Στις επιδιώξεις της Αθήνας μπαίνει και η άσκηση πιέσεων στην κυβέρνηση της Τρίπολης, επιχειρώντας να αξιοποιήσει διπλωματικά την εκρηκτική κατάσταση στο εσωτερικό της Λιβύης και τη διαρχία που υφίσταται και θα μπορούσε να αποτελέσει «κλειδί» για τις εξελίξεις - με δεδομένο μάλιστα ότι ο ΟΗΕ πέρα από την εξουσία του Σαράζ, αναγνωρίζει και το Κοινοβούλιο του Τομπρούκ, με πρόεδρο τον Αγκίλα Σάλεχ Ισα που πρόσκειται στον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ. Το θέμα του παράνομου μνημονίου θα τεθεί και σε όλα τα διεθνή fora με την Ελλάδα να χτίζει ένα διπλωματικό μέτωπο. Στο πλαίσιο της προσπάθειας κατοχύρωσης των τετελεσμένων που επιχειρεί να παράξει το μνημόνιο Τουρκίας - Λιβύης, ο Ερντογάν είπε ότι το κείμενο έχει ήδη σταλεί και στον ΟΗΕ. Ο Νίκος Δένδιας σε συνέντευξή του αποκάλυψε από την πλευρά του ότι η Ελλάδα «θα ετοιμάσει σχετική νότα η οποία θα επιδοθεί στα Ηνωμένα Εθνη και θα πάρει όλα εκείνα τα μέτρα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας, με το οποίο θα καταδειχθεί η απόλυτη κενότητα του περιεχομένου της συμφωνίας αυτής»....

Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 09/12/19

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΦΩΤΑΚΗ

Ενα σκληρό διπλωματικό πόκερ ξεκινά η Ελλάδα απέναντι στην Τουρκία, μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης για τα θαλάσσια σύνορα με την από τον ΟΗΕ αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης, υπό το Φαγιέζ αλ Σαράζ, επιχειρώντας να μπλοκάρει τις μεθοδεύσεις της Αγκυρας. Στις επιδιώξεις της Αθήνας μπαίνει και η άσκηση πιέσεων στην κυβέρνηση της Τρίπολης, επιχειρώντας να αξιοποιήσει διπλωματικά την εκρηκτική κατάσταση στο εσωτερικό της Λιβύης και τη διαρχία που υφίσταται και θα μπορούσε να αποτελέσει «κλειδί» για τις εξελίξεις - με δεδομένο μάλιστα ότι ο ΟΗΕ πέρα από την εξουσία του Σαράζ, αναγνωρίζει και το Κοινοβούλιο του Τομπρούκ, με πρόεδρο τον Αγκίλα Σάλεχ Ισα που πρόσκειται στον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ.

Το θέμα του παράνομου μνημονίου θα τεθεί και σε όλα τα διεθνή fora με την Ελλάδα να χτίζει ένα διπλωματικό μέτωπο. Στο πλαίσιο της προσπάθειας κατοχύρωσης των τετελεσμένων που επιχειρεί να παράξει το μνημόνιο Τουρκίας - Λιβύης, ο Ερντογάν είπε ότι το κείμενο έχει ήδη σταλεί και στον ΟΗΕ. Ο Νίκος Δένδιας σε συνέντευξή του αποκάλυψε από την πλευρά του ότι η Ελλάδα «θα ετοιμάσει σχετική νότα η οποία θα επιδοθεί στα Ηνωμένα Εθνη και θα πάρει όλα εκείνα τα μέτρα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας, με το οποίο θα καταδειχθεί η απόλυτη κενότητα του περιεχομένου της συμφωνίας αυτής».

ΣΠΟΥΔΗ ΑΠΟ ΤΡΙΠΟΛΗ. Η κυβέρνηση Σάραζ, ανακοίνωσε χθες ότι επικύρωσε τη συμφωνία με την Τουρκία και θέτει σε ισχύ τις διατάξεις του μνημονίου για τη δικαιοδοσία στη θάλασσα καθώς και για τη στρατιωτική συνεργασία και ασφάλεια των δύο πλευρών, με τις εν λόγω αποφάσεις να αναμένεται να δημοσιευθούν στην επίσημη εφημερίδα της κυβέρνησης στις αρχές του 2020. Το προβληματικό σε αυτό, όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, είναι ότι για να υπογράψει μία διεθνή συμφωνία η Λιβύη πρέπει να έχει επικυρωθεί και από το Κοινοβούλιό της, το οποίο ωστόσο την έχει καταγγείλει από την πρώτη στιγμή με επιστολή του προέδρου Σάλεχ στον ΟΗΕ. Μία επιστολή η οποία μάλιστα επικαλείται το εν λόγω μνημόνιο για να καταγγείλει την κυβέρνηση Σάραζ και να ζητήσει την άρση της αναγνώρισής της από τα Ηνωμένα Εθνη.

Χτίζοντας στην ανάδειξη της ακυρότητας της συμφωνίας, η κυβέρνηση προχώρησε την Παρασκευή στην απέλαση του λίβυου πρέσβη, προκαλώντας την αντίδραση της Αγκυρας αλλά και της Τρίπολης, και στρέφεται πλέον ξεκάθαρα προς την πλευρά Χαφτάρ. Ο Δένδιας ανακοινώνοντας την απέλαση του λίβυου πρέσβη την Παρασκευή, τόνισε με νόημα το στοιχείο του εμπαιγμού της ελληνικής πλευράς, που επιχείρησε η κυβέρνηση της Τρίπολης, σημειώνοντας ότι «το κείμενο της συμφωνίας φέρει την υπογραφή του υπουργού Εξωτερικών της Λιβύης. Είναι ο ίδιος άνθρωπος, ο οποίος παρέσχε τον Σεπτέμβρη στην ελληνική πλευρά διαβεβαιώσεις προς την αντίθετη κατεύθυνση».

«ΜΑΣ ΕΙΧΑΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΕΙ». Επιχειρώντας να δικαιολογήσει την υπογραφή του μνημονίου ο λίβυος ΥΠΕΞ, Μοχάμαντ Σιάλα από την πλευρά του υποστήριξε στην ιταλική Ρεπούμπλικα ότι: «Μέσα σε τρία χρόνια προσπαθήσαμε τέσσερις φορές να μιλήσουμε με την Ελλάδα, δεν θέλησαν να διαπραγματευτούν. Η Λιβύη είναι αποκλεισμένη από την ομάδα των χωρών που μετέχουν στο Φόρουμ του φυσικού αερίου για την ανατολική Μεσόγειο. Το πρωτόκολλο συνεργασίας με την Τουρκία είναι κανονικό και προστατεύει τα συμφέροντά μας, αφορά μια ζώνη 100 χιλιομέτρων ανάμεσα στις ακτές της Τουρκίας και της Λιβύης».

Στο πλαίσιο της στρατηγικής προσέγγισης της πλευράς Χαφτάρ, ο πρόεδρος της Βουλής, Κωνσταντίνος Τασούλας, την Πέμπτη θα υποδεχθεί στην Αθήνα ύστερα από επίσημη πρόσκληση τον πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης της Λιβύης, Αγκίλα Σάλεχ, ενώ αντίστοιχη πρόσκληση προετοιμάζεται και προς τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της Λιβύης τις επόμενες μέρες. Παράλληλα διπλωματικές πηγές απαντώντας για το αν η κυβέρνηση προσανατολίζεται και στην απαίτηση οικονομικών μέτρων εκ μέρους της ΕΕ προς τη Λιβύη, όπως πάγωμα κονδυλίων, σημειώνουν ότι εξετάζονται όλα τα σενάρια, παράλληλα με τις επιπτώσεις τους και σχεδιάζονται πολύ προσεκτικά τα επόμενα βήματα.

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΡΚΟΥΛΑ

Δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γεωπολιτικές γνώσεις για να αντιληφθεί κανείς ότι, όχι μόνο στη γειτονιά μας αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο, οι διεθνείς σχέσεις εισέρχονται σε μια νέα, ποιοτικά διαφορετική φάση. Δεδομένα και βεβαιότητες που επί δεκαετίες θεωρούνταν θέσφατα, ανατρέπονται. Οι τηλεοπτικές εικόνες από την πρόσφατη συνάντηση κορυφής του ΝΑΤΟ στο Λονδίνο δεν αφήνουν καμία πλέον αμφιβολία ότι όλα αλλάζουν.

Θα υπάρξουν ασφαλώς τις επόμενες βδομάδες και μήνες αναλυτές και εμπειρογνώμονες που θα προσπαθήσουν με μικρότερη ή μεγαλύτερη επιτυχία να φωτίσουν πτυχές της νέας διεθνοπολιτικής πραγματικότητας, να προβλέψουν τη μελλοντική πορεία των πραγμάτων και ιδίως να προτείνουν τη βέλτιστη εξωτερική πολιτική που θα πρέπει να ακολουθήσουν η κυβέρνηση και η χώρα.

Η διαμόρφωση μιας νέας στρατηγικής για την ελληνική εξωτερική πολιτική είναι πλέον αναγκαία· δεν είναι μια άσκηση καθαρώς ακαδημαϊκή, αν και πρέπει να ενσωματώνει την ακαδημαϊκή γνώση, ούτε μια άσκηση αμιγώς διπλωματική, μολονότι πρέπει να εδράζεται στη γνώση και στην εμπειρία των διπλωματών. Την τελική ευθύνη θα πρέπει να την αναλάβουν, όπως συμβαίνει πάντα σε μια δημοκρατία, οι πολιτικοί. Θα ήταν όμως ολέθριο λάθος για οποιονδήποτε πολιτικό να πορευθεί αψηφώντας τη συμβουλή και τη γνώμη των διπλωματών και των εμπειρογνωμόνων. Και θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο ολίσθημα να πορευθεί με γνώμονα τις περιστασιακές επιθυμίες και τάσεις της κοινής γνώμης. Πρέπει να εγκαταλειφθεί η στρεβλή αντίληψη ότι κάθε αλλαγή πολιτικής, κάθε αλλαγή πλεύσης είναι εξ ορισμού ένδειξη αδυναμίας ή «ενδοτισμού».

Η χώρα μας, όπως και πολλές χώρες της ευρωατλαντικής συμμαχίας, διακατέχεται τα τελευταία χρόνια από μια εμφανή αμηχανία που οφείλεται στην αβεβαιότητα ως προς την εξέλιξη σημαντικών παραμέτρων της διεθνούς σκηνής, όπως ο μελλοντικός ρόλος του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ. Μόνη σταθερή παράμετρος παραμένει η Ευρωπαϊκή Ενωση· όλοι όμως γνωρίζουμε ότι παρά τα σημαντικά βήματα προς μια κοινή εξωτερική πολιτική, η ΕΕ δεν είναι ακόμη σε θέση να υποκαταστήσει τις δομές ασφάλειας που δημιουργήθηκαν μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με αμερικανική πρωτοβουλία.

Η προφανής διαπίστωση ότι οι παλιές βεβαιότητες δεν ισχύουν πλέον δεν είναι επαρκής. Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να αφεθεί χωρίς στρατηγικό προσανατολισμό, χωρίς πυξίδα. Η αντίδραση σε αναπάντεχα γεγονότα ή διπλωματικές κινήσεις που άλλοι αποφάσισαν δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες συνολικής αντιμετώπισης. Μετά τη λαίλαπα της ιδεοληπτικής και αλλοπρόσαλλης «good diplomacy», το πολιτικό μας σύστημα είναι πιστεύω ώριμο να επεξεργαστεί και να υιοθετήσει μια συνεκτική και ρεαλιστική στρατηγική για την πορεία της χώρας τα προσεχή δύσκολα χρόνια.

Ενα τέτοιο εγχείρημα είναι σήμερα εφικτό. Στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν η εξωτερική μας πολιτική επέτυχε σημαντικές διπλωματικές νίκες, ή ορθότερα, διπλωματικούς θριάμβους που μπορεί να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων. Πώς οργανώθηκε και πώς υλοποιήθηκε το πολιτικο- διπλωματικό άλμα της ένταξης της χώρας μας στην ΕΟΚ το 1981; Πώς οργανώθηκε και πώς υλοποιήθηκε ο διπλωματικός θρίαμβος για την ευρωπαϊκή πορεία της Κύπρου που ξεκίνησε με τη σύναψη συμφωνίας τελωνειακής ένωσης ΕΟΚ - Κύπρου το 1987, έπειτα από συντονισμένες προσπάθειες της ελληνικής και κυπριακής διπλωματίας, και ολοκληρώθηκε με την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ το 2004;

Πριν από είκοσι χρόνια ο βασικός αρχιτέκτονας της στρατηγικής για την ευρωπαϊκή προοπτική της Κύπρου, ο αείμνηστος Γιάννος Κρανιδιώτης, έφυγε πρόωρα σε ένα τραγικό δυστύχημα. Είχα την τύχη και την τιμή να υπάρξω στενός του συνεργάτης στα τέλη της δεκαετίας του '80 και να παρακολουθήσω από κοντά τη διαμόρφωση και την υλοποίηση της στρατηγικής για την Κύπρο. Πιστεύω ότι ο τρόπος που κινήθηκαν τότε η ελληνική διπλωματία και η εξωτερική πολιτική μπορούν να δώσουν χρήσιμα διδάγματα και για το σήμερα, κάτι που θα απέδιδε τον καλύτερο φόρο τιμής στη μνήμη του Γιάννου Κρανιδιώτη.

* Ο Δημήτρης Κούρκουλας είναι πρώην υφυπουργός Εξωτερικών και πρώην πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΔΗΜΟΥ

Σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον θα ρίξει και πάλι ο Πρωθυπουργός το «χαρτί» της διεθνοποίησης της τουρκικής προκλητικότητας, που για πρώτη φορά έδειξε εμφατικά στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, υιοθετώντας αυστηρό - αλλά όχι συγκρουσιακό - ύφος εκτός συνόρων και επιδιώκοντας χαμηλότερους τόνους εντός. 

Με ανοιχτή πια τη στήριξη του Εμανουέλ Μακρόν προς την Ελλάδα στο θέμα του τουρκολιβυκού συμφώνου και με τις «πλάτες» της Ανγκελα Μέρκελ στο Προσφυγικό - Μεταναστευτικό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα σηκώσει ψηλά τα δύο ζητήματα κατά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ την ερχόμενη Πέµπτη και Παρασκευή. Το ίδιο προγραμματίζει για τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο στις 7 Ιανουαρίου. Θα προηγηθούν όμως εντός της εβδομάδας άλλες κινήσεις στη διπλωματική σκακιέρα σε μια κεντρική κατεύθυνση του Πρωθυπουργού: να ενεργοποιήσει δίκτυο συμμάχων για να απειλείται όλο και πιο έντονα με απομόνωση η Τουρκία και να κλιμακώνεται η πίεση στην (ταραγμένη λόγω εμφυλίου) Λιβύη, ενόσω η Ελλάδα επιδιώκει ενδυνάμωση των δεσμών της με την Αίγυπτο και το Ισραήλ.

ΕΝΙΑΙΑ ΦΩΝΗ. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της χώρας ζητούμενο για τον Πρωθυπουργό είναι η εκτόνωση της αντιπαράθεσης με την αντιπολίτευση. Θα επιδιωχθεί συνεννόηση για ενιαία «φωνή» σε σχέση με τα ελληνοτουρκικά, ύστερα από την ενημέρωση των πολιτικών κομμάτων σχετικά με τη στρατηγική της κυβέρνησης. Στόχοι και επιδιώξεις αναμένεται να συζητηθούν κατά τη διάρκεια του Ανώτατου Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής που συνέρχεται την Τρίτη, υπό τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια. Χρονικά πάντως η πρώτη κυβερνητική κίνηση στον φάκελο «Σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας» θα είναι η σημερινή παρουσία του Δένδια στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπου θα συζητηθούν οι εξελίξεις με το σύμφωνο μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.

Οι πιο κομβικές επαφές που θα έχει ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένονται, κατά το Μαξίμου, στο τέλος της εβδομάδας στην καρδιά της Ευρώπης, καθώς περιμένουν ουσιαστικά να εκπέμψει από τις Βρυξέλλες σαφές μήνυμα προς την Τουρκία και τη Λιβύη. Ηδη ο Πρωθυπουργός ετοιμάζεται για διμερείς επαφές με ξένους ηγέτες στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ με στόχο της ελληνικής πλευράς να αποτυπωθεί και γραπτώς στο κείμενο Συμπερασμάτων η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και την Κύπρο και η καταδίκη των παραβατικών ενεργειών της Αγκυρας. Ως εξίσου κρίσιμη αντιμετωπίζεται από το πρωθυπουργικό επιτελείο η επίσκεψη Μητσοτάκη στις ΗΠΑ, αφενός για να αποκωδικοποιηθεί η συμπεριφορά του αμερικανού προέδρου, αφετέρου για να υπάρξει παρέμβαση Τραμπ, σε συνέχεια της ανακοίνωσης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για «προκλητικό» καθορισμό θαλάσσιων δικαιοδοσιών από Τουρκία και Λιβύη.

ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΑΦΙΞΕΙΣ. Στο πλαίσιο της κυβερνητικής τακτικής που βάζει ταυτόχρονα στο ίδιο «κάδρο» την Τουρκία και τη Λιβύη, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν η άφιξη στην Αθήνα του προέδρου της Βουλής της Λιβύης Αγκίλα Σάλεχ Ισα Γκουάιντερ (θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Βουλής Κώστα Τασούλα) καθώς και το ενδεχόμενο να υπάρξει τετ-α-τετ Νίκου Δένδια και Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Στα επόμενα 24ωρα θα ξεκαθαριστεί εάν ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών θα βρεθεί στην Αθήνα για τη Σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου την ερχόμενη Παρασκευή.

Επιπλέον για το Προσφυγικό - Μεταναστευτικό η κυβέρνηση διακρίνει ευρωπαϊκή κινητικότητα στην κατεύθυνση αλλαγής του Δουβλίνου και φαίνεται πως περιμένει απτά αποτελέσματα μέχρι τον προσεχή Μάρτιο. Η ελληνική πλευρά προσβλέπει σε ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική με αιχμή τον επιμερισμό προσφύγων και μεταναστών σε άλλες χώρες, διαμηνύοντας πάντως ότι θα εφαρμόσει τα μέτρα αυστηροποίησης - όπως τα έχει εξαγγείλει - για φύλαξη των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων και διαχωρισμό προσφύγων και μεταναστών. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές ο Πρωθυπουργός επιμένει στην ανάγκη για πλήρη συμφωνία της δήλωσης ΕΕ - Τουρκίας αλλά επίσης είναι πρόθυμος να στηρίξει την Αγκυρα στη διεκδίκηση οικονομικής στήριξης από την Ευρώπη. Το θέμα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ανέδειξε άλλωστε ο τούρκος πρόεδρος στο ραντεβού του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ στο Λονδίνο.

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΦΩΤΑΚΗ

Διάθεση να κλιμακώσει την εμπρηστική ρητορική της δείχνει η Τουρκία απέναντι στην Ελλάδα, μετά και την υπογραφή του μνημονίου με τη Λιβύη. Η Αγκυρα επιλέγει να τροφοδοτεί καθημερινά και να ενισχύει το κλίμα έντασης, έστω και αν την ίδια στιγμή δηλώνει ότι επιθυμεί να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους του διαλόγου με την Αθήνα, με την πρακτική της - η οποία συνεχίζεται από το καλοκαίρι - να εντείνει τους φόβους ενός «θερμού επεισοδίου». Ενα θερμό επεισόδιο το οποίο, όπως εκτιμά η ελληνική διπλωματία, σίγουρα δεν επιδιώκεται από την πλευρά της Αθήνας, αλλά δεν θα ήταν ούτε προς το συμφέρον της Αγκυρας, ωστόσο δεν μπορεί να αποκλειστεί ως «ατύχημα», από τη στιγμή που καταγράφονται, σχεδόν καθημερινά, εμπλοκές οπλισμένων μαχητικών πάνω από το Αιγαίο...

Στο ενδεχόμενο επιδίωξης στρατιωτικοποίησης της έντασης, από την τουρκική πλευρά συνηγορούν και πληροφορίες που επικαλείται ο κυπριακός «Φιλελεύθερος» και αναφέρουν ότι η Τουρκία σχεδιάζει να στείλει ερευνητικό σκάφος στην περιοχή που έχει συμφωνήσει με τη Λιβύη - ενδεχομένως νότια της Κρήτης - επιχειρώντας να επιβάλει νέα τετελεσμένα αλλά και για να «τεστάρει» αντανακλαστικά και αντιδράσεις από την ελληνική πλευρά. 

Ως ένα δείγμα της διάθεσης της Τουρκίας να κινηθεί με ταχύτητα ερμηνεύεται και η σπουδή της τόσο να επικυρώσει στη Βουλή της την επίμαχη συμφωνία όσο και να την καταθέσει άμεσα στον ΟΗΕ. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι τα σενάρια για έρευνες κοντά στην Κρήτη προκαλούν σαφώς την ανησυχία της Αθήνας, ωστόσο θεωρούν κρίσιμη για την εξέλιξή τους το ότι η Ελλάδα έχει αδειοδοτήσει την αμερικανική ExxonMobil. Σημειώνουν δε ότι η συμφωνία με την αμερικανική εταιρεία μπορεί να αποθαρρύνει την Αγκυρα να προχωρήσει σε πρόκληση στην περιοχή της Κρήτης.

Εστω και αν η Αθήνα από την πλευρά της ξεκαθαρίζει δεν έχει σκοπό να ακολουθήσει την Τουρκία στην ένταση, οι Ενοπλες Δυνάμεις προετοιμάζονται για διάφορα σενάρια, ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, που πληροφορίες ανέφεραν ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει έρευνα στην περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο. Ενδεικτική των προσπαθειών της Τουρκίας να κλιμακώσει την ένταση ήταν και η δήλωση του εκπροσώπου Τύπου του τουρκικού ΥΠΕΞ Χαμί Ακσόι, ο οποίος επιχείρησε να απαντήσει σε ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη γενοκτονία των Ποντίων, λέγοντας: «Εάν η ελληνική ηγεσία, που δεν μπορεί να ξεχάσει ότι τους ρίξαμε στο Αιγαίο, επιθυμεί να αντιμετωπίσει την ιστορία της, πρέπει πρώτα να δει την έκθεση της Επιτροπής Ερευνών των Συμμαχικών Χωρών, η οποία διαπίστωσε τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξε ο Ελληνικός Στρατός κατά την εισβολή στην Ανατολία, και τις Διατάξεις της Συνθήκης της Λωζάννης που καταδίκασαν την Ελλάδα να καταβάλει αποζημίωση στους Τούρκους για τις σφαγές και τις φρικαλεότητες που διέπραξε...».

Στον Ακσόι απάντησε ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Αλέξανδρος Γεννηματάς, σημειώνοντας ότι «η ύβρις είναι η επιλογή εκείνου που δεν μπορεί να αποδεχθεί την Ιστορία του». Κάλεσε δε την Τουρκία «να αποστεί από περαιτέρω προκλήσεις και να εργαστεί προς την κατεύθυνση του διαλόγου και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου».

Στην ανάγκη για «δίκαιη διανομή κάθε πόρου και πλούτου που βρίσκεται στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κύπρο», επαναλαμβάνοντας την επιχειρηματολογία Ερντογάν, επιμένει από την πλευρά του ο τούρκος υπουργός Αμυνας, Χουλουσί Ακάρ, προειδοποιώντας εκ νέου Αθήνα και Λευκωσία ότι «καμία απόφαση που δεν περιλαμβάνει την Τουρκία δεν θα επιβιώσει».