Από "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"
και την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
 |
| "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ", 04/12/16 |
Η εθνικιστική έκρηξη Ερντογάν και
ο φόβος της Αθήνας για «ατύχημα»
Πώς οι επιδιώξεις Ερντογάν για αλλαγή του πολιτεύματος στην Τουρκία και προληπτική απόκρουση του «αναδασμού» που εγκυμονούν οι πόλεμοι σε Συρία και Ιράκ μεταφράζονται σε ρητορική αμφισβήτησης της Συνθήκης της Λωζάννης
Πώς οι επιδιώξεις Ερντογάν για αλλαγή του πολιτεύματος στην Τουρκία και προληπτική απόκρουση του «αναδασμού» που εγκυμονούν οι πόλεμοι σε Συρία και Ιράκ μεταφράζονται σε ρητορική αμφισβήτησης της Συνθήκης της Λωζάννης
Του Άγγελου Αλ. Αθανασόπουλου
Η Αθήνα ανησυχεί έντονα για τη ρητορική αναθεωρητισμού που εκπέμπεται από την Αγκυρα. Οπως προκύπτει από συνομιλίες του «Βήματος» με κυβερνητικούς αξιωματούχους, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας προβληματίζεται έντονα για τον τρόπο διαχείρισης της τακτικής που ακολουθεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και της διακομματικής «διάχυσης» μιας προκλητικής εθνικιστικής ρητορικής στο τουρκικό πολιτικό φάσμα. Σε μια στιγμή που οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές είναι ανοιχτές και οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό εντατικοποιούνται, με την πραγματοποίηση πολυμερούς διάσκεψης στις 12 Ιανουαρίου, ο κ. Τσίπρας δεν έχει την πολυτέλεια για μια ελληνοτουρκική κρίση.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Αθήνα επιδιώκει σε αυτή τη φάση να έχει την υποστήριξη των ευρωπαίων εταίρων της. Η επικοινωνία του κ. Τσίπρα με την Ανγκελα Μέρκελ την περασμένη Πέμπτη είχε προληπτικό χαρακτήρα. Η Αθήνα δεν θέλει σε αυτή τη φάση να περιοριστούν οι ευρωτουρκικές σχέσεις στη διαχείριση των προσφυγικών ροών, στην τελωνειακή ένωση και στην αύξηση των συναντήσεων κορυφής ΕΕ - Τουρκίας, σύμφωνα με τη Συμφωνία του Νοεμβρίου 2015 που άνοιξε τον δρόμο στη Συμφωνία για το Προσφυγικό. Επιδιώκει πλέον να εντάξει στο πλαίσιο αυτό τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό.
Το τηλεφώνημα της Μέρκελ
Μετά το 30λεπτο τηλεφώνημα Τσίπρα - Μέρκελ, ακολούθησε η τηλεφωνική επικοινωνία της γερμανίδας καγκελαρίου με τον πρόεδρο Ερντογάν, όπου φέρεται να ετέθησαν τα ελληνικού ενδιαφέροντος ζητήματα. Αλλωστε, το Βερολίνο επιδεικνύει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για την επίλυση του Κυπριακού. Επιπλέον, παρακολουθεί με αυξημένη προσοχή τις κινήσεις του Ερντογάν στο εσωτερικό, ανησυχώντας για τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης που θα διακινδύνευε τη Συμφωνία για το Προσφυγικό. Αυτή θα επανεξεταστεί τον Δεκέμβριο στη Σύνοδο Κορυφής.
Ο προβληματισμός του Πρωθυπουργού, των στενών συμβούλων του, καθώς και κορυφαίων διπλωματικών και στρατιωτικών παραγόντων, βασίζεται στην πλειοδοσία προκλητικών δηλώσεων τόσο από τον τούρκο πρόεδρο και την τουρκική κυβέρνηση όσο και από τη μέχρι πριν λίγες ημέρες μετριοπαθή αντιπολίτευση. Ο ηγέτης του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) Κεμάλ Κιλιντσάρογλου, διακρίνοντας προφανώς ότι έχει μείνει πίσω σε εθνικιστικές δηλώσεις, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι έχει απολέσει την κυριαρχία σε 18 νησιά στο Αιγαίο - μεταξύ των οποίων και τα Ιμια. Αυτό ήταν αρκετό ώστε ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου να επαναφέρει στο τραπέζι τη θεωρία των γκρίζων ζωνών.
«Δεν υπάρχει καμία αλλαγή στην πολιτική της χώρας μας ως προς τις βραχονησίδες των Ιμίων. Τα Ιμια είναι τουρκικό έδαφος» απάντησε σε επερώτηση βουλευτών του CHP ο κ. Τσαβούσογλου.
Από εκεί άρχισε η διελκυστίνδα των διπλωματικών ανακοινώσεων. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε ότι «η κυριαρχία της Ελλάδας επί των νησιών της στο Αιγαίο, συμπεριλαμβανομένων των Ιμίων, είναι αδιαμφισβήτητη», με τον εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Χουσεΐν Μουφτούογλου να εκφράζει την απορία του για ποιον λόγο «η Ελλάδα εξέδωσε ανακοίνωσε σαν να άκουσε για πρώτη φορά τις θέσεις μας». Η ανταπάντηση του έλληνα ομολόγου του Στράτου Ευθυμίου ήταν ότι «η Τουρκία πρέπει να ξεκαθαρίσει αν αντιλαμβάνεται ότι το Διεθνές Δίκαιο είναι υπεράνω των εσωτερικών της σκοπιμοτήτων».
Από το Κοινοβούλιο στον Πρόεδρο
Η τελευταία φράση της ανακοίνωσης συμπυκνώνει τη λογική που επικρατεί στην Αθήνα σε μια προσπάθεια να εξηγηθεί η συμπεριφορά του κ. Ερντογάν. Κοινός τόπος είναι ότι η επιθυμία του τούρκου προέδρου να αλλάξει το πολίτευμα της χώρας από Κοινοβουλευτική σε Προεδρική Δημοκρατία προηγείται κάθε άλλης πρωτοβουλίας. Η ρητορική κατά της Συνθήκης της Λωζάννης υποτάσσεται στη λογική αυτή, κινούμενη σε διττό επίπεδο: πρώτον, στον ενταφιασμό της κληρονομιάς του κεμαλισμού και, δεύτερον, στην αποτροπή μέσω μιας «προληπτικής επιθετικότητας» (σ.σ.: ο όρος ανήκει στον Ευάγγελο Βενιζέλο), πληγμάτων στην εδαφική ακεραιότητα της χώρας από τον «αναδασμό» στο μαλακό νότιο υπογάστριό της από τις συγκρούσεις σε Συρία και Ιράκ (που καλύπτονται από τη Συνθήκη της Λωζάννης).
Μπορεί η πλειοδοσία εθνικισμού στην Τουρκία να οδηγήσει σε «θερμό επεισόδιο»; Οι απόψεις στην Αθήνα είναι μοιρασμένες, αλλά το συγκλίνον σημείο είναι ότι όταν το θερμόμετρο ανεβαίνει τόσο πολύ, δεν μπορούν να αποκλειστούν ατυχήματα. Υψηλόβαθμες πηγές από το ελληνικό Πεντάγωνο (που κινούνται σε άλλη γραμμή από αυτή των σχολίων του Πάνου Καμμένου περί «ηλίθιων δηλώσεων» του κ. Ερντογάν, τα οποία μάλλον οδήγησαν στο πρόσφατο μπαράζ ΝΟΤΑΜ και NAVTEX για την περιοχή των Δωδεκανήσων) επεσήμαιναν, σε τακτικό στρατιωτικό επίπεδο, δύο πράγματα.
Πρώτον, οι αλλαγές στο τουρκικό στράτευμα είναι αλυσιδωτές και έχουν επηρεάσει τον τρόπο λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι εκκαθαρίσεις, με έμφαση στην Πολεμική Αεροπορία, όπου σχεδόν οι μισοί πιλότοι έχουν διωχθεί, συνοδεύεται από την πλήρη υποταγή της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων στον πρόεδρο Ερντογάν και την «εξαφάνιση» των τούρκων στρατιωτικών από τα διεθνή fora. Η αποδυνάμωση της Πολεμικής Αεροπορίας έχει επηρεάσει και την επιχειρησιακή δραστηριότητα του Πολεμικού Ναυτικού. Δεύτερον, οι εκτεταμένες επιχειρήσεις της Τουρκίας στη Συρία και η κατάσταση στο Ιράκ την έχουν υποχρεώσει να μετακινήσει πολύ μεγάλο όγκο στρατευμάτων και πυρός από τα δυτικά παράλια έναντι της Ελλάδος στο νότιο μέτωπο. Αυτή η κατάσταση δεν πρόκειται να μεταβληθεί για το προσεχές διάστημα.
Οι ευρωτουρκικές σχέσεις στο όριο
Στις Βρυξέλλες, η σύγχυση για τον τρόπο διαχείρισης της Τουρκίας είναι έκδηλη. Σύμφωνα με υψηλόβαθμες ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, με τις οποίες συνομίλησε «Το Βήμα», «η υπόθεση εργασίας με την οποία κινούνται οι κοινοτικοί θεσμοί είναι ότι η Τουρκία παραμένει χώρα-κλειδί από πολλές απόψεις». Αναμφίβολα, οι «κορόνες» του Ερντογάν, αλλά και ορισμένες σκληρές δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων δεν βοηθούν. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για προσωρινό πάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων δεν έγινε δεκτό καλά στην Αγκυρα, η επίσκεψη του υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Ομέρ Τσελίκ στις Βρυξέλλες την εβδομάδα που πέρασε ερμηνεύθηκε ως μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης. Στο πλαίσιο αυτό ίσως εντάσσεται η πρότασή του για σύγκληση Συνόδου Κορυφής ΕΕ - Τουρκίας, αν και η προεκλογική χρονιά στην Ευρώπη δυσχεραίνει αυτό το σενάριο.
Σε ό,τι δε αφορά την κατάργηση των θεωρήσεων, η ίδια πηγή σημειώνει ότι πρέπει να υπάρξει συμφωνία επί των κριτηρίων. Στο παρασκήνιο διεξάγονται συζητήσεις μεταξύ τουρκικής κυβέρνησης και Συμβουλίου της Ευρώπης για την τροποποίηση της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας. Δεν αποκλείεται μάλιστα να υπάρξει συνάντηση αυτή την εβδομάδα του κ. Τσελίκ με τους επιτρόπους Φρανς Τίμερμανς, Δημήτρη Αβραμόπουλοκαι Τζούλιαν Κινγκ όπου ο τούρκος υπουργός θα παρουσιάσει ένα προσχέδιο αλλαγών.
Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ:Η εκτίμηση που υπάρχει στις Βρυξέλλες είναι ότι ο Ερντογάν δεν έχει ουσιαστικά να στραφεί κάπου αλλού πέραν της ΕΕ. Το ερώτημα όμως είναι ποια είναι τα όρια της ρητορικής Ερντογάν και πού θέλει ο ίδιος να πάει τη χώρα του. «Αν όμως πρόκειται να διακοπούν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, η ΕΕ δεν πρόκειται να κάνει κίνηση προς κάτι τέτοιο. Θα πρόκειται για απόφαση του Ερντογάν» επισημαίνει κοινοτική πηγή, προσθέτοντας ότι η συνέχιση των αθρόων διώξεων θα καταστήσει την κατάρρευση των σχέσεων αναπόφευκτη.Τα ερωτηματικά για την πολυμερή διάσκεψη
«Καυτός Ιανουάριος» στο Κυπριακό
Καταιγιστικές αναμένονται οι εξελίξεις στο Κυπριακό το προσεχές δίμηνο, με τα φώτα να στρέφονται πλέον στην πολυμερή διάσκεψη που ανακοίνωσαν τα Ηνωμένα Εθνη για τις 12 Ιανουαρίου στη Γενεύη. Ηταν μια εξέλιξη που ελάχιστοι περίμεναν, εξ ου και η έκπληξη που ακολούθησε το τετράωρο δείπνο των Νίκου Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί υπό την αιγίδα του Εσπεν Μπαρθ Αϊντε το βράδυ της Πέμπτης.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στους εμπλεκόμενους παίκτες, υπήρξε μια «κρυάδα» στην Αθήνα από την ανακοίνωση της συμφωνίας για πολυμερή διάσκεψη. Ο πρόεδρος Αναστασιάδης ενημέρωσε τον κ. Τσίπρα το πρωί της Παρασκευής, λίγο προτού ο έλληνας Πρωθυπουργός συναντηθεί με τον ειδικό σύμβουλο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στο Μέγαρο Μαξίμου - παρουσία του Νίκου Κοτζιά. Ο κ. Αϊντε είχε επίσης δίωρη συνάντηση με τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών το απόγευμα της ίδιας ημέρας.
Η συμφωνία της περασμένης Πέμπτης προβλέπει ότι οι δύο ηγέτες και οι διαπραγματευτές τους θα εντατικοποιήσουν τις συνομιλίες σε κυπριακό έδαφος ώστε να βρεθούν συγκλίσεις σε όλα τα εκκρεμή ζητήματα, προκειμένου να μεταβούν στη συνέχεια στις 9 Ιανουαρίου στη Γενεύη. Δύο ημέρες αργότερα, στις 11 Ιανουαρίου, προβλέπεται ότι οι δύο πλευρές πρέπει να παρουσιάσουν χάρτες επί του εδαφικού, χωρίς αυτοί όμως να είναι δεσμευτικοί. Ερωτηθείς σχετικά μετά τη συνάντησή του με τον κ. Κοτζιά, ο κ. Αϊντε απέφυγε να απαντήσει τι θα συμβεί αν υπάρξει εμπλοκή στο εδαφικό και αν αυτό ναρκοθετεί την πολυμερή διάσκεψη.
Φαίνεται όμως ότι υπάρχει πλέον ένας αυτοματισμός στη σύγκληση αυτής. Δεν υπάρχει πρόβλεψη στο ανακοινωθέν των Ηνωμένων Εθνών για πραγματοποίηση διάσκεψης για το Κυπριακό, μόνο εφόσον στα υπόλοιπα ζητήματα υπάρχει συμφωνία. Αυτό θα μπορούσε, σύμφωνα με ανθρώπους που παρακολουθούν στενά τη διαπραγμάτευση, να επιτρέψει στην Αγκυρα να κωλυσιεργήσει τις συνομιλίες προ της 9ης Ιανουαρίου ώστε να... φορτώσει τη διαπραγμάτευση στην πολυμερή διάσκεψη. Εκεί εξαρτάται τι χαρτιά θα έχει κρατήσει στο μανίκι η ελληνοκυπριακή πλευρά, με το βασικό να είναι η εκ περιτροπής προεδρία.
Ο κ. Αϊντε όμως αναγνώρισε ότι πλέον το μεγάλο θέμα είναι οι εγγυήσεις και η ασφάλεια. Σε αυτό το πλαίσιο, τα Ηνωμένα Εθνη ευνοούν μια συνάντηση, στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, των κ.κ. Τσίπρα και Ερντογάν για πρότερη διαβούλευση επί του θέματος. Η Αθήνα φαίνεται ότι επίσης ευνοεί αυτή τη διμεροποίηση αλλά προκύπτουν δύο ερωτήματα καίριας σημασίας. Αν η συνάντηση Τσίπρα - Ερντογάν αποτύχει, η Ελλάδα θα παραστεί στην πολυμερή διάσκεψη; Επίσης, τι έχει να προσφέρει η Αθήνα στον κ. Ερντογάν ως αντάλλαγμα για τις δικές του υποχωρήσεις; Επιπλέον, παραμένει άγνωστη η ελληνική θέση για κάποιου είδους μεταβατική λύση σχετικά με την κατάργηση των εγγυήσεων και της αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων.
Δεν πρέπει, τέλος, να παραγνωρίζεται ότι η πολυμερής διάσκεψη της 12ης Ιανουαρίου έχει ανοιχτή ημερομηνία. Μπορεί, όπως είπε ο κ. Αϊντε, να διαρκέσει αρκετές ημέρες ή και να διακοπεί και τα εμπλεκόμενα μέρη να επανέλθουν αργότερα. Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι η ΕΕ θα είναι παρούσα, ενώ υπάρχουν σκέψεις να παρευρεθούν και τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Οσο για την Κυπριακή Δημοκρατία, δεν μπορεί παρά να είναι παρούσα, καθώς χωρίς την υπογραφή της δεν μπορεί να υπάρξει αλλαγή του συστήματος εγγυήσεων.
Γιώργος Κουμουτσάκος: «Εποχή Ιμίων
στις ελληνοτουρκικές σχέσεις»
«Είναι η πρώτη φορά από την κρίση των Ιμίων, το 1996, που κυβέρνηση και αντιπολίτευση στην Τουρκία συμπλέουν δημόσια σε διεκδικήσεις εις βάρος της Ελλάδος. Αυτό πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά» παρατηρεί μιλώντας στο «Βήμα» ο νέος τομεάρχης Εξωτερικών της ΝΔ Γιώργος Κουμουτσάκος. Συναντήσαμε τον πρώην ευρωβουλευτή και διπλωμάτη στο γραφείο του να μελετά διάφορα έγγραφα για τις τελευταίες τουρκικές κινήσεις και δηλώσεις - με αποκορύφωμα τα όσα είπε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου περί των Ιμίων ως τουρκικού εδάφους. Η τρέχουσα κατάσταση, που συμπληρώνεται από τις συνεχείς εξελίξεις στο Κυπριακό, έχουν οδηγήσει τον κ. Κουμουτσάκο να ζητεί επιτακτικά σύγκληση του ΕΣΕΠ.
«Αυτή τη στιγμή καταγράφεται πλειοδοσία εθνικισμού στην Τουρκία» εξηγεί και προσθέτει ότι «ταυτόχρονα σημειώνεται αλλαγή μίας βασικής σταθεράς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Πρόκειται για τη συνεχή χειροτέρευση των ευρωτουρκικών σχέσεων». Ετσι όμως «αδρανοποιείται ένα βασικό - επί 15 και πλέον χρόνια - εργαλείο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, που επιδίωκε οι ελληνοτουρκικές σχέσεις να γίνονται και ευρωτουρκικές. Απαιτούνται λοιπόν προσαρμογές στη νέα πραγματικότητα».
Το πρόσφατο Ψήφισμα της Ευρωβουλής, σύμφωνα με το οποίο λόγω της προβληματικής κατάστασης της δημοκρατίας στην Τουρκία πρέπει να παγώσουν προσωρινά οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, επιβεβαιώνει τις δημοκρατικές ευαισθησίες της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης. Ομως, δεδομένου ότι η ευρωπαϊκή προοπτική είχε ως στόχο και τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας, «θα μπορούσε να θεωρηθεί ομολογία αποτυχίας της ΕΕ. Χρειάζονται άλλοι τρόποι πίεσης, π.χ. περικοπή ή αυστηρότεροι όροι στη χορήγηση κοινοτικών κονδυλίων» τονίζει. Κατά τον κ. Κουμουτσάκο, «η ΕΕ φαίνεται ήδη να συζητά μίας άλλης μορφής σχέση με την Τουρκία. Εδώ το ερώτημα είναι αν για αυτή τη νέα σχέση θα απαιτηθεί η σύμφωνη γνώμη όλων των κρατών-μελών, ώστε η Ελλάδα να μπορεί να θέσει τους όρους της».
Η πύκνωση των δηλώσεων σχετικά με τη Συνθήκη της Λωζάννης, τα «σύνορα της καρδιάς», τα περί κυπριακής σημαίας και φυσικά η επαναφορά των γκρίζων ζωνών - σε συνδυασμό με ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εξοπλισμών - είναι δηλωτικά στοιχεία «μιας σαφώς αναθεωρητικής λογικής», που συμπίπτει χρονικά με την ιδιόμορφη μεταβατική πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ.
Η ανησυχία του «γαλάζιου τομεάρχη» επεκτείνεται και στο μέλλον της Συμφωνίας για το Προσφυγικό. Για τον κ. Κουμουτσάκο, αυτό εξαρτάται και από το αν η Ευρώπη κινηθεί, μέσω των εκλογικών αναμετρήσεων εντός του 2017, «προς μια λογική σκληρών εθνικών συμφερόντων σε βάρος της λογικής της κοινοτικής αλληλεγγύης». Σε αυτή την περίπτωση, η σκλήρυνση κρατών-μελών της ΕΕ θα μπορούσε να οδηγήσει π.χ. στην οριστική άρνηση κατάργησης των θεωρήσεων για τούρκους πολίτες. Ετσι, η Τουρκία αντιδρώντας, ενδέχεται - ακόμα και χωρίς να καταγγείλει τυπικά τη Συμφωνία - «να αρχίσει, ατύπως, να ανοίγει τη στρόφιγγα των προσφυγικών ροών. Εάν σε αυτό συνυπολογιστούν τα κλειστά βόρεια σύνορα της Ελλάδος και η πλήρης εμπλοκή στο πρόγραμμα μετεγκατάστασης, τότε η χώρα μας θα βρεθεί σε πολύ δεινή θέση».
 |
| "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ", 04/12/16 |
Η Κάσος, ο «Βοσκός» και ο Σουλτάνος
Η ιστορία του νησιού δεν αφήνει στην Τουρκία κανένα περιθώριο αμφισβήτησης της ελληνικότητάς του
Του Νίκου Γ. Μαστροπαύλου
Η Τουρκία εξέδωσε NOTAM στην οποία αποκαλεί την Κάσο «Copan (Cassos)» και επαναλαμβάνει την παλαιά θέση της ότι η περιοχή είναι αποστρατιωτικοποιημένη. Η αμφισβήτηση από τον ίδιο τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Συνθήκης της Λωζάννης, με την οποία μεταξύ των άλλων η Τουρκία παραιτείται από κάθε δικαίωμά της επί των Νοτίων Σποράδων, αποτελεί μια ακόμη παραχάραξη της Ιστορίας από αυτές που συνηθίζει τελευταίως ο τούρκος «σουλτάνος».
Με το όνομά της, Κάσος, την αναφέρει ο Ομηρος στο Β' της Ιλιάδας, στίχος 676: «Οι δ' άρα Νίσυρον τ' είχον Κράπαθόν τε Κάσον τε και Κων Ευρυπύλοιο πόλιν νήσους τε Καλύνδας». Πράγματι, χιλιάδες χρόνια αργότερα, οι Οθωμανοί αποκαλούσαν την εσχάτη των Σποράδων Κάσο με το ποιητικό όνομα «Τσομπάν Αδασί», «Βοσκός των Κυμάτων», αλλά πριν ανεμίσει στα άλμπουρα των καραβιών της η επαναστατική παντιέρα του 1821. Μετά την έλεγαν «Νησί του διαβόλου». Σε όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, από το 1537 έως και το 1912, η Κάσος ήταν αυτοδιοίκητη, καθώς έχαιρε ειδικών προνομίων ήδη από την εποχή του σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς. Οι Οθωμανοί, καθώς ήσαν εκ παραδόσεως άναυτοι, είχαν ανάγκη τους νησιώτες και τα καράβια τους. Αυτοί εκτελούσαν τις θαλάσσιες μεταφορές στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως έκαναν χιλιάδες χρόνια πριν από την εμφάνιση των Τούρκων στις όχθες του Αιγαίου. Στην Κάσο δεν εγκαταστάθηκε ποτέ τούρκος αξιωματούχος, αλλά οι ίδιοι οι κάτοικοί της όριζαν τις υποθέσεις τους με το σύστημα της Δημογεροντίας. Οι αιρετοί δημογέροντες κατένεμαν στους κατοίκους του νησιού, αναλόγως της δύναμής τους, τη μόνη υποχρέωσή τους έναντι της Υψηλής Πύλης, τον κατ' αποκοπή φόρο (μακτού) που πλήρωναν σε δύο δόσεις κάθε χρόνο στη Βελιδέ Χανούμ, τη μητέρα του Σουλτάνου.
Τα χρόνια πριν από την Επανάσταση οι Κασιώτες έκτισαν έναν αξιοθαύμαστο στόλο, πλέον των 100 μεγάλων ιστιοφόρων, που σκάρωναν στα δικά τους καρνάγια με ρυθμό 12 καράβια τον χρόνο. Η εμπειρία τους να επιβιώνουν σε αλίμενους τόπους, μέσα σε άγριες θάλασσες, τους έκανε άφοβους ναυτικούς και καθώς λειτουργούσαν και ως Κλέφτες της θαλάσσης, έγιναν σπουδαίοι πολεμιστές. Δεν άραξαν όμως στα πλούτη και στην καλοπέρασή τους, όπως θα μπορούσαν να πράξουν, έτσι απομακρυσμένο στην άκρα του Αιγαίου και απομονωμένο σε μια γωνιά του πελάγους καθώς είναι το νησί τους. Πλοίαρχοι είχαν μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία και σε κάθε ευκαιρία ρωτούσαν τους Υδραίους και τους Σπετσιώτες πότε θα επαναστατήσουν. Και το έκαναν αμέσως. Τα εμπορικά καράβια έγιναν μέσα σε μια νύχτα πολεμικά αρματωμένα με κανόνια και οι ναύτες μαρινάροι. Τα κασιώτικα καράβια ήταν το μοναδικό από θαλάσσης στήριγμα της Κρήτης και αποφασιστικό εμπόδιο για την οποιαδήποτε επιχείρηση προς την ηπειρωτική Ελλάδα του συμμάχου του Σουλτάνου Μεχμέτ Αλί της Αιγύπτου. Γι' αυτό η Κάσος καταστράφηκε στις 7 Ιουνίου του 1824 τόσο βάρβαρα, που έμεινε στην Ιστορία ως Ολοκαύτωμα.
Οι Κασιώτες, σκορπισμένοι σε άθλια κατάσταση στα νησιά των Κυκλάδων, πίστευαν ότι και το δικό τους νησί θα βρεθεί εντός των ορίων του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Ομως αυτό δεν έγινε. Οι Νότιες Σποράδες ανταλλάχθηκαν με την Εύβοια. Αλλά και πάλι δεν έμειναν με σταυρωμένα χέρια όσοι γύρισαν και με κάθε ευκαιρία αμφισβητούσαν την οθωμανική κυριαρχία. Το 1866 έσπευσαν να βοηθήσουν την επανάσταση των αδελφών Κρητών και ίσως αυτός ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους το 1869 έπαψαν να ισχύουν τα προνόμια του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς και η Κάσος, όπως και τα άλλα νησιά της Ασπρης Θάλασσας, ενσωματώθηκαν στο οθωμανικό κράτος ως καϊμακαμία, υπό καϊμακάμην ο οποίος διοριζόταν από τη Διοίκηση της Ρόδου. Και όταν οι Ιταλοί έδιωξαν τους Τούρκους από τα νησιά το 1912, τους είδαν ως απελευθερωτές. Αλλά όταν αυτοί έδειξαν το πρόσωπο του νέου κατακτητή, οι Κασιώτες ήταν πρωτοπόροι και οι εφοπλιστές τους κύριοι χρηματοδότες, του περίφημου Δωδεκανησιακού Αγώνα για την Ενσωμάτωση, όπως ονομάστηκε, των νησιών με την Ελλάδα. Αυτός είναι ένας από τους ελάχιστους απελευθερωτικούς αγώνες που κερδήθηκε με πολιτισμικά όπλα, την ελληνική συνείδηση και τον πολιτισμό των νησιωτών.
Ναι, είναι πολύ ωραίο το όνομα που έδωσαν οι Τούρκοι στην Κάσο, «Βοσκός των Κυμάτων», έτσι όπως ταξιδεύει στις κορφές των κυμάτων μέσα στο σύννεφο της αλισάχνης του Καρπαθίου πελάγους. Αλλά αυτό μόνο. Η κυρίαρχη στιγμή της σχέσης της Κάσου με την Τουρκία είναι η καταστροφή της, το Ολοκαύτωμά της. Πιο άτυχη επιλογή νησιού για να αμφισβητήσουν την ελληνικότητά του δεν θα μπορούσαν να κάνουν οι νεοφανείς «Σουλτάνοι».
 |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 04/12/16 |
Του Βασίλη Νέδου
Στο τηλεφώνημά του προς την καγκελάριο της Γερμανίας, Αγκελα Μέρκελ, την περασμένη Πέμπτη, ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας ουσιαστικά περιέγραψε μια ανησυχία την οποία είχαν αρκετοί στην Αθήνα όταν ξεκίνησε η προσφυγική κρίση. Η ανησυχία αυτή εντοπιζόταν στην πιθανότητα χρησιμοποίησης του προσφυγικού προβλήματος και της σύγκρουσης της Ευρώπης με την Τουρκία, ως εργαλείου πίεσης στα αμιγώς ελληνοτουρκικά θέματα.
Η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου και η εξαπόλυση σφοδρών διώξεων εναντίον των «σκληρών» κεμαλιστών αξιωματικών του τουρκικού στρατού δημιούργησαν μια πρόσκαιρη αισιοδοξία. Και τούτο διότι πριν από τις 15 Ιουλίου οι Τούρκοι πολιτικοί συχνά απέδιδαν την κινητικότητα στο Αιγαίο στη συχνή αυτονόμηση των αξιωματικών της Στρατιάς του αρχιπελάγους και της Πολεμικής Αεροπορίας. Ωστόσο, η έκταση στις δύο συγκεκριμένες δομές του τουρκικού στρατού, σε συνδυασμό με την «επανεκκίνηση» –ήδη από τον Σεπτέμβριο– της παρεμβατικής κινητικότητας στο Αιγαίο, κατέστησε στην Αθήνα σαφές ότι η Αγκυρα παραμένει στη γραμμή των αμφισβητήσεων.
Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι επί της ουσίας, η Τουρκία θέτει ζήτημα Αιγαίου εκμεταλλευόμενη τους εξής παράγοντες:
Πρώτον, την ανοικτή εκκρεμότητα του Κυπριακού και τη βούληση του διεθνούς παράγοντα να την οδηγήσει σε επίλυση με ταχείες διαδικασίες.
Δεύτερον, το γεγονός ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε εκλογικό έτος, το οποίο έχει ήδη σχεδόν «παραλύσει» τις δύο μεγαλύτερες χώρες, Γερμανία και Γαλλία, και παρασύρει σε ομφαλοσκόπηση τις υπόλοιπες. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται και οι ΗΠΑ, οι οποίες μέχρι και τις 20 Ιανουαρίου θα βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο, με έναν απερχόμενο πρόεδρο δίχως ουσιαστικές δυνατότητες. Η παραίνεση της Κομισιόν προς την Τουρκία να σεβαστεί τα χωρικά ύδατα και τον εναέριο χώρο της Ελλάδας, είναι μεν ένα θετικό στοιχείο, αποτελεί δε ένδειξη της γραφειοκρατικής αδυναμίας της Ε.Ε. να αρθρώσει ουσιαστικό και ξεκάθαρο λόγο για τα ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Τρίτον, την προφανώς δυσμενή οικονομική συγκυρία για την Ελλάδα.
Τέταρτον, την πρωτοφανή –για τα σύγχρονα ιστορικά δεδομένα– κατάρρευση της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Και, πέμπτον, την επίσης άνευ προηγουμένου ιδεολογικά παράδοξη σύμπλευση ανάμεσα στο AKP και τους ακραίους πολιτικούς εκπροσώπους των «Γκρίζων Λύκων». Αυτό σημαίνει ότι επί της ουσίας, είτε η Αγκυρα επιζητεί «λύση-πακέτο» για κάθε διαφορά (έμμεση ή άμεση) μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, είτε ασκεί ασφυκτική πίεση σε όλα τα μέτωπα, προκειμένου να αναγκάσει την Αθήνα να αποδεχθεί συμβιβασμό στο Κυπριακό.
Το τηλεφώνημα
Νωρίς το πρωί της Παρασκευής, όταν ο κ. Ν. Αναστασιάδης τηλεφώνησε στον κ. Αλ. Τσίπρα προκειμένου να τον ενημερώσει για την απόφαση που ελήφθη υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για πολυμερή διάσκεψη στις 12 Ιανουαρίου 2017, στο Μέγαρο Μαξίμου αντιλήφθηκαν ότι η διμερής συνάντηση Ελλάδας-Τουρκίας πρέπει να δρομολογηθεί το ταχύτερο δυνατόν. Ο κ. Τσίπρας ενημερώθηκε (με καθυστέρηση) από τον κ. Αναστασιάδη, λίγο προτού συναντηθεί με τον ειδικό σύμβουλο του ΟΗΕ για το Κυπριακό που, εν τω μεταξύ, είχε φθάσει στην Αθήνα.
Η εξέλιξη αυτή ήρθε προτού η Αθήνα προλάβει να εξέλθει από τη δημόσια αμφισβήτηση της ελληνικής κυριότητας των Ιμίων από τον Τούρκο ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου και την κλιμάκωση του θέματος από τον εκπρόσωπο Τύπου Χουσεΐν Μουφτούογλου, ο οποίος την Παρασκευή πρακτικά υπογράμμισε ότι δεν διατυπώθηκε τίποτε περισσότερο από μια σταθερή θέση της Τουρκίας τα τελευταία 20 χρόνια.
Την τουρκική επιθετική κινητικότητα συμπληρώνουν όλες αυτές τις ημέρες σειρά από NOTAM και NAVTEX με τις οποίες τίθεται εν αμφιβόλω σχεδόν όλο το status quo του Αιγαίου και του Καστελλόριζου. Οι τελευταίες τέσσερις NAVTEX για στρατιωτικές ασκήσεις, βυθομέτρηση και έρευνες επαναλαμβάνουν ένα μοτίβο αποκλεισμού του Καστελλόριζου (778/16 και 785/16) και αποκοπής των ΑΟΖ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας. Είχαν προηγηθεί δύο NOTAM την Πέμπτη και την Παρασκευή, μέσω των οποίων η Τουρκία απέρριπτε το δικαίωμα της Ελλάδας να πραγματοποιεί ασκήσεις σε συνολικά 12 νησιά, από το Καστελλόριζο, την Κάσο και τη Χίο, μέχρι τη Λήμνο, τη Λέσβο και τον Αγιο Ευστράτιο.
Το ΝΑΤΟ
Τίποτε από όλα αυτά δεν είναι πρωτόγνωρο για διπλωμάτες και στρατιωτικούς, ωστόσο λειτουργεί επιβαρυντικά για τη συνολική ατμόσφαιρα. Σε επίπεδο επιχειρήσεων στο Αιγαίο, το επόμενο ζήτημα που θα κληθεί να διαχειριστεί η Αθήνα αφορά τη δράση του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, η οποία θα συνεχιστεί ώς το τέλος Δεκεμβρίου. Δεν θα πρέπει να θεωρείται καθόλου απίθανη η επέκταση και για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2017, ωστόσο όπως έχει φανεί από διαρροές και δηλώσεις αξιωματούχων της Συμμαχίας, η Τουρκία αναζητεί έναν ευρύτερο ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, αφήνοντας το Αιγαίο σε δεύτερη μοίρα. Την ερχόμενη Τρίτη και Τετάρτη, πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες η Σύνοδος Κορυφής των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ και, μεταξύ άλλων, αναμένεται ο κ. Τσαβούσογλου να δηλώσει την ετοιμότητα της Τουρκίας να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο.
Αλλο ένα πεδίο αντιπαράθεσης αποδείχθηκαν οι δηλώσεις του κ. Καμμένου για τον Ερντογάν. Το τουρκικό ΥΠΕΞ απάντησε αργά το βράδυ της Παρασκευής: «Καλούμε τον υπουργό Αμυνας Π. Καμμένο για άλλη μια φορά να ενεργεί με ευθύνη και σοβαρότητα και να αποφεύγει παρόμοιες δηλώσεις και ενέργειες». Ο κ. Καμμένος ανταπάντησε με ένα τραγούδι στο Twitter για την ΕΟΚΑ.
Ο πρώην πρέσβης
Προφανώς το ενδιαφέρον του κ. Ερντογάν για την Ελλάδα σε σύγκριση με τα νοτιοανατολικά σύνορα της Τουρκίας είναι ετεροβαρές. Στη βόρεια Συρία και το βόρειο Ιράκ κρίνονται ζωτικής σημασίας συμφέροντα για την Τουρκία, ως εκ τούτου δεν πρόκειται να αφήσει εύκολα αυτά δύο μέτωπα. Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα έγινε γνωστό ότι η τουρκική κυβέρνηση θέλησε να εκμεταλλευθεί την εμπειρία του τέως πρέσβη της Τουρκίας στην Αθήνα, Κερίμ Ουράς, και να τον διορίσει στη θέση του συμβούλου του πρωθυπουργού για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ο κ. Ουράς θα βρίσκεται πρακτικά στο πλευρό του κ. Μπιναλί Γιλντιρίμ, ως επικεφαλής του γραφείου Εξωτερικής Πολιτικής του πρωθυπουργού.
Ο έμπειρος Τούρκος διπλωμάτης αντικαθιστά στη συγκεκριμένη θέση τον κ. Κεμάλ Οκέμ, ο οποίος θα είναι ο πρώτος πρέσβης της Τουρκίας στο Τελ Αβίβ, έπειτα από την απόφαση για ομαλοποίηση των διμερών σχέσεων της Αγκυρας με το Ισραήλ. Ο κ. Ουράς έχει πολύ καλή γνώση της ελληνικής πραγματικότητας, καθώς υπηρέτησε στην Αθήνα επί πέντε έτη. Υπενθυμίζεται ότι τον κ. Ουράς διαδέχθηκε στην Αθήνα ένας, επίσης, έμπειρος διπλωμάτης, ο κ. Γιασάρ Χαλίτ Τσεβίκ, μέχρι πρότινος εκπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ.
Ευκαιρίες και παγίδες της 12ης Ιανουαρίου
Με προβληματισμό για τις ευκαιρίες αλλά και τις πιθανές «παγίδες» που μπορεί να κρύβει για την ελληνική πλευρά ο ορισμός της 12ης Ιανουαρίου ως ημερομηνίας σύγκλισης της πολυμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό, εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της η Αθήνα. Το βασικό ενδεχόμενο που επιθυμούν να αποφύγουν Τσίπρας και Κοτζιάς είναι η πραγματοποίηση μιας πολυμερούς διάσκεψης, όπου θα γίνονται παράλληλες συνεδριάσεις, με τα πέντε αποκλειστικά ενδοκοινοτικά κεφάλαια να εμφιλοχωρούν ή να γίνονται αντικείμενο διαπραγμάτευσης με εκείνα των εγγυήσεων και της ασφάλειας. Εμπειροι παρατηρητές ανέφεραν ότι για την Τουρκία η υποχώρηση στα ζητήματα που αφορούν τα πέντε ενδοκυπριακά κεφάλαια είναι πολύ πιο εύκολη απ’ ό,τι οποιαδήποτε παραχώρηση στα ζητήματα που αφορούν την παρουσία του τουρκικού στρατού στο νησί. Για την Αθήνα, η βασική ανησυχία επί αυτού συνίσταται στην πιθανότητα προώθησης της ιδέας των στρατιωτικών βάσεων για μια μεταβατική περίοδο κάποιων ετών. Ολα αυτά, βεβαίως, μένει να αποδειχθούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εφόσον αυτές όντως πραγματοποιηθούν στις 12 Ιανουαρίου.
Μια ημέρα νωρίτερα, στις 11 Ιανουαρίου, οι Αναστασιάδης - Ακιντζί θα πρέπει να έχουν καταλήξει σε έναν χάρτη όπου θα είναι ορατή η μεταξύ τους διευθέτηση. Δεδομένου ότι οι συνομιλίες στο Μον Πελερέν διακόπηκαν για διαφορές οι οποίες δεν ήταν κεφαλαιώδους σημασίας, καθίσταται απολύτως σαφές ότι «ο ελέφαντας στο δωμάτιο» είναι η 12η Ιανουαρίου και όχι οι τριήμερες δικοινοτικές διαπραγματεύσεις που θα προηγηθούν.
Η γραμμή της Αθήνας παραμένει σταθερά υπέρ της πραγματοποίησης διμερούς συνάντησης των Τσίπρα - Ερντογάν, προτού γίνει οποιαδήποτε πολυμερής διάσκεψη. Αυτή η θέση μάλλον προσθέτει πίεση από τον κ. Τσίπρα, καθώς θα πρέπει σε ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να συνομιλήσει, αλλά και να βρει ευήκοον ους στον κ. Ερντογάν επί του καθεστώτος των εγγυήσεων και της ασφάλειας στην Κύπρο. Είναι σαφές ότι το ραντεβού των κ. Τσίπρα και Ερντογάν θα κρίνει αν η 12η Ιανουαρίου 2017 καταστεί ημερομηνία μετάβασης στο επόμενο βήμα προς επίλυση του Κυπριακού ή ενός ακόμη ναυαγίου.
Η Τουρκία προτάσσει πέντε προϋποθέσεις
Του Νίκου Στέλγια
Στην Αγκυρα αν και επισήμως εκφράζεται ικανοποίηση για τη νέα συμφωνία των δύο ηγετών το βράδυ της Πέμπτης και ιδίως για τη σύγκληση της πολυαναμενόμενης διάσκεψης για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις στο Κυπριακό, ταυτόχρονα εκφράζεται από το Προεδρικό προβληματισμός για τα τελευταία μηνύματα που εκπέμπει η Αθήνα. Εκφράζεται προβληματισμός για τις τελευταίες δηλώσεις του Προέδρου Προκόπη Παυλόπουλου και του υπουργού Εθνικής Αμυνας Πάνου Καμμένου. Αυτές, κατά την Αγκυρα, δηλητηριάζουν την ατμόσφαιρα στα ελληνοτουρκικά και δείχνουν ότι η Αθήνα δεν είναι έτοιμη να ανταποκριθεί θετικά στο κάλεσμά της για άμεση επίλυση του Κυπριακού και βελτίωση του κλίματος στα ελληνοτουρκικά, γεγονός που –σύμφωνα με πηγή στο περιβάλλον του τουρκικού προεδρικού μεγάρου– πρέπει να λάβει υπόψη του ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας που ετοιμάζεται να συναντήσει τον πρόεδρο της Τουρκίας.
Η ίδια πηγή λέει στην «Κ» ότι στη φάση αυτή η Αγκυρα φέρνει στο προσκήνιο την ιδέα μιας συνολικής διαδικασίας πάρε-δώσε, στην οποία οι εμπλεκόμενες πλευρές θα έχουν την ευκαιρία να απευθυνθούν η μία στην άλλη με κάποια αιτήματα και ανταλλάγματα. Στο πλαίσιο αυτό ζητεί από την Αθήνα και την ελληνοκυπριακή πλευρά να εστιάσουν την προσοχή σε πέντε βασικές προϋποθέσεις για την επίλυση του Κυπριακού και τη βελτίωση του συνολικού κλίματος στα ελληνοτουρκικά.
Οι τουρκικές προϋποθέσεις
1. Λύση τάχιστα και ταυτόχρονη αναθεώρηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων: Η Αγκυρα θεωρεί ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ένας «μη προβλέψιμος» παράγοντας, ο οποίος σε στενή συνεργασία με τον «σκληρό πυρήνα» των Ρεπουμπλικανών αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στην ευρύτερη περιοχή, οι οποίες θα έχουν αντίκτυπο και στο Κυπριακό. Στο πλαίσιο αυτό «η Αγκυρα καλεί τη Λευκωσία να προλάβει τις εξελίξεις και να δώσει μια τελευταία ευκαιρία στην ομοσπονδιακή λύση στο Κυπριακό. Παράλληλα, «ζητεί από την Αθήνα να προχωρήσουν μαζί στη ριζική αναθεώρηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων».
2. Πάρε-δώσε στο Κυπριακό και στα ελληνοτουρκικά: Η Αγκυρα προτείνει σε Λευκωσία και Αθήνα μια συνολικής υφής διαδικασία πάρε-δώσε στο Κυπριακό και στα ελληνοτουρκικά. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας διαδικασίας εντάσσει και το φυσικό αέριο, προτείνοντας ένα περιφερειακό ενεργειακό πλαίσιο συνεργασίας μετά τη διευθέτηση του Κυπριακού.
3. Αναθεώρηση και όχι κατάργηση εγγυήσεων: Ενώ μέχρι πρότινος η Αγκυρα τόνιζε ότι δεν συζητούσε οποιαδήποτε αλλαγή στο σύστημα των εγγυήσεων, τώρα διακηρύσσει ετοιμότητα για αναθεώρησή του. Μάλιστα ζητείται από τη Λευκωσία να ανταποκριθεί με θετικό τρόπο σε αυτό το βήμα «καλής θέλησης». Ωστόσο εξηγείται ότι με τον όρο «αναθεώρηση» η Αγκυρα δεν αναφέρεται στην προοπτική της τελικής κατάργησης των τουρκικών εγγυήσεων και κυρίως του δικαιώματος της παρέμβασης αλλά στην έναρξη μιας μεταβατικής περιόδου.
4. Η εκ περιτροπής προεδρία: Σε αυτό το πεδίο, η θέση της τουρκικής πλευράς είναι ότι η πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της λύσης. Η ομοσπονδιακή λύση θα πρέπει να εξασφαλίζει την πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων όχι μόνο σε επίπεδο ιδρυτικών κρατών αλλά και σε επίπεδο ομόσπονδης κυβέρνησης. Για να επέλθει συμφωνία για τελική λύση, ο Νίκος Αναστασιάδης καλείται να αποδεχθεί άμεσα την εκ περιτροπής προεδρία. Η Αγκυρα υπενθυμίζει στη Λευκωσία τη θετική στάση που είχε τηρήσει ο Δημήτρης Χριστόφιας στο ζήτημα.
5. Τα ποσοστά στο εδαφικό: Η Αγκυρα επαναλαμβάνει ότι με τη λύση θα επιστραφούν σημαντικά εδάφη στην ελληνοκυπριακή πλευρά και συγκεκριμένος αριθμός προσφύγων θα έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τη ζωή τους στην επικράτεια του «τουρκικού κρατιδίου». Γι’ αυτό ζητεί από την ελληνοκυπριακή πλευρά να λάβει υπόψη τις ευαισθησίες της τουρκοκυπριακής πλευράς σε ό,τι αφορά τα ποσοστά τόσο των εδαφών που θα επιστραφούν, όσο και των προσφύγων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου