οι κηπουροι τησ αυγησ

Κυριακή 8 Μαρτίου 2020

"....Η επιδημία του κορωνοϊού της Κίνας που τείνει να εξελιχθεί σε πανδημία, φέρνει στη μνήμη τον Μεγάλο Λοιμό στην Ευρώπη του 1348, που κράτησε 4 χρόνια και εξαφάνισε το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης, δηλαδή 20-25 εκατ. ανθρώπους. Ο συνολικός εξάλλου αριθμός των θυμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο υπολογίζεται σε περίπου 100 εκατ. νεκρούς. Μειώθηκε δηλαδή ο τότε παγκόσμιος πληθυσμός από 450 εκατ. σε 350 εκατ. Επανήλθε στα προ του 1347 επίπεδα μετά 300 χρόνια, τον 17ο αιώνα. Οπως αναφέρεται στην Ιστορία της εποχής εκείνης, ο λοιμός αυτός που είναι γνωστός με το όνομα µαύρη πανώλη ή µαύρος θάνατος, ξέσπασε –και τότε– στην αυτοκρατορία της Κίνας, το 1331. Από εκεί μεταφέρθηκε στις χώρες της Κεντρικής Ασίας (1338-1339), ενώ το 1345 τα πρώτα συμπτώματα φάνηκαν στη Ρωσία και πολύ σύντομα στην Κριμαία, στο λιμάνι της πόλης Κάφα. Μεταφερόμενη με καράβια από την Κάφα, η πανώλη χτύπησε το 1347 και την Κωνσταντινούπολη, όπου οδήγησε στον θάνατο ίσως και περισσότερο από τον μισό πληθυσμό της. Στην υπόλοιπη Ευρώπη η πανώλη εμφανίστηκε τον Οκτώβριο του 1347, όταν γενοβέζικα εμπορικά πλοία από την Κριμαία έφθασαν στο λιμάνι της Μεσσήνης στη Σικελία, γεμάτα ετοιμοθάνατους και νεκρούς. Από εκεί ο παθογόνος οργανισμός μεταφέρθηκε με πλοία στα λιμάνια της Μασσαλίας, της Γένοβας και της Βενετίας. Στις αρχές του 1348 η επιδημία είχε διαδοθεί σε όλη την κεντρική Γαλλία και μέχρι τον χειμώνα του ιδίου έτους έφτασε στη νότια Αγγλία και στη συνέχεια στην Ολλανδία και στο Βέλγιο. Από τη Βενετία εξάλλου η πανώλη πέρασε και στην Αυστρία. Στη Γερμανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία και την Ιρλανδία η πανώλη εμφανίστηκε το 1349. Δεν υπήρχε πουθενά κανείς πρόθυμος να θάψει τους νεκρούς, ακόμη και τα ίδια τα παιδιά τους αρνούνταν να θάψουν τους γονείς τους – οι νεκροί κείτονταν άθαφτοι στους δρόμους. Οι λιγοστοί γιατροί της εποχής εκείνης σήκωσαν τα χέρια. Οι γνώσεις που κατείχαν ήταν κυρίως από τον Ιπποκράτη και τον Γαληνό. Θεωρούσαν ότι η πανώλη προήλθε από την Ασία από μολυσμένους ανέμους ή από αναθυμιάσεις και ατμούς από το κέντρο της Γης. (Οπως διαπιστώθηκε αργότερα, η ασθένεια προκλήθηκε από ένα παράσιτο σε άρρωστους μαύρους αρουραίους.) Σήμερα ευτυχώς τα πράγματα δεν είναι όπως τότε. Η ιατρική επιστήμη έχει προοδεύσει αφάνταστα και τα μέτρα υγιεινής που λαμβάνονται είναι απολύτως αποτελεσματικά. Στην Κίνα με το ένα και πλέον δισεκατομμύριο πληθυσμό, τα κρούσματα είναι μέχρι σήμερα μόλις 80 στο εκατομμύριο και οι θάνατοι 3 στο εκατομμύριο...."

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" , φύλλα 06-07/03/20

 Αριστερά, αρτιμελές θρανίο κατά συνθήκην προνομιούχων στην τάξη μαθητών. Δεξιά, η ανισότητα μπαλώθηκε με φαντασία φτιάχνοντας απάγκιο για τα άκρως αναγκαία υλικά γνώσης ιχνηλατών των πρώτων γραμμάτων· μια τάβλα στηριγμένη σε μπιτόνια βενζίνης γίνεται δυνάμει εφαλτήριο προόδου. Σύντομη στάση στη δεκαετία του ’40, τα χρόνια της οποίας σαν μυλόπετρες άλεθαν ανθρώπους, με τον μεγεθυντικό φακό της μνήμης κάνει ο σεβάσμιος επιστολογράφος, αφηγούμενος το πολύωρο μαρτύριο που υπέστη, άνηβο σχολιαρούδι, επειδή αγνοούσε προκλητικά την έμψυχη παραμάνα. Ο δάσκαλος υποδύθηκε τον τιμωρό δικαστή, ενώ ο πατέρας βαθμολόγησε με άριστα την ποινή σωφρονισμού που επιβλήθηκε στον γιο του. 

1. Παιδιά, λόγω βομβαρδισμών σήμερα θα πάμε να κάνουμε μάθημα κάτω από τις βελανιδιές

Κύριε διευθυντά,

Με αφορμή μερικά πρόσφατα περιστατικά μαθητικής βίας καθώς και ισάριθμες αναφορές σε διαμαρτυρίες γονέων για επιβολή υπερβολικών ποινών εκ μέρους των δασκάλων στα παιδιά-μαθητές τους, που διαβάσαμε στις εφημερίδες ή είδαμε στην τηλεόραση, επιθυμώ να αναφερθώ σε μια παρόμοια προσωπική μου εμπειρία. Την άνοιξη του 1942, ο δάσκαλός μας (Δημήτριος Καράσης) είχε μεταφέρει το σχολείο έξω από το ορεινό χωριό μας (το Μαλακάσι Καλαμπάκας) στην ύπαιθρο, γιατί ακόμη φοβόταν τους βομβαρδισμούς από τα ιταλικά αεροπλάνα. Κάθε πρωί πηγαίναμε για μάθημα στο εξωκκλήσι της Αγίας Τριάδος.

Εκεί, κάτω από τις βελανιδιές, στήναμε τον πίνακα και μπροστά του αραδιάζαμε τα ατομικά μας καθίσματα, τα σκαμνάκια. Για να γράφουμε, στηρίζαμε την πλάκα και τα τετράδια στα γόνατα. Ημουν τότε στη Β΄ τάξη του Δημοτικού. Οταν σχολάγαμε, κλειδώναμε τον πίνακα και τα καθίσματα στην εκκλησία. Δεν ήμασταν πολλοί οι μαθητές εκείνη τη χρονιά, γιατί οι συνθήκες που επικρατούσαν είχαν καταντήσει τη φοίτηση καθαρά εθελοντική. Από αυτά τα υπαίθρια μαθήματα διατηρώ στη μνήμη μου ένα εντελώς προσωπικό στιγμιότυπο του είδους της τιμωρίας που επέβαλε ο δάσκαλος στον μαθητή, αλλά και της απόλυτης εμπιστοσύνης που είχαν οι γονείς στον δάσκαλο. Ενα από τα μαθήματα του αναγνωστικού της Β΄ Δημοτικού είχε ως επικεφαλίδα τη λέξη «Παραμάνα». Εγώ τη μόνη παραμάνα που γνώριζα ήταν ένα είδος καρφίτσας που έβλεπα συχνά στα ρούχα της μάνας μου. Ο δάσκαλος, όμως, μας μιλούσε για μια μητέρα που βύζαινε όχι μόνο το δικό της παιδί, αλλά και ένα άλλο, ορφανό. Φαίνεται ότι επέμενα στην άποψή μου ότι μία λέξη δεν μπορούσε να σημαίνει δύο τόσο διαφορετικά πράγματα, σε σημείο που η υπομονή του δασκάλου εξαντλήθηκε. Για να μπορέσει να συνεχίσει το μάθημα με τιμώρησε. Μου επέβαλε να σταθώ όρθιος, αλλά στο ένα πόδι, λίγο πιο πέρα. Δεν θυμάμαι πόση διάρκεια είχε η τιμωρία μου. Για κακή μου τύχη, εκείνη την ώρα περνούσε έφιππος ο πατέρας μου από τον διπλανό δρόμο. Τον είδε ο δάσκαλος και του φώναξε:

– Θανάση, δες πώς έχω τον γιo σου, στο ένα πόδι.

Και η απάντηση του πατέρα μου:

– Κράτησέ τον έτσι ώς το βράδυ!

Τόσο η τότε τιμωρία μου από τον δάσκαλο όσο και η τότε συνηγορία του πατέρα μου σε αυτή, στην «πολιτισμένη» εποχή μας θεωρούνται τουλάχιστον αυστηρές.

Γεώργιος Τόλης, Καρδιοχειρουργός

2. Ανεπούλωτες πληγές και εθνικός διχασμός


Κύριε διευθυντά,

Στις ημέρες μας συμπληρώθηκε πλέον του αιώνα από την έναρξη του εθνικού διχασμού και η ελληνική κοινωνία δεν μπορεί να ξεπεράσει τα τραύματα που άφησε πίσω του.

Διαπιστώνει κανείς όταν διαβάζει επιστολές και άρθρα της «Κ», ότι οι περισσότεροι πολίτες είναι δέσμιοι της οικογενειακής τοποθετήσεως στο ερώτημα ποιος ήταν υπεύθυνος για τον διχασμό.

Ο Ιωάννης Μεταξάς, κύριος υποκινητής των ανακτόρων και πρωτεργάτης του διχασμού, στον απόρρητο λόγο του προς τους ιδιοκτήτες και αρχισυντάκτες του αθηναϊκού Τύπου, την 30ή Οκτωβρίου 1940, είχε την εντιμότητα να αναφέρει τις θέσεις του.

«Εκαμα το παν διά να κρατήσω την Ελλάδα μακράν της συγκρούσεως των μεγάλων κολοσσών. Ηδη μετά την άδικον επίθεση της Ιταλίας, η πολιτική την οποία ακολουθώ είναι η πολιτική του αειμνήστου Βενιζέλου. Διότι είναι η πολιτική του συνταυτισμού της Ελλάδος με την τύχην της δυνάμεως, διά την οποίαν η θάλασσα είναι ανέκαθεν, όπως είναι και διά την Ελλάδα, όχι το εμπόδιον που χωρίζει, αλλά η υγρά λεωφόρος που συνδέει. Η νίκη θα είναι νίκη του αγγλοσαξονικού κόσμου, απέναντι του οποίου η Γερμανία αφού έως τώρα δεν ηδυνήθη να επιτύχη οριστικόν αποτέλεσμα, είναι καταδικασμένη να συντριβή».

Βέβαιος διά την νίκην των συμμάχων προτρέπει τους δημοσιογράφους να δώσουν την πένα τους αλλά και την ψυχή τους.

Ενας Μεταξάς αγνώριστος και διαφορετικός από αυτόν του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που πρέπει να προβληματίσει όλους τους σκεπτόμενους Ελληνες.

Γ. Αραμπατζής, Ιατρός, Χολαργός


3. Ο κορωνοϊός της Κίνας και η πανώλη του 1348


Κύριε διευθυντά,

Η επιδημία του κορωνοϊού της Κίνας που τείνει να εξελιχθεί σε πανδημία, φέρνει στη μνήμη τον Μεγάλο Λοιμό στην Ευρώπη του 1348, που κράτησε 4 χρόνια και εξαφάνισε το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης, δηλαδή 20-25 εκατ. ανθρώπους. Ο συνολικός εξάλλου αριθμός των θυμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο υπολογίζεται σε περίπου 100 εκατ. νεκρούς. Μειώθηκε δηλαδή ο τότε παγκόσμιος πληθυσμός από 450 εκατ. σε 350 εκατ. Επανήλθε στα προ του 1347 επίπεδα μετά 300 χρόνια, τον 17ο αιώνα.

Οπως αναφέρεται στην Ιστορία της εποχής εκείνης, ο λοιμός αυτός που είναι γνωστός με το όνομα µαύρη πανώλη ή µαύρος θάνατος, ξέσπασε –και τότε– στην αυτοκρατορία της Κίνας, το 1331. Από εκεί μεταφέρθηκε στις χώρες της Κεντρικής Ασίας (1338-1339), ενώ το 1345 τα πρώτα συμπτώματα φάνηκαν στη Ρωσία και πολύ σύντομα στην Κριμαία, στο λιμάνι της πόλης Κάφα. Μεταφερόμενη με καράβια από την Κάφα, η πανώλη χτύπησε το 1347 και την Κωνσταντινούπολη, όπου οδήγησε στον θάνατο ίσως και περισσότερο από τον μισό πληθυσμό της.

Στην υπόλοιπη Ευρώπη η πανώλη εμφανίστηκε τον Οκτώβριο του 1347, όταν γενοβέζικα εμπορικά πλοία από την Κριμαία έφθασαν στο λιμάνι της Μεσσήνης στη Σικελία, γεμάτα ετοιμοθάνατους και νεκρούς. Από εκεί ο παθογόνος οργανισμός μεταφέρθηκε με πλοία στα λιμάνια της Μασσαλίας, της Γένοβας και της Βενετίας.

Στις αρχές του 1348 η επιδημία είχε διαδοθεί σε όλη την κεντρική Γαλλία και μέχρι τον χειμώνα του ιδίου έτους έφτασε στη νότια Αγγλία και στη συνέχεια στην Ολλανδία και στο Βέλγιο. Από τη Βενετία εξάλλου η πανώλη πέρασε και στην Αυστρία. Στη Γερμανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία και την Ιρλανδία η πανώλη εμφανίστηκε το 1349. Δεν υπήρχε πουθενά κανείς πρόθυμος να θάψει τους νεκρούς, ακόμη και τα ίδια τα παιδιά τους αρνούνταν να θάψουν τους γονείς τους – οι νεκροί κείτονταν άθαφτοι στους δρόμους.

Οι λιγοστοί γιατροί της εποχής εκείνης σήκωσαν τα χέρια. Οι γνώσεις που κατείχαν ήταν κυρίως από τον Ιπποκράτη και τον Γαληνό. Θεωρούσαν ότι η πανώλη προήλθε από την Ασία από μολυσμένους ανέμους ή από αναθυμιάσεις και ατμούς από το κέντρο της Γης. (Οπως διαπιστώθηκε αργότερα, η ασθένεια προκλήθηκε από ένα παράσιτο σε άρρωστους μαύρους αρουραίους.)

Σήμερα ευτυχώς τα πράγματα δεν είναι όπως τότε. Η ιατρική επιστήμη έχει προοδεύσει αφάνταστα και τα μέτρα υγιεινής που λαμβάνονται είναι απολύτως αποτελεσματικά. Στην Κίνα με το ένα και πλέον δισεκατομμύριο πληθυσμό, τα κρούσματα είναι μέχρι σήμερα μόλις 80 στο εκατομμύριο και οι θάνατοι 3 στο εκατομμύριο.

Γεώργιος Κουλούυκης, Συνταξιούχος δικηγόρος, Αθήνα


4. Επίσκεψη στην Ιμβρο, στεναγμοίς αλαλήτοις


Κύριε διευθυντά,

Η επίσκεψη ενός Ρωμιού στην Ιμβρο είναι προσκύνημα που βιώνεται «στεναγμοίς αλαλήτοις». Οπως είναι γνωστό, με τη Συνθήκη της Λωζάννης, το επί αιώνες καθαρά ελληνικό αιγαιοπελαγίτικο μεγάλο αυτό νησί παραχωρήθηκε οριστικά στη νικήτρια Τουρκία, επειδή είχε την τύχη αλλά και την ατυχία να γειτνιάζει με τη μοναδική παγκοσμίως «στενή πύλη» μεταξύ Ανατολής - Δύσης και Βορρά - Νότου.

Συγκεκριμένα, βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τα χρυσοφόρα στενά, την όμορφη και ένδοξη για τους Τούρκους πόλη του Τσανάκαλε και την παγκοσμιοπρόβλητη τουριστικά Τροία. Με ειδικές όμως ρυθμίσεις, που συνυπέγραψε φυσικά και η Τουρκία, καθοριζόταν ένα καθεστώς ενισχυμένης αυτοδιοίκησης από τους εντοπίους Ρωμιούς.

Αλλο όμως η επί των χαρτιών της συνθήκης υπογεγραμμένες εγγυήσεις και άλλο η επιτόπου διαμορφωθείσα στη συνέχεια θλιβερή πραγματικότητα μέχρι σήμερα. Κάτι που δεν καταγγέλθηκε σθεναρά ποτέ από την επίσημη ελληνική πλευρά...

Η Ιμβρος συμπυκνώνει, λες, σε μικρογραφία το σκηνικό της δραματικής μετάλλαξης ολόκληρης της Μ. Ασίας από τα μέσα του 11ου (κυρίως μετά τη μάχη του Ματζικέρτ το 1071 και του Μυριοκεφάλου το 1176) μέχρι τα τέλη του 15ου αι., όταν οι εμφανισθέντες τότε Σελτζούκοι Τούρκοι και αργότερα οι Οθωμανοί διείσδυσαν και κυριάρχησαν σταδιακά στην έως τότε ελληνόφωνη το πλείστον ρωμαίικη επικράτεια της σημερινής Τουρκίας.

Σήμερα, οι νεόδμητες τουρκικές κατασκευές που έχουν κατακλύσει κυρίως την πρωτεύουσα του νησιού Παναγία (όπου στο κέντρο βρίσκονται: ο καθεδρικός ναός, το μητροπολιτικό μέγαρο και το κατασχεθέν γυμνάσιο) είναι σε πλήρη αντίθεση με τα μουντά και θλιβερής γραφικότητας χωριά των αυτοχθόνων Ρωμιών, όπου στις πόρτες κρέμονται λουκέτα και βασιλεύει σχεδόν απόλυτη, παγερή σιωπή.

Οι λίγες σκιές που θα συναντήσει τυχόν κανείς και οι ταπεινοί ιερείς που προσπαθούν με αξιοπρέπεια να κρατήσουν ανοιχτές τις εκκλησίες παρηγορούνται πως τουλάχιστον δεν κυκλοφορούν πια σήμερα βαρυποινίτες με τρομοκρατικές πράξεις. Επιπλέον ελπίζουν πως εάν κάποια μέρα μπει η Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ενωση θα τους επιστραφούν ενδεχομένως μερικά από τα «απαλλοτριωμένα» χωραφάκια τους, για να μπορούν να επιβιώσουν όπως στο παρελθόν, αφού δεν τους είχαν απομείνει παρά μόνον τα σπίτια και οι τάφοι των κοιμητηρίων.

Οσο κι αν έχουν, πάντως, βελτιωθεί κατά τα τελευταία χρόνια οι συνθήκες διαβίωσης και συνύπαρξης παλαιών και νέων κατοίκων, τα χωριά-φαντάσματα της Ιμβρου και ιδιαίτερα το μεγάλο Σχοινούδι, με τους άλλοτε 3.500 κατοίκους του, δεν παύουν να αποτελούν ένα θλιβερό στίγμα για τη δημοκρατική Τουρκία.

Τα ακμάζοντα άλλοτε χωριά της Ιμβρου πλήρωσαν βαρύ τίμημα από την ελληνική συντριβή στη Μ. Ασία το 1922, αλλά και αργότερα, κυρίως από τα ελληνικά λάθη στον χειρισμό του κυπριακού ζητήματος.

Ελπίζομε και ευχόμαστε τα σημάδια κάποιας αλλαγής κατά τα τελευταία χρόνια να προοιωνίζουν σταθερά καλύτερες ημέρες, ώστε να αποτραπεί τελικά ένας άδικος αφανισμός στο, τουρκικό πια σήμερα, μεγάλο αυτό νησί του Βορείου Αιγαίου. Να μην παύσει, δηλαδή, να ακούγεται εκεί η ελληνική γλώσσα, η οποία ομιλείται αδιάκοπα από τους Ιμβρίους εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια.

Κατερίνα Παπαθωμά-Μαστοροπούλου


5. Το Αστεροσκοπείο και το τηλεσκόπιο


Κύριε διευθυντά,

Στο φύλλο της «Κ» της Κυριακής 16-2-2020 στις «Τέχνες και γράμματα» ο «Φιλίστωρ» μας θύμισε ότι προ 80 ετών εκτίσθη το Αστεροσκοπείο της Πεντέλης.

Πρόκειται βέβαια για ένα μικρό κτίσμα, στο οποίο είχε εγκατασταθεί ένα μικρό τηλεσκόπιο. Το γνωστό κυλινδρικό κτίριο του Αστεροσκοπείου εκτίσθη στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Λειτούργησε επί σειράν ετών μέχρι το 1995 και τώρα χρησιμοποιείται για εκπαιδευτικούς σκοπούς από το ΙΑΑΔΕΤ (Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεσκόπησης).

Το διαθλαστικό τηλεσκόπιο Newall με τηλεσκοπικό φακό διαμέτρου 62,5 εκ., μήκους 9 μ. και συνολικού βάρους 9 τόνων δωρήθηκε στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών το 1995 από το Πανεπιστήμιο του Cambridge. Εκείνο που πολύ λίγοι θεωρώ ότι γνωρίζουν είναι το από ποιον συναρμολογήθηκε και εγκαταστάθηκε το τηλεσκόπιο στο αστεροσκοπείο. Μία μαρμάρινη επιγραφή που βλέπει ο εισερχόμενος στο κτίριο του αστεροσκοπείου τον πληροφορεί μεταξύ άλλων: «Το τηλεσκόπιο εγκατεστάθη από τον Βασιλικό Ναύσταθμο (σ.σ. Σαλαμίνος)».

Το τηλεσκόπιο ήλθε με πλοίο, αποσυναρμολογημένο από την Αγγλία. Για να εγκατασταθεί έπρεπε να γίνει προσεκτική και λεπτομερής συναρμολόγηση. Στις 5 Αυγούστου 1958 άρχισε η εργασία για τη συναρμολόγηση του τηλεσκοπίου με την εποπτεία και τις οδηγίες του καθηγητού Σ. Πλακίδη.

Οι εργασίες έγιναν αδαπάνως από συνεργείο του Ναυστάθμου Σαλαμίνος με εντολή του τότε Α/ΓΕΝ Ναυάρχου Π. Λάππα. Τελείωσαν περί τα τέλη Νοεμβρίου, οπότε και άρχισε η ρύθμιση του τηλεσκοπίου, η μελέτη των σταθερών αυτού και εν συνεχεία η εγκατάστασή του στο αστεροσκοπείο.

Δυστυχώς, παρά τις έρευνές μου στο αστεροσκοπείο της Πεντέλης και στην Υπηρεσία Ιστορίας του Π.Ν., δεν μπόρεσα να βρω περισσότερες λεπτομέρειες, π.χ. σχέδια, ημερολόγιο εργασιών, ονόματα τεχνιτών κ.λπ. για την αξιέπαινη και λεπτή αυτή εργασία του Ναυστάθμου Σαλαμίνος. Η μεγαλύτερη πιθανότητα είναι με τη συναρμολόγηση του τηλεσκοπίου να είχε ασχοληθεί το αρμόδιο συνεργείο οπτικών οργάνων της Διεύθυνσης Ναυτικών Οπλων του Ναυστάθμου (ΔΝΟ/Ν.Σ.).

Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον αν κάποιος από τους αναγνώστες της «Κ» γνωρίζει περισσότερες λεπτομέρειες επί του θέματος να μας τις κάνει γνωστές.

Ματθαίος Μ. Δημητρίου, Πλοίαρχος Π.Ν. ε.α.

6. Κύριε Γκρι, θα γυρίσετε νικητής από το μέτωπο


Κύριε διευθυντά,

Σπαρακτικά τα «Γράμματα από το Μέτωπο» του κ. Γκρι. Αισθάνομαι ότι απευθύνονται στον καθένα από εμάς ως δικαιολογημένη κραυγή μπροστά στη σκληρή πραγματικότητα και θα ήθελα, με πολύ σεβασμό, να δηλώσω ότι αυτά τα γράμματα τα «λαμβάνω» και αισθάνομαι την ανάγκη να απαντήσω. Το πρώτο γράμμα με αιφνιδίασε, το δεύτερο με καθήλωσε και το τρίτο το αναζήτησα. Είμαστε εδώ, εμείς οι αναγνώστες του και για τα υπόλοιπα, τα αναμένουμε με αγωνία.

Δεν υπάρχει πιο δύσκολη στιγμή, όταν συνειδητοποιείς ότι άνθρωποι με τόσο προχωρημένη και ψαγμένη σκέψη, όπως ο κ. Γκρι, χρειάζονται τα κοινά παρηγορητικά λόγια, τα έχει ανάγκη ακόμη και αν –είμαι βέβαιη– εντός του αντιλαμβάνεται πόσο επιφανειακά είναι. Αυτή είναι η ευχή μου προς αυτόν. Μέχρι να τελειώσει αίσια αυτός ο πόλεμός του και μέχρι να γυρίσει νικητής, να τον βοηθά η κοινή παρηγορία και ας ξέρει, ένας τόσο ευφυής άνθρωπος, ότι είναι συνώνυμη της παραμυθίας. Περιμένουμε τα γράμματά σου κ. Γκρι και ας πάει στις ελληνικές καλένδες η υπόλοιπη θεματολογία.

Αυγούστα Μαλικούτη

7. Ρατσιστική βία και περί τρέλας

Προ ημερών όλοι σοκαριστήκαμε από την είδηση της δολοφονίας 9 αθώων μεταναστών κουρδικής καταγωγής και τον τραυματισμό άλλων 5 από έναν Γερμανό, ο οποίος, αφού σκότωσε και τη μητέρα του, τελικά αυτοκτόνησε. Για το πρώτο πράγμα που μίλησαν όλα τα ΜΜΕ ήταν για τον ρατσισμό που εξακολουθεί να ανθίζει στη γερμανική κοινωνία. Πολλοί μάλιστα σχολιαστές βρήκαν την ευκαιρία να αναφερθούν στα αίτια που συντηρούν αυτόν τον ρατσιστικό και ακροδεξιό φανατισμό.

Δυστυχώς, η κοινή γνώμη έχασε άλλη μια ευκαιρία να εστιάσει στο πραγματικό αίτιο πολλών ανάλογων τραγωδιών που καθημερινά αναδεικνύονται παγκοσμίως. Και το ουσιαστικό αίτιο δεν είναι άλλο από τις ελλείψεις που υπάρχουν στην ψυχιατρική φροντίδα. Γιατί οι πρωταγωνιστές των επεισοδίων αυτών είναι συχνά ψυχικά ασθενείς, που η κοινωνία τούς αφήνει χωρίς την απαιτούμενη φαρμακευτική τους θεραπεία. Η κοινωνία έχει υποχρέωση όχι μόνο να προστατεύσει τα μέλη της από έναν ψυχικά ασθενή, αλλά πρωτίστως να προστατεύσει τον ίδιο τον ασθενή από την αρρώστια του. Σήμερα, που διαθέτουμε κατάλληλα φάρμακα για τη θεραπεία των ψυχικών νόσων, αποτελεί μεγάλη κοινωνική αδικία να αφήνουμε αυτούς τους ασθενείς χωρίς τα φάρμακά τους. Η επιφύλαξη που υπάρχει στην κοινή γνώμη παγκοσμίως προς τα ψυχοφάρμακα αποτρέπει τους θεσμούς να προχωρήσουν σε πιο δραστική εντόπιση και θεραπεία όσων τα χρειάζονται. Η φροντίδα πέφτει στους ώμους της οικογένειας, ενός θεσμού που στη σημερινή κοινωνία παίζει όλο και μικρότερο ρόλο. Από την άλλη, οι στενοί συγγενείς και φίλοι έχουν την τάση να εξωραΐζουν την κατάσταση του δικού τους ανθρώπου, μέχρι βέβαια είτε και οι ίδιοι να πέσουν θύματα των ασθενών, όπως στην πρόσφατη περίπτωση του Χανάου της Γερμανίας, είτε απλά να δουν τις αποτρόπαιες πράξεις των δικών τους στα κανάλια των ΜΜΕ.

Είναι καιρός η κοινωνία να αφυπνιστεί και να επέμβει δραστικά. Η πρόληψη μέσω της φαρμακοθεραπείας είναι ο μόνος τρόπος αντίδρασης. Και ας μην βιαστούν μερικοί «προοδευτικοί». Τα ψυχοφάρμακα δεν επηρεάζουν τις πολιτικές αντιλήψεις. Οι ασθενείς απλά βρίσκουν τον όποιον εξεζητημένο ιδεολογικό μανδύα για να καλύψουν τις άρρωστες ιδέες που γεννάει η ασθένεια του μυαλού τους. Αυτή οφείλουμε να θεραπεύσουμε, αντί ευκαιριακά να στρεφόμαστε εναντίον οποιωνδήποτε ακραίων πεποιθήσεων. Η απαιτούμενη αντιμετώπιση του φανατισμού αποτελεί ένα διαφορετικό πεδίο κοινωνικής δράσης.

Παύλος Σακκάς, Ομοτ. καθ. Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ, συγγραφέας του βιβλίου «Φάρμακα ψυχής»


8. Το καρναβάλι, ο ιός και περί ψυχραιμίας


Κύριε διευθυντά,

Οταν τα γερμανικά βομβαρδιστικά σφυροκοπούσαν το Λονδίνο κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι πολίτες μέσα στα καταφύγια συνέχιζαν να σερβίρουν το τσάι τους, έστω με πρόχειρα μέσα. Κρατώντας αυτή τη συνήθεια περνούσαν εκείνες τις δύσκολες ώρες. Ετσι και στην Πάτρα, το τυπικό της παρέλασης έπρεπε να κρατηθεί. Δεν είχε υπάρξει κανένα κρούσμα στην περιοχή και τα πληρώματα πήραν την ευθύνη να κάνουν μια μικρή βόλτα στους δρόμους της πόλης.

Αρνούμαι να με κατηγορεί ένα αόρατο διαδικτυακό δικαστήριο για σχεδόν λιποτάκτη. Ανθρωποι που πήγαν για καλαμαράκια, θέατρο και σινεμά το τριήμερο να μου κουνάνε το δάχτυλο πως είμαι γάιδαρος και ανεύθυνος. Λες και δεν έχουμε φυλάξει με «45άρια» κοιτώντας τα Κατεχόμενα στην Κύπρο. Λες και δεν θα ξεβαφτούμε και θα πάμε ευθύς όπου μας καλέσουν...

Το καρναβάλι για όσους το ζουν από μέσα είναι μια διαδικασία μηνών. Είναι το Κ κεφαλαίο δίπλα στο μίζερο κ της καθημερινότητας για την πόλη. Ενώνει το κέντρο με τις συνοικίες, τους νέους και τους γέρους. Για να μιλήσω με τους δικούς μας κώδικες, είναι το «Κ» ο Καρκαγιάννης, ο Κοτζιάς και ο Καζαντζάκης μαζί. Ολα αυτά τα τόσο διαφορετικά που καταφέρνουν να ενώσουν διαφορετικούς ανθρώπους στο ποτάμι της πατρινής παρέλασης κάθε τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς. Και από Καθαρά Δευτέρα γίνονται ξανά οικογενειάρχες, επιστήμονες, εργαζόμενοι και αναγνώστες σας προβληματισμένοι με την κατάσταση.

Δ. Μακρίδης, Αγία Φωτεινή, Πάτρα


9. Ελληνες της διασποράς και η τουρκική απειλή


Κύριε διευθυντά,

Δύο μήνες πέρασαν από την επιστολή που σας έγραψα και την οποία δημοσιεύσατε.

Στο διάστημα αυτό που πέρασε, η ένταση στην επιθετικότητα της Τουρκίας έχει αυξηθεί και η τελευταία κίνηση να ωθήσει προς τα σύνορά μας χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες δημιουργεί μια κατάσταση ακόμα πιο εκρηκτική. Εμείς οι Ελληνες της διασποράς παραμένουμε απλοί θεατές της επίθεσης που εξελίσσεται, χωρίς την παραμικρή δυνατότητα ή κάποιο σχέδιο με το οποίο θα μπορούσαμε να συνεισφέρουμε κάνοντας κάτι.

Το μέγεθος της κρίσης αυτής που περνάει η πατρίδα μας είναι τέτοιο, που δίνει την ευκαιρία και λόγο τα ΜΜΕ να μπορέσουν να δώσουν μια ισχυρή φωνή στη Διασπορά, που ήταν και ο λόγος της επιστολής μου.

Οταν αυτό γίνει, τότε το λανθάνον - αναξιοποίητο δυναμικό της Διασποράς θα μπορέσει να εκφράσει πώς σκέπτεται και σε συνέχεια να ανοίξει τον δρόμο και να βρει τους τρόπους μέσα στους οποίους θα μπορέσει να προσφέρει. Μια αρχή ίσως είναι το να συνεισφέρει με «σοβαρά χρήματα» σε μια προσπάθεια για δυναμική προβολή των θέσεών μας στον κόσμο που σήμερα δεν γνωρίζει.

Η πολιτεία θα το έβλεπε αυτό με καλό μάτι. Αν μια κινηματογραφική ταινία όπως το «Mamma Mia» δημιούργησε τόσους φίλους για την Ελλάδα, μια δυναμική και σοβαρή προβολή θα βρει ανταπόκριση, συγχρόνως ενώνοντάς μας γιατί βρήκαμε έναν τρόπο να προσφέρουμε.

Πιστεύω ακράδαντα ότι ο κίνδυνος που περνάει η πατρίδα μας είναι τέτοιος, που η ανταπόκριση της Διασποράς σε μια ανάλογη προσπάθεια θα είναι πολύ δυνατή. Εσείς που πιστεύετε ότι η Διασπορά είναι μια τεράστια δύναμη του ελληνισμού μένει να βρείτε τον καλύτερο τρόπο για να γίνει μια αρχή.

Μίλτος Σκουτάρης, Twyford, England

10. Το μεταναστευτικό, εμείς και οι εταίροι μας


Kύριε διευθυντά,

Διαμένω από χρόνια στην καρδιά της Ευρώπης και ας μου επιτραπεί να καταθέσω τις εξής παρατηρήσεις στο πρόσφατο άρθρο σας σχετικά με τη στάση της κυβέρνησης στο μεταναστευτικό και με την πρότασή σας να θέσει η Ελλάδα την Ε.Ε. ενώπιον των ευθυνών της.

Λυπάμαι, γιατί βλέπω παλιές συνταγές που ουδέποτε καρποφόρησαν. Πιστεύω ότι η θέση της Ελλάδας μετατρέπεται κάθε φορά από θύμα σε ζητιάνο. Παρακαλάει για κατανόηση ακόμα και για το αυτονόητο. Πάγια κατάσταση.

Χιλιάδες τα παραδείγματα. Πόσο απαίσια οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν τον ζητιάνο, δεν λέγεται. Πρέπει να το ζήσει κανείς για πολύ χρόνο από κοντά για να το αντιληφθεί. Ετσι, λοιπόν, όσο κόπο και να καταβάλουμε, μην περιμένετε τίποτα. Αντίθετα, η Ελλάδα θα πρέπει να λάβει ηγετικό λόγο εντός Ε.Ε. Μάχεται για την Ε.Ε. Θυσιάζεται. Σύμφωνα και με την ιστορική της επιβάρυνση, έχει το δικαίωμα αυτό πέρα για πέρα. Πρέπει πρώτα απ’ όλα να στηρίξει την αρχή της υπαιτιότητας. Με κάθε μέσο. Δεσπόζει μεν η εν λόγω αρχή εντός Ε.Ε., δυστυχώς δεν εφαρμόζεται ως πρέπει. Σε κάθε επίσκεψη, σύσκεψη, δημοσίευση και επαφή θα πρέπει να τονίζεται διακριτικά. Θα πρέπει να ξεκαθαρίσει ότι όποιος βομβαρδίζει γεννάει πρόσφυγες. Προσφυγιά. Αυτός λοιπόν που γεννάει προσφυγιά είναι υπεύθυνος και για την τύχη της προσφυγιάς.

Θα πρέπει να αρχίζει να χτίζει σπίτια προληπτικά, πριν καλά καλά αρχίσει να ρίχνει βόμβες. Βάσει της εν λόγω αρχής φέρει την ευθύνη να βολέψει την προσφυγιά. Το ίδιο ισχύει και για αυτόν που πουλάει / παράγει όπλα. Κερδίζει από αυτά. Είναι ανήθικο να κερδίζεις από τον πόλεμο και τη ζημιά να την πληρώνει ο άλλος. Γιατί είναι υποχρεωμένες τόσες χώρες εντός Ε.Ε., χωρίς αιτία, να μοιραστούν την προσφυγιά; Γιατί; Με τη στήριξη της προσφυγιάς καταντάνε συνένοχοι στον πόλεμο, επενδύουν έμμεσα σε αυτόν. Πράγμα που δίκαια αρνούνται. Κύριε Παπαχελά! Οχι άλλο ζητιανιλίκι. Η Ελλάδα πρέπει επιτέλους να αναλάβει ηγετικό ρόλο εντός Ε.Ε. Εχει όλα τα εχέγγυα. Μπορούμε.

Ιωάννης Μποφίλιας, Ομότ. καθηγητής ΑΠΘ


11. Οι λασπολόγοι και ο Γιώργος Λούκος

Κύριε διευθυντά,

Στην «Καθημερινή» της 20/2/2020, η κ. Μαρία Κατσουνάκη αναφέρεται με άρθρο της στην «Εντυπωσιακή συστράτευση στο πλευρό του Γιώργου Λούκου» με αφορμή τη δικαστική περιπέτεια που είχε στη Γαλλία εξαιτίας μιας χορεύτριας που τον κατηγόρησε για καταχρηστική απόλυση.

Ο Γιώργος Λούκος ανέλαβε το Φεστιβάλ Αθηνών - Επιδαύρου από τον πατριωτισμό που επιδεικνύουν κυρίως οι Ελληνες που ζουν και διαπρέπουν εκτός Ελλάδας και ήταν αυτός που ξαναέβαλε το φεστιβάλ στη διεθνή σκηνή μετά πολλά χρόνια εσωστρέφειας. Είναι δε γνωστό πως δεν έπαιρνε ούτε μισθό όσο ήταν πρόεδρος.

Οταν εξελέγη η προηγούμενη κυβέρνηση, ο Γιώργος Λούκος όχι μόνο αντικαταστάθηκε, αλλά έφαγε και τη λάσπη με την οποία συνήθως περιβάλλουμε τους επιτυχημένους... Για να μη μιλήσω για ορισμένους πρώην συνεργάτες του, που επωφελήθηκαν, ίσως, δε, προώθησαν τη λάσπη στα ΜΜΕ οι ίδιοι!

Εντέλει σε κάποια δεδομένη στιγμή και αφού αθωώθηκε –πλην όμως το όνομά του είχε γίνει κουρελόχαρτο– ο κ. Μπαλτάς ήταν ο μόνος που είχε το θάρρος να του ζητήσει συγγνώμη, έστω και αργά.

Στη Γαλλία, που τον φιλοξενεί, τελικά έτυχε πραγματικής συμπαράστασης και αναγνώρισης.

Εδώ έπεσαν να τον φάνε, όπως τόσες φορές έγινε και στο παρελθόν με επιτυχημένους ανθρώπους που τίμησαν τον τόπο τους με όλες τους τις δυνάμεις.

Μήπως επιτέλους ήρθε η ώρα να ζητήσουμε μια δημόσια συγγνώμη και ίσως να τον παρασημοφορήσουμε για τη δουλειά που έκανε όλα αυτά τα χρόνια; Ποτέ δεν είναι αργά, αρκεί να έχουν κάποιοι το θάρρος. Αλλωστε τώρα κανείς δεν απειλείται από αυτόν...

Τέρψη Καπέτου, Αθήνα
Έντυπ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου