Σε έναν διπλωματικό αγώνα δρόμου έχει αποδυθεί η κυβέρνηση, ζητώντας και σχετικά μέτρα από την ΕΕ, προκειμένου τα μνημόνια Τουρκίας - Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες και τη στρατιωτική συνεργασία που εφευρίσκουν «σύνορα» των δύο χωρών και επιχειρούν τη δημιουργία τετελεσμένων να καταγγελθούν διεθνώς και να ακυρωθούν. Η Αθήνα θέλει να εξασφαλίσει την καταγραφή μια ευρωπαϊκής καταδίκης στα συμπεράσματα της επικείμενης Συνόδου Κορυφής, ενώ χθες ο Νίκος Δένδιας στο συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών ζήτησε ρητή καταδίκη των μνημονίων, καθώς και τη δημιουργία πλαισίου κυρώσεων εάν η Τουρκία και η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν συμμορφωθούν. Ιδιαίτερης σημασίας χαρακτηρίζει η Αθήνα τη δημιουργία ενός συμμαχικού τόξου εντός ΕΕ, καθώς εξασφάλισε στήριξη από τη Γαλλία, την Κύπρο, την Ολλανδία και κυρίως την Ιταλία λόγω και των σχέσεων της Ρώμης με την κυβέρνηση της Τρίπολης. Συμφωνήθηκε δε και επίσκεψη Δένδια στη Ρώμη....

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" και από "ΤΑ ΝΕΑ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", κύριο θέμα, 10/12/19

"ΤΑ ΝΕΑ", 10/12/19

ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗ

Τη δεύτερη φάση των επικίνδυνων προκλήσεων βάζει σε εφαρμογή η Αγκυρα, καθώς με παράνομη Navtex που εξέδωσε χθες δεσμεύει για τις 11 και 12 Δεκεμβρίου για στρατιωτικές ασκήσεις, με πραγματικά πυρά, περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης που βρίσκεται ακριβώς πάνω στον θαλάσσιο «διάδρομο» που συμφώνησαν προ ημερών Τουρκία και Λιβύη.

Η Τουρκία, όπως είναι πρόδηλο και από αυτή την ενέργεια, επιδιώκει να γίνει ευρέως αντιληπτό ότι μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου για τα θαλάσσια σύνορα από την τουρκική Εθνοσυνέλευση και την αποστολή της στον ΟΗΕ, προχωράει ταχύτατα στην υλοποίησή της με μελετημένο σχεδιασμό, αγνοώντας τις διεθνείς αντιδράσεις. Σημειώνεται ότι την περιοχή που «κλειδώνει» για ασκήσεις η Τουρκία στο νότιο Κρητικό πέλαγος, την είχε δεσμεύσει για ναυτικές στρατιωτικές ασκήσεις η Υδρογραφική Υπηρεσία του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού (συγκεκριμένα ο σταθμός Ηρακλείου) ως έχουσα τη δικαιοδοσία να ενημερώνει τους ναυτιλλομένους. Εντούτοις, η Αγκυρα έσπευσε να εκδώσει αντι-Νavtex ισχυριζόμενη ότι εκείνη και ο σταθμός της Αττάλειας έχουν δικαίωμα να ενημερώνουν τους ναυτικούς.

Παράλληλα, η Τουρκία εξέδωσε χθες ακόμη δύο Navtex για την πραγματοποίηση στρατιωτικών ασκήσεων ανατολικότερα, σε δύο θαλάσσιες περιοχές κοντά στην Κύπρο. Φαίνεται όμως ότι η Αγκυρα είναι αποφασισμένη να κλιμακώσει τις προκλήσεις και με άλλες κινήσεις. Η δεύτερη είναι - μολονότι ακόμη δεν έχει πάρει επίσημη μορφή - η πρόθεση της τουρκικής κυβέρνησης να αποκτήσει και τρίτο γεωτρύπανο. Δημοσιεύματα του φιλοκυβερνητικού τουρκικού Τύπου ανέφεραν χθες ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να αγοράσει σύντομα και τρίτο γεωτρύπανο μετά το «Φατίχ» και το «Γιαβούζ», προσθέτοντας δε πως ήδη κάνει σχετικές επαφές με τη Νορβηγία.

Στον ίδιο τουρκικό σχεδιασμό επιβολής τετελεσμένων στην περιοχή και εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου κατά το δοκούν δεν αποκλείεται να εντάσσεται και η αποστολή ερευνητικού σκάφους από την Τουρκία νοτίως της Κρήτης και μάλιστα για λογαριασμό της Λιβύης, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν στην κυπριακή εφημερίδα «Φιλελεύθερος». Θα πρέπει δε να θεωρείται βέβαιο πως εάν η Τουρκία προχωρήσει σε μία τέτοια κίνηση, να στείλει δηλαδή ερευνητικό σκάφος, θα το κάνει συνοδεύοντάς το και με πολεμικά πλοία. Οπως έπραξε άλλωστε και στην περίπτωση των ερευνών και των γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ.

ΕΜΠΡΗΣΤΙΚΗ ΡΗΤΟΡΙΚΗ. Σε κάθε περίπτωση, η εμπρηστική ρητορική από τη πλευρά της Αγκυρας δεν έχει τέλος. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με χθεσινές του δηλώσεις έδειξε ακριβώς ποιες είναι οι τουρκικές προθέσεις αφού χαρακτήρισε «διεθνές σκάνδαλο» την απέλαση του λίβυου πρέσβη από την Αθήνα προσθέτοντας με προκλητικό τρόπο ότι η Ελλάδα «θα πληρώσει το τίμημα για τις ενέργειές της». Επέμεινε δε ότι το μνημόνιο Τουρκίας - Λιβύης αποτελεί ισχυρή απάντηση στις προσπάθειες Ελλήνων και Ελληνοκυπρίων «να απομονώσουν την Τουρκία στη Μεσόγειο» συμπληρώνοντας πως η Λιβύη μετά τη συμφωνία μπορεί να πραγματοποιήσει έρευνες στην περιοχή. Ο τούρκος πρόεδρος προανήγγειλε μάλιστα ότι η Τουρκία θα αγοράσει ακόμη ένα γεωτρύπανο, το τρίτο κατά σειρά μετά τα Φατίχ και Γιαβούζ.

Στην ίδια κατεύθυνση ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας Χουλουσί Ακάρ υποστήριξε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τα κυριαρχικά της δικαιώματα «στη Γαλάζια Πατρίδα» και πως «καμία κίνηση δεν θα γίνει δεκτή αν δεν περιλαμβάνει και την Τουρκία».

Αλλά και ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας Φουάτ Οκτάι μιλώντας στην τουρκική Εθνοσυνέλευση υποστήριξε ότι η Αγκυρα προγραμματίζει πέντε νέες γεωτρήσεις μέσα στο 2020. Οπως είπε, τα πλοία «Φατίχ» και «Γιαβούζ» συνεχίζουν τις γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και με αυτά «θα ανοίξουμε πέντε νέα "πηγάδια", συνεχίζοντας τη στρατηγική μας για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο». Ταυτόχρονα προειδοποίησε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει την παραμικρή παραχώρηση από τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της στην Κύπρο, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

ΠΕΝΤΕ ΕΜΠΛΟΚΕΣ. Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι ύστερα από ένα τριήμερο σχεδόν μηδενικής δραστηριότητας την περασμένη εβδομάδα, μετά το τετ α τετ Μητσοτάκη - Ερντογάν, η Τουρκία επέστρεψε στη γνώριμη επιθετική συμπεριφορά της στο Αιγαίο. Χθες, πέντε ζευγάρια τουρκικών F-16, ένα κατασκοπευτικό CN-235 και ένα ελικόπτερο προχώρησαν σε 34 παραβιάσεις, ενώ σημειώθηκαν και πέντε εμπλοκές με ελληνικά μαχητικά που έσπευσαν να τα αναχαιτίσουν.

