Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (φύλλο 16 Νοε '24)
Τo πολυεπίπεδο κσυγχρονιστικό έργο του Χαρίλαου Τρικούπη περιελάμβανε και ένα φιλόδοξο σχέδιο κατασκευής σιδηροδρομικού δικτύου - ατμομηχανής για την αναγέννηση της χώρας. Χρειάστηκαν 27 χρόνια για την κατασκευή περίπου 1.600 χλμ. μέχρι το 1909 (δηλαδή 13 χρόνια μετά τον θάνατό του) εκ των οποίων τα 900 χλμ. λειτούργησαν πριν από την οικονομική κατάρρευση του 1893. Η επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού αποδείχθηκε δυσβάσταχτη, πολύ μεγαλύτερη από τις εκτιμήσεις του οραματιστή πολιτικού και «δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Πάντως, η τεράστια σημασία των θεμελίων και της προώθησης έργων από τον Τρικούπη στον τομέα των υποδομών της χώρας (Ισθμός Κορίνθου, οδικό δίκτυο, αποξήρανση Κωπαΐδας κ.ά.) θα γίνει αντιληπτή πολλά χρόνια αργότερα και θα δικαιωθεί από την Ιστορία πανηγυρικώς. Στην εικόνα, αμαξοστοιχία της διαδρομής Αθηνών - Πειραιώς - Κορίνθου διέρχεται γέφυρα μεταξύ Ελευσίνας και Μεγάρων, λίγο μετά τα εγκαίνια της γραμμής τον Απρίλιο του 1885. Από το παλαιότερο αφιέρωμα της «Κ» Ελληνες Πολιτικοί (Καποδίστριας, Τρικούπης, Βενιζέλος) - Επτά Ημέρες.
«Τι πταίει» για τα δεινά των σιδηροδρόµων
Kύριε διευθυντά
Επρεπε να συµβεί το τραγικό δυστύχηµα των Τεµπών, για να γίνουν θέµα της επικαιρότητας όλες οι κακοδαιµονίες στα σιδηροδροµικά πεπραγµένα. ∆εν αναφέροµαι στις ευθύνες και στους υπαίτιους του δυστυχήµατος, αυτό είναι αρµοδιότητα προφανώς της ∆ικαιοσύνης. Η κύρια ανησυχία και ο λόγος για τον οποίο γράφω αυτή την επιστολή είναι ότι από τις αρχές του 21ου αιώνα µία αλυσίδα γεγονότων οδηγεί αυτό το σηµαντικό και οικολογικό µέσο µεταφοράς σε απαξίωση.
Είναι γνωστό ότι µεταπολεµικά για διάφορους λόγους δόθηκε προτεραιότητα στις οδικές µεταφορές. Ετσι σήµερα έχουµε ένα άρτιο δίκτυο αυτοκινητοδρόµων καθώς και σύγχρονα µέσα µεταφοράς. Στις αρχές του αιώνα δόθηκε η υπόσχεση ότι µε κοινοτικά κονδύλια θα εκσυγχρονισθεί το σιδηροδροµικό δίκτυο το οποίο από πλευράς υποδοµής ήταν της εποχής Χαριλάου Τρικούπη, δίκτυο µε µονή γραµµή και για τις δύο κατευθύνσεις, στο οποίο όµως στα πάνω από 100 χρόνια λειτουργίας καταγράφηκαν ελάχιστα δυστυχήµατα, κάτι που οφείλεται στην επαγγελµατικότητα και ευσυνειδησία του προσωπικού.
Οι υποσχέσεις ήταν άφθονες, όπως συρµοί µε υπερυψηλές ταχύτητες, επέκταση δικτύου και σύγχρονα οχήµατα. Το κατασκευαστικό έργο αξίας πολλών δισ. ευρώ ανέλαβε η ΕΡΓΟΣΕ –θυγατρική του ΟΣΕ– και κατάφερε έστω µε ρυθµούς αργούς πολλών ετών να παραδώσει: ∆ιπλασιασµό της γραµµής, ηλεκτροκίνηση, νέες χαράξεις προς αποφυγήν της δύσκολης ορεινής διαδροµής και σύγχρονες επικοινωνίες.
Μέσα στην πρώτη δεκαετία του 2000 η κυβέρνηση Κώστα Καραµανλή θεώρησε ότι το δίκτυο Πελοποννήσου ήταν αντιοικονοµικό –που πράγµατι ήταν– και ως λύση αποφάσισε την κατάργηση ενός δικτύου 900 χλµ. περίπου, µε πλήρη αδιαφορία αν υπήρχαν εναλλακτικές λύσεις και πλήρη αδιαφορία για τις υποδοµές (σταθµοί, ισόπεδες διαβάσεις, πρόσφατες βελτιώσεις σιδηροτροχιών, τροχαίο υλικό) που παραδόθηκαν σε πλιάτσικο και έχουν ήδη βανδαλισθεί.
Η συνέχεια ήταν να ακολουθηθεί η επιταγή της Ευρωπαϊκής Ενωσης για διαχωρισµό: Υποδοµής, λειτουργικής εκµετάλλευσης, συντήρησης τροχαίου υλικού. Κατασκευαστικού έργου, διαχείρισης ακίνητης περιουσίας σε χωριστές εταιρείες, θυγατρικές ή µη, όπου µόνο η υποδοµή θα παρέµενε κρατική, µια και το δίκτυο είναι ενιαίο.
Ακολούθησε η οικονοµική κρίση του 2010, όπου παρ’ όλα τα έργα η συνολική λειτουργία του σιδηροδρόµου παρέµενε ανορθολογική µε µεγάλες ζηµιές και φυσικά µε τα µέτρα για µείωση του κρατικού χρέους αποφασίσθηκε η ιδιωτικοποίηση του τοµέα εκµετάλλευσης. Ανέλαβε η κρατική ιταλική εταιρεία σιδηροδρόµων µε τη γνωστή σύµβαση και µε υποσχέσεις για υπερσύγχρονους συρµούς. Στη συνέχεια προστέθηκαν επιταγές των µνηµονίων για µειώσεις προσωπικού και δαπανών.
Τι έχουµε σήµερα έπειτα από όλες αυτές τις δράσεις;
• Προαστιακό δίκτυο µε µέτρια ποιότητα.
• Σωρεία δυστυχηµάτων/ατυχηµάτων.
• Εξυπηρέτηση των επιβατών κατά τµήµατα µε λεωφορεία.
• Εργα µικρών επεκτάσεων, όπως Ισθµός Λουτράκι, να χρονίζουν.
• Αποκατάσταση δικτύου µετά τη φυσική καταστροφή του 2023 µε προοπτική µερικών ετών.
• Συνεχόµενους βανδαλισµούς µε καταστροφές εξοπλισµού και κλοπές υλικού, µε σκοπό εµπορία χαλκού.
• Αναδιοργάνωση µε νέο ∆.Σ. του ΟΣΕ. Το κυριότερο, ότι το πλέον ασφαλές, οικονοµικό και οικολογικό µέσο µεταφοράς, κατά τη διεθνή επιστηµονική άποψη, έχει χάσει την αξιοπιστία του, καθώς και σηµαντικό µέρος της προηγούµενης επιβατικής κίνησης, ίσως δε και της εµπορικής.
Παραµένουµε µε υποσχέσεις ότι κάποτε τα πράγµατα θα βελτιωθούν. Ισως όµως τότε βρεθεί κάποιος και προτείνει την κατάργηση συνολικά του σιδηροδρόµου ως την πλέον οικονοµική λύση...
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΪΚΟΣ
Χωρίς πηλήκιο, δίχως καλυµµαύχι
Κύριε διευθυντά
Και τα λυκόπουλα ακόµη ξέρουν ότι το πηλήκιο είναι αναπόσπαστο µέρος της στολής. Οµως εδώ και αρκετά χρόνια η χρήση του έχει καταργηθεί από πάρα πολλούς ένστολους όλων των κλάδων.
Τι είδους µόδα είναι αυτή και ποιος την καθιέρωσε; Σε πλησιάζει ένστολος και δεν γνωρίζεις αν είναι αστυνοµικός, στρατιωτικός, λιµενικός ή πυροσβέστης. Αντίθετα διαπιστώνεις µία προσεγµένη φροντίδα της κόµης την οποία δεν αποκρύπτει πλέον ένα πηλήκιο. Αν γίνουµε λίγο πιο παρατηρητικοί, θα διαπιστώσουµε ότι η µόδα απλώθηκε και στους ιερωµένους που τους βλέπεις χωρίς καλυµµαύχι στους δρόµους και στα µαγαζιά. ∆ιαβάζω ότι το θέµα απασχόλησε και άλλες χώρες και πέραν του Ατλαντικού όπου η τυπικότητα παραβλέπεται υπέρ της ευκινησίας, την οποία πρέπει να έχουν ειδικά οι αστυνοµικοί σε δράση. Συµφωνώ απόλυτα, αλλά δεν µπορώ να καταλάβω τι σχέση µπορεί να έχει αυτό µε τον αστυνοµικό τροχονόµο, τον στρατιωτικό που βγήκε για ώνια, τον πυροσβέστη που πήγε στην τράπεζα, τον λιµενικό που επιβλέπει την επιβίβαση στο πλοίο, τον παπά που ψωνίζει στην αγορά.
Πρόσφατα σε πολύ γνωστό υπερκατάστηµα τροφίµων πρόσεξα ότι όλοι οι υπάλληλοι φορούσαν οµοιόµορφες στολές και στο κεφάλι ένα µάλλον κακόγουστο κατασκεύασµα. Ρώτησα έναν από αυτούς αν µπορεί να αρνηθεί να το φοράει και εισέπραξα µία σιωπηλή αλλά εύγλωττη απάντηση. Αυτή πιστεύω είναι και η διαφορά των ιδιωτικών υπαλλήλων από τους δηµοσίους. Οι πρώτοι αν και δεν έδωσαν κανέναν όρκο άµα τη αναλήψει καθηκόντων, δεν µπορούν να απειθαρχούν χωρίς συνέπειες.
∆εν ξεχνώ µία φωτογραφία από πληµµύρες το 2019 στην Ινδονησία όπου ένστολοι βυθισµένοι ώς τη µέση στα λασπόνερα, αλλά χωρίς να είναι ασκεπείς, βοηθούσαν τους πολίτες.
Χ. ΒΑΡ∆ΑΛΗΣ
Συνταξιούχος µηχανικός Καβάλα
Υπόθεση Μαλάλα: Ας γίνει σασµός..
Κύριε διευθυντά
Ο αγαπητός επιστολογράφος κ. Ματθαίος ∆ηµητρίου, ως πλοίαρχος Π.Ν. ε.α., εκ πείρας µακράς γνωρίζει ότι το τρίτο κύµα κάθε τρικυµίας είναι το ορµητικότερο από τα προηγούµενα δύο. Ωστόσο, η περί Μαλάλα τριλογία µου εδώ δεν αποβλέπει στην «καταπόντιση» του κύρους του αντιλόγου του επιστολογράφου.
Στην επιστολή του («Κ», 8/11/2024) γράφει: «Θα συνιστούσα στον κ. Βίτκο να µην περιοριστεί µόνο στις σελ. 158 και 349 του τόµου “Ζ” της Ιστορίας του Ελληνικού Εθνους αλλά να διαβάσει όλα τα κεφάλαια».
Μετά χαράς τον πληροφορώ ότι τα έχω ήδη διαβάσει και ότι τόσο ο καθηγητής Robert Browning όσο και ο οµογάλακτος Μίλτων Ανάστος (στους οποίους ο επιστολογράφος µε παραπέµπει) δεν απορρίπτουν τη µαρτυρία τού Μαλάλα περί αναστολής της λειτουργίας της πλατωνικής Ακαδηµίας των Αθηνών («Χρονογραφία» Λόγος 18ος 451).
Καθηγητής Browning: «Το ίδιο έτος [529 µ.χ.] είδε τη διακοπή της λειτουργίας της σεβάσµιας φιλοσοφικής σχολής των Αθηνών, που ανήγε την καταγωγή της στην Ακαδηµία του Πλάτωνος, πριν από εννέα αιώνες» («Ιστορία του Ελληνικού Εθνους», Εκδοτική Αθηνών 1978, τόµ. Ζ΄, σ. 158).
Καθηγητής Ανάστος: «Ο τελευταίος “πλατωνικός διάδοχος”, δηλαδή ο τελευταίος σχολάρχης της Ακαδηµίας των Αθηνών, όταν την έκλεισε ο Ιουστινιανός το 529, ήταν ο ∆αµάσκιος». Και πιο κάτω συνεχίζει: «Υπό την ηγεσία προσωπικοτήτων όπως ο Πρόκλος, η Αθήνα είχε γίνει κατά τον 4ο και 5ο αι. το προπύργιο της “εθνικής” διανοήσεως και παιδείας ... αλλά ο αυτοκράτωρ Ιουστινιανός δεν µπορούσε να ανεχθεί τη συνέχιση της αθηναϊκής παραδόσεως µε όλες τις ειδωλολατρικές διασυνδέσεις της και το 529 εξέδωσε ένα διάταγµα, το οποίο απαγόρευε τη διδασκαλία δικαίου και της φιλοσοφίας στην Αθήνα» (ό.π. σ. 336-7).
Ιστορικός Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος: «Εκ των αρχαίων χρονογράφων ο Μαλάλας είπεν ότι εν έτει 529 ο βασιλεύς Ιουστινιανός “θεσπίσας πρόσταξιν έπεµψεν εν Αθήναις, κελεύσας µηδένα διδάσκειν φιλοσοφίαν µήτε νόµιµα εξηγείσθαι”. Και έτερος ανώνυµος χρονογράφος το αυτό περίπου ισχυρίσθη, αξιώσας ότι “ο βασιλεύς Ιουστινιανός πέµψας εις Αθήνας εκέλευσε µηδένα τολµάν διδάσκειν φιλοσοφίαν και αστρονοµίαν”. Κατά δε τον Προκόπιον αφήρεσε τους µισθούς των διδασκάλων» («Ιστορία του Ελληνικού Εθνους», έκδ. Ελευθερουδάκη, τόµ. Γ΄, Μέρος Α΄, σ. 133).
Οµως ο Παπαρρηγόπουλος από τη µια διερωτάται: «Αλλ’ είναι άρά γε το γεγονός τούτο τοσούτο βέβαιον όσον κοινώς υπολαµβάνεται;», και από την άλλη λέει: «Το µόνον λοιπόν ζήτηµα είναι αν ο Ιουστινιανός έπραξε καλώς ή κακώς κωλύσας την υπό των εθνικών διδασκαλίαν». Και καταλήγει ότι καλώς έπραξε! (ό.π. σ. 134).
Το ότι ακόµη και ο φιλύποπτος Παπαρρηγόπουλος δεν απορρίπτει κάποιες µαρτυρίες του Μαλάλα, προκύπτει από τα εξής: α) «Προκειµένου δε να εκθέσωµεν ενταύθα εν συνόψει τα περί των εισβολών τούτων παρατηρούµεν προπάντων ότι θέλοµεν ακολουθήσει τας των συγχρόνων µαρτυρίας, του Ιλλυριού Μαρκελλίνου ..., του Προκοπίου, του Αγαθίου, του Μαλάλα» (ό.π. 107). β) «Τα περί αυτού [της άδικης στέρησης όλων των αξιωµάτων του στρατηγού Βελισαρίου και της µετέπειτα αποκατάστασής του] εξετέθησαν ανωτέρω, όπως ιστορούνται υπό του συγχρόνου Μαλάλα» (όπ. 119).
Συµπέρασµα: Καµία «άνωθεν επιφοίτηση» δεν οδήγησε τον Μαλάλα να καταγράψει κάποια ιστορικά γεγονότα στο 18ο κεφάλαιο της «Χρονογραφίας» του, γεγονότα που ο ίδιος έζησε κατά την περίοδο της βασιλείας του Ιουστινιανού. Ορθώς οι ιστορικοί Robert Browning και Μίλτων Ανάστος, αλλά και το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων, δεν απέρριψαν τη µαρτυρία τού Μαλάλα περί αναστολής της λειτουργίας της Ακαδηµίας των Αθηνών το 529 µ.χ.
Περαίνων την περί Μαλάλα τριλογία µου, εύχοµαι στον επιστολογράφο τα βέλτιστα.
ΚΩΣΤΑΣ ΒΙΤΚΟΣ Μελβούρνη
Τιµωρώντας τα κοινωφελή ιδρύµατα...
Κύριε διευθυντά
Την Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2024, στην εορτή της «Ηµέρας των ∆ωρητών», το Μουσείο Μπενάκη ανακοίνωσε τη σύσταση καταπιστεύµατος (endowment), στο οποίο θα κατατίθενται εφεξής οι δωρεές εκείνων που επιθυµούν να το ενισχύουν. ∆υστυχώς και αναγκαστικά, όπως δήλωσε το µουσείο, το καταπίστευµα θα συσταθεί στην αλλοδαπή λόγω της τιµωρητικής φορολογίας που ισχύει εδώ για τα κοινωφελή ιδρύµατα. Ορµώµενος από την ανακοίνωση του µουσείου δηµοσιεύθηκε άρθρο µου στην «Καθηµερινή» (φ. Κυριακής 3/11), στο οποίο στηλίτευα την τιµωρητική φορολογία των µη κερδοσκοπικών κοινωφελών οργανισµών. Το άρθρο σχολιάστηκε και είναι ενδιαφέρον ότι αρκετοί αναγνώστες δεν το πίστεψαν. ∆ηλαδή θεώρησαν ότι λέω παραµύθια, γιατί δεν είναι δυνατόν το κράτος να φορολογεί τα κοινωφελή ιδρύµατα σαν να ήταν επιχειρήσεις, και µάλιστα βαρύτερα από τους ιδιώτες. Και όµως είναι αλήθεια.
Τη φορολόγηση έχει προσβάλει στο Συµβούλιο της Επικρατείας (ΣΤΕ) το Ταµείο Ασφάλισης του Προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας (ΤΑΠΕΤΕ) και πρόσφατα το Β΄ Τµήµα του ΣΤΕ έκρινε οµόφωνα ότι η φορολόγηση αντίκειται στο Σύνταγµα. Το θέµα, λόγω της σοβαρότητάς του, παραπέµφθηκε στην επταµελή σύνθεση του ΣΤΕ, όπου δικάστηκε στις 2 Οκτωβρίου και περιµένουµε την απόφαση. Θα µπορούσε η κυβέρνηση να το έχει λύσει µε µια απλή νοµοθετική ρύθµιση που θα είχε πανελλαδική αποδοχή.
ΠΑΝΑΓΗΣ ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ
Για τον πολυσχιδή Αλ. Ρίζο Ραγκαβή
Κύριε διευθυντά
Εύστοχες οι επισηµάνσεις του κ. Β. Πουλόπουλου («Η Καθηµερινή», 5/11/’24), µε τον ερεθιστικό τίτλο: «Η µετά θάνατον “κακοποίηση” του Ραγκαβή...». Ο επιστολογράφος, µε ιδιαίτερη προσοχή, αναφέρεται στην ελλιπέστατη πληροφόρηση του κοινού, µε την εντοιχισµένη πινακίδα στην Τράπεζα της οδού Πανεπιστηµίου, σχετική µε τον Αλέξανδρο Ρίζο - Ραγκαβή (Κωνσταντινούπολη 1809 – Αθήνα 1892)· έναν επιφανή Φαναριώτη, λόγιο και διπλωµάτη, ο οποίος διετέλεσε καθηγητής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, υπουργός Εξωτερικών και πρεσβευτής σε πόλεις της Ευρώπης και της Αµερικής. Πολύτιµη η λογοτεχνική του προσφορά (ποιήµατα, διηγήµατα, δράµατα, σχολικά αναγνώσµατα, µεταφράσεις), µε 20 τόµους Απάντων, γνωστός παλαιότερα, στη σχολική µας ζωή, µε τον χιλιοτραγουδηµένο Θούριό του «Ο Κλέφτης» (Μαύρη είν’ η νύχτα στα βουνά...). Ο κ. Πουλόπουλος σχολιάζει τη σηµαντική αυτή παράλειψη στοιχείων και σε άλλες ιστορικές πινακίδες στο κέντρο της Αθήνας και προτείνει, ως επιβεβληµένο χρέος του ∆ήµου Αθηναίων και των επιστηµονικών φορέων, την εντοίχιση, µε ακριβή στοιχεία, και σε µια χορεία εξεχουσών µορφών των γραµµάτων µας. Αναφέρουµε ενδεικτικά: Αλ. Σούτσο, Νικ. Πολίτη, Γ. Σουρή, Ναπ. Λαπαθιώτη, Εµ. Ροΐδη, Ι. Γρυπάρη, Ι. Πολέµη, Αγγελο και Γεώρ. Βλάχο και πλήθος άλλων που έζησαν στην Αθήνα.
Αξιοσηµείωτη η πρωτοβουλία του Συλλόγου «Οι Φίλοι του Μουσείου Γεωργίου ∆ροσίνη», ο οποίος εντοίχισε πρόσφατα, µε λιτή διατύπωση, πινακίδα για τον σηµαντικό λογοτέχνη και Ακαδηµαϊκό Γεώργιο ∆ροσίνη, στο σπίτι όπου γεννήθηκε στην Πλάκα (Αδριανού και Τριπόδων), µε την ένδειξη: «Εδώ γεννήθηκε ο ποιητής Γεώργιος ∆ροσίνης (1859-1951)», καθώς και στην οδό Πολυτεχνείου 2, όπου έζησε από το 1905 ώς το 1938. Επίσης, µε έγκριση της Alpha Bank (πρώην Ιονική) στην οδό Πεσµαζόγλου 2 (πρώην Παρθεναγωγείο) προβλέπεται να διατεθεί ειδικός χώρος για καταχώριση περισσότερων στοιχείων για τον σηµαντικό λογοτέχνη, άνθρωπο εθνικής δράσης που αγάπησε µε πάθος την Ελλάδα.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΑΓΓ. ΣΤΕΦΟΣ,
Υπόθεση Μαλάλα: Ας γίνει σασµός..
Κύριε διευθυντά
Ο αγαπητός επιστολογράφος κ. Ματθαίος ∆ηµητρίου, ως πλοίαρχος Π.Ν. ε.α., εκ πείρας µακράς γνωρίζει ότι το τρίτο κύµα κάθε τρικυµίας είναι το ορµητικότερο από τα προηγούµενα δύο. Ωστόσο, η περί Μαλάλα τριλογία µου εδώ δεν αποβλέπει στην «καταπόντιση» του κύρους του αντιλόγου του επιστολογράφου.
Στην επιστολή του («Κ», 8/11/2024) γράφει: «Θα συνιστούσα στον κ. Βίτκο να µην περιοριστεί µόνο στις σελ. 158 και 349 του τόµου “Ζ” της Ιστορίας του Ελληνικού Εθνους αλλά να διαβάσει όλα τα κεφάλαια».
Μετά χαράς τον πληροφορώ ότι τα έχω ήδη διαβάσει και ότι τόσο ο καθηγητής Robert Browning όσο και ο οµογάλακτος Μίλτων Ανάστος (στους οποίους ο επιστολογράφος µε παραπέµπει) δεν απορρίπτουν τη µαρτυρία τού Μαλάλα περί αναστολής της λειτουργίας της πλατωνικής Ακαδηµίας των Αθηνών («Χρονογραφία» Λόγος 18ος 451).
Καθηγητής Browning: «Το ίδιο έτος [529 µ.χ.] είδε τη διακοπή της λειτουργίας της σεβάσµιας φιλοσοφικής σχολής των Αθηνών, που ανήγε την καταγωγή της στην Ακαδηµία του Πλάτωνος, πριν από εννέα αιώνες» («Ιστορία του Ελληνικού Εθνους», Εκδοτική Αθηνών 1978, τόµ. Ζ΄, σ. 158).
Καθηγητής Ανάστος: «Ο τελευταίος “πλατωνικός διάδοχος”, δηλαδή ο τελευταίος σχολάρχης της Ακαδηµίας των Αθηνών, όταν την έκλεισε ο Ιουστινιανός το 529, ήταν ο ∆αµάσκιος». Και πιο κάτω συνεχίζει: «Υπό την ηγεσία προσωπικοτήτων όπως ο Πρόκλος, η Αθήνα είχε γίνει κατά τον 4ο και 5ο αι. το προπύργιο της “εθνικής” διανοήσεως και παιδείας ... αλλά ο αυτοκράτωρ Ιουστινιανός δεν µπορούσε να ανεχθεί τη συνέχιση της αθηναϊκής παραδόσεως µε όλες τις ειδωλολατρικές διασυνδέσεις της και το 529 εξέδωσε ένα διάταγµα, το οποίο απαγόρευε τη διδασκαλία δικαίου και της φιλοσοφίας στην Αθήνα» (ό.π. σ. 336-7).
Ιστορικός Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος: «Εκ των αρχαίων χρονογράφων ο Μαλάλας είπεν ότι εν έτει 529 ο βασιλεύς Ιουστινιανός “θεσπίσας πρόσταξιν έπεµψεν εν Αθήναις, κελεύσας µηδένα διδάσκειν φιλοσοφίαν µήτε νόµιµα εξηγείσθαι”. Και έτερος ανώνυµος χρονογράφος το αυτό περίπου ισχυρίσθη, αξιώσας ότι “ο βασιλεύς Ιουστινιανός πέµψας εις Αθήνας εκέλευσε µηδένα τολµάν διδάσκειν φιλοσοφίαν και αστρονοµίαν”. Κατά δε τον Προκόπιον αφήρεσε τους µισθούς των διδασκάλων» («Ιστορία του Ελληνικού Εθνους», έκδ. Ελευθερουδάκη, τόµ. Γ΄, Μέρος Α΄, σ. 133).
Οµως ο Παπαρρηγόπουλος από τη µια διερωτάται: «Αλλ’ είναι άρά γε το γεγονός τούτο τοσούτο βέβαιον όσον κοινώς υπολαµβάνεται;», και από την άλλη λέει: «Το µόνον λοιπόν ζήτηµα είναι αν ο Ιουστινιανός έπραξε καλώς ή κακώς κωλύσας την υπό των εθνικών διδασκαλίαν». Και καταλήγει ότι καλώς έπραξε! (ό.π. σ. 134).
Το ότι ακόµη και ο φιλύποπτος Παπαρρηγόπουλος δεν απορρίπτει κάποιες µαρτυρίες του Μαλάλα, προκύπτει από τα εξής: α) «Προκειµένου δε να εκθέσωµεν ενταύθα εν συνόψει τα περί των εισβολών τούτων παρατηρούµεν προπάντων ότι θέλοµεν ακολουθήσει τας των συγχρόνων µαρτυρίας, του Ιλλυριού Μαρκελλίνου ..., του Προκοπίου, του Αγαθίου, του Μαλάλα» (ό.π. 107). β) «Τα περί αυτού [της άδικης στέρησης όλων των αξιωµάτων του στρατηγού Βελισαρίου και της µετέπειτα αποκατάστασής του] εξετέθησαν ανωτέρω, όπως ιστορούνται υπό του συγχρόνου Μαλάλα» (όπ. 119).
Συµπέρασµα: Καµία «άνωθεν επιφοίτηση» δεν οδήγησε τον Μαλάλα να καταγράψει κάποια ιστορικά γεγονότα στο 18ο κεφάλαιο της «Χρονογραφίας» του, γεγονότα που ο ίδιος έζησε κατά την περίοδο της βασιλείας του Ιουστινιανού. Ορθώς οι ιστορικοί Robert Browning και Μίλτων Ανάστος, αλλά και το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων, δεν απέρριψαν τη µαρτυρία τού Μαλάλα περί αναστολής της λειτουργίας της Ακαδηµίας των Αθηνών το 529 µ.χ.
Περαίνων την περί Μαλάλα τριλογία µου, εύχοµαι στον επιστολογράφο τα βέλτιστα.
ΚΩΣΤΑΣ ΒΙΤΚΟΣ Μελβούρνη
Τιµωρώντας τα κοινωφελή ιδρύµατα...
Κύριε διευθυντά
Την Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2024, στην εορτή της «Ηµέρας των ∆ωρητών», το Μουσείο Μπενάκη ανακοίνωσε τη σύσταση καταπιστεύµατος (endowment), στο οποίο θα κατατίθενται εφεξής οι δωρεές εκείνων που επιθυµούν να το ενισχύουν. ∆υστυχώς και αναγκαστικά, όπως δήλωσε το µουσείο, το καταπίστευµα θα συσταθεί στην αλλοδαπή λόγω της τιµωρητικής φορολογίας που ισχύει εδώ για τα κοινωφελή ιδρύµατα. Ορµώµενος από την ανακοίνωση του µουσείου δηµοσιεύθηκε άρθρο µου στην «Καθηµερινή» (φ. Κυριακής 3/11), στο οποίο στηλίτευα την τιµωρητική φορολογία των µη κερδοσκοπικών κοινωφελών οργανισµών. Το άρθρο σχολιάστηκε και είναι ενδιαφέρον ότι αρκετοί αναγνώστες δεν το πίστεψαν. ∆ηλαδή θεώρησαν ότι λέω παραµύθια, γιατί δεν είναι δυνατόν το κράτος να φορολογεί τα κοινωφελή ιδρύµατα σαν να ήταν επιχειρήσεις, και µάλιστα βαρύτερα από τους ιδιώτες. Και όµως είναι αλήθεια.
Τη φορολόγηση έχει προσβάλει στο Συµβούλιο της Επικρατείας (ΣΤΕ) το Ταµείο Ασφάλισης του Προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας (ΤΑΠΕΤΕ) και πρόσφατα το Β΄ Τµήµα του ΣΤΕ έκρινε οµόφωνα ότι η φορολόγηση αντίκειται στο Σύνταγµα. Το θέµα, λόγω της σοβαρότητάς του, παραπέµφθηκε στην επταµελή σύνθεση του ΣΤΕ, όπου δικάστηκε στις 2 Οκτωβρίου και περιµένουµε την απόφαση. Θα µπορούσε η κυβέρνηση να το έχει λύσει µε µια απλή νοµοθετική ρύθµιση που θα είχε πανελλαδική αποδοχή.
ΠΑΝΑΓΗΣ ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ
Για τον πολυσχιδή Αλ. Ρίζο Ραγκαβή
Κύριε διευθυντά
Εύστοχες οι επισηµάνσεις του κ. Β. Πουλόπουλου («Η Καθηµερινή», 5/11/’24), µε τον ερεθιστικό τίτλο: «Η µετά θάνατον “κακοποίηση” του Ραγκαβή...». Ο επιστολογράφος, µε ιδιαίτερη προσοχή, αναφέρεται στην ελλιπέστατη πληροφόρηση του κοινού, µε την εντοιχισµένη πινακίδα στην Τράπεζα της οδού Πανεπιστηµίου, σχετική µε τον Αλέξανδρο Ρίζο - Ραγκαβή (Κωνσταντινούπολη 1809 – Αθήνα 1892)· έναν επιφανή Φαναριώτη, λόγιο και διπλωµάτη, ο οποίος διετέλεσε καθηγητής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, υπουργός Εξωτερικών και πρεσβευτής σε πόλεις της Ευρώπης και της Αµερικής. Πολύτιµη η λογοτεχνική του προσφορά (ποιήµατα, διηγήµατα, δράµατα, σχολικά αναγνώσµατα, µεταφράσεις), µε 20 τόµους Απάντων, γνωστός παλαιότερα, στη σχολική µας ζωή, µε τον χιλιοτραγουδηµένο Θούριό του «Ο Κλέφτης» (Μαύρη είν’ η νύχτα στα βουνά...). Ο κ. Πουλόπουλος σχολιάζει τη σηµαντική αυτή παράλειψη στοιχείων και σε άλλες ιστορικές πινακίδες στο κέντρο της Αθήνας και προτείνει, ως επιβεβληµένο χρέος του ∆ήµου Αθηναίων και των επιστηµονικών φορέων, την εντοίχιση, µε ακριβή στοιχεία, και σε µια χορεία εξεχουσών µορφών των γραµµάτων µας. Αναφέρουµε ενδεικτικά: Αλ. Σούτσο, Νικ. Πολίτη, Γ. Σουρή, Ναπ. Λαπαθιώτη, Εµ. Ροΐδη, Ι. Γρυπάρη, Ι. Πολέµη, Αγγελο και Γεώρ. Βλάχο και πλήθος άλλων που έζησαν στην Αθήνα.
Αξιοσηµείωτη η πρωτοβουλία του Συλλόγου «Οι Φίλοι του Μουσείου Γεωργίου ∆ροσίνη», ο οποίος εντοίχισε πρόσφατα, µε λιτή διατύπωση, πινακίδα για τον σηµαντικό λογοτέχνη και Ακαδηµαϊκό Γεώργιο ∆ροσίνη, στο σπίτι όπου γεννήθηκε στην Πλάκα (Αδριανού και Τριπόδων), µε την ένδειξη: «Εδώ γεννήθηκε ο ποιητής Γεώργιος ∆ροσίνης (1859-1951)», καθώς και στην οδό Πολυτεχνείου 2, όπου έζησε από το 1905 ώς το 1938. Επίσης, µε έγκριση της Alpha Bank (πρώην Ιονική) στην οδό Πεσµαζόγλου 2 (πρώην Παρθεναγωγείο) προβλέπεται να διατεθεί ειδικός χώρος για καταχώριση περισσότερων στοιχείων για τον σηµαντικό λογοτέχνη, άνθρωπο εθνικής δράσης που αγάπησε µε πάθος την Ελλάδα.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΑΓΓ. ΣΤΕΦΟΣ,
∆.Φ. Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων και του Συλλόγου «Οι Φίλοι του Μουσείου Γ. ∆ροσίνη»
Ο λογαριασµός για τα "έργα καλόπαιδων"
Κύριε διευθυντά
Αφού έχουµε χάσει τον λογαριασµό, επί σειρά δεκαετιών, των καταδροµικών βανδαλισµών και κακοποιήσεων στα πανεπιστήµιά µας, µετά τον πρόσφατο εµπρησµό στο Κτίριο ∆ιοίκησης της Πολυτεχνειούπολης στου Ζωγράφου, θα αξίωνα από τους αρµόδιους υπουργούς και τον πρωθυπουργό να πουν στους κυρίους καθηγητάς της Συγκλήτου και τον πρύτανη: Αφού συστηµατικά αποκρούετε τα κυβερνητικά σχέδια αστυνόµευσης των Ανωτάτων Ιδρυµάτων και χαϊδεύετε καλόκαρδα τα «καλόπαιδα», εντός και εκτός των χώρων, πληρώστε από την τσέπη σας για την ανάπλαση των ερειπίων, γιατί τα λεφτά των φορολογουµένων χρειάζονται για τις ανάγκες των αδύναµων πολιτών.
ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΓΑΡΗΣ
Ο λογαριασµός για τα "έργα καλόπαιδων"
Κύριε διευθυντά
Αφού έχουµε χάσει τον λογαριασµό, επί σειρά δεκαετιών, των καταδροµικών βανδαλισµών και κακοποιήσεων στα πανεπιστήµιά µας, µετά τον πρόσφατο εµπρησµό στο Κτίριο ∆ιοίκησης της Πολυτεχνειούπολης στου Ζωγράφου, θα αξίωνα από τους αρµόδιους υπουργούς και τον πρωθυπουργό να πουν στους κυρίους καθηγητάς της Συγκλήτου και τον πρύτανη: Αφού συστηµατικά αποκρούετε τα κυβερνητικά σχέδια αστυνόµευσης των Ανωτάτων Ιδρυµάτων και χαϊδεύετε καλόκαρδα τα «καλόπαιδα», εντός και εκτός των χώρων, πληρώστε από την τσέπη σας για την ανάπλαση των ερειπίων, γιατί τα λεφτά των φορολογουµένων χρειάζονται για τις ανάγκες των αδύναµων πολιτών.
ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΓΑΡΗΣ
Ζάκυνθος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου