Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (κύρια ολοσέλιδη φωτογραφία+εσωτερικό ολοσέλιδο θέμα)
 |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", πρωτοσέλιδο, 11/01/18 |
στο κέντρο της Αθήνας
Του Νίκου Βατόπουλου
Στην καρδιά της Αθήνας, ανάμεσα στη Σίνα και στην Ασκληπιού, πάνω από τη Διδότου, η κατάληψη του 5ου Λυκείου Αθηνών συνεχίζεται. Είναι μια ιστορία που μετράει δύο χρόνια και αφορά την παροχή στέγης σε εκατοντάδες πρόσφυγες και άτομα αγνώστου ταυτότητας. Δεν υπάρχει επίσημη ή ανεπίσημη δομή, κανείς δεν μπορεί να πει επισήμως ποιος διακινεί αυτά τα άτομα, ποιος εγγυάται για την ασφαλή διαβίωσή τους, δεν υπάρχει υγειονομικός έλεγχος, η Αστυνομία και η Πυροσβεστική δεν πλησιάζουν και χθες το πρωί στην πεζοδρομημένη οδό Πρασσά, πίσω από το Γαλλικό Ινστιτούτο, η οσμή από τις ανθρώπινες εκκρίσεις ήταν πέραν πάσης φαντασίας. Διότι, επιπλέον, δεν λειτουργούν οι τουαλέτες στο παλιό σχολείο.
Θα μπορούσε να είναι μία ακόμη περίπτωση ακραίας αυθαιρεσίας, αλλά η συγκεκριμένη κατάληψη, το «στρατηγείο» των καταλήψεων, για το οποίο κανείς φορέας δεν αναλαμβάνει ευθύνη, έχει οδηγήσει σε απόγνωση τους περιοίκους. Εύκολα ο αντίλογος θα μιλήσει για ρατσισμό και προκατάληψη, αλλά το πρόβλημα είναι σύνθετο. Υπάρχουν αριθμοί που δύσκολα μπορούν να διασταυρωθούν, καθώς κόσμος μπαινοβγαίνει, αλλά λέγεται ότι πάνω από 3.400 άνθρωποι διακινήθηκαν σε ένα χρόνο. Αυτό που ενοχλεί σε σημείο απόγνωσης τους περιοίκους των γύρω δρόμων είναι ότι το «κράτος εν κράτει» δρα ανεξάρτητα από τους νόμους του ελληνικού κράτους. «Δεν ξέρουμε πού να αποταθούμε, δεν γνωρίζουμε ποιος φέρνει τα ασυνόδευτα παιδιά, δεν ξέρουμε ποιος μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά μας ή τους στοιχειώδεις κανόνες διαβίωσης στη γειτονιά», λένε περίοικοι.
Θα μπορούσε να είναι μία ακόμη περίπτωση ακραίας αυθαιρεσίας, αλλά η συγκεκριμένη κατάληψη, το «στρατηγείο» των καταλήψεων, για το οποίο κανείς φορέας δεν αναλαμβάνει ευθύνη, έχει οδηγήσει σε απόγνωση τους περιοίκους. Εύκολα ο αντίλογος θα μιλήσει για ρατσισμό και προκατάληψη, αλλά το πρόβλημα είναι σύνθετο. Υπάρχουν αριθμοί που δύσκολα μπορούν να διασταυρωθούν, καθώς κόσμος μπαινοβγαίνει, αλλά λέγεται ότι πάνω από 3.400 άνθρωποι διακινήθηκαν σε ένα χρόνο. Αυτό που ενοχλεί σε σημείο απόγνωσης τους περιοίκους των γύρω δρόμων είναι ότι το «κράτος εν κράτει» δρα ανεξάρτητα από τους νόμους του ελληνικού κράτους. «Δεν ξέρουμε πού να αποταθούμε, δεν γνωρίζουμε ποιος φέρνει τα ασυνόδευτα παιδιά, δεν ξέρουμε ποιος μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά μας ή τους στοιχειώδεις κανόνες διαβίωσης στη γειτονιά», λένε περίοικοι.
Η κατάληψη στο 5ο Λύκειο Αθηνών. Αποψη από τον πεζόδρομο της Πρασσά, πάνω από τη Διδότου. Η κατάληψη παρέχει στέγη σε άτομα αγνώστου ταυτότητος και λειτουργεί χωρίς επίσημη δομή, ενώ οι μόνιμοι κάτοικοι έχουν οδηγηθεί σε απόγνωση.
Το θέμα δεν είναι απλό. Το νερό και το ηλεκτρικό δεν πληρώνεται και μάλιστα ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης είχε καταθέσει μήνυση κατ’ αγνώστων. Αυτό που τείνει να οδηγήσει την κατάσταση στα άκρα είναι η διαφαινόμενη πρόθεση τώρα του ίδιου του Δήμου Αθηναίων να προχωρήσει σε έργα σύνδεσης της αποχέτευσης (ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο της χρήσης των δρόμων ως αφοδευτηρίων). «Δεν θα είχαμε αντίρρηση φυσικά να γίνει σύνδεση της αποχέτευσης», λένε περίοικοι, «αλλά ας έρθει ο δήμος και ας βάλει την ταμπέλα του απέξω, ώστε να γνωρίζουμε και εμείς ποιος ελέγχει τον χώρο. Η σύνδεση της αποχέτευσης ερμηνεύεται ως νομιμοποίηση της κατάληψης», ισχυρίζονται.
Από την είσοδο του παλιού σχολείου (το οποίο επρόκειτο να επαναλειτουργήσει προτού γίνει κατάληψη) επί της Οκταβίου Μερλιέ, μπαινοβγαίνει κόσμος. Βλέπω νεαρούς αλλά και οικογένειες, γονείς με παιδιά σε καροτσάκια. Από την άλλη είσοδο του προαυλίου, γωνία Πρασσά και Βαλτετσίου, η σιδερένια πόρτα είναι κλειστή αλλά από μία οπή μπορεί κανείς να δει τον καταυλισμό. Πιο κάτω το ερειπωμένο και κλειστό λόγω επικινδυνότητας τμήμα του σχολείου με εξωτερική είσοδο από Βαλτετσίου χρησιμοποιείται κανονικά από την κατάληψη. Θρανία έχουν πεταχτεί έξω, μεσοτοιχίες σκάφτηκαν από μέσα και κανείς δεν ξέρει ποιος εγγυάται την ασφάλεια. Οι πρόσφυγες και όσοι διαμένουν κατά καιρούς μέσα στην κατάληψη μαγειρεύουν συχνά υπαιθρίως, «και αν θέλουν Κυριακή πρωί ή αργά το βράδυ να παίξουν μουσική, θα το κάνουν».
Η αυλή του παλιού σχολείου χρησιμοποιείται για μαγείρεμα και κάθε είδους δραστηριότητα. Η αστυνομία δεν πλησιάζει, όπως και κανένα θεσμικό όργανο.
Η περιοχή εντάχθηκε λόγω της κατάληψης στη ζώνη που κανένας ελεγκτικός ή διασωστικός μηχανικός δεν πλησιάζει. «Εχουμε γίνει όπως η Αραχώβης όπου η αστυνομία δεν πάει», λένε κάτοικοι της περιοχής. Αναφέρουν ότι πρόσφατα κάποιος πέταξε στουπιά σε ξερά κλαδιά που είχε αφήσει προσωρινά η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή έπειτα από κλάδεμα δέντρων. «Υπήρξε ανάφλεξη, καλέσαμε την Πυροσβεστική, αλλά δεν ήρθε. Αντιθέτως, ήρθε ένα μηχανάκι με δύο άνδρες με πολιτικά, που ισχυρίστηκαν ότι ήταν αστυνομικοί. Με μπουκάλια νερό και πατώντας πάνω στις εστίες της φωτιάς επιχείρησαν να τη σβήσουν».
Δίπλα στο Γαλλικό Ινστιτούτο και στον ναό του Αγίου Νικολάου στα Πευκάκια, στην καρδιά της Νεάπολης, κοντά στον κήπο της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής και απέναντι σε σπίτια και γραφεία, υπάρχει αυτός ο μεγάλος χώρος της κατάληψης που ζει ανεξάρτητα από τους νόμους και το Σύνταγμα του ελληνικού κράτους. Περίοικοι ανέφεραν ότι την οργάνωση του χώρου την έχει αναλάβει ο Σύρος «Κάστρο» και ότι εμπλέκονται και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και άλλες ομάδες που κανείς δεν κατονομάζει, ενδεικτικό και αυτό της ανασφάλειας που επικρατεί. Αλλωστε, σε αυτή την κατάληψη της οδού Πρασσά είχε κρυφτεί για τρεις ημέρες ο δολοφόνος του δικηγόρου Μιχάλη Ζαφειρόπουλου.
Ενας τεράστιος χώρος που παρέχει στέγη είναι η κατάληψη της οδού Πρασσά, αλλά κανείς δεν έχει επισήμως την ευθύνη.
Το χρέος του Δήμου
Ο Δήμος Αθηναίων έχει ευθύνη να σκεφτεί ότι υπάρχουν δημότες υπό ομηρία. Δημότες που πληρώνουν, που επενδύουν, που εργάζονται, που υπομένουν. Η Αστυνομία είναι απούσα, αλλά αυτό δεν είναι νέο. Σε ποια ευρωπαϊκή χώρα παρέχεται άσυλο σε πρόσφυγες στην καρδιά μιας πρωτεύουσας χωρίς να γνωρίζει κανείς ποιος έχει την ευθύνη, ποιος μπαίνει, ποιος βγαίνει και ποιος καλύπτει βασικά ζητήματα ασφάλειας, υγείας και τάξης;
Το θέμα δεν είναι απλό. Το νερό και το ηλεκτρικό δεν πληρώνεται και μάλιστα ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης είχε καταθέσει μήνυση κατ’ αγνώστων. Αυτό που τείνει να οδηγήσει την κατάσταση στα άκρα είναι η διαφαινόμενη πρόθεση τώρα του ίδιου του Δήμου Αθηναίων να προχωρήσει σε έργα σύνδεσης της αποχέτευσης (ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο της χρήσης των δρόμων ως αφοδευτηρίων). «Δεν θα είχαμε αντίρρηση φυσικά να γίνει σύνδεση της αποχέτευσης», λένε περίοικοι, «αλλά ας έρθει ο δήμος και ας βάλει την ταμπέλα του απέξω, ώστε να γνωρίζουμε και εμείς ποιος ελέγχει τον χώρο. Η σύνδεση της αποχέτευσης ερμηνεύεται ως νομιμοποίηση της κατάληψης», ισχυρίζονται.
Από την είσοδο του παλιού σχολείου (το οποίο επρόκειτο να επαναλειτουργήσει προτού γίνει κατάληψη) επί της Οκταβίου Μερλιέ, μπαινοβγαίνει κόσμος. Βλέπω νεαρούς αλλά και οικογένειες, γονείς με παιδιά σε καροτσάκια. Από την άλλη είσοδο του προαυλίου, γωνία Πρασσά και Βαλτετσίου, η σιδερένια πόρτα είναι κλειστή αλλά από μία οπή μπορεί κανείς να δει τον καταυλισμό. Πιο κάτω το ερειπωμένο και κλειστό λόγω επικινδυνότητας τμήμα του σχολείου με εξωτερική είσοδο από Βαλτετσίου χρησιμοποιείται κανονικά από την κατάληψη. Θρανία έχουν πεταχτεί έξω, μεσοτοιχίες σκάφτηκαν από μέσα και κανείς δεν ξέρει ποιος εγγυάται την ασφάλεια. Οι πρόσφυγες και όσοι διαμένουν κατά καιρούς μέσα στην κατάληψη μαγειρεύουν συχνά υπαιθρίως, «και αν θέλουν Κυριακή πρωί ή αργά το βράδυ να παίξουν μουσική, θα το κάνουν».
Η αυλή του παλιού σχολείου χρησιμοποιείται για μαγείρεμα και κάθε είδους δραστηριότητα. Η αστυνομία δεν πλησιάζει, όπως και κανένα θεσμικό όργανο.
Η περιοχή εντάχθηκε λόγω της κατάληψης στη ζώνη που κανένας ελεγκτικός ή διασωστικός μηχανικός δεν πλησιάζει. «Εχουμε γίνει όπως η Αραχώβης όπου η αστυνομία δεν πάει», λένε κάτοικοι της περιοχής. Αναφέρουν ότι πρόσφατα κάποιος πέταξε στουπιά σε ξερά κλαδιά που είχε αφήσει προσωρινά η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή έπειτα από κλάδεμα δέντρων. «Υπήρξε ανάφλεξη, καλέσαμε την Πυροσβεστική, αλλά δεν ήρθε. Αντιθέτως, ήρθε ένα μηχανάκι με δύο άνδρες με πολιτικά, που ισχυρίστηκαν ότι ήταν αστυνομικοί. Με μπουκάλια νερό και πατώντας πάνω στις εστίες της φωτιάς επιχείρησαν να τη σβήσουν».
Δίπλα στο Γαλλικό Ινστιτούτο και στον ναό του Αγίου Νικολάου στα Πευκάκια, στην καρδιά της Νεάπολης, κοντά στον κήπο της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής και απέναντι σε σπίτια και γραφεία, υπάρχει αυτός ο μεγάλος χώρος της κατάληψης που ζει ανεξάρτητα από τους νόμους και το Σύνταγμα του ελληνικού κράτους. Περίοικοι ανέφεραν ότι την οργάνωση του χώρου την έχει αναλάβει ο Σύρος «Κάστρο» και ότι εμπλέκονται και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και άλλες ομάδες που κανείς δεν κατονομάζει, ενδεικτικό και αυτό της ανασφάλειας που επικρατεί. Αλλωστε, σε αυτή την κατάληψη της οδού Πρασσά είχε κρυφτεί για τρεις ημέρες ο δολοφόνος του δικηγόρου Μιχάλη Ζαφειρόπουλου.
Ενας τεράστιος χώρος που παρέχει στέγη είναι η κατάληψη της οδού Πρασσά, αλλά κανείς δεν έχει επισήμως την ευθύνη.
Το χρέος του Δήμου
Ο Δήμος Αθηναίων έχει ευθύνη να σκεφτεί ότι υπάρχουν δημότες υπό ομηρία. Δημότες που πληρώνουν, που επενδύουν, που εργάζονται, που υπομένουν. Η Αστυνομία είναι απούσα, αλλά αυτό δεν είναι νέο. Σε ποια ευρωπαϊκή χώρα παρέχεται άσυλο σε πρόσφυγες στην καρδιά μιας πρωτεύουσας χωρίς να γνωρίζει κανείς ποιος έχει την ευθύνη, ποιος μπαίνει, ποιος βγαίνει και ποιος καλύπτει βασικά ζητήματα ασφάλειας, υγείας και τάξης;
«Το θέατρο “Εμπρός” έχει καταλήξει
ένα κλαμπ κακού τύπου»
Του Δημήτρη Αθηνάκη
Χθες το πρωί, για μία ακόμη φορά, κάτοικοι και επιχειρηματίες της περιοχής των Αγίων Αναργύρων, στου Ψυρρή, φάνηκαν αγανακτισμένοι και αποκαρδιωμένοι. Εδώ και έξι με επτά χρόνια, η κατάληψη του θεάτρου «Εμπρός» έχει φέρει στα όριά τους όλους όσοι δραστηριοποιούνται στη γειτονιά.
Το 2011, μετά τον θάνατο του ηθοποιού Τάσου Μπαντή, ο οποίος «έτρεχε» το «Εμπρός» ώς το 2007, η δημοφιλής τότε καλλιτεχνική Κίνηση Μαβίλη κατέλαβε το κτίριο, που κάποτε στέγαζε τη θρυλική ομώνυμη εφημερίδα του Δημήτρη Καλαποθάκη (1862-1921). Από τις αρχές του 2011, οπότε η ΔΕΗ αναγκάστηκε να κόψει το ρεύμα λόγω χρεών, και έως τον Φεβρουάριο του 2016, η κατάληψη τροφοδοτείτο παράνομα με ρεύμα και νερό. Το ΤΑΙΠΕΔ, έπειτα από καταγγελίες περιοίκων, ζήτησε τη διακοπή της παράνομης ηλεκτροδότησης του «Εμπρός», προκαλώντας τη μήνιν των καταληψιών, που έως τότε είχαν ήδη καπελώσει κάθε πολιτιστική δράση. Ο Στέργιος Πιτσιόρλας, τότε επικεφαλής του ΤΑΙΠΕΔ, ζήτησε την επανασύνδεση του ρεύματος στο όνομα του Ταμείου, το οποίο πλήρωνε και τα έξοδα της... κατάληψης. Λίγους μήνες αργότερα, το ακίνητο μεταβιβάστηκε στην Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ), με τις προσπάθειες διαλόγου με τους καταληψίες να έχουν αποβεί άκαρπες.
«Στην αρχή, ήταν ήσυχα τα πράγματα. Εχει, όμως, πλέον ξεφτίσει η όποια πολιτιστική κίνηση και η κατάσταση κατέστη ανεξέλεγκτη», αναφέρει στην «Κ» κάτοικος του Ψυρρή. «Οπου κι αν πάμε, ΤΑΙΠΕΔ, ΕΤΑΔ, Αστυνομία, δήμος, κυβέρνηση, “δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα” ή “εμείς δεν είμαστε αναφανδόν κατά των καταλήψεων”. Εχουμε δει τα νερά να πλημμυρίζουν τη Ρήγα Παλαμήδου από τις “εκσκαφές” των καταληψιών για νερό, υποφέρουμε από τα πάρτι, με τέρμα τη μουσική ώς το πρωί, και την κατάληψη του δρόμου. Φοβόμαστε να περάσουμε. Το “Εμπρός” έχει καταλήξει ένα κακού τύπου κλαμπ», όπως μεταφέρεται.
Αυτό που περιγράφουν, όμως, οι άνθρωποι του Ι.Ν. των Αγίων Αναργύρων είναι πέρα από κάθε φαντασία – ή, μήπως, όχι; «Εκατοντάδες μπουκάλια κάθε Κυριακή ξημερώματα, ενώ ο κόσμος ακόμα... διασκεδάζει. Γκράφιτι στους τοίχους του ναού, με τον οποίο συνδέθηκε ο Παπαδιαμάντης (σ.σ. συνεργαζόταν με την εφημερίδα “Εμπρός”). Μπαίνουν την ώρα της λειτουργίας, απαιτούν λεφτά, κλέβουν άρτους και ανεβαίνουν στο ψαλτήρι και... ψάλλουν. Αφοδεύουν και κάνουν εμετό μέσα κι έξω».
Εκτός από την ΕΥΔΑΠ, που έχει απαυδήσει από τις πλημμύρες, οι δημοτικές υπηρεσίες δεν επαρκούν για την καθαριότητα της περιοχής, ενώ η Αστυνομία, σε κάθε κλήση, αδυνατεί να επέμβει. «Πού είναι η ανοιχτότητα και ο σεβασμός που επικαλούνται οι καταληψίες; Ποια ελευθερία ευαγγελίζονται όταν, με τέτοιον φασιστικό τρόπο, καταδικάζουν ανθρώπους και γειτονιά στον φόβο και στην απόγνωση;» αναρωτιούνται περίοικοι στην «Κ». «Εχουν προσπαθήσει γνωστοί ηθοποιοί, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, αλλά όλοι τα παρατούν. Οπως και οι επενδυτές, που κάποτε είχαν κάνει ένα bed’n’breakfast και τα μάζεψαν άρον άρον. Για το “Εμπρός” έχουν γίνει επίσημες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, αλλά κανείς δεν μπορεί να κάνει τίποτα».
Τα ερωτήματα
Αν αναλογιστεί κανείς το μεγαλείο της αυθαιρεσίας με τα τραπεζοκαθίσματα στου Ψυρρή –θέμα προγραμματισμένου ρεπορτάζ της «Κ»– και την πληγή, όπως χαρακτηρίζεται, του «Εμπρός» (για την κατάληψη, όχι για τα πολιτιστικά του), αντιλαμβάνεται την εγκατάλειψη και τον βανδαλισμό της γειτονιάς, που κάποτε είχε λάμψει. Τα ερωτήματα παραμένουν: Γιατί κανείς δεν είναι σε θέση να σώσει μια γειτονιά και ένα ιστορικό κτίριο από τη χρόνια απαξίωση και τη σταδιακή παρακμή; Γιατί δημιουργούνται νεκρές ζώνες στο κέντρο της πρωτεύουσας που θέλει, θεσμικά τουλάχιστον, να ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον της;
"ΔΙΑΓΩΝΙΩΣ", του Τάκη Θεοδωρόπουλου
Τα κτίρια του Πολυτεχνείου λειτούργησαν ως σύμβολο της δημοκρατίας. Ο κυρίαρχος μύθος της μεταπολίτευσης ξεκινούσε με το «Εδώ Πολυτεχνείο» της κ. Δαμανάκη. «Εκεί ξεκίνησαν όλα»! Το επιβεβαίωσαν και οι «Αγανακτισμένοι», που φώναζαν ότι «η χούντα δεν τέλειωσε το ’73», με την ογκώδη αυτοπεποίθηση του αδιάβαστου – και μια εφημερίδα να είχαν διαβάσει θα το ήξεραν. Φοβάμαι πολύ ότι οι αποτρόπαιες φωτογραφίες που συνόδευαν το εξαιρετικό ρεπορτάζ του Δημήτρη Αθηνάκη στην «Κ» επιβεβαιώνουν τον ρόλο του Πολυτεχνείου στον μύθο της μεταπολίτευσης. Ναι, το Πολυτεχνείο ήταν και παραμένει το σύμβολο της δημοκρατίας μας. Τα γκράφιτι που απλώνονται σαν δερματική ασθένεια πάνω στους τοίχους και η συνεχιζόμενη κατάληψη χώρων από τη βιομηχανία της αλητείας, που λυμαίνεται τη γύρω περιοχή, εικονογραφούν με τον πιο κυριολεκτικό τρόπο το τσαντίρι της.
Η δημοκρατία μας δεν είναι απλώς ένα πολιτικό καθεστώς που ορίζει ότι οι «πολλοί αποφασίζουν». Είναι ένα ιδεολόγημα που ταυτίζει την ελευθερία με την ανομία. Η μόρφωση είναι κακό πράγμα. Δεν χρειάζεται σε αυτόν που γράφει με σπρέι το σύνθημα που έχει μπλοκάρει, σαν θρόμβος, τις εγκεφαλικές του λειτουργίες. Δεν τον νοιάζει η αξία των κτιρίων, δεν τον νοιάζει η αισθητική, γιατί έχει μάθει να αδιαφορεί για τον άλλον, για τον απέναντί του. Θεωρεί σημαντικότερα τα ιερογλυφικά του μπάφου που απλώνει όπου βρει. Οχι, όχι, δεν το κάνει σπίτι του. Το σπίτι του είναι δικό του. Ενώ αυτά τα κτίρια είναι δημόσια. Και η δημοκρατία μας τού έχει μάθει, από το σχολείο ήδη, πως το δημόσιο υπάρχει για να το καταχράται όποιος είναι πιο μάγκας, πιο επιτυχημένος. Κι ο ίδιος αισθάνεται επιτυχημένος. Μπορεί να μη δουλεύει, αλλά τη βγάζει. Η φριχτή εικόνα ενός ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος, έστω και εγκαταλελειμμένου, με τέτοια ιστορία και τόσες προσωπικότητες που το τίμησαν, δείχνει, αν μη τι άλλο, το βασικό κοινωνικό έλλειμμα της δημοκρατίας μας: το έλλειμμα της αιδούς. Η ετήσια λιτανεία στη μνήμη των γεγονότων της εποχής εκείνης φοβούμαι ότι ολοκληρώνει την αξία του συμβολισμού: ναι, μήπως όντως όλα άρχισαν τότε.
Η αποκατάσταση του Πολυτεχνείου είναι αποκατάσταση της τιμής της δημοκρατίας μας. Μια τιμή που ξεκινά με την έμπρακτη απόδειξη ότι ντρεπόμαστε για την κατάντια της. Μόνον με την επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου τα κτίρια θα ξαναβρούν την ιστορική τους αξιοπρέπεια. Η αποβολή των βιομηχάνων της αλητείας είναι απλή για την αστυνομία, αλλά αποτελεί σύνθετο πρόβλημα για την πολιτική της ηγεσία. Ως εκ τούτου, μάλλον πρέπει να περιμένουμε την επόμενη κυβέρνηση, ελπίζοντας πως το τσαντίρι της δημοκρατίας θα ξαναγίνει κτίριο.
Χθες το πρωί, για μία ακόμη φορά, κάτοικοι και επιχειρηματίες της περιοχής των Αγίων Αναργύρων, στου Ψυρρή, φάνηκαν αγανακτισμένοι και αποκαρδιωμένοι. Εδώ και έξι με επτά χρόνια, η κατάληψη του θεάτρου «Εμπρός» έχει φέρει στα όριά τους όλους όσοι δραστηριοποιούνται στη γειτονιά.
Το 2011, μετά τον θάνατο του ηθοποιού Τάσου Μπαντή, ο οποίος «έτρεχε» το «Εμπρός» ώς το 2007, η δημοφιλής τότε καλλιτεχνική Κίνηση Μαβίλη κατέλαβε το κτίριο, που κάποτε στέγαζε τη θρυλική ομώνυμη εφημερίδα του Δημήτρη Καλαποθάκη (1862-1921). Από τις αρχές του 2011, οπότε η ΔΕΗ αναγκάστηκε να κόψει το ρεύμα λόγω χρεών, και έως τον Φεβρουάριο του 2016, η κατάληψη τροφοδοτείτο παράνομα με ρεύμα και νερό. Το ΤΑΙΠΕΔ, έπειτα από καταγγελίες περιοίκων, ζήτησε τη διακοπή της παράνομης ηλεκτροδότησης του «Εμπρός», προκαλώντας τη μήνιν των καταληψιών, που έως τότε είχαν ήδη καπελώσει κάθε πολιτιστική δράση. Ο Στέργιος Πιτσιόρλας, τότε επικεφαλής του ΤΑΙΠΕΔ, ζήτησε την επανασύνδεση του ρεύματος στο όνομα του Ταμείου, το οποίο πλήρωνε και τα έξοδα της... κατάληψης. Λίγους μήνες αργότερα, το ακίνητο μεταβιβάστηκε στην Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ), με τις προσπάθειες διαλόγου με τους καταληψίες να έχουν αποβεί άκαρπες.
«Στην αρχή, ήταν ήσυχα τα πράγματα. Εχει, όμως, πλέον ξεφτίσει η όποια πολιτιστική κίνηση και η κατάσταση κατέστη ανεξέλεγκτη», αναφέρει στην «Κ» κάτοικος του Ψυρρή. «Οπου κι αν πάμε, ΤΑΙΠΕΔ, ΕΤΑΔ, Αστυνομία, δήμος, κυβέρνηση, “δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα” ή “εμείς δεν είμαστε αναφανδόν κατά των καταλήψεων”. Εχουμε δει τα νερά να πλημμυρίζουν τη Ρήγα Παλαμήδου από τις “εκσκαφές” των καταληψιών για νερό, υποφέρουμε από τα πάρτι, με τέρμα τη μουσική ώς το πρωί, και την κατάληψη του δρόμου. Φοβόμαστε να περάσουμε. Το “Εμπρός” έχει καταλήξει ένα κακού τύπου κλαμπ», όπως μεταφέρεται.
Αυτό που περιγράφουν, όμως, οι άνθρωποι του Ι.Ν. των Αγίων Αναργύρων είναι πέρα από κάθε φαντασία – ή, μήπως, όχι; «Εκατοντάδες μπουκάλια κάθε Κυριακή ξημερώματα, ενώ ο κόσμος ακόμα... διασκεδάζει. Γκράφιτι στους τοίχους του ναού, με τον οποίο συνδέθηκε ο Παπαδιαμάντης (σ.σ. συνεργαζόταν με την εφημερίδα “Εμπρός”). Μπαίνουν την ώρα της λειτουργίας, απαιτούν λεφτά, κλέβουν άρτους και ανεβαίνουν στο ψαλτήρι και... ψάλλουν. Αφοδεύουν και κάνουν εμετό μέσα κι έξω».
Εκτός από την ΕΥΔΑΠ, που έχει απαυδήσει από τις πλημμύρες, οι δημοτικές υπηρεσίες δεν επαρκούν για την καθαριότητα της περιοχής, ενώ η Αστυνομία, σε κάθε κλήση, αδυνατεί να επέμβει. «Πού είναι η ανοιχτότητα και ο σεβασμός που επικαλούνται οι καταληψίες; Ποια ελευθερία ευαγγελίζονται όταν, με τέτοιον φασιστικό τρόπο, καταδικάζουν ανθρώπους και γειτονιά στον φόβο και στην απόγνωση;» αναρωτιούνται περίοικοι στην «Κ». «Εχουν προσπαθήσει γνωστοί ηθοποιοί, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, αλλά όλοι τα παρατούν. Οπως και οι επενδυτές, που κάποτε είχαν κάνει ένα bed’n’breakfast και τα μάζεψαν άρον άρον. Για το “Εμπρός” έχουν γίνει επίσημες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, αλλά κανείς δεν μπορεί να κάνει τίποτα».
Τα ερωτήματα
Αν αναλογιστεί κανείς το μεγαλείο της αυθαιρεσίας με τα τραπεζοκαθίσματα στου Ψυρρή –θέμα προγραμματισμένου ρεπορτάζ της «Κ»– και την πληγή, όπως χαρακτηρίζεται, του «Εμπρός» (για την κατάληψη, όχι για τα πολιτιστικά του), αντιλαμβάνεται την εγκατάλειψη και τον βανδαλισμό της γειτονιάς, που κάποτε είχε λάμψει. Τα ερωτήματα παραμένουν: Γιατί κανείς δεν είναι σε θέση να σώσει μια γειτονιά και ένα ιστορικό κτίριο από τη χρόνια απαξίωση και τη σταδιακή παρακμή; Γιατί δημιουργούνται νεκρές ζώνες στο κέντρο της πρωτεύουσας που θέλει, θεσμικά τουλάχιστον, να ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον της;
 |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 11/01/18 |
Τα κτίρια του Πολυτεχνείου λειτούργησαν ως σύμβολο της δημοκρατίας. Ο κυρίαρχος μύθος της μεταπολίτευσης ξεκινούσε με το «Εδώ Πολυτεχνείο» της κ. Δαμανάκη. «Εκεί ξεκίνησαν όλα»! Το επιβεβαίωσαν και οι «Αγανακτισμένοι», που φώναζαν ότι «η χούντα δεν τέλειωσε το ’73», με την ογκώδη αυτοπεποίθηση του αδιάβαστου – και μια εφημερίδα να είχαν διαβάσει θα το ήξεραν. Φοβάμαι πολύ ότι οι αποτρόπαιες φωτογραφίες που συνόδευαν το εξαιρετικό ρεπορτάζ του Δημήτρη Αθηνάκη στην «Κ» επιβεβαιώνουν τον ρόλο του Πολυτεχνείου στον μύθο της μεταπολίτευσης. Ναι, το Πολυτεχνείο ήταν και παραμένει το σύμβολο της δημοκρατίας μας. Τα γκράφιτι που απλώνονται σαν δερματική ασθένεια πάνω στους τοίχους και η συνεχιζόμενη κατάληψη χώρων από τη βιομηχανία της αλητείας, που λυμαίνεται τη γύρω περιοχή, εικονογραφούν με τον πιο κυριολεκτικό τρόπο το τσαντίρι της.
Η δημοκρατία μας δεν είναι απλώς ένα πολιτικό καθεστώς που ορίζει ότι οι «πολλοί αποφασίζουν». Είναι ένα ιδεολόγημα που ταυτίζει την ελευθερία με την ανομία. Η μόρφωση είναι κακό πράγμα. Δεν χρειάζεται σε αυτόν που γράφει με σπρέι το σύνθημα που έχει μπλοκάρει, σαν θρόμβος, τις εγκεφαλικές του λειτουργίες. Δεν τον νοιάζει η αξία των κτιρίων, δεν τον νοιάζει η αισθητική, γιατί έχει μάθει να αδιαφορεί για τον άλλον, για τον απέναντί του. Θεωρεί σημαντικότερα τα ιερογλυφικά του μπάφου που απλώνει όπου βρει. Οχι, όχι, δεν το κάνει σπίτι του. Το σπίτι του είναι δικό του. Ενώ αυτά τα κτίρια είναι δημόσια. Και η δημοκρατία μας τού έχει μάθει, από το σχολείο ήδη, πως το δημόσιο υπάρχει για να το καταχράται όποιος είναι πιο μάγκας, πιο επιτυχημένος. Κι ο ίδιος αισθάνεται επιτυχημένος. Μπορεί να μη δουλεύει, αλλά τη βγάζει. Η φριχτή εικόνα ενός ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος, έστω και εγκαταλελειμμένου, με τέτοια ιστορία και τόσες προσωπικότητες που το τίμησαν, δείχνει, αν μη τι άλλο, το βασικό κοινωνικό έλλειμμα της δημοκρατίας μας: το έλλειμμα της αιδούς. Η ετήσια λιτανεία στη μνήμη των γεγονότων της εποχής εκείνης φοβούμαι ότι ολοκληρώνει την αξία του συμβολισμού: ναι, μήπως όντως όλα άρχισαν τότε.
Η αποκατάσταση του Πολυτεχνείου είναι αποκατάσταση της τιμής της δημοκρατίας μας. Μια τιμή που ξεκινά με την έμπρακτη απόδειξη ότι ντρεπόμαστε για την κατάντια της. Μόνον με την επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου τα κτίρια θα ξαναβρούν την ιστορική τους αξιοπρέπεια. Η αποβολή των βιομηχάνων της αλητείας είναι απλή για την αστυνομία, αλλά αποτελεί σύνθετο πρόβλημα για την πολιτική της ηγεσία. Ως εκ τούτου, μάλλον πρέπει να περιμένουμε την επόμενη κυβέρνηση, ελπίζοντας πως το τσαντίρι της δημοκρατίας θα ξαναγίνει κτίριο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου