανισμό λήψης γνώσης και επεξεργασίας πληροφορίας και αποτροπής απειλής.
Είναι μια «επανάσταση» που γίνεται και θα προσπαθήσω αυτό τον τελευταίο χρόνο της κυβερνητικής θητείας, να εξηγήσω στην ελληνική κοινωνία πόσο μεγάλη είναι αυτή η «επανάσταση», όχι για να έχουμε εκλογικό όφελος εμείς στη Νέα Δημοκρατία, αλλά για να μπορέσει αυτή η «επανάσταση» να συνεχίσει και μετά τις εκλογές.
Διότι χρειάζεται, η Ατζέντα λέγεται «2030», γιατί χρειαζόμαστε να πάμε μέχρι το 2030, είμαστε ακόμη στο 2026.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Είναι ένα εθνικό στοίχημα αυτό και ελπίζουμε να το αγκαλιάσει όλη η Ελλάδα, γιατί η εθνική μας άμυνα δεν είναι υπόθεση καμιάς κυβέρνησης, είναι υπόθεση ενός ολόκληρου λαού. Ευχαριστούμε πολύ, κύριε Υπουργέ.
Μ. ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ:
Ευχαριστούμε Υπουργέ.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ήταν ο κύριος Νίκος Δένδιας, καλημέρα σας.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Ευχαριστώ πάρα πολύ, κυρία Καραμήτρου και κύριε Στραβελάκη, ευχαριστώ θερμά.
Ν. ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ
Ευχαριστούμε, ελπίζουμε να μην σας ξαναμιλήσουμε σε εφτά-οχτώ χρόνια αλλά πιο σύντομα. Ευχαριστούμε πολύ, καλημέρα.
Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:
Να είστε καλά.
22 Ιανουαρίου 2026
H συνέντευξη ΥΠΕΞ
στο Σεραφείμ Κοτρώτσο
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχουμε τη χαρά και την τιμή να έχουμε δίπλα μας εδώ στην «Επόμενη Μέρα» τον Υπουργό Εξωτερικών, τον κ. Γιώργο Γεραπετρίτη, σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και κρίσιμη συγκυρία. Κύριε Υπουργέ, ευχαριστώ πάρα πολύ που είστε εδώ.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι μεγάλη μου τιμή. Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λοιπόν, επειδή έχω πολλές ερωτήσεις να σας κάνω, θέλω να προλάβουμε στον χρόνο που έχουμε. Και θα ξεκινήσω αμέσως από αυτά που είναι κυριολεκτικά επί του πιεστηρίου και συμβαίνουν στο Νταβός. Ξεκινώ από το περίφημο Συμβούλιο Ειρήνης του Trump, το οποίο έχει κατηγορηθεί από πολλούς ότι είναι ουσιαστικά ένα πρόπλασμα ενός ιδιωτικού ΟΗΕ, που έχει βάλει ως ισόβιο αρχηγό, CEO -ας το πούμε έτσι- τον εαυτό του. Ότι ξεκίνησε μεν για τη Γάζα και η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας το στήριξε, έχοντας αυτό κατά νου της, αλλά ουσιαστικά έρχεται ως μηχανισμός που θα επιλύει διενέξεις παγκοσμίως να υποκαταστήσει τελικά τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Και ρωτώ ευθέως: Συντριπτικά οι περισσότεροι Ευρωπαίοι λένε ότι δεν θα συμμετάσχουν. Η Ελλάδα τι θα κάνει;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Νομίζω ότι σχεδόν απαντήσατε στην ερώτηση. Η πραγματικότητα είναι ότι το Συμβούλιο Ειρήνης, το οποίο προτάθηκε από τον Πρόεδρο Trump, έχει συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες, χαρακτηριστικά νομικά, τα οποία χρειάζονται μεγαλύτερης εμβάθυνσης. Εκείνο, το οποίο οφείλω να τονίσω, είναι το γεγονός ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, το ψήφισμα 2803, το οποίο η Ελλάδα ως εκλεγμένο μέλος υπερψήφισε.
Αυτό είχε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Ανέφερε ότι το Συμβούλιο Ειρήνης θα αναφέρεται στη Γάζα και ότι θα είναι ένας προσωρινός μηχανισμός για την επίλυση του ζητήματος στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στην περιοχή της Γάζας. Η πρόταση, η οποία μας περιήλθε -και είναι επί της αρχής σημαντικό ότι η πρόταση αυτή απευθύνθηκε και στην Ελλάδα, διότι δεν πήγε σε όλους τους Ευρωπαίους, πήγε σε ένα σχετικά μικρό αριθμό Ευρωπαίων- είναι μία πρόταση, η οποία δεν αφορά μόνο την Γάζα, αλλά αφορά γενικά τις διενέξεις, οι οποίες εμφανίζονται, καθώς επίσης και έχει και μόνιμα χαρακτηριστικά. Άρα, υπάρχει μία σχετική απόσταση μεταξύ του ψηφίσματος και του Συμβουλίου Ειρήνης. Εξ αυτού του λόγου υπάρχει ένας σοβαρός προβληματισμός όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά σχεδόν από το σύνολο των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απόσταση αυτή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: …μόνο η Ουγγαρία από ότι βλέπω έτσι προθυμοποιείται…
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: …έχει εκδηλωθεί θετικά προς ώρας. Εκείνο, το οποίο έχει σημασία και είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ελλάδα, είναι ότι η Ελλάδα, ούσα εντός του Συμβουλίου Ασφαλείας, εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, έχει μία πρόσθετη δέσμευση από τον Οργανισμό, έτσι ώστε να μην αφίσταται από τα ψηφίσματα αυτά. Η πραγματικότητα είναι ότι, ακόμη και τώρα, βρισκόμαστε σε συζητήσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους μας. Τις τελευταίες 72 ώρες είχα την ευκαιρία να συνομιλήσω εκτενώς με όλους, όπως επίσης και με τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και με αραβικά κράτη.
Αυτή τη στιγμή διαφαίνεται ότι σχεδόν καθολικά η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι στην παρούσα φάση να μην συνταχθεί με το Συμβούλιο Ειρήνης. Εφόσον υπάρχει αυτή η θέση ομόθυμη εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε είναι προφανές ότι η Ελλάδα θα κρίνει ανάλογα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ωραία, ας πούμε ότι η Ευρώπη που δεν μας έχει εκπλήξει με αβελτηρίες, αμηχανίες, προσπάθειες ισορροπιών κτλ., πάρει μια επαμφοτερίζουσα, μια αμφίσημη θέση έναντι αυτού. Η Ελλάδα ως Ελλάδα, ως κράτος τι σκοπεύει να κάνει;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα μου επιτρέψετε να διατηρήσω τη θέση της Ελλάδας για τις επόμενες ώρες και ημέρες που θα υπάρξει σαφής τοποθέτηση εκ μέρους της κυβέρνησης. Εκείνο το οποίο θέλω να σας πω είναι η παραμετροποίηση του συστήματος. Η Ελλάδα χωρίς να αγνοεί την πραγματικότητα, όπως διαμορφώνεται, θα τηρήσει μια στάση αρχής, θα συνταχθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους και θα φέρει τη θέση εκείνη που είναι συμβατή απολύτως με το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή πολυμέρεια, ιδίως στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Άρα, μπορείτε να κατανοήσετε από αυτό ότι για την Ελλάδα είναι πάρα πολύ σημαντικό να είναι ενεργώς παρούσα. Θα είναι παρούσα, δεν θα αποστεί από την ευρωπαϊκή θέση.
Από εκεί και πέρα, εάν υπάρξει οποιοσδήποτε διχασμός εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα αξιολογήσουμε. Όμως η αίσθησή μου να το πω αυτό, είναι ότι για την ώρα, την οποία συζητούμε, η Ευρώπη έχει κρατήσει μία ομόθυμη στάση στο ζήτημα αυτό, μία στάση αρχής και ..
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: …αρνητική ουσιαστικά για τη συμμετοχή στο Συμβούλιο…
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: …επιφυλακτική σε σχέση με το Συμβούλιο Ειρήνης για τους λόγους τους οποίους ανέφερα, δηλαδή κατά βάσιν για την υπέρβαση σε σχέση με την εντολή από το ψήφισμα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών του Συμβουλίου Ασφαλείας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Γιατί φαντάζομαι ότι θα ήταν θα ήταν πραγματικά περίεργο, τουλάχιστον περίεργο γιατί ο κ. Trump έχει προσκαλέσει ακόμα και τον Vladimir Putin σε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης. Δηλαδή η ρωσική απειλή δια του Putin, την οποία αντιμετωπίζει η Ευρώπη, αίφνης να τη δούμε να κάθεται μαζί με ευρωπαϊκές χώρες και την Ελλάδα βεβαίως στο ίδιο τραπέζι ως Συμβούλιο Ειρήνης για τις παγκόσμιες διενέξεις. Θα ήταν, αν μη τι άλλο, αντιφατικό, αν μη τι άλλο…
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Και σημειολογικά σε ένα Συμβούλιο Ειρήνης να παρίσταται και ένας κατεξοχήν επιτιθέμενος σήμερα που μιλάμε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχετε απόλυτο δίκιο. Λοιπόν, πάμε τώρα στο άλλο μεγάλο θέμα. Ακούσαμε, κ. Υπουργέ, σήμερα τον Donald Trump να βάλλει για άλλη μία φορά εναντίον της Ευρώπης και ουσιαστικά τί να λέει; Ότι, κοιτάξτε να δείτε, αν δεν μου δώσετε την Γροιλανδία, εάν δηλαδή δεν επιτρέψετε να μπούμε σε διαπραγματεύσεις για να προσαρτήσω τη Γροιλανδία, που είναι μείζον θέμα της στρατηγικής ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών, να το θυμάστε αυτό, γιατί θα μιλούσατε ακόμα γερμανικά και γιαπωνέζικα, εάν δεν σας είχαμε βοηθήσει στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πώς αντιμετωπίζεται αυτός ο τυφώνας Trump, και ποια θα είναι η θέση της Ελλάδος απέναντι στο θέμα της Γροιλανδίας, όπως θα εξελίσσεται; Ήδη σας ακούσαμε να παίρνετε θέση και ο Πρωθυπουργός και εσείς υπέρ του Διεθνούς Δικαίου ως προς αυτό το θέμα, αλλά εδώ τα πράγματα εξελίσσονται δυναμικά.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Επί της αρχής να πούμε ότι έχουμε μία εξαιρετικά καλή στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και θεωρούμε ότι η σχέση αυτή θα καλλιεργηθεί έτι περαιτέρω. Είναι σημαντικό, πέρα από την ευρωατλαντική σχέση, να υπάρχει και μία πολύ καλή σχέση μεταξύ της Ελλάδας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι μία στρατηγική επιλογή, την οποία έχουμε και θα συνεχίσουμε να την καλλιεργούμε.
Από εκεί και πέρα το ζήτημα της Γροιλανδίας αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι έχει πάρα πολλές ιδιαιτερότητες. Και τούτο διότι η Γροιλανδία βρίσκεται υπό την κυριαρχία ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρα, οφείλεται εκ των Συνθηκών η αλληλεγγύη κάθε κράτους-μέλους, αλλά και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στη Δανία, η οποία ασκεί την κυριαρχία και κατά τούτο, η οποιαδήποτε απειλή κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας θα βρει ομοθύμως απέναντι την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιλαμβανόμαστε τη σημασία και την αξία του ζητήματος αυτού. Θέλω να θυμίσω ότι η Δανία είναι και εντός του ΝΑΤΟ, άρα η Ευρωατλαντική Συμμαχία, πάνω στην οποία, αν θέλετε, στηρίχθηκε η μεταπολεμική διεθνής αρχιτεκτονική ασφαλείας, βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε έναν κλυδωνισμό.
Επιμένουμε ότι θα πρέπει να συνεχισθεί η συζήτηση. Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν ζητήματα ασφαλείας, τα οποία τίθενται εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπάρχουν όμως ήδη διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες διέπουν το καθεστώς αυτό. Ο διάλογος οφείλει να πρυτανεύσει σε κάθε περίπτωση. Νομίζουμε ότι η διαβουλευτική στάση είναι οφειλόμενη.
Έχοντας πει αυτό, να πούμε σαφέστατα ότι η θέση της Ελλάδας είναι μία θέση, αν θέλετε, αξιακού ρεαλισμού. Καταλαβαίνουμε, ότι αλλάζει στην πραγματικότητα το διεθνές περιβάλλον σε ό,τι αφορά τις αρχές, οι οποίες διέπουν τις σχέσεις που αναπτύσσονται διεθνώς. Εμείς θα κάνουμε τις αναγκαίες προσαρμογές, όμως υπάρχουν αξίες οι οποίες είναι αδιαπραγμάτευτες. Και πάνω στις αξίες αυτές εμείς δεν πρόκειται να κάνουμε καμία απολύτως έκπτωση. Οι αξίες αυτές είναι οι αξίες που στήριξαν την εθνική ελληνική εξωτερική πολιτική.
Εγώ παρέλαβα τα ηνία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, όχι για να διαμορφώσω νεολογικά στοιχεία, αλλά να ακολουθήσω την πάγια ελληνική θέση. Και πάγια ελληνική θέση είναι η απόλυτη προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς πολυμέρειας και του Διεθνούς Δικαίου. Κατά τούτο, οφείλω να σας πω, και σας το λέω ευθαρσώς, ότι η Ελλάδα θα σταθεί στο πλευρό της χώρας, η οποία θα βάλλεται στο μέλλον, υπό οποιαδήποτε εκδοχή ή θα απειλείται.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εν προκειμένω της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σωστά. Μου επιτρέπετε όμως; Είναι σημαντικό, νομίζω. Η όλη αναταραχή η οποία υφίσταται με αυτή τη βίαιη προσαρμογή στο διεθνές περιβάλλον, αποκαλύπτει και ορισμένες εγγενείς αδυναμίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ορισμένες επαμφοτερίζουσες στάσεις τις οποίες είχαμε κατά περιόδους. Νομίζω ότι είναι η στιγμή η Ευρώπη να κάνει την αυτοκριτική της, αλλά να κάνει και ορισμένα γενναία βήματα μπροστά και προς τη στρατηγική της αυτονομία, αλλά και προς μία γενικότερη κατανόηση του γεωπολιτικού ρόλου που αναπτύσσεται στην Ευρώπη. Η Ευρώπη είναι μία ισχυρή δύναμη, αλλά καθίσταται ισχυρή όταν είναι ενωμένη.
Όπως έλεγε και ο Αριστοτέλης, το όλον είναι πολύ μεγαλύτερο από τα μέρη του, αθροίζει πολύ περισσότερο. Άρα το κάθε κράτος-μέλος στην Ευρώπη έχει μία σχετική ισχύ, όταν τα κράτη αυτά βρίσκονται από κοινού, η ισχύ τους πολλαπλασιάζεται. Και θα ήθελα να δούμε την Ευρώπη αυτή, να αναπτύσσει αυτό το ισχυρό της γεωπολιτικό αποτύπωμα. Οι προκλήσεις είναι πάρα πολλές. Οι αλλαγές που γίνονται είναι προφανώς τεκτονικές. Η Ευρώπη όμως δεν πρέπει να αποστεί από μία αξιακή θεώρηση των διεθνών σχέσεων. Από μία αξιακή σχέση για τους διεθνείς κανόνες.
Η διεθνής δικαιοταξία, εάν δεν στηρίζεται σε κανόνες και αρχές, είναι θνησιγενής. Μόνο όταν υπάρχουν σταθεροί προβλέψιμοι κανόνες, μόνον όταν ο κανόνας του ισχυρού μπορεί να εντάσσεται μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο Διεθνούς Δικαίου, τότε και μόνο νομίζω ότι μπορούμε να προσβλέπουμε σε μία διεθνή ευταξία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να ρωτήσω το εξής. Η Γροιλανδία, - πέραν όλων αυτών που περιγράψατε, με τα οποία συμφωνώ και είναι προφανή θα μπορούσε να πει κανείς σε έναν κόσμο που δεν είναι τόσο προφανής, αλλά εν πάση περιπτώσει - έχει και μια άλλη διάσταση, αν μου επιτρέπετε. Εάν η Ελλάδα «αποδεχτεί», το δικαίωμα του ισχυρού, εν προκειμένω των Ηνωμένων Πολιτειών, να προσαρτά το έδαφος μιας άλλης ανεξάρτητης χώρας, προκύπτουν δύο ζητήματα. Το ένα είναι το γεγονός ότι διαλύεται η φύση του ίδιου του ΝΑΤΟ. Αυτό το επισημάνατε νομίζω ως ένα βαθμό, αλλά η Ελλάδα εν προκειμένω αντιμετωπίζει ένα παρόμοιο ζήτημα. Δηλαδή αντιμετωπίζει μια απειλή εξ ανατολών, ακόμα και για προσαρτήσεις ή για αμφισβήτηση ελληνικού εδάφους, νησιά του Αιγαίου, γκρίζες ζώνες και όλη αυτή η θεωρία της «γαλάζιας πατρίδας», αλλά το έχει υποστεί στο παρελθόν με την κατοχή-προσάρτηση από την Τουρκία του βόρειου τμήματος της Κύπρου. Δεν θα ήταν αντίφαση η Ελλάδα να συστρατευτεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως προς την προσάρτηση της Γροιλανδίας;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Έχετε απόλυτο δίκιο ότι θα πρέπει να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί. Και τούτο διότι το σήμερα δημιουργεί προηγούμενα για το μέλλον και ένα προηγούμενο το οποίο θα υποτάσσει στην δύναμη του ισχυρού τον ευάλωτο, νομίζω ότι θα οδηγήσει σε ασύμμετρες καταστάσεις, οι οποίες είναι βέβαιο ότι θα πλήξουν τη διεθνή ακεραιότητα. Για την Ελλάδα, υπάρχει ένας και μόνο δρόμος, ο δρόμος της καθολικότητας του διεθνούς δικαίου. Θα συνεχίσουμε με βροντώδη φωνή να το επισημαίνουμε. Ένας ρεαλισμός, ο οποίος οφείλει να έχει η ελληνική εξωτερική πολιτική, την αναγκαία προσαρμογή στις σύνθετες καταστάσεις που βιώνουμε στον καιρό μας, είναι αναγκαίος, αλλά από την άλλη πλευρά, ο ρεαλισμός αυτός δεν πρέπει να εκτείνεται έως του σημείου να παραιτούμαστε από από αξίες, οι οποίες αξίες, είναι εκείνες οι οποίες διαχρονικά μας έχουν οδηγήσει στο σημερινό σημείο.
Και θέλω να πω, γιατί είναι σημαντικό, το θέτετε πάρα πολύ σωστά. Βεβαίως και η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην καλύτερη γειτονιά του κόσμου. Για πρώτη φορά νομίζω βρισκόμαστε σε λιγότερο από 1000- 1500 μίλια μεταξύ δύο πολέμων. Βρισκόμαστε σε μία γειτονιά με πάρα πολύ σύνθετες προκλήσεις. Βρισκόμαστε στη Μεσόγειο, η οποία αποτελεί το μήλον της έριδος πολλών κρατών, με εξαιρετικά μαξιμαλιστικές αξιώσεις. Για την Ελλάδα νομίζω είναι απολύτως υπαρξιακό να παραμείνει σε αυτή την αυστηρή της θέση. Και αυτό θα πράξει. Διότι, -θα μου επιτρέψετε να πω- μέσω της προσήλωσης μας στο Διεθνές Δίκαιο έχουμε επιδείξει και μία συνέπεια η οποία έχει εκτιμηθεί. Ήταν οι κυβερνήσεις του Πρωθυπουργού, του Κυριάκου Μητσοτάκη, οι οποίες αυτή τη στιγμή έχουν φέρει την Ελλάδα σε μία θέση πραγματικής ισχύος, διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε το πόσο έχει μεγαλώσει στην πραγματικότητα το διπλωματικό αποτύπωμα της Ελλάδας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και οι συμμαχίες και οι Ένοπλες Δυνάμεις από την άλλη.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι ένα σύνθετο αποτύπωμα, το οποίο προκύπτει από μια ισχυρή διπλωματία, η οποία έχει εισφέρει στην πατρίδα μας την μεγάλη, την σημαντική συμφωνία με την Αίγυπτο και με την Ιταλία. Έχει φέρει την επέκταση των χωρικών υδάτων, έχει φέρει έναν πολύ ισχυρό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, για πρώτη φορά αποτυπώνοντας σε ευρωπαϊκό κεκτημένο τα απώτατα όρια των δικών μας θαλασσών. Έχει φέρει τη Chevron και την Exxon, έχει φέρει τα θαλάσσια πάρκα, έχει φέρει την Ελλάδα στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, να διαμορφώνει την παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας, ομόφωνα σχεδόν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με μεγάλες συμμαχίες με το Ισραήλ, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τη Σαουδική Αραβία. Μια Ελλάδα η οποία σήμερα είναι πιο ισχυρή από ποτέ. Γιατί; Διότι στην πραγματικότητα η συνέπεια, η γνώση, η ειλικρίνεια με την οποία αντιμετωπίζουμε τις διεθνείς σχέσεις έχει εκτιμηθεί από όλους τους εταίρους.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Επειδή αναφερθήκαμε στον εξ ανατολών γείτονα, θέλω να σας πάω στα ελληνοτουρκικά και θέλω να ρωτήσω ορισμένα πράγματα και διευκρινιστικά, αλλά νομίζω έχουν και πολύ μεγάλη σημασία να τα ακούσουμε από εσάς αυτή την ώρα. Πρώτον, έχουμε ορίζοντα χρονοδιάγραμμα της συνεδρίασης του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας με την Τουρκία, άρα και της συνάντησης του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο; Και το λέω γιατί οι πληροφορίες μου, με διαψεύδετε, λένε ότι οι Τούρκοι μας έχουν δώσει ένα παράθυρο ευκαιρίας περίπου το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου, γιατί μετά, αν δεν κάνω λάθος, ξεκινάει το δικό τους Ραμαζάνι και πάει για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Έχουμε ημερομηνία;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία. Όπως όμως σωστά είπατε, αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στην τελική φάση των συζητήσεων. Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι πράγματι θα υπάρξει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας το πρώτο δεκαπενθήμερο του επόμενου μήνα. Είναι σημαντικό να υπάρξει η συνάντηση αυτή στο υψηλότερο επίπεδο, μια διυπουργική συνάντηση υπό τον Πρωθυπουργό.
....Είναι αυτονόητο ότι το να έχεις μία αδιάλλακτη στάση, μία εχθροπαθή στάση, δεν πρόκειται να σε ωφελήσει ούτε απέναντι στον γείτονα, αλλά ούτε και απέναντι στις διεθνείς σου συμμαχίες. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να έχει μία εχθροπαθή στάση. Αντιλαμβανόμαστε ότι η Τουρκία έχει συγκεκριμένη ρητορική και συγκεκριμένες αξιώσεις, οι οποίες ανατρέχουν δεκαετίες. Όλα όσα αναφέρατε είναι επέκεινα δεκαετιών μιας στρατηγικής της Τουρκίας. Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια έχει αναπτύξει επιχειρήματα, τα οποία δεν είχε ποτέ. Έχει στο τραπέζι επιχειρήματα διεθνούς δικαίου, τα οποία είναι αδιάσειστα και τα οποία μας έχουν φέρει σε μια θέση να μπορούμε να έχουμε μία αυτοπεποίθηση, να μην ετεροκαθοριζόμαστε. Θέλουμε λοιπόν να μεγαλώνουμε το αποτύπωμά μας, να ενισχύουμε την οικονομία μας, να κάνουμε πιο ανθεκτική την άμυνά μας, να έχουμε μία μεγάλη αυτοπεποίθηση και να συζητούμε. Το να συζητάς δεν σημαίνει ότι υποχωρείς. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να υποχωρήσει. Το έχουμε ξεκαθαρίσει. Όμως επίσης να ξέρουμε ότι η Ελλάδα θα μεγαλώνει, μεγαλώνει διαρκώς και θα μεγαλώνει ακόμη περισσότερο....
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Γιατί είναι σημαντικό; Γιατί ακούω, κύριε Υπουργέ, και σας διακόπτω, άλλους να λένε «εδώ ο Fidan πριν από μερικές μέρες μας είπε ότι είναι ένα πρόβλημα το Αιγαίο». Μπαίνουν ζητήματα ακόμα και για τα χωρικά μας ύδατα. Αμφισβητείται η κυριαρχία, το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Μας προκαλούν συνεχώς. Και άρχισαν και οι εμπλοκές στον εναέριο χώρο.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κατ’ αρχάς να διαφοροποιήσουμε και να θέσουμε τα πράγματα στην ουσιαστική τους διάσταση. Πρώτα απ’ όλα έχουμε μια συγκεκριμένη γειτονιά. Η γειτονιά είναι δεδομένη, δεν πρόκειται να αλλάξει. Η γεωγραφία δεν είναι μια μεταβλητή γεωμετρία, είναι μια σταθερά και για τον λόγο αυτό είναι πάρα πολύ κρίσιμο να την λαμβάνουμε υπόψιν. Θεωρούμε, και αυτή είναι βαθύτατη πεποίθησή μας, ότι θα πρέπει να συνομιλούμε με τους γείτονές μας. Είναι αυτονόητο ότι δεν πρόκειται να συμπέσουμε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σε αυτό συμφωνούν και όλα, τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι αυτονόητο ότι το να έχεις μία αδιάλλακτη στάση, μία εχθροπαθή στάση, δεν πρόκειται να σε ωφελήσει ούτε απέναντι στον γείτονα, αλλά ούτε και απέναντι στις διεθνείς σου συμμαχίες. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να έχει μία εχθροπαθή στάση. Αντιλαμβανόμαστε ότι η Τουρκία έχει συγκεκριμένη ρητορική και συγκεκριμένες αξιώσεις, οι οποίες ανατρέχουν δεκαετίες. Όλα όσα αναφέρατε είναι επέκεινα δεκαετιών μιας στρατηγικής της Τουρκίας. Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια έχει αναπτύξει επιχειρήματα, τα οποία δεν είχε ποτέ. Έχει στο τραπέζι επιχειρήματα διεθνούς δικαίου, τα οποία είναι αδιάσειστα και τα οποία μας έχουν φέρει σε μια θέση να μπορούμε να έχουμε μία αυτοπεποίθηση, να μην ετεροκαθοριζόμαστε. Θέλουμε λοιπόν να μεγαλώνουμε το αποτύπωμά μας, να ενισχύουμε την οικονομία μας, να κάνουμε πιο ανθεκτική την άμυνά μας, να έχουμε μία μεγάλη αυτοπεποίθηση και να συζητούμε. Το να συζητάς δεν σημαίνει ότι υποχωρείς. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να υποχωρήσει. Το έχουμε ξεκαθαρίσει. Όμως επίσης να ξέρουμε ότι η Ελλάδα θα μεγαλώνει, μεγαλώνει διαρκώς και θα μεγαλώνει ακόμη περισσότερο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να ρωτήσω ευθέως, κύριε Υπουργέ. Υπάρχουν προϋποθέσεις εν όψει και της συνάντησης του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο, να μπούμε σε φάση ουσιαστικότερου διαλόγου για τα ζητήματα; Το εξής ένα που λέμε εμείς, αλλά εν πάση περιπτώσει να υπάρξει ένα πλαίσιο ουσιαστικότερου διαλόγου με την Τουρκία αυτή την ώρα; Ή απλώς συζητάμε για να διατηρούμε αυτό το καλύτερο καθεστώς από την παλαιότερη περίοδο των εντάσεων, τα ήρεμα νερά; Και ρωτώ και κάτι ακόμα για να απαντήσετε συνολικά. Υπάρχει ενδιαφέρον, παρότρυνση, δεν θα πω παρέμβαση, ενδιαφέρον και παρότρυνση των Ηνωμένων Πολιτειών να μπούμε σε μία φάση τέτοιου ουσιαστικότερου διαλόγου;. Γιατί διαβάσαμε όλοι και τις δηλώσεις του Tom Barrack, του Αμερικανού Πρέσβη στην Άγκυρα, αλλά και την παραίνεση της Αμερικανίδας πρέσβειρας εδώ στην Αθήνα, της κυρίας Guilfoyle.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Να ξεκινήσω από το τελευταίο. Η Ελλάδα, όπως και η Τουρκία, έχουμε την πεποίθηση ότι μπορούμε να επιλύσουμε τις διαφορές μας, να μπορούμε να απαμβλύνουμε τις εντάσεις μας χωρίς την παρέμβαση οποιωνδήποτε τρίτων. Είναι θεμιτό σε μία περιοχή, η οποία εμφανίζει εξαιρετική ευαλωτότητα, όπως είναι η Ανατολική Μεσόγειος, να επιθυμούν πολλά κράτη να διασφαλίζεται η ηρεμία. Είναι στρατηγική η περιοχή μας και για τον λόγο αυτό είναι πολλά τα κράτη τα οποία ενδιαφέρονται γι’ αυτό. Θέλω όμως να σας πω εντίμως ότι δεν έχει υπάρξει καμία απολύτως παρέμβαση. Θα συνεχίσουμε τον διμερή μας διάλογο. Έχουμε καταφέρει τα τελευταία δυόμισι χρόνια ο διάλογος αυτός να λειτουργεί. Σήμερα και χθες είχαμε την τουρκική αντιπροσωπεία στην Αθήνα, η οποία συζήτησε για τα θέματα του Πολιτικού Διαλόγου και για τα θέματα της Θετικής Ατζέντας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η κυρία Παπαδοπούλου νομίζω είχε την συνάντηση.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Οι δύο Υφυπουργοί, η κυρία Παπαδοπούλου και ο κύριος Θεοχάρης είχαν την ηγεσία. Ήταν ο Υφυπουργός, ο κ. Bozay, εκ μέρους της Τουρκίας. Είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για πολλά θέματα. Είναι σημαντικό, δεν πρέπει να το μειώνουμε, ότι σήμερα που μιλάμε έχουν ελαχιστοποιηθεί οι παραβιάσεις, έχουν ελαχιστοποιηθεί οι μεταναστευτικές ροές εξ ανατολών, έχει ενισχυθεί το διμερές εμπόριο, έχουν γίνει βήματα. Εάν με ρωτάτε αν είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε σε κάτι πιο μεγάλο, πιο ουσιαστικό, που ήταν το αντικείμενο της ερώτησής σας, θα είμαι ευθύς: την συγκεκριμένη, δεδομένη στιγμή δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις, διότι δεν συγκλίνουμε στο ποιο θα είναι το εύρος της συζήτησης. Δηλαδή, η Ελλάδα επιμένει και θα επιμένει πάντα ότι ένα είναι και μόνο το θέμα, το οποίο μπορεί να συζητηθεί και το οποίο μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, που είναι ο καθορισμός της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, η οριοθέτηση των θαλασσίων αυτών ζωνών. Δεν υπάρχουν άλλα, τα οποία να συναρτώνται προς αυτά και άρα το μόνο θέμα που μπορεί να αχθεί προς συζήτηση είναι το συγκεκριμένο. Εφόσον η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχουν άλλα υπάρχει ακόμη μια σχετική απόκλιση.
Θέλω όμως να πω κάτι, το οποίο -θα μου επιτρέψετε- το αντιλαμβάνομαι ως πολύ σημαντικό. Όποιος γνωρίζει και μελετά τον σημερινό κόσμο, τις δικαιοπολιτικές σχέσεις, τις γεωπολιτικές εξελίξεις, νομίζω μπορεί με σαφήνεια να δει τους κινδύνους και τις προκλήσεις που εμφανίζονται. Είναι πάρα πολύ ευάλωτος ο σύγχρονος κόσμος, υπάρχει μεγάλη ασυμμετρία. Η προβλεψιμότητα, την οποία απέλαυε η Ευρώπη και η Δύση συνολικά για δεκαετίες, πλέον φαίνεται να υφίσταται ένα πολύ μεγάλο πλήγμα. Για την Ελλάδα είναι σημαντικό να διατηρεί μια περιοχή ησυχίας στην ευρύτερη γειτονιά μας. Γιατί; Όχι μόνο διότι δεν πρέπει να παράγουμε εντάσεις και κρίσεις, αλλά για τον πρόσθετο λόγο ότι η Ελλάδα συν τω χρόνω αποκτά ακόμα μεγαλύτερη ισχύ, ακόμα μεγαλύτερα ερείσματα. Η διπλωματία δεν είναι μόνο η άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Η διπλωματία είναι η άσκηση της ενεργειακής πολιτικής, της αμυντικής πολιτικής. Είναι μια ισχυρή οικονομία. Η σύνθεση όλων αυτών παράγει στην πραγματικότητα το άθροισμα που μας καθιστά ισχυρούς.
Τα δυόμισι αυτά χρόνια που έχουμε μια σχετική ησυχία, έχουμε εδραιώσει τους διαύλους με την Τουρκία. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει αυξήσει το διπλωματικό της αποτύπωμα και μπορούμε πλέον να συζητούμε από μία θέση που είναι πραγματικά θέση μεγάλης αυτοπεποίθησης. Και θέλω να διαβεβαιώσω μέσα από τη φιλόξενη εκπομπή σας τους Έλληνες πολίτες, ότι όσο υπάρχει αυτή η κυβέρνηση, με υπευθυνότητα, με σοβαρότητα, με γνώση, θα συνεχίσουμε να ασκούμε την εξωτερική πολιτική και παρά τους κινδύνους από όλες τις γωνιές του πλανήτη, εμείς θα συνεχίσουμε με συνέπεια, με αίσθημα εθνικής ευθύνης. Δεν πρόκειται να υποχωρήσουμε προ ουδενός και θα αυξήσουμε το αποτύπωμα και τη σημασία της χώρας μας στο διεθνές στερέωμα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δύο τελευταίες ερωτήσεις, παρακαλώ όσο γίνεται πιο σύντομες απαντήσεις γιατί μας πιέζει ο χρόνος. Είπατε στη Βουλή τις προηγούμενες ημέρες ότι οσονούπω, εκτός από τα άλλα δύο, αν θυμάμαι καλά θαλάσσια πάρκα, θα φέρετε και το θέμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων. Θέλω διευκρίνιση. Τι σημαίνει αυτό; Θα φτάσει στη Βουλή δηλαδή για να ψηφιστεί; Να υπάρξει απόφαση της Βουλής για επέκταση έως τα 12 μίλια;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Ελλάδα παγίως - το έχω επαναλάβει και το λέω σε όλους τους τόνους - έχει επιφυλαχθεί ρητώς να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα έως τα 12 μίλια, όπως εξάλλου προβλέπει η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Θα το πράξει στον χρόνο, τον οποίο η ελληνική πολιτεία κρίνει τον κατάλληλο. Ήδη η Ελλάδα, η ελληνική κυβέρνηση, έχει επεκτείνει τα χωρικά ύδατα στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο. Παραμένει η επέκταση έως τα 12 μίλια και στα υπόλοιπα σημεία της χώρας. Βεβαίως, θα υπάρξει σχετική διαβούλευση σε κάθε περίπτωση και με τους πολιτικούς σχηματισμούς, έτσι ώστε να υπάρχει μία κοινή θέση, μια κοινή συναίνεση. Όταν αυτό κριθεί σκόπιμο κατά χρόνο θα έρθει μετά από διαβούλευση το ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων.
Θέλω να σας πω ότι το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, η ελληνική Πολιτεία, δεν συζητά τα ζητήματα, τα οποία αφορούν τα χωρικά ύδατα. Η επέκταση των χωρικών υδάτων -το διευκρινίζω διότι είναι εξαιρετικά σημαντικό- είναι ένα ζήτημα το οποίο αφορά την κυριαρχία της χώρας μας και άρα είναι ένα μονομερές δικαίωμα. Δεν τίθεται σε συζήτηση, δεν τίθεται σε διαπραγμάτευση, παρά μόνον μεταξύ των ελληνικών πολιτικών σχηματισμών της ελληνικής κυβέρνησης και της ελληνικής Βουλής. Όταν κριθεί σκόπιμο και μετά από τη διαβούλευση την απαιτούμενη, θα έρθει το σχετικό νομοσχέδιο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα ξεκινήσει αυτή η διαβούλευση σύντομα; Γιατί για να το πείτε τώρα αυτό εσείς και επειδή σε 14-15 μήνες θα έχουμε εκλογές, πάει να πει ότι το 2026 είναι ένας χρόνος που θα τον αξιοποιήσετε προς αυτή την κατεύθυνση.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Τον χρόνο τον αξιοποιούμε για πολλά. Η ημέρα δεν φτάνει για όσα κάνουμε. Το αντιλαμβάνεστε, ιδιαίτερα σήμερα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ρίξατε τώρα εσείς τον σπόρο των χωρικών υδάτων. Και αντιλαμβάνεστε όλοι τώρα έχουν κατά νου. Στα νησιά θα είναι έξι μίλια; Στην ηπειρωτική χώρα θα είναι δώδεκα μίλια; Τι θα είναι αυτό το πράγμα;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η πάγια θέση μας είναι ότι θα ακολουθήσουμε τους κανόνες του διεθνούς δικαίου. Τα ζητήματα αυτά έχουν ένα εξόχως νομικό χαρακτήρα. Είναι η εφαρμογή της UNCLOS, της Σύμβασης του Montengo Bay του 1982. Άρα καταλαβαίνετε ότι έχουν μια υψηλότερη συνθετότητα. Είναι προφανές ότι έχουν και πολιτικό χαρακτήρα, ιδίως σε ότι αφορά τον χρονισμό, τα οποία φέρονται. Θα μου επιτρέψετε να διατηρήσω και πάλι την απόλυτη εθνική θέση ότι η Ελλάδα διατηρεί το απαρέγκλιτο αναπαλλοτρίωτο κυρίαρχο δικαίωμά της να επεκτείνει, όταν θα κρίνει σκόπιμο, τα χωρικά της ύδατα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λοιπόν, κλείνουμε και θέλω ένα σύντομο σχόλιο. Επικαλούμαι τώρα όχι τον Υπουργό Εξωτερικών, αλλά τον καθηγητή, τον νομικό, τον συνταγματολόγο. Λοιπόν, ακούσαμε κάποιες δηλώσεις τις προηγούμενες ημέρες από την κυρία Μαρία Καρυστιανού, η οποία έχει ανακοινώσει, δεν είναι κάτι που εικάζεται, ότι θα ιδρύσει κόμμα. Και βεβαίως αντιλαμβάνεστε και το ξέρετε πάρα πολύ καλά. Το έχετε μελετήσει και σε άλλες εποχές. Ο αντισυστημισμός είναι κάτι το οποίο είναι, να το πω έτσι, επικίνδυνο για την πολιτική σταθερότητα, την οποία και ως κυβέρνηση προβάλλετε ως δίλημμα για τις επόμενες εκλογές. Θέλω ένα σχόλιό σας για το κόμμα Καρυστιανού.
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα ξεκινήσω από το τελευταίο το οποίο αναφέρατε. Νομίζω ότι σε αυτούς τους χαλεπούς καιρούς, η πολιτική σταθερότητα αποτελεί στην πραγματικότητα ένα τεράστιο ζήτημα. Πρόσθετη αξία, την όποια απολαύει η Ελλάδα. Και ξέρετε, δεν είναι πολλές οι χώρες, οι οποίες έχουν τέτοια πολιτική σταθερότητα και βοηθάει πολύ και την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Διότι είναι αυτονόητο ότι στις σχέσεις τις οποίες αναπτύσσουμε, τόσο διμερώς όσο και πολυμερώς, πάντοτε έχει σημασία να αντιλαμβάνονται οι εταίροι μας ότι είμαστε μια σταθερή, σοβαρή, συνεπής χώρα. Θα μιλήσω ευθέως, εφόσον μου το αναφέρατε, για την κυρία Καρυστιανού, την οποία σέβομαι και υπολήπτομαι, και να πω ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει πολιτικό λόγο. Το Σύνταγμα το ίδιο προβλέπει τη δυνατότητα όλων των Ελλήνων πολιτών να σχηματίζουν πολιτικά κόμματα και προστατεύει τη διαμόρφωση των πολιτικών κομμάτων.
Η δική μου θέση είναι σαφής και χωρίς περιστροφές είναι ότι η Ελλάδα στην παρούσα στιγμή χρειάζεται υπευθυνότητα, γνώση, σοβαρότητα, συνέπεια. Νομίζω ότι έχουμε υποφέρει πολύ από μαθητευόμενους μάγους. Οι επεξεργασμένες θέσεις σήμερα είναι μία αναγκαιότητα. Όλοι θα κριθούμε. Νομίζω όμως τα δείγματα γραφής, τα οποία έχει δώσει η ελληνική κυβέρνηση τα τελευταία επτά χρόνια σχεδόν, είναι πολύ συγκεκριμένα. Θα περιμένουμε τις θέσεις, αλλά προσέξτε. Να είμαστε σαφείς. Όταν κρινόμαστε για τον πολιτικό μας λόγο, θα πρέπει ο λόγος αυτός να είναι επεξεργασμένος, διότι η χώρα δεν αντέχει άλλα πειράματα. Τα πειράματα μπορεί σε άλλους καιρούς να ήταν ίσως ευπρόσδεκτα, επειδή ήταν οι συνθήκες τέτοιες, σήμερα όμως τα πειράματα θα οδηγήσουν με μαθηματική ακρίβεια στην καταστροφή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτή τη συζήτηση. Νομίζω ότι ειπώθηκαν ενδιαφέροντα πράγματα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία. Αναμένουμε και τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, να δούμε και τη στάση του Πρωθυπουργού σε αυτά τα ζητήματα που ήδη μας ανοίξατε τις προοπτικές και αντιλαμβανόμαστε πού πάνε τα πράγματα. Ευχαριστώ πάρα πολύ.