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΦΩΤΑΚΗ

Σε έναν διπλωματικό αγώνα δρόμου έχει αποδυθεί η κυβέρνηση, ζητώντας και σχετικά μέτρα από την ΕΕ, προκειμένου τα μνημόνια Τουρκίας - Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες και τη στρατιωτική συνεργασία που εφευρίσκουν «σύνορα» των δύο χωρών και επιχειρούν τη δημιουργία τετελεσμένων να καταγγελθούν διεθνώς και να ακυρωθούν. Η Αθήνα θέλει να εξασφαλίσει την καταγραφή μια ευρωπαϊκής καταδίκης στα συμπεράσματα της επικείμενης Συνόδου Κορυφής, ενώ χθες ο Νίκος Δένδιας στο συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών ζήτησε ρητή καταδίκη των μνημονίων, καθώς και τη δημιουργία πλαισίου κυρώσεων εάν η Τουρκία και η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν συμμορφωθούν.

Ιδιαίτερης σημασίας χαρακτηρίζει η Αθήνα τη δημιουργία ενός συμμαχικού τόξου εντός ΕΕ, καθώς εξασφάλισε στήριξη από τη Γαλλία, την Κύπρο, την Ολλανδία και κυρίως την Ιταλία λόγω και των σχέσεων της Ρώμης με την κυβέρνηση της Τρίπολης. Συμφωνήθηκε δε και επίσκεψη Δένδια στη Ρώμη.

ΔΥΟ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΣΤΟΝ ΟΗΕ. «Επιχειρησιακός και διπλωματικός σχεδιασμός υπάρχει» ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας (Θέμα FM), ενώ σύμφωνα με πληροφορίες επρόκειτο χθες να στείλει δύο επιστολές στον ΟΗΕ, μία στον ΓΓ και μία στον πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας, ώστε η απάντησή της να είναι «νομικά τεκμηριωμένη», και εξετάζεται να ακολουθήσει και δεύτερη. Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν και ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής Γιοσέπ Μπορέλ δήλωσε την αλληλεγγύη και τη στήριξη της ΕΕ, σημειώνοντας την ανησυχία των Βρυξελλών για τη συμφωνία, ενώ ανάλογη αναφορά έκανε και η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη διάσκεψη προέδρων του ΕΛΚ, λέγοντας στους έλληνες ευρωβουλευτές της ΝΔ: «Είμαστε με σθένος στο πλευρό σας, είναι απαράδεκτη η δράση της Τουρκίας στο Αιγαίο, θα δώσουμε σαφές μήνυμα». Μέσα σε αυτό το σκηνικό η κυβέρνηση θεωρεί σημαντικό το σημερινό Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής για τη διαμόρφωση μιας εικόνας ευρύτατης πολιτικής συναίνεσης, ενώ ανοιχτό είναι και το ενδεχόμενο πραγματοποίησης συμβουλίου πολιτικών αρχηγών αν κριθεί αναγκαίο.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΕΤΕΛΕΣΜΕΝΩΝ. «Η θέση ότι η συμφωνία είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο είναι απόλυτα ορθή. Εκείνο το οποίο μένει να αποδειχθεί είναι ότι μια συμφωνία η οποία είναι αντίθετη στο διεθνές δίκαιο, εντούτοις, δεν δημιουργεί τετελεσμένα» υπογραμμίζει στα «ΝΕΑ» ο πρέσβης ε.τ. Αλέξανδρος Μαλλιάς, δικαιολογώντας τον κυβερνητικό συναγερμό. Επισημαίνει ωστόσο ότι από το 1974 η Αγκυρα έχει ως σταθερή θέση τη δημιουργία τετελεσμένων, επικαλούμενη συνήθως το διεθνές δίκαιο - όπως έκανε και για την εισβολή στην Κύπρο - για την προστασία των συμφερόντων της. Ο ίδιος χαρακτηρίζει τις κινήσεις που κάνει η Αθήνα μετά την υπογραφή των δύο μνημονίων «σωστές, αναγκαίες, επιβεβλημένες και υπαγορευμένες από τη σταθερή μας στάση», τονίζοντας παράλληλα ότι αποτελεσματική είναι μια ενέργεια η οποία θα καταστήσει στην πράξη ανενεργή τη συμφωνία και σημειώνοντας ότι θα ήταν καλύτερο να είχαν γίνει κινήσεις για να προληφθεί η υπογραφή της. «Παράνομη ή όχι, η συμφωνία δημιουργεί ένα τετελεσμένο γεγονός» σημειώνει ο Αλέξανδρος Μαλλιάς και προσθέτει ότι ο τελικός ρόλος της Ρώμης αλλά και οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμες. Το ιδανικό για την Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, θα ήταν μια νέα κυβέρνηση στην Τρίπολη, η οποία θα καταγγείλει και θα ακυρώσει τη συμφωνία, ωστόσο, όπως τονίζει, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που θα το καθορίσουν αυτό, σημειώνοντας ότι έχουμε ένα διπλωματικό παιχνίδι του οποίου «τους κανόνες δεν ορίζουμε μόνο εμείς ή μόνο η Τουρκία, αλλά η Τουρκία έχει ήδη στα χέρια της ένα τετελεσμένο».

ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΚΟΝΣΟΛΑ

Η χώρα αντιμετωπίζει μια ξεκάθαρη απειλή απέναντι στην εθνική της ακεραιότητα και τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Η απειλή αυτή προέρχεται από την Τουρκία, η οποία είναι ξεκάθαρο, πλέον, ότι έχει υιοθετήσει μια στρατηγική διαρκούς κλιμάκωσης των προκλήσεων αλλά και της αμφισβήτησης των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Η στρατηγική αυτή είναι δεδομένο ότι θα κορυφωθεί με τη δημιουργία τετελεσμένων, κάτι που προοιωνίζει η συμφωνία της Τουρκίας με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης, του πρωθυπουργού Φάγεζ αλ-Σάρατζ.

Το επόμενο βήμα, για όποιους δεν το έχουν συνειδητοποιήσει, θα είναι να προχωρήσει η Τουρκία σε έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, βασιζόμενη στη συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης. Αυτό θα αποτελεί κίνηση δημιουργίας τετελεσμένων που θα επεκταθεί στην περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελλόριζου, της Ρόδου, της Καρπάθου και της Κάσου.

Η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου δεν αρκεί από μόνη της, άλλωστε η Τουρκία έχει παραβιάσει το Διεθνές Δίκαιο πολλές φορές, χωρίς συνέπειες. Πρέπει, επίσης, να συνειδητοποιήσουμε ότι κανείς δεν πρόκειται να έρθει να υπερασπιστεί τα σύνορά μας ή τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Τώρα είναι η ώρα της εθνικής ενότητας, τώρα είναι η ώρα να χαράξουμε, από την αρχή, μια εθνική στρατηγική που θα περιλαμβάνει:

1ον: Ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος των ενόπλων δυνάμεων, με έμφαση στην ποιότητα και στην τεχνολογία. Η Ελλάδα πρέπει να δημιουργήσει, με νέους όρους, τη δική της αμυντική βιομηχανία με τεχνολογίες αιχμής.

2ον: Σαφής δήλωση προς το ΝΑΤΟ, την ΕΕ, αλλά και τη διεθνή κοινότητα, ότι - σε περίπτωση που παραβιαστούν τα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα - η Ελλάδα θα αντιδράσει δυναμικά. Ορθά, ο Πρωθυπουργός διεθνοποιεί το ζήτημα.

3ον: Αξιοποίηση της παρουσίας μας, ως χώρας-μέλους της ΕΕ, και ενεργοποίηση ενός ελληνογαλλικού άξονα συνεργασίας που θα θέσει το ζήτημα άμεσων κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας.

4ον: Αναθεώρηση της συμφωνίας ΕΕ - Τουρκίας για το Μεταναστευτικό από τη στιγμή που η Τουρκία την εφαρμόζει a la carte όταν δεν λειτουργεί εκβιαστικά. Αυτό σημαίνει ότι η ίδια η ΕΕ, πλέον, θα κληθεί να αναθεωρήσει τη μεταναστευτική της πολιτική, από τη στιγμή που η χώρα μας δεν θα αποδεχθεί τον ρόλο της αποθήκης ανθρώπων.

5ον: Ενεργητική εξωτερική πολιτική. Η αναγνώριση της κυβέρνησης της Λιβύης από την Ελλάδα δεν είναι γραμμένη πάνω σε πέτρα. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει μετά τη συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης και η απέλαση του λίβυου πρέσβη είναι ένα πρώτο μήνυμα.

6ον: Ελλάδα και Ισραήλ έχουν αναπτύξει σχέσεις ενεργειακής συνεργασίας. Η σχέση αυτή πρέπει να μετεξελιχθεί σε στρατηγική και αμυντική συνεργασία.

7ον: Εγκατάλειψη του μύθου «για την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας». Η ίδια η Τουρκία δεν θέλει και δεν μπορεί να γίνει ποτέ μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης γιατί δεν πληροί καμία από τις προϋποθέσεις, γιατί δεν είναι δημοκρατία δυτικού τύπου.

8ον: Τα θαλάσσια οικόπεδα νοτιοανατολικά της Κρήτης, που διεκδικεί η Τουρκία μέσω της συμφωνίας που υπέγραψε με τη Λιβύη, θα πρέπει να δοθούν, με ταχύτατες διαδικασίες, σε αμερικανικές και γαλλικές εταιρείες. Αμεσα.

Εθνική στρατηγική σημαίνει εθνική ενότητα.

Είναι καιρός να μιλήσουμε ανοιχτά στον ελληνικό λαό, ώστε να αντιληφθεί το μέγεθος και τη σοβαρότητα της τουρκικής απειλής.

-Ο Μάνος Κόνσολας είναι υφυπουργός Τουρισμού, βουλευτής Δωδεκανήσου και αν. καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΤΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ

Σε όλα τα εγχειρίδια διαπραγμάτευσης είναι γραμμένη ως προμετωπίδα η βασική αρχή ότι: η οικειοθελής παραίτηση, και μάλιστα διακηρυσσόμενη εξ αρχής urbi et orbi, από οιαδήποτε διεκδίκηση, καθιστά τη διαδικασία άνιση και μεταθέτει τη μέση γραμμή της τελικής έκβασης στο εσωτερικό της οριοθετημένης σφαίρας συμφερόντων της πλευράς που δεν διεκδικεί τίποτε.

Εντελώς ακατανόητη, υπ' αυτό το πρίσμα, είναι η στάση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι σήμερα. Επί δεκαετίες και διακομματικά, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών και το ελληνικό πολιτικό σύστημα ακολούθησε μία αμυντική, απολογητική πολιτική έναντι των τουρκικών αναθεωρητικών και επεκτατικών απαιτήσεων. Είτε εν ονόματι της «καλής γειτονίας» είτε εν ονόματι της «κοινής ένταξης στο ΝΑΤΟ» είτε εν ονόματι της «κοινής ευρωπαϊκής πορείας» είτε εν ονόματι του «σεβασμού του διεθνούς δικαίου», η Ελλάδα συμπεριφέρθηκε διαχρονικά ως θεατής και σχολιαστής των εις βάρος της αιτιάσεων. Μάλιστα ο Ανδρέας Παπανδρέου, που έδειξε σθεναρή στάση στην κρίση του 1987, αν και μέγας γνώστης της διεθνούς πολιτικής κωδικοποίησε τη στάση αυτή στο δόγμα «η Ελλάς δεν διεκδικεί τίποτε αλλά και δεν παραχωρεί τίποτε».

Δεν ισχυρίζεται κανείς ότι η Ελλάδα έπρεπε να συντηρήσει ή να αναβιώσει τη Μεγάλη Ιδέα ως αντίβαρο στον τουρκικό αναθεωρητισμό. Υποτίθεται ότι το 1922 μπήκε ένα τέλος στο Ανατολικό Ζήτημα. Το 1955 θα αρκούσε να απαιτήσει την επιστροφή των εκδιωχθέντων ομογενών της Κωνσταντινουπόλεως και να ενθυλακώσει το ζήτημα αυτό ως σταθερό αίτημα, πρόβλημα και «αγκάθι» στις διμερείς σχέσεις αλλά και στους διεθνείς οργανισμούς, ώστε να αποτελεί μόνιμο μοχλό πίεσης της Τουρκίας. Αντιστοίχως, στην αποδόμηση του ελληνικού στοιχείου της Ιμβρου και της Τενέδου από το τουρκικό κράτος και στην καταρράκωση του σχετικού με αυτό άρθρου 14 της Συνθήκης της Λωζάννης, καμία ελληνική κυβέρνηση δεν άρθρωσε το παραμικρό. Αντιθέτως η Τουρκία στήριξε με συνέπεια τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, τη χρηματοδότησε, τη βάπτισε τουρκική, την ήλεγξε, την έχρισε διμερές πρόβλημα και την εξωθεί στην αποσταθεροποίηση. Τακτικά δε τούρκοι πολιτικοί την επισκέπτονται. Ενώ ουδείς έλληνας αξιωματούχος έχει ποτέ επισκεφθεί τα δύο ελληνικότατα από αρχαιοτάτων χρόνων ακριτικά νησιά της Ιμβρου και της Τενέδου.

Με αυτά και με αυτά, χωρίς ανάχωμα και χωρίς αντιστάθμισμα, ο τουρκικός αναθεωρητισμός εσχάτως έφτασε μέχρι τη «Θεσσαλονίκη της καρδιάς μας» και (όπως εξελίσσεται η νεο-οθωμανική ρητορική του Ερντογάν) σύντομα θα φτάσει μέχρι το Ταίναρο. Τώρα οι τουρκικές διεκδικήσεις, που εμφανίζονταν παγίως με «τεχνικό» χαρακτήρα στα πεδία της υφαλοκρηπίδας, των ενεργειακών πόρων κ.λπ., έχουν γίνει απροκάλυπτες. Η δε πάγια ελληνική αμυντική - απολογητική στάση έχει αποκρυσταλλωθεί σε επίπεδα αυτοματισμού. Κάθε φορά που συναντώνται έλληνες και τούρκοι επίσημοι, οι μεν Τούρκοι με βλοσυρόν ύφος θέτουν διάφορα θέματα, οι δε Ελληνες έχουν ύφος πανευτυχές, που οι συνομιλητές τους αντιλαμβάνονται πολύ καλά ότι υποκρύπτει φοβία και προσπάθεια εξευμενισμού.

Στο Λονδίνο ο κ. Μητσοτάκης άκουσε τον πρόεδρο της Τουρκίας να τον μέμφεται διότι επί ελληνικού εδάφους διαβιούν Κούρδοι και γκιουλενιστές και του απάντησε ευγενώς ότι οι ελληνικές υπηρεσίες κάνουν τη δουλειά τους. Από διπλωματικής σκοπιάς θα ήταν ίσως προτιμότερο να θέσει στο τραπέζι το ζήτημα της συνεχούς, χρόνιας παραβίασης του άρθρου 14 της Συνθήκης της Λωζάννης, ώστε η τουρκική πλευρά να πρέπει να δώσει εξηγήσεις. Ή να θέσει ζήτημα της αποζημίωσης των Ελλήνων της Κωνσταντινουπόλεως. Ας ετοιμάσει το υπουργείο Εξωτερικών έναν φάκελο με νομικά τεκμηριωμένες ελληνικές διεκδικήσεις, ώστε αν η κυβέρνηση ετοιμάζεται για κάποιον διάλογο να έχει αντίβαρα.

-Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Γενεύης