Από την "Κυριακάτικη ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ του Τύπου"
(τετρασέλιδη συνέντευξη)
«ΜΕΤΑΝΙΩΝΩ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΗΓΑ ΝΩΡΙΤΕΡΑ ΣΤΟ ΚΚΕ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΜΑΘΑ ΒΙΟΛΟΝΤΣΕΛΟ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΩ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΜΟΥ»
Η Λιάνα Κανέλλη, που μικρή ονειρευόταν να... γίνει «Νόμπελ Μποέμ», μιλάει για δημοσιογραφία, νομική και τη «σκάλα που οδηγεί στον ουρανό». Εξηγεί τι σημαίνει εκφασισμός στην καθημερινότητα και αναρωτιέται τι θα πει η «Μπίμπι» στον «Μανού» για το δράμα των συντάξεων
Από τη
ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ
Φωτογραφίες: ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΙΣΑΤΖΕΚΙΑΝ
Δεν είναι μαγκιά να ψαρεύεις με δυναμίτη. Πάρε το ρίσκο να ψαρέψεις ως ψαράς, με το παραγάδι σου. Οταν η Λιάνα Κανέλλη μιλά, οι λέξεις «χορεύουν», συχνά με θόρυβο και άλλοτε απλώς ρυθμικά. Η πολιτικός και δημοσιογράφος, αλλά πάνω απ' όλα «μητέρα τηs καρδίας και όχι της κοιλίας» -όπως συστήνεται-, μίλησε στην «Κυριακάτικη ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» για σύγχρονες υποκρισίες, αντιφάσεις, φασιστικές πρακτικές, σχέσεις νομικές και συναισθηματικές. Φοβάται το κοίμισμα της συνείδησης, μισεί την παραπλάνηση, την απωθεί το δήθεν, το οποίο ταυτίζει με τον Αλέξη Τσίπρα. Θα ήθελε να είχε πάρει συνέντευξη από τον Νέλσον Μαντέλα, μετανιώνει που δεν πήγε νωρίτερα στο KKE, αλλά νιώθει ευτυχισμένη που κατάφερε να «συγκεράσει τα "πρέπει" με τα "θέλω" της». Από τα εννέα της χρόνια, τότε που ονειρευόταν να γίνει «Νόμπελ Μποέμ», νομίζοντας πως είναι ένα επάγγελμα όπου κάποιος γράφει ποιήματα και πίνεικόκκινο κρασί! Η βουλευτής του ΚΚΕ, πάντα πληθωρική τόσο στη λεκτική όσο και στην εξωλεκτική τηs έκφραση, υποστηρίζει πως η «ελληνική κοινωνία είναι πολύ πιo έτοιμη και ώριμη από την πολιτεία της», ενώ δηλώνει αιρετική «αν υπάρχει Ορθοδοξία που ευλογεί Μιχαλολιάκους».
■ Σε ποιον θα λέγατε «Ψηλά τα χέρια»;
Ολοι τα έχουν κατεβασμένα!
■ Δεν υπάρχει κανείς από τον οποίο θα θέλατε να πάρετε συνέντευξη;
Θα ήθελα να είχα κάνει συνέντευξη στον Νέλσον Μαντέλα, πώς άντεξε τόσα χρόνια στη φυλακή και βγήκε... Μαντίμπα (σ.σ: ηγέτης). Εχω εντοπίσει μερικούς νέους ανθρώπους που αξίζουν τον κόπο. Θα έκανα συνέντευξη στην Ελένη Αντωνιάδου, την κοπέλα που έφυγε από τη Λαμία και πήγε στη NASA. Είναι ωραίο κατόρθωμα.
■ Σπουδάσατε Νομική, γίνατε δημοσιογράφος, καταλήξατε πολιτικός και καταπιάνεστε και με τις Τέχνες. Τι σημαίνει το καθένα από αυτά για εσάς;Κάποτε είχα πει πως θέλω τη Δημοσιογραφία για επίθεση, τη Νομική για άμυνα και την Τέχνη για καταφύγιο. ΑλλαΕα όμως την ιεράρχηση. Τώραλέω πως η Νομική είναι για επίθεση, η Δημοσιογραφία για άμυνα και η Τέχνη πάντα για καταφύγιο.
■ Ποια μορφή Τέχνης σάς εκφράζει περισσότερο;Η ποίηση, γράφω στίχους, αλλά ακόμα ζωγραφίζω, ασχολούμαι και με το ξύλο, φτιάχνω μικροέπιπλα.
■ Τι θέλατε να γίνετε όταν ήσασταν παιδί;
Οταν ήμουν εννέα χρονών, νόμιζα πως θα γίνω«Νόμπελ Μποέμ». Θεωρούσα πως είναι επάγγελμα, μια δουλειά όπου γράφεις ποιήματα και πίνεις κόκκινο κρασί. Δεν πίστευα πως είναι βραβείο. Η δασκάλα μου έλεγε: «Η Λιάνα θέλει προσοχή γιατί καίει το κερί και από τις δυο πλευρές». Το έκαψα το κερί και από τις δυο πλευρές, αλλά κατάφερα και συγκέρασα τα «πρέπει» με τα «θέλω» μου.
■ Σε ποια θέση -του συνεντευξιαζόμενου ή του δημοσιογράφου- αισθάνεστε καλύτερα;
Το ίδιο άνετα νιώθω και σης δύο θέσεις. Εχω συνηθίσει 45 χρόνια τώρα να είμαι και από εδώ και από εκεί. Και νομίζω πωs γι' αυτό πέτυχα και στη μία και στην άλλη. Αν δεν είσαι στον ίδιο ακριβώς άξονα με τον συνομιλητή σου, ή έχεις καβαλήσει καλάμι ή έχεις υποτιμήσει τον άλλον ή έχεις υποτιμήσει τον εαυτό σου. Η συνέντευξη δεν είναι ανάκριση. Είναι επικοινωνία, πληροφορίες που βγάζεις όταν ο άλλος θέλει ή τον κάνεις να θέλει. Υπάρχει η ψευδαίσθηση πως οι δημοσιογράφοι για να πετύχουν πρέπει να αναγκάσουν τον άλλον να πει πράγματα που δεν έχει ξαναπεί. Η γοητεία είναι να ξέρεις ποιος είναι ο άλλος.
■ Για εσάς ποια ήταν η μεγαλύτερη γοητεία σε μια ανάλογη διαδικασία;
Να καταλάβω με ποιον έχω να κάνω. Αν είναι αυτό που φαινόταν. Ολη μου η προσπάθεια ήταν να γίνω μοχλός να ταυτιστεί το είναι με το φαίνεσθαι του συνεντευξιαζόμενου. Να φαίνεται το είναι του και να είναι το φαίνεσθαι του. Και, πίστεψε με, είναι δύσκολο. Είναι σαν την ισορροπία του ακροβάτη.
■ Αρα, με έναν τρόπο είναι... ντιβάνι:
Δεν διαφωνώ, αλλά ο δημοσιογράφος δεν είναι ψυχίατρος, ούτε ανακριτής. Υποκειμενικά με ενδιέφερε πάντοτε να βγάζω τον καλό εαυτό των ανθρώπων. Α! «Ψηλά τα χέρια» θα έλεγα στην Μπριζίτ του Μακρόν, για να τη ρωτήσω για τις συντάξεις στη Γαλλία. Ο Μικρόν σχεδιάζει να επιμηκύνει τον χρόνο συνταξιοδότησης στα 67. Η Μπριζίτ πλησιάζει τα 65. Θα ρώταγα: Θα ανοίξουν μια συζήτηση πώς ο Μακρόν είναι με γυναίκα σε αυτή την ηλικία; Θα τον επηρεάσει άραγε;
■ Στην Ελλάδα συζητάμε όμως περισσότερο για τη διαφορά ηλικίας του Μακρόν και της Μπριζίτ. Τι δείχνει αυτό;
Θεωρώ πως είναι μια επιλογή που μας φαντάζει παράξενη γιατί είναι εκτός κλισέ. Πριν από χρόνια εξτραβαγκάνς ήταν η μονογονεϊκή οικογένεια. Εχουμε βυνηθίσει τον 70άρη με την 35άρα. Και ξαφνικά έχουμε την 65άρα με τον 40άρη. Η σχέση του Μανού με την Μπιμπί δεν με αφορά. Αν αυτοί είναι ισορροπημένοι στη ζωή τους, εμένα τι με αφορά; Ακούω χιλιάδες ανθρώπους να λένε «ας κάνει ο καθένας ό,τι θέλει», αλλά μόλις κάποιος κάνει ό,τι θέλει αρχίζουμε να παρατηρούμε πόσο διαφορετικό είναι αυτό που θέλουμε εμείς. Βλέπω την ποιότητα ενός αυτοσαρκασμού. Η κυρία έχει πλήρη συναίσθηση. Δήλωσε κάπου: «As βγει τώρα πρόεδρος, γιατί το '22 δεν θα βλέπομαι».
■ Στη Γαλλία δεν αποτελεί, ωστόσο, σκάνδαλο.
Αυτά τα λύνουν n τάξη και το χρήμα. Είχαν και δύο μια άνετη ζωή και κανείς δεν αναρωτήθηκε ποιο ήταν το αντάλλαγμα. Αν ο Μακρόν ήταν φτωχό εργατόπαιδο και η Μπριζίτ πάμπλουτη, θα τον λέγατε ζιγκολό. Η Γαλλία έχει παράδοση, έχει Κουασιμόδο, Παναγία των Παρισίων, Δον Ζουάν, όπως έχει και σοβινισμό. Ο Μακρόν είπε κάτι που αν το έλεγε εδώ θα ήταν όλοι στα κάγκελα και θα τον έλεγαν κυνικό. Είπε... δεν θέλω να κάνω παιδιά, έχω! Τα παιδιά της είναι και παιδιά μου. Αυτό το ζευγάρι έχει θέαμα και πετιέται στον λαό όταν δεν υπάρχει άρτος. Συζητάμε όλα αυτά για να μη συζητήσουμε το πρόγραμμα του Μακρόν, για να μη συζητήσουμε πώς αυτή τη στιγμή η επιλογή στη Γαλλία είναι μεταξύ δύο Δεξιών: μια Δεξιάς ναζι-στοφασίζουσας και μιας φιλελεύθερης αξιοπρεπούς Δεξιάς. Ενα χαρακτηριστικό του φασισμού είναι η παραπλάνηση.
■ Είμαστε μια κοινωνία εκφασισμένη;
Είμαστε μια κοινωνία εκφασιζόμενη με τρομακτικές ταχύτητες. Μια κοινωνία μπορεί να είναι εκφασισμένη χωρίς να το έχει πάρει πρέφα!
■ Πόσο έτοιμη είναι η ελληνική κοινωνία για νέες προοδευτικές κοινωνικές πολιτικές;
Η ελληνική κοινωνία είναι πολύ πιο έτοιμη και ώριμη από την πολιτεία της. Εχετε ρίξει το βάρος να παρακολουθείτε το σύμφωνο συμβίωσης και δεν βλέπετε τα προγαμιαία συμφωνητικά για περιουσιακά. Οι άνθρωποι καθορίζουν, πριν ζήσουν τον έρωτα τους, ποιος θα πάρει το πλυντήριο και ποιος τη φρυγανιέρα. Αν ξαναγυρίσουμε τις ανθρώπινες σχέσεις σε πιο ρομαντικές, ουτοπικές μορφές, ίσως ξαναβρούμε και τη νομοθετική ψυχή μας. Και οι μέχρι σήμερα νομοθετικές παρεμβάσεις είναι απομίμηση ευρωπαϊκών και αμερικάνικων πρακτικών που σύντομα θα αποδειχθεί πως θα περιπλέξουν και δεν θα ανταποκριθούν στις απαιτήσεις μιας κοινωνίας που είναι ίσως πιο προοδευτική και πιο καλόκαρδη απ' όσο φαίνεται! Θα πρέπει να ανοίξουν οι υιοθεσίες άμεσα και κατηγορηματικά. Θα πρέπει να ξεκολλήσουμε από τον πολιτισμό του αίματος και να πάμε στον πολιτισμό του πνεύματος. Οσο είμαστε κολλημένοι στον πολιτισμό του αίματος θα αναπαράγουμε φασιστικές πρακτικές.
■ Τι φταίει για τον εκφασισμό;
Η εκπαίδευση, το πολιτικό σύστημα και η ομορφιά του τόπου.
■ Για ποιον λόγο η ομορφιά του τόπου;
Γιατί μπορεί να είναι ένα εξαιρετικό καταφύγιο απελπισμένων.
■ Αρα, κατάρα η ομορφιά;
Μπορεί το καταφύγιο που σε σώζει να είναι κατάρα; Δεν συντελεί αυτό στον φασισμό.
■ Τι φοβάται ένας φασίστας;
Πρώτα απ' όλα.τον εαυτό του και την ανθρώπινη φύση του. Ο φασίστας δεν μπορεί να κρυφτεί είτε βγάλει γραβάτες, είτε του αρέσουν οι Τέχνες, είτε ακούει Μπετόβεν όπως οι ναζί. Είδες καμία μουσική να εξημερώνει τους ναζί; Η μουσική έκανε πιο διασκεδαστικό τον... φούρνο.
■ Στην περίπτωση του Κασιδιάρη;
Αρνούμαι να ψυχαναλύσω τον Κασιδιάρη. Αντέδρασε όπως όλοι οι δειλοί.
■ Τελικά, τι είναι ο φασισμός;
Εργαλείο του καπιταλισμού.
■ Δεν είναι φόβος του διαφορετικού;
Αυτή είναι η γοητεία για τους αστούς. Σας αρέσει να το πιστεύετε αυτό. Ο φασισμός φτιάχτηκε για να αντιμετωπίσει τον φασισμό.
■ Ποια είναι η σχέση του Μαρξ με τον Χριστόδουλο;
Καμία!
■ Αναφέρομαι στη σχέση κομμουνισμού και θρησκείας...
Η θρησκεία είναι για συνειδητούς ανθρώπους. Είναι διαφορετικό πράγμα από την πίστη. Είναι σύστημα, η πίστη είναι άποψη. Αυτοί που με έχουν κουράσει είναι οι ορθόδοξοι χριστιανοί που ευλογούν Μιχαλολιάκους! Αν υπάρχει αυτού του είδους η Ορθοδοξία, χάρισμα τουs, εγώ είμαι αιρετική.
■ Σε τι πιστεύετε;
Πιστεύω στην αγαπητική διαδικασία στην τέχνη τού αγαπάν, που έχει προϋπόθεση την ελευθερία, το κάνεις αυτοβούλως! Δεν το κάνεις επειδή κάποιοs σε τρομάζει με την τιμωρία.
■ Δεν πέφτετε σε αντιφάσεις;
Σίγουρα έχω αντιφάσεις, τις οποίες διαλεκτικώς επεξεργάζομαι. Κι άρα δεν χρειάζομαι χάπια, ούτε κοιμιστικά τηs συνείδησης.
■ Ποια είναι η μεγαλύτερη σας αντίφαση;
Είμαι πάρα πολύ ήρεμος άνθρωπος και βιάζομαι!
■ Τι φοβάστε;
Τα φαινόμενα που απατούν! Είναι ο εφιάλτης μου. Είναι ο λόγος που δεν πίνω, που δεν πιστεύω στην ψυχεδέλεια, στα πράγματα που σε βγάζουν από τη συνείδηση. Φοβάμαι το κοίμισμα της συνείδησης. Σιχαίνομαι την παραπλάνηση.
■ Ναι, αλλά ζούμε στην εποχή της παραπλάνησης, της μετα-αλήθειας....
Είναι εφιάλτης να σε βρίσκει αυτό στα 63 σου. Από τη δεκαετία του '80 το φώναζα για τη λειτουργία του Διαδικτύου. Μπαίνεις και φυλακίζεσαι σε έναν χώρο ελευθερίας όπως στο Facebook. Αν μπεις σε ένα κλουβί αυταπατών, όπωs είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μαθαίνεις να εκτοξεύεσαι πρos τα έξω και δεν εισπράττεις τίποτα ‘pos τα μέσα.
Η «πραγματικότητα»
■ Το Διαδίκτυο, όμως, δεν είναι εκείνο που αφανίζει αποστάσεις και διευκολύνει την ενημέρωση;
Ο,τι συμβαίνει με το μαχαίρι και το χέρι συμβαίνει και με το Διαδίκτυο. Δεν φταίει το μαχαίρι. Φταίει πάντα το χέρι. Το μαχαίρι μπορείς να το χρησιμοποιήσεις για να επιβιώσεις, για να σκαλίσεις αγάλματα, για να γράψεις σε σκληρή επιφάνεια, για να κόψεις ψωμί, αλλά και για να σκοτώσεις, να αυτοκτονήσεις, να βλάψεις, να καταστρεψεις. Φαντάστηκε πριν από χρόνια κανείς ότι το Διαδίκτυο θα γινόταν ο παράδεισος των παιδεραστών; Το Διαδίκτυο είναι οι άνθρωποι που το χρησιμοποιούν. Το πρόβλημα είναι πωs δεν είναι παράλληλη αυτή η κοινωνία. Το μεγαλύτερο λάθος ήταν που βαφτίστηκε «virtual reality». Δεν είναι τεχνητή πραγματικότητα. Είναι η πραγματικότητα του 21ου αιώνα.
■ Τι σας απωθεί στους ανθρώπους;
Το δήθεν, το ντεμέκ. Στον Τσίπρα αυτό που ενόχλησε είναι ότι πήρε μια μαύρη γυναίκα για να δείξει πωs είναι αντιρατσιστής και την πήγε στο Προεδρικό Μέγαρο με δανεική Louis Vuitton. Και μετά τη γύρισε εκεί που ήταν. Αμερικανιά αισθητικά. Είναι υποκρισία να πει... δεν φοράω γραβάτα γιατί ανήκω στην εργατική τάξη.
■ Υπάρχουν, ωστόσο, απαραίτητοι συμβολισμοί....
Δεν μπορεί να παίζει συνέχεια με συμβολισμούς. Με συμβολισμούς παίζουν συνεχώς οι άνθρωποι κενοί περιεχομένου και μάγοι των πρωτόγονων φυλών για να το παίζουν εξουσία στο μεταφυσικό που δεν έχει αποδείξεις. Αυτό σιχαίνομαι, το να το παίζει κάποιος μάγος της φυλής.
■ Πώς εξηγείτε την απήχηση του Σώρρα, ενός... μεσσία του ακροδεξιού μεταφυσικού;Από μια μακρόχρονη βαθιά τεμπελιά του νου. Οι Ελληνες χάσαμε αυτό που προσφέραμε στον κόσμο: τη διαλεκτική προσέγγιση της γνώσης. Είναι εύκολη λύση ο Σώρρας, σε βγάζει από τα βάσανα. Αν πας στο γήπεδο και ακούσεις τα συνθήματα, θα κατάλαβε« γιατί έχει απήχηση ο Σώρρας.
■ Εσείς γιατί πηγαίνετε στο γήπεδο;Για τη φανέλα! Η φανέλα είναι η μόνη ψευδαίσθηση που επιτρέπω στον εαυτό μου. Την ώρα του γκολ δεν σκέφτομαι ποιος είναι ιδιοκτήτης της ΠΑΕ. Ο κόσμος στο γήπεδο βρίσκεται με το θυμικό του χειλο και ικανοποιείται με το γκολ. Αυτός που ικανοποιείται με το γκολ δεν παίρνει εύκολα όπλο, γι' αυτό και πρέπει να τον χουλιγκανίσουμε σε τέτοιον βαθμό ώστε να πάρει κι όπλο!
■ Τι είναι τελικά ο Τσίπρας;
Με δικαίωσε η δήλωση που είχα κάνει: trendy επιλογή σε emo κόμμα. Δήλωσε «είχα αυταπάτες» και πουλά την αυταπάτη ως σωτηρία. Η αιδώς είναι συστατικό του τρόπου σκέπτεσθαι των ιδεατών Ελλήνων. Δεν υπάρχει αιδώς για τον Τσίπρα. ^
■ Ποια είναι η μεγαλύτερη υποκρισία του καιρού μας;
Η μεγάλη υποκρισία του καιρού είναι η έννοια ΜΚΟ. Ολες σχετίζονται με παιχνίδια κυβερνήσεων! Θεωρώ τραγική υποκρισία το «υιοθετήστε ένα παιδί»!
■ Πώς είστε στις σχέσεις σας με τους άλλους;
Προσδιορίζομαι ως ένας ελεύθερος άνθρωπος, ένας απόλυτα« ελεύθερος άνθρωπος. Ξέρε« κάτι, το «πουλάω τρέλα» δεν είναι ελευθερία.
■ Ποια είναι η σχέση με τον γιο σας;
Είμαι μητέρα της καρδίας, όχι της κοιλίας. Οι σχέσεις μας είναι καταπληκτικές. Η σχέση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ μας είναι τόσο ωραία, που ποτέ δεν φανταζόμουν ποτέ σε αυτή τη ζωή πως θα αποκτούσα συνομιλητή για όλα με ένα παιδί της ηλικίας του, παρόλο που η σχέση μεταξύ παιδιού και γονιού εξ ορισμού δεν είναι φιλική,.
■ Δεν μπορώ να μη σας ρωτήσω πόσο συμβατή είναι η Εκάλη και το ΚΚΕ...
Αν είχε πολεοδομική μοοφή η πολιτική, δεν θα υπήρχε φασίστας στο Πέραμα!
■ Τελικά, το ΚΚΕ μπορεί να κυβερνήσει, δεδομένου πως μοιάζει να είναι μέσα στην άρνηση;Απολύτως. Μπορεί. Αλλά για να κυβερνήσει το ΚΚΕ πρέπει να κυβερνήσεις εσύ την τύχη σου. Για να κυβερνήσει πρέπει να έχει τα μέσα παραγωγής στα χέρια σου. Οσο δεν τα έχεις δεν καθορίζεις τίποτα.
«Αυτό είναι ουτοπία;»
■ Πώς μπορεί να πραγματωθεί αυτό; Δεν είναι ουτοπία ο κομμουνισμός;
Ανεβαίνει με μια σκάλα στον ουρανό, γλιστράς και πέφτεις, θα καταργήσεις τη σκάλα για τον ουρανό; Ετσι είναι το ΚΚΕ. Κι αν αυτό είναι ουτοπία, είμαι υπερήφανη να την υπηρετώ. Το ότι η σοσιαλδημοκρατία έκανε τον σοσιαλισμό σαν τα μούτρα της δεν καταργεί τον σοσιαλισμό. Το ΚΚΕ μπορεί να κυβερνήσει μέσα σε μια Ευρώπη που δεν θα είναι αυτή, όχι των πολυεθνικών.
■ Ποια είναι λοιπόν η σωτήρια:
Να πάρεις την τύχη σου στα χέρια σου. Οσο την αφήνει αλλού, θα σου βγαίνει Τσίπρας.
■ Μέσα ή έξω από το ευρώ;
Να φύγεις από το νόμισμα; Το νόμισμα είναι περιτύλιγμα. Αν βγεις αυτή τη στιγμή από το ευρώ χωρίς να αλλάζει τίποτα στην πολιτική κατάσταση, μόνο προβλήματα θα έχεις -και μάλιστα τεχνικά.
■ Ποια είναι ιδανική κοινωνία;
Αυτή που έχει ο καθένας μέσα στο μυαλό του και πρέπει να τη συνθέσει μαζί με άλλους.
■ Από αυτές που υπήρξαν;Δεν υπάρχει ιδεατή κοινωνία.
■ Δεν έχετε κάποια κοινωνία ως πρότυπο;
Ναι, υπάρχει, αλλά με χρονική σύμβαση. Η ρωσική κοινωνία του 1937! Υπάρχει από ακαδημία επιστημών μέχρι σχολείο στην τελευταία άκρη της Σιβηρίας. Πρέπει να είναι εκτός εμπορίου το ότι πονάει η κοιλιά σου ή το να μάθεις γράμματα!
■ Εκτος από ακαδημίες είχαν και γκουλάγκ...
Τα γκουλάγκ ήταν αντίσταση στην αντεπανάσταση, ενδεχομένως με λάθος εφαρμογή.
■ Εγινε ο κόσμος καλύτερος με τον κομμουνισμό;
Ναι. Το ότι πισωγύρισε είναι σαν να πέφτεις από τη σκάλα.
■ Υπάρχει πάντα ένα τυφλό σημείο στη ανάγνωση της Ιστορίας. Ποιο ήταν το τυφλό σημείο των Ρώσων;
Νομίζω ότι δεν είδαν πως ο εχθρός βρίσκεται πάντα εντός.
■ Αναφέρομαι περισσότερο στη μη παραδοχή μιας ευθύνης, για παράδειγμα την οπτική τους πάνω στα γκουλάγκ. Δεν έγιναν εγκλήματα που δεν είδαν για χρόνια ή δεν έχουν αναγνωρίσει ποτέ;
Αν το ήξερα αυτό. Δεν πιστεύω στη σύγκριση «τι Χίτλερ, τι Στάλιν»! Πήρε τανκς ο κομμουνισμός; Επιτέθηκε σε κανέναν; Πώς αναφέρονται σε όλα ως ολοκληρωτισμό; Η μετατροπή του κομμουνισμού σε ολοκληρωτισμό είναι για να εξωραϊστεί ο φασισμός.
■ Πάμε πιο προσωπικά. Ποιο είναι το δικό σας τυφλό σημείο;
Μιλάμε πολύ για τυφλά σημεία και θα στουκάρουμε σε κανέναν τοίχο. Κοιμάμαι, ξυπνάω και ζητάω από τον Θεό ένα πράγμα: Να μου κρατήσει τα μάτια μου ανοιχτά και τα αφτιά μου καθαρά! Εύχομαι να μην τυφλωθώ!
■ Για τι μετανιώνετε;
Για όσα δεν έκανα. Γιατί δεν πήγα στο ΚΚΕ νωρίτερα. Γιατί δεν παίζω βιολοντσέλο, γιατί δεν έχω εκδώσει το μυθιστόρημα μου που το σέρνω χρόνια.
■ Για τι γράφετε;
Ο τίτλος του βιβλίου μου είναι η «Ορθογραφία των τύψεων».
■ Εχετε κάποιον ήρωα;
Λατρεύω τον Αδόλφο, ναι τον Αδόλφο, τον Ισπανό πιλότο που βομβάρδιζε το Κόσοβο. Κατέβηκε, κατέρρευσε και εγκατέλειψε την αεροπορία γιατί καταλάβαινε πού πήγαιναν οι βόμβες, κι ας έπαιρνε, όπως όλοι, το χάπι της λήθης.
■ Ποια ιστορική προσωπικότητα απεχθάνεστε;
Σιχαίνομαι οτιδήποτε συμβολίζει την ιαπωνική κατοχή. Υπάρχει κάποιος άνθρωπος τον οποίο μισώ όσο τίποτα άλλο, αυτόν που διέταξε τη ρίψη της βόμβας σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι.
■ Η Νομική πώς προέκυψε;
Ηταν n μόνη σχολή που μου άφηνε περιθώριο να πηγαίνω και να μην πηγαίνω. Εβρισκα μεγάλη ποιητική στη λογική. Και η δημοσιογραφία ως ανάγκη ήταν η μοναδική δουλειά που μπορούσα να βρω.
Οι έντεκα μετακομίσεις
■ Πριν από την Εκάλη που ζούσατε;
Εχω κάνει έντεκα μετακομίσεις σε δέκα χρόνια. Υπάρχει μια μετακόμιση που με τσάκισε και είναι δείγμα της αγάπης που έχει η ελληνική πολιτεία στον αθλητισμό. Επρεπε να αφήσω ένα σπίτι στη Λάμψα στο Γηροκομείο σε πέντε μέρες, γιατί ο ιδιοκτήτης το πουλούσε. Ενας ολυμπιονίκης που εργαζόταν ως μεταφορέας έπαιρνε τις πολυθρόνες στην πλάτη για να ζήσει. Επαθα σοκ. Ισως ένας λόγος για τον οποίο αγόρασα σπίτι ήταν κι αυτό. Και μετά ήρθε η Ολυμπιάδα στη χώρα.
■ Να σας πάω ακόμα πιο πίσω...
Μένω από τα 26 μόνη. Αλλά αναγκαζόμουν να γυρίσω πίσω για να περιμαζέψω τη μάνα μου, τον πατέρα μου.
■ Αρα γίνατε γονιός των γονιών σας...
Ναι. Μεγάλωσα ανιόντες. Οι γονείς μου χώρισαν όταν ήμουν 17 χρονών, όταν τελείωνα το σχολείο. Είναι και οι δύο εξώφυλλο στη «Νέμεση». Και οι δύο είναι συνδυασμένοι με το περιοδικό. Η μητέρα μου έμαθε ότι είχε καρκίνο τη μέρα που έβγαλα το περιοδικό. Και ο πατέρας μου πέθανε.
■ Να υποθέσω πως η «Νέμεσις» είναι το αγαπημένο σας δημοσιογραφικό παιδί;
Είναι! Εζησε όσο της έπρεπε. Αποσύρθηκε χωρίς να ξεφτιλιστεί.
■ Πότε πρέπει να φύγει κάποιος από μια δουλειά;
Μόλις αλλάξει ο τόνος πρέπει να φύγεις: Οταν η δουλειά γίνει δουλεία.
■ Αυτό ισχύει γενικά; Πότε πρέπει να αποσύρεται κάποιος;Από τη ζωή ποτέ!
(τετρασέλιδη συνέντευξη)
 |
| "Κυριακάτικη ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ του Τύπου", 07/05/17 |
Η Λιάνα Κανέλλη, που μικρή ονειρευόταν να... γίνει «Νόμπελ Μποέμ», μιλάει για δημοσιογραφία, νομική και τη «σκάλα που οδηγεί στον ουρανό». Εξηγεί τι σημαίνει εκφασισμός στην καθημερινότητα και αναρωτιέται τι θα πει η «Μπίμπι» στον «Μανού» για το δράμα των συντάξεων
Από τη
ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ
Φωτογραφίες: ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΙΣΑΤΖΕΚΙΑΝ
Δεν είναι μαγκιά να ψαρεύεις με δυναμίτη. Πάρε το ρίσκο να ψαρέψεις ως ψαράς, με το παραγάδι σου. Οταν η Λιάνα Κανέλλη μιλά, οι λέξεις «χορεύουν», συχνά με θόρυβο και άλλοτε απλώς ρυθμικά. Η πολιτικός και δημοσιογράφος, αλλά πάνω απ' όλα «μητέρα τηs καρδίας και όχι της κοιλίας» -όπως συστήνεται-, μίλησε στην «Κυριακάτικη ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» για σύγχρονες υποκρισίες, αντιφάσεις, φασιστικές πρακτικές, σχέσεις νομικές και συναισθηματικές. Φοβάται το κοίμισμα της συνείδησης, μισεί την παραπλάνηση, την απωθεί το δήθεν, το οποίο ταυτίζει με τον Αλέξη Τσίπρα. Θα ήθελε να είχε πάρει συνέντευξη από τον Νέλσον Μαντέλα, μετανιώνει που δεν πήγε νωρίτερα στο KKE, αλλά νιώθει ευτυχισμένη που κατάφερε να «συγκεράσει τα "πρέπει" με τα "θέλω" της». Από τα εννέα της χρόνια, τότε που ονειρευόταν να γίνει «Νόμπελ Μποέμ», νομίζοντας πως είναι ένα επάγγελμα όπου κάποιος γράφει ποιήματα και πίνεικόκκινο κρασί! Η βουλευτής του ΚΚΕ, πάντα πληθωρική τόσο στη λεκτική όσο και στην εξωλεκτική τηs έκφραση, υποστηρίζει πως η «ελληνική κοινωνία είναι πολύ πιo έτοιμη και ώριμη από την πολιτεία της», ενώ δηλώνει αιρετική «αν υπάρχει Ορθοδοξία που ευλογεί Μιχαλολιάκους».
■ Σε ποιον θα λέγατε «Ψηλά τα χέρια»;
Ολοι τα έχουν κατεβασμένα!
■ Δεν υπάρχει κανείς από τον οποίο θα θέλατε να πάρετε συνέντευξη;
Θα ήθελα να είχα κάνει συνέντευξη στον Νέλσον Μαντέλα, πώς άντεξε τόσα χρόνια στη φυλακή και βγήκε... Μαντίμπα (σ.σ: ηγέτης). Εχω εντοπίσει μερικούς νέους ανθρώπους που αξίζουν τον κόπο. Θα έκανα συνέντευξη στην Ελένη Αντωνιάδου, την κοπέλα που έφυγε από τη Λαμία και πήγε στη NASA. Είναι ωραίο κατόρθωμα.
■ Σπουδάσατε Νομική, γίνατε δημοσιογράφος, καταλήξατε πολιτικός και καταπιάνεστε και με τις Τέχνες. Τι σημαίνει το καθένα από αυτά για εσάς;Κάποτε είχα πει πως θέλω τη Δημοσιογραφία για επίθεση, τη Νομική για άμυνα και την Τέχνη για καταφύγιο. ΑλλαΕα όμως την ιεράρχηση. Τώραλέω πως η Νομική είναι για επίθεση, η Δημοσιογραφία για άμυνα και η Τέχνη πάντα για καταφύγιο.
■ Ποια μορφή Τέχνης σάς εκφράζει περισσότερο;Η ποίηση, γράφω στίχους, αλλά ακόμα ζωγραφίζω, ασχολούμαι και με το ξύλο, φτιάχνω μικροέπιπλα.
■ Τι θέλατε να γίνετε όταν ήσασταν παιδί;
Οταν ήμουν εννέα χρονών, νόμιζα πως θα γίνω«Νόμπελ Μποέμ». Θεωρούσα πως είναι επάγγελμα, μια δουλειά όπου γράφεις ποιήματα και πίνεις κόκκινο κρασί. Δεν πίστευα πως είναι βραβείο. Η δασκάλα μου έλεγε: «Η Λιάνα θέλει προσοχή γιατί καίει το κερί και από τις δυο πλευρές». Το έκαψα το κερί και από τις δυο πλευρές, αλλά κατάφερα και συγκέρασα τα «πρέπει» με τα «θέλω» μου.
■ Σε ποια θέση -του συνεντευξιαζόμενου ή του δημοσιογράφου- αισθάνεστε καλύτερα;
Το ίδιο άνετα νιώθω και σης δύο θέσεις. Εχω συνηθίσει 45 χρόνια τώρα να είμαι και από εδώ και από εκεί. Και νομίζω πωs γι' αυτό πέτυχα και στη μία και στην άλλη. Αν δεν είσαι στον ίδιο ακριβώς άξονα με τον συνομιλητή σου, ή έχεις καβαλήσει καλάμι ή έχεις υποτιμήσει τον άλλον ή έχεις υποτιμήσει τον εαυτό σου. Η συνέντευξη δεν είναι ανάκριση. Είναι επικοινωνία, πληροφορίες που βγάζεις όταν ο άλλος θέλει ή τον κάνεις να θέλει. Υπάρχει η ψευδαίσθηση πως οι δημοσιογράφοι για να πετύχουν πρέπει να αναγκάσουν τον άλλον να πει πράγματα που δεν έχει ξαναπεί. Η γοητεία είναι να ξέρεις ποιος είναι ο άλλος.
■ Για εσάς ποια ήταν η μεγαλύτερη γοητεία σε μια ανάλογη διαδικασία;
Να καταλάβω με ποιον έχω να κάνω. Αν είναι αυτό που φαινόταν. Ολη μου η προσπάθεια ήταν να γίνω μοχλός να ταυτιστεί το είναι με το φαίνεσθαι του συνεντευξιαζόμενου. Να φαίνεται το είναι του και να είναι το φαίνεσθαι του. Και, πίστεψε με, είναι δύσκολο. Είναι σαν την ισορροπία του ακροβάτη.
■ Αρα, με έναν τρόπο είναι... ντιβάνι:
Δεν διαφωνώ, αλλά ο δημοσιογράφος δεν είναι ψυχίατρος, ούτε ανακριτής. Υποκειμενικά με ενδιέφερε πάντοτε να βγάζω τον καλό εαυτό των ανθρώπων. Α! «Ψηλά τα χέρια» θα έλεγα στην Μπριζίτ του Μακρόν, για να τη ρωτήσω για τις συντάξεις στη Γαλλία. Ο Μικρόν σχεδιάζει να επιμηκύνει τον χρόνο συνταξιοδότησης στα 67. Η Μπριζίτ πλησιάζει τα 65. Θα ρώταγα: Θα ανοίξουν μια συζήτηση πώς ο Μακρόν είναι με γυναίκα σε αυτή την ηλικία; Θα τον επηρεάσει άραγε;
■ Στην Ελλάδα συζητάμε όμως περισσότερο για τη διαφορά ηλικίας του Μακρόν και της Μπριζίτ. Τι δείχνει αυτό;
Θεωρώ πως είναι μια επιλογή που μας φαντάζει παράξενη γιατί είναι εκτός κλισέ. Πριν από χρόνια εξτραβαγκάνς ήταν η μονογονεϊκή οικογένεια. Εχουμε βυνηθίσει τον 70άρη με την 35άρα. Και ξαφνικά έχουμε την 65άρα με τον 40άρη. Η σχέση του Μανού με την Μπιμπί δεν με αφορά. Αν αυτοί είναι ισορροπημένοι στη ζωή τους, εμένα τι με αφορά; Ακούω χιλιάδες ανθρώπους να λένε «ας κάνει ο καθένας ό,τι θέλει», αλλά μόλις κάποιος κάνει ό,τι θέλει αρχίζουμε να παρατηρούμε πόσο διαφορετικό είναι αυτό που θέλουμε εμείς. Βλέπω την ποιότητα ενός αυτοσαρκασμού. Η κυρία έχει πλήρη συναίσθηση. Δήλωσε κάπου: «As βγει τώρα πρόεδρος, γιατί το '22 δεν θα βλέπομαι».
■ Στη Γαλλία δεν αποτελεί, ωστόσο, σκάνδαλο.
Αυτά τα λύνουν n τάξη και το χρήμα. Είχαν και δύο μια άνετη ζωή και κανείς δεν αναρωτήθηκε ποιο ήταν το αντάλλαγμα. Αν ο Μακρόν ήταν φτωχό εργατόπαιδο και η Μπριζίτ πάμπλουτη, θα τον λέγατε ζιγκολό. Η Γαλλία έχει παράδοση, έχει Κουασιμόδο, Παναγία των Παρισίων, Δον Ζουάν, όπως έχει και σοβινισμό. Ο Μακρόν είπε κάτι που αν το έλεγε εδώ θα ήταν όλοι στα κάγκελα και θα τον έλεγαν κυνικό. Είπε... δεν θέλω να κάνω παιδιά, έχω! Τα παιδιά της είναι και παιδιά μου. Αυτό το ζευγάρι έχει θέαμα και πετιέται στον λαό όταν δεν υπάρχει άρτος. Συζητάμε όλα αυτά για να μη συζητήσουμε το πρόγραμμα του Μακρόν, για να μη συζητήσουμε πώς αυτή τη στιγμή η επιλογή στη Γαλλία είναι μεταξύ δύο Δεξιών: μια Δεξιάς ναζι-στοφασίζουσας και μιας φιλελεύθερης αξιοπρεπούς Δεξιάς. Ενα χαρακτηριστικό του φασισμού είναι η παραπλάνηση.
■ Είμαστε μια κοινωνία εκφασισμένη;
Είμαστε μια κοινωνία εκφασιζόμενη με τρομακτικές ταχύτητες. Μια κοινωνία μπορεί να είναι εκφασισμένη χωρίς να το έχει πάρει πρέφα!
■ Πόσο έτοιμη είναι η ελληνική κοινωνία για νέες προοδευτικές κοινωνικές πολιτικές;
Η ελληνική κοινωνία είναι πολύ πιο έτοιμη και ώριμη από την πολιτεία της. Εχετε ρίξει το βάρος να παρακολουθείτε το σύμφωνο συμβίωσης και δεν βλέπετε τα προγαμιαία συμφωνητικά για περιουσιακά. Οι άνθρωποι καθορίζουν, πριν ζήσουν τον έρωτα τους, ποιος θα πάρει το πλυντήριο και ποιος τη φρυγανιέρα. Αν ξαναγυρίσουμε τις ανθρώπινες σχέσεις σε πιο ρομαντικές, ουτοπικές μορφές, ίσως ξαναβρούμε και τη νομοθετική ψυχή μας. Και οι μέχρι σήμερα νομοθετικές παρεμβάσεις είναι απομίμηση ευρωπαϊκών και αμερικάνικων πρακτικών που σύντομα θα αποδειχθεί πως θα περιπλέξουν και δεν θα ανταποκριθούν στις απαιτήσεις μιας κοινωνίας που είναι ίσως πιο προοδευτική και πιο καλόκαρδη απ' όσο φαίνεται! Θα πρέπει να ανοίξουν οι υιοθεσίες άμεσα και κατηγορηματικά. Θα πρέπει να ξεκολλήσουμε από τον πολιτισμό του αίματος και να πάμε στον πολιτισμό του πνεύματος. Οσο είμαστε κολλημένοι στον πολιτισμό του αίματος θα αναπαράγουμε φασιστικές πρακτικές.
■ Τι φταίει για τον εκφασισμό;
Η εκπαίδευση, το πολιτικό σύστημα και η ομορφιά του τόπου.
■ Για ποιον λόγο η ομορφιά του τόπου;
Γιατί μπορεί να είναι ένα εξαιρετικό καταφύγιο απελπισμένων.
■ Αρα, κατάρα η ομορφιά;
Μπορεί το καταφύγιο που σε σώζει να είναι κατάρα; Δεν συντελεί αυτό στον φασισμό.
■ Τι φοβάται ένας φασίστας;
Πρώτα απ' όλα.τον εαυτό του και την ανθρώπινη φύση του. Ο φασίστας δεν μπορεί να κρυφτεί είτε βγάλει γραβάτες, είτε του αρέσουν οι Τέχνες, είτε ακούει Μπετόβεν όπως οι ναζί. Είδες καμία μουσική να εξημερώνει τους ναζί; Η μουσική έκανε πιο διασκεδαστικό τον... φούρνο.
■ Στην περίπτωση του Κασιδιάρη;
Αρνούμαι να ψυχαναλύσω τον Κασιδιάρη. Αντέδρασε όπως όλοι οι δειλοί.
■ Τελικά, τι είναι ο φασισμός;
Εργαλείο του καπιταλισμού.
■ Δεν είναι φόβος του διαφορετικού;
Αυτή είναι η γοητεία για τους αστούς. Σας αρέσει να το πιστεύετε αυτό. Ο φασισμός φτιάχτηκε για να αντιμετωπίσει τον φασισμό.
■ Ποια είναι η σχέση του Μαρξ με τον Χριστόδουλο;
Καμία!
■ Αναφέρομαι στη σχέση κομμουνισμού και θρησκείας...
Η θρησκεία είναι για συνειδητούς ανθρώπους. Είναι διαφορετικό πράγμα από την πίστη. Είναι σύστημα, η πίστη είναι άποψη. Αυτοί που με έχουν κουράσει είναι οι ορθόδοξοι χριστιανοί που ευλογούν Μιχαλολιάκους! Αν υπάρχει αυτού του είδους η Ορθοδοξία, χάρισμα τουs, εγώ είμαι αιρετική.
■ Σε τι πιστεύετε;
Πιστεύω στην αγαπητική διαδικασία στην τέχνη τού αγαπάν, που έχει προϋπόθεση την ελευθερία, το κάνεις αυτοβούλως! Δεν το κάνεις επειδή κάποιοs σε τρομάζει με την τιμωρία.
■ Δεν πέφτετε σε αντιφάσεις;
Σίγουρα έχω αντιφάσεις, τις οποίες διαλεκτικώς επεξεργάζομαι. Κι άρα δεν χρειάζομαι χάπια, ούτε κοιμιστικά τηs συνείδησης.
■ Ποια είναι η μεγαλύτερη σας αντίφαση;
Είμαι πάρα πολύ ήρεμος άνθρωπος και βιάζομαι!
■ Τι φοβάστε;
Τα φαινόμενα που απατούν! Είναι ο εφιάλτης μου. Είναι ο λόγος που δεν πίνω, που δεν πιστεύω στην ψυχεδέλεια, στα πράγματα που σε βγάζουν από τη συνείδηση. Φοβάμαι το κοίμισμα της συνείδησης. Σιχαίνομαι την παραπλάνηση.
■ Ναι, αλλά ζούμε στην εποχή της παραπλάνησης, της μετα-αλήθειας....
Είναι εφιάλτης να σε βρίσκει αυτό στα 63 σου. Από τη δεκαετία του '80 το φώναζα για τη λειτουργία του Διαδικτύου. Μπαίνεις και φυλακίζεσαι σε έναν χώρο ελευθερίας όπως στο Facebook. Αν μπεις σε ένα κλουβί αυταπατών, όπωs είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μαθαίνεις να εκτοξεύεσαι πρos τα έξω και δεν εισπράττεις τίποτα ‘pos τα μέσα.
Η «πραγματικότητα»
■ Το Διαδίκτυο, όμως, δεν είναι εκείνο που αφανίζει αποστάσεις και διευκολύνει την ενημέρωση;
Ο,τι συμβαίνει με το μαχαίρι και το χέρι συμβαίνει και με το Διαδίκτυο. Δεν φταίει το μαχαίρι. Φταίει πάντα το χέρι. Το μαχαίρι μπορείς να το χρησιμοποιήσεις για να επιβιώσεις, για να σκαλίσεις αγάλματα, για να γράψεις σε σκληρή επιφάνεια, για να κόψεις ψωμί, αλλά και για να σκοτώσεις, να αυτοκτονήσεις, να βλάψεις, να καταστρεψεις. Φαντάστηκε πριν από χρόνια κανείς ότι το Διαδίκτυο θα γινόταν ο παράδεισος των παιδεραστών; Το Διαδίκτυο είναι οι άνθρωποι που το χρησιμοποιούν. Το πρόβλημα είναι πωs δεν είναι παράλληλη αυτή η κοινωνία. Το μεγαλύτερο λάθος ήταν που βαφτίστηκε «virtual reality». Δεν είναι τεχνητή πραγματικότητα. Είναι η πραγματικότητα του 21ου αιώνα.
■ Τι σας απωθεί στους ανθρώπους;
Το δήθεν, το ντεμέκ. Στον Τσίπρα αυτό που ενόχλησε είναι ότι πήρε μια μαύρη γυναίκα για να δείξει πωs είναι αντιρατσιστής και την πήγε στο Προεδρικό Μέγαρο με δανεική Louis Vuitton. Και μετά τη γύρισε εκεί που ήταν. Αμερικανιά αισθητικά. Είναι υποκρισία να πει... δεν φοράω γραβάτα γιατί ανήκω στην εργατική τάξη.
■ Υπάρχουν, ωστόσο, απαραίτητοι συμβολισμοί....
Δεν μπορεί να παίζει συνέχεια με συμβολισμούς. Με συμβολισμούς παίζουν συνεχώς οι άνθρωποι κενοί περιεχομένου και μάγοι των πρωτόγονων φυλών για να το παίζουν εξουσία στο μεταφυσικό που δεν έχει αποδείξεις. Αυτό σιχαίνομαι, το να το παίζει κάποιος μάγος της φυλής.
■ Πώς εξηγείτε την απήχηση του Σώρρα, ενός... μεσσία του ακροδεξιού μεταφυσικού;Από μια μακρόχρονη βαθιά τεμπελιά του νου. Οι Ελληνες χάσαμε αυτό που προσφέραμε στον κόσμο: τη διαλεκτική προσέγγιση της γνώσης. Είναι εύκολη λύση ο Σώρρας, σε βγάζει από τα βάσανα. Αν πας στο γήπεδο και ακούσεις τα συνθήματα, θα κατάλαβε« γιατί έχει απήχηση ο Σώρρας.
■ Εσείς γιατί πηγαίνετε στο γήπεδο;Για τη φανέλα! Η φανέλα είναι η μόνη ψευδαίσθηση που επιτρέπω στον εαυτό μου. Την ώρα του γκολ δεν σκέφτομαι ποιος είναι ιδιοκτήτης της ΠΑΕ. Ο κόσμος στο γήπεδο βρίσκεται με το θυμικό του χειλο και ικανοποιείται με το γκολ. Αυτός που ικανοποιείται με το γκολ δεν παίρνει εύκολα όπλο, γι' αυτό και πρέπει να τον χουλιγκανίσουμε σε τέτοιον βαθμό ώστε να πάρει κι όπλο!
■ Τι είναι τελικά ο Τσίπρας;
Με δικαίωσε η δήλωση που είχα κάνει: trendy επιλογή σε emo κόμμα. Δήλωσε «είχα αυταπάτες» και πουλά την αυταπάτη ως σωτηρία. Η αιδώς είναι συστατικό του τρόπου σκέπτεσθαι των ιδεατών Ελλήνων. Δεν υπάρχει αιδώς για τον Τσίπρα. ^
■ Ποια είναι η μεγαλύτερη υποκρισία του καιρού μας;
Η μεγάλη υποκρισία του καιρού είναι η έννοια ΜΚΟ. Ολες σχετίζονται με παιχνίδια κυβερνήσεων! Θεωρώ τραγική υποκρισία το «υιοθετήστε ένα παιδί»!
■ Πώς είστε στις σχέσεις σας με τους άλλους;
Προσδιορίζομαι ως ένας ελεύθερος άνθρωπος, ένας απόλυτα« ελεύθερος άνθρωπος. Ξέρε« κάτι, το «πουλάω τρέλα» δεν είναι ελευθερία.
■ Ποια είναι η σχέση με τον γιο σας;
Είμαι μητέρα της καρδίας, όχι της κοιλίας. Οι σχέσεις μας είναι καταπληκτικές. Η σχέση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ μας είναι τόσο ωραία, που ποτέ δεν φανταζόμουν ποτέ σε αυτή τη ζωή πως θα αποκτούσα συνομιλητή για όλα με ένα παιδί της ηλικίας του, παρόλο που η σχέση μεταξύ παιδιού και γονιού εξ ορισμού δεν είναι φιλική,.
■ Δεν μπορώ να μη σας ρωτήσω πόσο συμβατή είναι η Εκάλη και το ΚΚΕ...
Αν είχε πολεοδομική μοοφή η πολιτική, δεν θα υπήρχε φασίστας στο Πέραμα!
■ Τελικά, το ΚΚΕ μπορεί να κυβερνήσει, δεδομένου πως μοιάζει να είναι μέσα στην άρνηση;Απολύτως. Μπορεί. Αλλά για να κυβερνήσει το ΚΚΕ πρέπει να κυβερνήσεις εσύ την τύχη σου. Για να κυβερνήσει πρέπει να έχει τα μέσα παραγωγής στα χέρια σου. Οσο δεν τα έχεις δεν καθορίζεις τίποτα.
«Αυτό είναι ουτοπία;»
■ Πώς μπορεί να πραγματωθεί αυτό; Δεν είναι ουτοπία ο κομμουνισμός;
Ανεβαίνει με μια σκάλα στον ουρανό, γλιστράς και πέφτεις, θα καταργήσεις τη σκάλα για τον ουρανό; Ετσι είναι το ΚΚΕ. Κι αν αυτό είναι ουτοπία, είμαι υπερήφανη να την υπηρετώ. Το ότι η σοσιαλδημοκρατία έκανε τον σοσιαλισμό σαν τα μούτρα της δεν καταργεί τον σοσιαλισμό. Το ΚΚΕ μπορεί να κυβερνήσει μέσα σε μια Ευρώπη που δεν θα είναι αυτή, όχι των πολυεθνικών.
■ Ποια είναι λοιπόν η σωτήρια:
Να πάρεις την τύχη σου στα χέρια σου. Οσο την αφήνει αλλού, θα σου βγαίνει Τσίπρας.
■ Μέσα ή έξω από το ευρώ;
Να φύγεις από το νόμισμα; Το νόμισμα είναι περιτύλιγμα. Αν βγεις αυτή τη στιγμή από το ευρώ χωρίς να αλλάζει τίποτα στην πολιτική κατάσταση, μόνο προβλήματα θα έχεις -και μάλιστα τεχνικά.
■ Ποια είναι ιδανική κοινωνία;
Αυτή που έχει ο καθένας μέσα στο μυαλό του και πρέπει να τη συνθέσει μαζί με άλλους.
■ Από αυτές που υπήρξαν;Δεν υπάρχει ιδεατή κοινωνία.
■ Δεν έχετε κάποια κοινωνία ως πρότυπο;
Ναι, υπάρχει, αλλά με χρονική σύμβαση. Η ρωσική κοινωνία του 1937! Υπάρχει από ακαδημία επιστημών μέχρι σχολείο στην τελευταία άκρη της Σιβηρίας. Πρέπει να είναι εκτός εμπορίου το ότι πονάει η κοιλιά σου ή το να μάθεις γράμματα!
■ Εκτος από ακαδημίες είχαν και γκουλάγκ...
Τα γκουλάγκ ήταν αντίσταση στην αντεπανάσταση, ενδεχομένως με λάθος εφαρμογή.
■ Εγινε ο κόσμος καλύτερος με τον κομμουνισμό;
Ναι. Το ότι πισωγύρισε είναι σαν να πέφτεις από τη σκάλα.
■ Υπάρχει πάντα ένα τυφλό σημείο στη ανάγνωση της Ιστορίας. Ποιο ήταν το τυφλό σημείο των Ρώσων;
Νομίζω ότι δεν είδαν πως ο εχθρός βρίσκεται πάντα εντός.
■ Αναφέρομαι περισσότερο στη μη παραδοχή μιας ευθύνης, για παράδειγμα την οπτική τους πάνω στα γκουλάγκ. Δεν έγιναν εγκλήματα που δεν είδαν για χρόνια ή δεν έχουν αναγνωρίσει ποτέ;
Αν το ήξερα αυτό. Δεν πιστεύω στη σύγκριση «τι Χίτλερ, τι Στάλιν»! Πήρε τανκς ο κομμουνισμός; Επιτέθηκε σε κανέναν; Πώς αναφέρονται σε όλα ως ολοκληρωτισμό; Η μετατροπή του κομμουνισμού σε ολοκληρωτισμό είναι για να εξωραϊστεί ο φασισμός.
■ Πάμε πιο προσωπικά. Ποιο είναι το δικό σας τυφλό σημείο;
Μιλάμε πολύ για τυφλά σημεία και θα στουκάρουμε σε κανέναν τοίχο. Κοιμάμαι, ξυπνάω και ζητάω από τον Θεό ένα πράγμα: Να μου κρατήσει τα μάτια μου ανοιχτά και τα αφτιά μου καθαρά! Εύχομαι να μην τυφλωθώ!
■ Για τι μετανιώνετε;
Για όσα δεν έκανα. Γιατί δεν πήγα στο ΚΚΕ νωρίτερα. Γιατί δεν παίζω βιολοντσέλο, γιατί δεν έχω εκδώσει το μυθιστόρημα μου που το σέρνω χρόνια.
■ Για τι γράφετε;
Ο τίτλος του βιβλίου μου είναι η «Ορθογραφία των τύψεων».
■ Εχετε κάποιον ήρωα;
Λατρεύω τον Αδόλφο, ναι τον Αδόλφο, τον Ισπανό πιλότο που βομβάρδιζε το Κόσοβο. Κατέβηκε, κατέρρευσε και εγκατέλειψε την αεροπορία γιατί καταλάβαινε πού πήγαιναν οι βόμβες, κι ας έπαιρνε, όπως όλοι, το χάπι της λήθης.
■ Ποια ιστορική προσωπικότητα απεχθάνεστε;
Σιχαίνομαι οτιδήποτε συμβολίζει την ιαπωνική κατοχή. Υπάρχει κάποιος άνθρωπος τον οποίο μισώ όσο τίποτα άλλο, αυτόν που διέταξε τη ρίψη της βόμβας σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι.
■ Η Νομική πώς προέκυψε;
Ηταν n μόνη σχολή που μου άφηνε περιθώριο να πηγαίνω και να μην πηγαίνω. Εβρισκα μεγάλη ποιητική στη λογική. Και η δημοσιογραφία ως ανάγκη ήταν η μοναδική δουλειά που μπορούσα να βρω.
Οι έντεκα μετακομίσεις
■ Πριν από την Εκάλη που ζούσατε;
Εχω κάνει έντεκα μετακομίσεις σε δέκα χρόνια. Υπάρχει μια μετακόμιση που με τσάκισε και είναι δείγμα της αγάπης που έχει η ελληνική πολιτεία στον αθλητισμό. Επρεπε να αφήσω ένα σπίτι στη Λάμψα στο Γηροκομείο σε πέντε μέρες, γιατί ο ιδιοκτήτης το πουλούσε. Ενας ολυμπιονίκης που εργαζόταν ως μεταφορέας έπαιρνε τις πολυθρόνες στην πλάτη για να ζήσει. Επαθα σοκ. Ισως ένας λόγος για τον οποίο αγόρασα σπίτι ήταν κι αυτό. Και μετά ήρθε η Ολυμπιάδα στη χώρα.
■ Να σας πάω ακόμα πιο πίσω...
Μένω από τα 26 μόνη. Αλλά αναγκαζόμουν να γυρίσω πίσω για να περιμαζέψω τη μάνα μου, τον πατέρα μου.
■ Αρα γίνατε γονιός των γονιών σας...
Ναι. Μεγάλωσα ανιόντες. Οι γονείς μου χώρισαν όταν ήμουν 17 χρονών, όταν τελείωνα το σχολείο. Είναι και οι δύο εξώφυλλο στη «Νέμεση». Και οι δύο είναι συνδυασμένοι με το περιοδικό. Η μητέρα μου έμαθε ότι είχε καρκίνο τη μέρα που έβγαλα το περιοδικό. Και ο πατέρας μου πέθανε.
■ Να υποθέσω πως η «Νέμεσις» είναι το αγαπημένο σας δημοσιογραφικό παιδί;
Είναι! Εζησε όσο της έπρεπε. Αποσύρθηκε χωρίς να ξεφτιλιστεί.
■ Πότε πρέπει να φύγει κάποιος από μια δουλειά;
Μόλις αλλάξει ο τόνος πρέπει να φύγεις: Οταν η δουλειά γίνει δουλεία.
■ Αυτό ισχύει γενικά; Πότε πρέπει να αποσύρεται κάποιος;Από τη ζωή ποτέ!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου