Οι δύο αρχηγοί μπορεί να βγήκαν χαμογελαστοί από τη συνάντηση, ωστόσο η ελληνική πλευρά δεν κρύβει την ανησυχία της για τις διαρκείς προκλήσεις της Αγκυρας. Εχει τη σημασία του ότι δεν προγραμματίστηκε νέα επαφή - τηλεφωνική ή εκ του σύνεγγυς - μεταξύ τους, με την ελληνική πλευρά να αναμένει τις επόμενες κινήσεις της Αγκυρας. «Με τον πρόεδρο της Τουρκίας είχαμε μια ανοιχτή συζήτηση... Κατεγράφησαν οι εκατέρωθεν διαφωνίες. Οι δύο πλευρές ωστόσο συμφώνησαν στη συνέχιση των συζητήσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης του υπουργείου Εθνικής Αμυνας» δήλωσε ο Πρωθυπουργός με την ολοκλήρωση της συνάντησης. «Θέλω να διαβεβαιώσω τον ελληνικό λαό ότι δυσκολίες στη σχέση με την Τουρκία υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Εκτιμώ ότι, εφόσον και οι δύο πλευρές δείξουν καλή διάθεση, αυτές τελικά μπορούν να ξεπεραστούν» κατέληξε....

Από "ΤΑ ΝΕΑ", και...

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/12/19

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/12/19

ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΔΗΜΟΥ

Νέα στρατηγική μπροστά στην αδιάλλακτη στάση της Αγκυρας και την πρόθεσή της να δημιουργήσει τετελεσμένα στις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο χαράσσει ήδη το Μέγαρο Μαξίμου, δίνοντας έμφαση στην προσπάθεια διπλωματικής απομόνωσης της Τουρκίας. Επειτα από το αδιέξοδο ραντεβού του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η κυβέρνηση σκοπεύει να συνεχίσει την επιχείρηση ενίσχυσης των συμμαχιών της διεθνώς, θεωρώντας ότι εντείνει τον μοχλό πίεσης στην Τουρκία αλλά και προς τη Λιβύη.

Σε κάθε διπλωματικό βήμα της η κυβέρνηση θέλει να αναδεικνύει την Ελλάδα ως πυλώνα σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, ωστόσο στις σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας, όπως αναδείχθηκε χθες και στο Λονδίνο, παραμένουν ανοιχτά και τα τρία μέτωπα της τελευταίας περιόδου: η σύγκρουση για τις ΑΟΖ, με κορύφωση το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το Προσφυγικό - Μεταναστευτικό, καθώς και το Κυπριακό. Το κυβερνητικό επιτελείο έχει στραμμένο το βλέμμα στο ραντεβού του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ντόναλντ Τραμπ στις 7 Ιανουαρίου στον Λευκό Οίκο, έστω κι αν ο αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε να ακολουθεί ρόλο Πόντιου Πιλάτου στο Λονδίνο. Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για εντατικοποίηση των επαφών με Κύπρο και Ισραήλ για τη χάραξη θαλάσσιων ζωνών. Για τις στοχεύσεις αυτές η κυβέρνηση θα ενημερώσει τα πολιτικά κόμματα, συγκαλώντας άμεσα το Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής.

Από την κυβέρνηση θεωρούν ως «δεδομένη» τη διπλωματική απομόνωση της Τουρκίας, διαμηνύοντας ότι η Ελλάδα δεν θα κάνει ούτε βήμα πίσω στα κυριαρχικά δικαιώματά της, αντιθέτως θα τα υπερασπιστεί με σύνεση και αποφασιστικότητα. Σύμφωνα μάλιστα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Στέλιο Πέτσα, για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών «υπάρχουν δύο διαφορετικά θέματα: το ένα είναι τι αξιώνει παρανόμως ένα κράτος, όπως η Τουρκία, το άλλο είναι τι κάνουν οι άλλες χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Ιταλίας, της Αλβανίας, της Αιγύπτου, της Κύπρου, του Ισραήλ». Ολα αυτά, όπως τονίζουν από το πρωθυπουργικό επιτελείο, «θα ξεδιπλωθούν το επόμενο διάστημα». Εξάλλου ο Ερντογάν φέρεται ότι δήλωσε ανοιχτά στον Κυριάκο Μητσοτάκη πως είναι έτοιμος για συνομιλίες για την οριοθέτηση των περιοχών της Ανατολικής Μεσογείου επί της αρχής του «δίκαιου διαμοιρασμού». Στην κυβέρνηση δεν αποκλείουν η τουρκική πλευρά να ανοίξει έναν γύρο προκλήσεων και με αυτή την επιδίωξη.

Για την Αθήνα, στο κάδρο δεν βρίσκεται μόνη η Τουρκία, αλλά και η Λιβύη. Και είναι προφανές πως για την ακύρωση της συμφωνίας θα επιδιωχθεί κυρίως μέσω της Ευρωπαϊκής Ενωσης να ασκηθεί πίεση στη Λιβύη, που απειλείται με αποσταθεροποίηση της ειρηνευτικής διαδικασίας. Ηδη κρίνονται υποστηρικτικές για την ελληνική γραμμή οι προειδοποιήσεις του εκπροσώπου του ΟΗΕ στη Λιβύη Χασάν Σαλαμέ για ένταση στο εσωτερικό της χώρας από το μνημόνιο κατανόησης με την Τουρκία. Σύμμαχος στα επιχειρήματα της Ελλάδας θεωρείται επιπλέον η Γαλλία, με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να εκφράζει ανοιχτά τη στήριξή του «στις δικαιολογημένες ανησυχίες της Ελλάδας αναφορικά με τη συμφωνία Λιβύης - Τουρκίας». Αλληλεγγύη στην Ελλάδα εξέφρασε και το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ, αναφέροντας ότι παρακολουθεί «με ανησυχία τις πρόσφατες κινήσεις της Τουρκίας στη Μεσόγειο» και πως «η παραβίαση των διεθνών νόμων της θάλασσας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή». Παράλληλα η κυβέρνηση μπροστά στη «διγλωσσία» των ΗΠΑ θα επιδιώξει να αναβαθμίσει και την ατζέντα των συνομιλιών στο επικείμενο ταξίδι Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτον.

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ. Πάντως η συζήτηση του Πρωθυπουργού με τον Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ εστίασε επί ώρα και στις αυξημένες προσφυγικές - μεταναστευτικές ροές από τα τουρκικά παράλια, με τον Πρωθυπουργό να ζητάει πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ - Τουρκίας. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Ερντογάν «σήκωσε» το θέμα της χρηματοδότησης από την Ευρώπη, ουσιαστικά για να στηρίξει το επιχείρημά του ότι δεν είναι ο μόνος που δεν τηρεί την κοινή δήλωση. Ο Πρωθυπουργός ζήτησε να ξεκαθαρίσει η Αγκυρα εάν η παραβίαση της συμφωνίας από την πλευρά της οφείλεται σε οικονομικούς ή γεωπολιτικούς λόγους. Για το θέμα που «καίει» την κυβέρνηση ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκαλεί σήμερα στο Μαξίμου ευρεία σύσκεψη, παρουσία του αντιπροέδρου της Κομισιόν Μαργαρίτη Σχοινά και της σουηδής επιτρόπου Εσωτερικών Υποθέσεων Ιλβα Γιόχανσον (που θα βρεθούν στην Αγκυρα την Παρασκευή) καθώς και των αρμόδιων κυβερνητικών στελεχών.

ΛΟΝΔΙΝΟ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

Το ραντεβού έγινε σε απόσταση αναπνοής από το Γκραντ Γιούνιον Κάναλ, το «Κανάλι της Μεγάλης Ενωσης» - ένα από τα μεγαλύτερα της Βρετανίας. Ωστόσο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν βγήκαν ούτε σύμφωνοι, ούτε ενωμένοι ως προς αυτά που τους χωρίζουν από την αίθουσα «Ωχρα» του ξενοδοχείου Γκρόουβ στο Γουότφορντ, όπου ήταν κλεισμένοι επί μία ώρα και 35 λεπτά.

Η συνάντηση των δύο ηγετών χθες το απόγευμα έληξε χωρίς σύγκλιση, αλλά και χωρίς ρήξεις. «Η υπογραφή του μνημονίου μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για τον καθορισμό θαλάσσιων δικαιοδοσιών είναι νομικά άκυρη» διεμήνυσε ο Πρωθυπουργός στον τούρκο πρόεδρο, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες των «ΝΕΩΝ».Το ραντεβού έγινε στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ, 29 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Λονδίνου, στο υπερπολυτελές ξενοδοχείο που παλαιότερα είχε φιλοξενήσει τη Σύνοδο του G20 και τη συνεδρίαση της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ και κατά τον 18ο και 19ο αιώνα αποτελούσε την επίσημη κατοικία του κόμη του Κλάρεντον.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε στον Ερντογάν ότι η συμφωνία Αγκυρας - Τρίπολης «δεν έχει καμία νομική βάση και για τον λόγο αυτόν δεν της δίνω ιδιαίτερη σημασία». Πρόσθεσε δε ότι το επίμαχο μνημόνιο έχει ήδη αποδοκιμαστεί τόσο από την ΕΕ όσο και από τις ΗΠΑ. Tο ζήτημα της τουρκικής προκλητικότητας, άλλωστε, έθεσε και κατά τη διάρκεια του γεύματος που παρέθεσε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στους αρχηγούς των οκτώ κρατών τα οποία υλοποιούν τον στόχο της διάθεσης 2% του ΑΕΠ για τις αμυντικές δαπάνες τους.

Κατά τις ίδιες πηγές, ο έλληνας Πρωθυπουργός επισήμανε στον τούρκο πρόεδρο ότι «το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια σαφής αλλαγή στάσης της Τουρκίας στη διαχείριση του Προσφυγικού, καθώς η τουρκική Ακτοφυλακή δεν ανταποκρίνεται στα αιτήματα της ελληνικής Ακτοφυλακής όταν εντοπίζονται λέμβοι με πρόσφυγες και μετανάστες εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων».

Η κουβέντα με τον Ερντογάν «δεν ήταν εύκολη, αλλά δεν διεξήχθη σε κλίμα έντασης» τόνισε κυβερνητική πηγή, προσθέτοντας ότι «με την Τουρκία θα μιλάμε πάντα, όσα προβλήματα κι αν υπάρχουν στις σχέσεις μας».

ΠΕΡΙ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ. Οι δύο αρχηγοί μπορεί να βγήκαν χαμογελαστοί από τη συνάντηση, ωστόσο η ελληνική πλευρά δεν κρύβει την ανησυχία της για τις διαρκείς προκλήσεις της Αγκυρας. Εχει τη σημασία του ότι δεν προγραμματίστηκε νέα επαφή - τηλεφωνική ή εκ του σύνεγγυς - μεταξύ τους, με την ελληνική πλευρά να αναμένει τις επόμενες κινήσεις της Αγκυρας. «Με τον πρόεδρο της Τουρκίας είχαμε μια ανοιχτή συζήτηση... Κατεγράφησαν οι εκατέρωθεν διαφωνίες. Οι δύο πλευρές ωστόσο συμφώνησαν στη συνέχιση των συζητήσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης του υπουργείου Εθνικής Αμυνας» δήλωσε ο Πρωθυπουργός με την ολοκλήρωση της συνάντησης. «Θέλω να διαβεβαιώσω τον ελληνικό λαό ότι δυσκολίες στη σχέση με την Τουρκία υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Εκτιμώ ότι, εφόσον και οι δύο πλευρές δείξουν καλή διάθεση, αυτές τελικά μπορούν να ξεπεραστούν» κατέληξε.

Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΟΔΟ. Νωρίτερα χθες, κατά την παρέμβασή του στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε την Τουρκία να σταματήσει τις προκλητικές ενέργειες. Και αναφερόμενος στην απόπειρα της Τουρκίας να καταργήσει τις θαλάσσιες ζώνες νησιών, όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος και το Καστελλόριζο, διεμήνυσε ότι «η προώθηση διεθνών συμφωνιών οι οποίες παραβιάζουν κατάφωρα τόσο το διεθνές δίκαιο όσο και τα νόμιμα δικαιώματα των χωρών του ΝΑΤΟ αντίκειται σαφώς στο πνεύμα συνεργασίας και στις θεμελιώδεις αρχές στις οποίες στηρίζεται η Συμμαχία».

Σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, ο Πρωθυπουργός κάλεσε τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ «να σέβονται τις βασικές αρχές που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ των μελών της Συμμαχίας, δηλαδή την ενότητα και την αλληλεγγύη. Εχουν ευθύνη», πρόσθεσε, «να ενεργούν σύμφωνα με αυτές τις αρχές και να απέχουν από ενέργειες που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προστριβές και εντάσεις μεταξύ συμμάχων και γειτόνων».

...από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", και...

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 05/12/19

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 05/12/19

ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΑΣ ΠΕΛΩΝΗ'

Το βαρύ κλίμα στις σχέσεις Αθήνας - Αγκυρας, που έχει βαρύνει ακόμα περισσότερο μετά τις τελευταίες ενέργειες που αφορούν την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών από την Τουρκία με τη Λιβύη, επιβεβαίωσε η χθεσινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στο Λονδίνο. Σε αυτή την «αναγκαία, δύσκολη και χρήσιμη», όπως χαρακτήρισε τη συνάντηση μιλώντας σε συνεργάτη του ο κ. Μητσοτάκης, ο πρωθυπουργός έθεσε, όπως είχε προαναγγείλει, όλα τα θέματα της τουρκικής συμπεριφοράς.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, επιδίωξε να αποφορτίσει το κλίμα, δείχνοντας ότι επιθυμεί να κρατήσει ανοικτό δίαυλο με την Τουρκία και υπογραμμίζοντας σε δήλωσή του ότι δυσκολίες στις σχέσεις με τη γειτονική χώρα «υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν», αλλά ότι αυτές μπορούν να ξεπεραστούν, εφόσον «και οι δύο πλευρές δείξουν

καλή διάθεση». Ενδεικτικό της στόχευσης του κ. Μητσοτάκη να αποκλιμακώσει την ένταση και σε επίπεδο ρητορικής είναι το γεγονός ότι, όπως σημείωσε ο ίδιος στη δήλωσή του μετά τη συνάντηση, παρότι «καταγράφηκαν οι εκατέρωθεν διαφωνίες», οι δύο πλευρές «συμφώνησαν στη συνέχιση των συζητήσεων για τα ΜΟΕ του υπουργείου Εθνικής Αμυνας», δείχνοντας ότι ο δίαυλος διατηρείται ανοικτός.

Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για «ανοικτή συζήτηση», στην οποία έθεσε όλα τα ζητήματα που προκύπτουν «από τις τελευταίες τουρκικές ενέργειες». Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης δόμησε τις τοποθετήσεις του στους τρεις άξονες στους οποίους είχε κινηθεί και στην πρώτη του συνάντηση (με την ιδιότητα του πρωθυπουργού) με τον κ. Ερντογάν, στη Ν. Υόρκη τον περασμένο Σεπτέμβριο, κατά την οποία είχαν γίνει αναφορές και στις θαλάσσιες ζώνες. Οσον αφορά το μνημόνιο της Τουρκίας με τη Λιβύη, ο πρωθυπουργός επισήμανε στον συνομιλητή του ότι η συμφωνία είναι «άκυρη» και δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα, καθώς επίσης του υπογράμμισε ότι σταδιακά θα τον φέρει σε διπλωματική απομόνωση.

Η αποστροφή αυτή δεν είναι πάντως τυχαία, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, πεποίθηση της Αθήνας είναι ότι το μνημόνιο μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης θα ακυρωθεί στην πράξη, τόσο επειδή δεν το επιθυμούν οι ΗΠΑ όσο και λόγω της κατάστασης στο εσωτερικό της Λιβύης και των πιέσεων που θα ασκηθούν προκειμένου να μην κυρωθεί ως συμφωνία.


Συζήτηση έγινε και για το μεταναστευτικό - προσφυγικό, με αιχμή τις ροές στο Αιγαίο. Μάλιστα ο κ. Μητσοτάκης, σύμφωνα με πληροφορίες, θύμισε στον κ. Ερντογάν ότι στη συνάντησή τους στη Ν. Υόρκη είχαν συμφωνήσει για τις κινήσεις που έπρεπε να κάνουν αμφότερες οι πλευρές για την καλύτερη εφαρμογή της Δήλωσης Ε.Ε. - Τουρκίας. Αυτή αφορούσε τη νομοθέτηση από την ελληνική πλευρά νέου πλαισίου για τις επιστροφές και από την Τουρκία ελέγχου των δικτύων διακινητών. «Εμείς κάναμε αυτό που μπορούσαμε να κάνουμε, εσείς δεν εφαρμόζετε τη Δήλωση», φέρεται να τόνισε ο πρωθυπουργός, διερωτώμενος αν οι λόγοι γι’ αυτή τη στάση είναι γεωπολιτικοί ή οικονομικοί.

Ο κ. Ερντογάν, σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να επισήμανε ότι για να εφαρμόσει η Τουρκία τη Δήλωση θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Ενωση να εφαρμόσει το δικό της μέρος της συμφωνίας και ειδικά το οικονομικό σκέλος, επαναλαμβάνοντας το επιχείρημα για περισσότερα ευρωπαϊκά χρήματα. Πάντως, ο κ. Μητσοτάκης του επισήμανε ότι η επίσκεψη του Μαργαρίτη Σχοινά στην Αθήνα (σήμερα) και στην Αγκυρα (αύριο) είναι ευκαιρία να δείξει η Τουρκία αν θα αλλάξει στάση. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο το ότι σήμερα ο πρωθυπουργός έχει ορίσει την πρώτη του σύσκεψη για το μεταναστευτικό με τη συμμετοχή του κ. Σχοινά και της Σουηδής επιτρόπου Ιλβα Γιόχανσον, των Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και Γιώργου Κουμουτσάκου, της Δόμνας Μιχαηλίδου και της συντονίστριας για τα ασυνόδευτα παιδιά, Ειρήνης Αγαπηδάκη.

Σύντομη αναφορά έγινε και στο Κυπριακό με αφορμή τα ενεργειακά, καθώς η τουρκική πλευρά φέρεται

Οι Κυρ. Μητσοτάκης, Ν. Δένδιας, Τ. Ερντογάν και Μπ. Γιλντιρίμ κατά τη χθεσινή συνάντηση στο Λονδίνο.

να επανέλαβε ότι δεν είναι δίκαιο να γίνονται εξορύξεις υδρογονανθράκων και τα έσοδα να καρπώνεται η Κυπριακή Δημοκρατία. Ο κ. Μητσοτάκης, σύμφωνα με πληροφορίες, θύμισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι η νόμιμη χώρα, καθώς και ότι ο κ. Αναστασιάδης έχει δεσμευθεί ότι τα έσοδα θα διατεθούν στο Ταμείο Υδρογονανθράκων μετά τη λύση του Κυπριακού και θα είναι προς όφελος και των δύο κοινοτήτων.

Στη συνάντηση, που διήρκεσε μιάμιση ώρα, δεν καταγράφηκαν συγκλίσεις, ούτε συγκεκριμένα βήματα για τη συνέχεια, καθώς η κάθε πλευρά εμφανίστηκε να επαναλαμβάνει τις δικές της θέσεις. Η κυβέρνηση, όμως, περιμένει να δει αν θα υπάρξει κάποιο βήμα αποκλιμάκωσης από την τουρκική πλευρά. Ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός έδωσε εντολή στον Νίκο Δένδια να συγκαλέσει το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΣΕΠ) για να ενημερώσει τα πολιτικά κόμματα, κάτι που αναμένεται να γίνει μέσα στα επόμενα 24ωρα.

 ....από την "ΕΣΤΙΑ"

"ΕΣΤΙΑ", 05/12/19