"...Ο δονκιχωτισμός είναι ήπιος χαρακτηρισμός για κάποιον που πολεμάει ανεμόμυλους στην εποχή των αιολικών πάρκων. Κι όπως έλεγε και ο ισπανός ποιητής: Το ότι κάποτε ενδεχομένως είχες δίκιο, αυτό δεν σημαίνει πως συνεχίζεις να έχεις. Αλλάξαν οι καιροί. Εφυγαν τα κουκιά, φύγανε και οι ψύλλοι. Αν όμως κάποιος θέλει να ερμηνεύει λόγω ιδεολογικής ξυλόβιδας τη σημερινή πραγματικότητα με σκουριασμένα εργαλεία του 1920, μεσσιανισμό, εχθροπάθεια, προκατάληψη και ταξική υστερία, τότε πώς θα κυβερνήσει; Τι θα κυβερνήσει; Ποιον θα κυβερνήσει; Και σε ποιον κόσμο; Σε κάποιο Επέκεινα; Σε κάποιο φαντασιακό Αντιπέραν; Τότε θα ρθούνε γρήγορα και απανωτά οι καρπαζιές της πραγματικότητας με το ατσάλινο γάντι, και σύντομα ο κύριος θα δηλώσει: «Είχα αυταπάτες». Σωστά. Αλλά μήπως τώρα συνεχίζετε να έχετε πολύ περισσότερες - και, μια και κάποιοι επικαλούνται δήθεν και τον Διαφωτισμό: να θυμίσουμε πως ο Διαφωτισμός επαγγέλλεται την επαλήθευση διά του πειράματος στο πραγματικό πεδίο, κι όχι την πίστη πως αν αφήσεις ένα ποτήρι και πέσει δέκα φορές, την ενδέκατη δεν θα πέσει λόγω ιδεολογίας, διότι είναι ένα αριστερό ποτήρι...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 19-20/10/19

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗ

Σε αυτή τη χώρα όποιος λέει κάτι αυτονόητο προκαλεί σάλο. Κι όποιος δηλώνει ότι ο γάιδαρος ίπταται το πιθανότερο είναι να βρει αρκετούς που θα συμφωνήσουν, άλλους να πούνε «πιθανώς» ή ναι, πετάει, αλλά όχι ψηλότερα από τρία μέτρα.

Ετσι κι ο κ. Βούτσης προκάλεσε ορυμαγδό λέγοντας κάτι που το ξέρουμε όλοι: ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, το 2015, δεν ήταν έτοιμος να κυβερνήσει τη χώρα. Δεν είχε μαριναριστεί. Το ερώτημα που προκύπτει, βέβαια, είναι: Τι σημαίνει «είμαι έτοιμος να κυβερνήσω»; Είναι κάτι σαν το να οδηγείς πρώτη φορά τρένο ή ποδήλατο;

Διότι άλλο νοεί ο καθένας λέγοντας ή ακούγοντας αυτή τη φράση περί διακυβέρνησης. Συνήθως δεν νοείται τίποτε ή καταλαβαίνουμε πως σημαίνει να είσαι κωλοπετσωμένος νταλαβεριτζής, να ελίσσεσαι με απόλυτο κυνισμό, να έχεις μάθει τα φτηνά κόλπα, να λες πειστικά ψέματα, να διαφεύγεις, να υποκρίνεσαι, να κάνεις τα πάντα για να κρατήσεις την εξουσία, να μην αφιππεύσεις ή να μη σε αφιππεύσουν.

Το ερώτημα λοιπόν είναι: Τι σημαίνει «είμαι έτοιμος να κυβερνήσω»; Βασικά για έναν κυβερνώντα σημαίνει ό,τι και για έναν πιλότο αεροσκάφους: πρώτον, ότι γνωρίζει την πραγματικότητα και τις μεταβαλλόμενες δυνάμεις του αέρα, τους συσχετισμούς της ισχύος, τους νόμους της πτήσης και τους μηχανισμούς διακυβέρνησης του αεροσκάφους, κάθε κουμπί του κόκπιτ, ενώ εκπαιδεύεται διαρκώς στη νέα τεχνολογία και για κάθε πιθανό περιστατικό - δηλαδή, μη νομίζει κάποιος ότι επειδή οδήγησε κάποτε μοτοσακό, μπορεί να πιλοτάρει και Μπόινγκ. Κυρίως να μη νομίζει ότι είναι γεννημένος πιλότος επειδή πιστεύει στην Αριστερά ή στη Δεξιά - διότι κάποιοι είναι πεπεισμένοι πως η ιδεολογία τούς παρέχει μεταφυσικά και κάθε σοφία, πως μπορούν να γίνουν αύριο πιλότοι καταδιωκτικού χωρίς καμιάν εκπαίδευση ή να κουμαντάρουν μέχρι πυρηνικό υποβρύχιο με όρους τρίκυκλου.

Δηλαδή να μην ξεκινάει κανείς από αυτό που πιστεύει ιδεολογικά πως είναι η πραγματικότητα, η πτήση και το πιλοτάρισμα, αλλά από εκείνο που αυτά όντως είναι. Οταν λοιπόν κάποιος έχει εξ ολοκλήρου λανθασμένη άποψη και εκτός χρόνου πρόσληψη του πραγματικού, πώς θα κυβερνήσει, αφού η εξουσία είναι κατά μέγιστο μέρος διαχείριση της όντως πραγματικότητας, του ήδη υπάρχοντος, των κεκτημένων, μέσα σε αδήριτους συσχετισμούς και ανελέητες δυνάμεις σε έναν πολυσύνθετο και αλλοιούμενο ιλιγγιωδώς κόσμο; Αν επιμένεις πως βρισκόμαστε ακόμα στα 1944, πώς θα κυβερνήσεις ενώ είμαστε στα 2019; Οταν μιλάς (ακόμα και τώρα, όχι το 2015) για το ΕΑΜ σε παιδιά που χειρίζονται Smart τελευταίας γενιάς και μιλούν μέσω Messenger, είσαι έτοιμος να κυβερνήσεις; Οχι. Ισως ούτε καν να κάνεις αντιπολίτευση στην Κοινότητα Κάτω Παναγούδας.

Απλά: όποιος για λόγους ιδεολογικούς, ορμονικούς, ψυχαναλυτικούς, γήρατος, αδυναμίας πρόσληψης και επεξεργασίας βρίσκεται εκτός πραγματικού, δεν μπορεί να κυβερνήσει τίποτε, πόσο μάλλον μια χώρα. Διότι αυτό σημαίνει εξουσία: διαχείριση του υπαρκτού. Η φράση πως «πολιτική είναι η διαχείριση των συμβόλων» ισχύει σε ελάχιστο ποσοστό, εφόσον τα σύμβολα δεν δίνουν ψωμί, λύσεις και προοπτική. Σε κάποιον μικρό βαθμό έχουν σημασία, αλλά δεν διαθέτουν απάντηση στα πολύπλοκα, οδυνηρά, καθημερινά, ανελέητα, ξερά οικονομικά προβλήματα. Ποιος Ρωμαίος το έλεγε: Ξέρω πως οι λέξεις δεν παρηγορούν όποιον έχει πεινασμένη κοιλιά. Και αν τον παρηγορήσουν σήμερα, αύριο τι θα γίνει, αφού τα σύμβολα, με ή χωρίς γλουτένη, δεν είναι φαγώσιμα; (Διότι πλέον υπάρχει και το κρίσιμο ερώτημα της γλουτένης.)

Ο δονκιχωτισμός είναι ήπιος χαρακτηρισμός για κάποιον που πολεμάει ανεμόμυλους στην εποχή των αιολικών πάρκων. Κι όπως έλεγε και ο ισπανός ποιητής: Το ότι κάποτε ενδεχομένως είχες δίκιο, αυτό δεν σημαίνει πως συνεχίζεις να έχεις. Αλλάξαν οι καιροί. Εφυγαν τα κουκιά, φύγανε και οι ψύλλοι. Αν όμως κάποιος θέλει να ερμηνεύει λόγω ιδεολογικής ξυλόβιδας τη σημερινή πραγματικότητα με σκουριασμένα εργαλεία του 1920, μεσσιανισμό, εχθροπάθεια, προκατάληψη και ταξική υστερία, τότε πώς θα κυβερνήσει; Τι θα κυβερνήσει; Ποιον θα κυβερνήσει; Και σε ποιον κόσμο; Σε κάποιο Επέκεινα; Σε κάποιο φαντασιακό Αντιπέραν;

Τότε θα ρθούνε γρήγορα και απανωτά οι καρπαζιές της πραγματικότητας με το ατσάλινο γάντι, και σύντομα ο κύριος θα δηλώσει: «Είχα αυταπάτες». Σωστά. Αλλά μήπως τώρα συνεχίζετε να έχετε πολύ περισσότερες - και, μια και κάποιοι επικαλούνται δήθεν και τον Διαφωτισμό: να θυμίσουμε πως ο Διαφωτισμός επαγγέλλεται την επαλήθευση διά του πειράματος στο πραγματικό πεδίο, κι όχι την πίστη πως αν αφήσεις ένα ποτήρι και πέσει δέκα φορές, την ενδέκατη δεν θα πέσει λόγω ιδεολογίας, διότι είναι ένα αριστερό ποτήρι.

Τι χρειάζεται λοιπόν να διαθέτει κάποιος για να μπορέσει να κυβερνήσει; Τα γράφει ο Πλάτωνας δέκα φορές, αλλά τώρα υπάρχουν κι επιπλέον προϋποθέσεις: κατ' αρχήν η βαθιά μελέτη όλης της αρχαίας, βυζαντινής και ευρωπαϊκής γραμματείας. Γνώση τού σε ποια ιστορική χώρα ανήκεις, δηλαδή ενδελεχής κατοχή της Ιστορίας, και το όλο πολυδιάστατο αμάλγαμα που συνθέτει την έννοια Ελληνισμός διαχρονικά. Ελληνισμός, όχι Ελλαδισμός. Να έχεις απόλυτη αίσθηση των εξωτερικών συσχετισμών. Να είσαι σε διαρκή μάθηση, διά βίου εγρήγορση και συνεχή πρόσληψη και επεξεργασία. Να έχεις και τυπικά προσόντα: πάρα πολύ καλές σπουδές. Η μπακαλική τελείωσε. Να έχεις όραμα συμβατό με την περίπλοκη σημερινή και αυριανή πραγματικότητα. Πατριωτισμό, αρχηγικό τάλαντο, όχι καλαμπόρτζου, ημιμαθούς τακτικιστή, αλλά χαρισματικού οραματιστή - ένα υπόδειγμα είναι ο Ελευθέριος Βενιζέλος, παρά τα εξ αποτελέσματος τραγικά λάθη του στη Μικρασία. Το να μιλάς καλά ξένες γλώσσες είναι σημαντικό, διότι κάθε γλώσσα δεν είναι μόνο εργαλείο συνεννόησης αλλά ένας διαφορετικός τρόπος δομής σκέψης και θέασης του κόσμου. Μιλώντας καλά ξένες γλώσσες κατανοείς βαθύτερα τον μηχανισμό συλλογισμού των άλλων, συμμάχων ή αντιπάλων. Ο Πλάτων λέει ότι χρειάζεται επίσης: ανδρεία και σύνεση.

Αν λείπουν μερικά βασικά απ' αυτά, είσαι αμαρινάριστος, δεν πας πουθενά, είσαι διά βίου ανέτοιμος ή αλλιώς: της γάτας ο περίπατος μέχρι τον αχυρώνα.