Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (φύλλο 23/01/21)
Στα τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς η ναυτική ορολογία έγινε γλωσσική φουρτούνα και μόλις το 1856 μία επιτροπή σοφών, στεριανών και πελαγίσιων, κατ’ εντολήν του υπουργού Αθανασίου Μιαούλη, ανέλαβε να συντάξει νέο ονοματολόγιο ώστε να καθαρογραφεί εξελληνισμένος ο εν πλω κώδικας αγαστής επικοινωνίας. Στην πρώτη έκδοση υπήρχαν και 171 «κελεύσματα» στα αρχαία ελληνικά που ανέβαζαν πολύ ψηλά τον πήχυ ανταπόκρισης των πληρωμάτων, πολλές φορές οι εντολές σκόρπιζαν στον άνεμο. Επάνω, ελληνική «πολάκα» στο λιμάνι της Μασσαλίας το 1801, υδατογραφία του Α. Roux. Αυτός ο τύπος σκάφους με τετράγωνα πανιά που υποστέλλονταν γρήγορα όλα μαζί, ώθησε τη δυναμική παρουσία της ελληνικής ιστιοφόρου ναυτιλίας σε όλη τη Μεσόγειο. Από το αφιέρωμα «Ελλάδα και Θάλασσα» της «Κ», στις «Επτά Ημέρες».
1. Το ναυτικό γλωσσάρι, οι «διεφθαρμένες ονομασίες», ο γιος του Μιαούλη και ο… λάθος ανέστης
ΦΡΙΞΟΣ ΔΗΜΟΥ, Πλοίαρχος Ε.Ν.
Κύριε διευθυντά,
Τον 18ο αιώνα, όταν ξανάρχισε η αναγέννηση της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας, η ναυτική γλώσσα που επικρατούσε στην Ανατολική Μεσόγειο ήταν η λεγόμενη «λιγκουαφράνκα». Ενα κράμα δηλαδή από βενετσιάνικους και ισπανικούς όρους με αρκετά αραβικά και λίγα δαλματικά και τουρκικά στοιχεία. Στα τετρακόσια ζοφερά χρόνια της οθωμανικής σκλαβιάς χάθηκε η ελληνική ναυτική ορολογία που είχε πλουτίσει τη λατινική και, μέσω του Βυζαντίου, και τη βενετσιάνικη, που σαν αντιδάνειο μας κληροδότησε αυτόν τον γλωσσικό αχταρμά.
Με την αναδιοργάνωση, στο μεταξύ, του πολεμικού μας ναυτικού ανέκυψε και το πρόβλημα, όπως ήταν επόμενο, της ναυτικής ορολογίας. Ετσι, με αφορμή την υποβολή ενός εγγράφου του διοικητή του ναυστάθμου τον Σεπτέμβριο του 1840, προς το υπουργείο των Ναυτικών, που ανέφερε «…τα πλείστα είδη του υλικού υπάρχουν γεγραμμένα εις τα βιβλία μας με ιταλικάς, τουρκικάς και άλλας… διεφθαρμένας ονομασίας…», αναγκάστηκε ο υπουργός Αθανάσιος Μιαούλης, γιος του ένδοξου ναυάρχου της Επανάστασης, να λάβει αποφάσεις για τη θεραπεία της «διεφθαρμένης» αυτής γλώσσας που μιλούσαν οι ναυτικοί κατά την Επανάσταση.
Σύστησε, λοιπόν, τη 19ην Ιουνίου 1856 μία επιτροπή, από τους πλωτάρχες Λεωνίδα Παλάσκα και Αλέξανδρο Κουμελά, καθώς και τον καθηγητή πανεπιστημίου και σοφό ελληνιστή Φίλιππο Ιωάννου, με σκοπό τη σύνταξη του επίσημου ναυτικού ονοματολογίου. Το κακό όμως με αυτή την επιτροπή ήταν πως ο καθηγητής γνώριζε τη ναυτική ορολογία μόνο από τα ομηρικά έργα και οι δύο λαμπροί και μορφωμένοι αξιωματικοί είχαν σπουδάσει και εργαστεί στο εξωτερικό – ο πρώτος στη Γαλλία και ο δεύτερος σε Γερμανία και Αγγλία με ελάχιστη επομένως εμπειρία της ελληνικής ναυτικής ζωής, αφού κατετάγησαν με τον βαθμό του υποπλοιάρχου μόλις το 1845. Η πρώτη έκδοση του ναυτικού ονοματολογίου έγινε το 1858 και σε 72 σελίδες περιείχε 1.882 όρους, στους οποίους περιλαμβάνονταν και 171 «κελεύσματα», όμως στα αρχαία ελληνικά!
Στην κατάταξη ήταν πρώτος ο επίσημος όρος, έπειτα ο γαλλικός, μετά ο κοινοβαρβαρικός και τελευταίος ο αγγλικός. Τα πληρώματα όμως, αλβανόφωνοι οι περισσότεροι, δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν και να αποστηθίσουν αυτό το νέο ονοματολόγιο. Π.χ. τον «ανέκτην», ένα από τα σχοινιά της εξαρτίας, τον ονόμαζαν «ανέστη», τον «στηθιούχον», ένα άλλο σχοινί των τετράγωνων πανιών, «στηθούχον».
Τον «πτυχιούχον» ναύτη «πετυχιούχο», τον «σιακιστήν» «τσαπιστή», τον «έκφορον» «έμφορα» και τον «ύπαρχο» «έπαρχο»!
Στην πρώτη στήλη του «Θεωρείου» της 14ης τρέχοντος διαβάζω την παρακεκομμένη και αλλότρια της ελληνικής λαλιάς μετοχή «νεοεισελθείς». Προφανώς έχει κοπεί στο αχνάρι της επίσης εσφαλμένης αλλά υποφερτής «νεοαφιχθείς».
Ας προσθέσω, ως σχολαστικός, ότι και το «νεοεισελθών» θα ήταν αδόκιμο, δεδομένου ότι το «νέο-» δεν συντίθεται με μετοχές.
3. Ιερωμένοι, πίστη, πιστοί και COVID
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Αθήνα
Στο φύλλο της «Καθημερινής» της 6ης/1/21 (σελ. 3) δημοσιεύθηκε άρθρο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου σχετικά με τη ρήξη (ή μη ρήξη) των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας, λόγω απαγορεύσεως θρησκευτικών εκδηλώσεων κατά την εορτή των Θεοφανίων.
Για την οικονομία του χώρου δεν θα σχολιάσω την κυρίως ανάπτυξη του θέματος από τον Σεβασμιώτατο. Στο ίδιο άλλωστε φύλλο υπάρχουν άρθρα των κ. Γ. Παυλάκη και Π. Μανδραβέλη, τα οποία επαρκώς καλύπτουν το θέμα, αλλά και περίληψη της απορριπτικής αποφάσεως του ΣτΕ επί αιτήσεων για τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί την περίοδο Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς. Το σκεπτικό αυτής της αποφάσεως προφανώς ισχύει και για την απαγόρευση των Θεοφανίων.
Θα σταθώ, όμως, στην τελευταία φράση του Σεβασμιωτάτου: «…Σε κάθε περίπτωση, υπεύθυνη για τα του οίκου της είναι η Εκκλησία και ουδείς έτερος».
Κατά την ταπεινή μου γνώμη, η φράση αυτή του Σεβασμιωτάτου θα έπρεπε είτε να μην υπάρξει είτε να συμπληρωθεί ως εξής: «…υπό την προϋπόθεση τηρήσεως του νόμου, τον οποίο θεσπίζει η μόνη υπεύθυνη προς τούτο, δηλαδή η Πολιτεία.
Ο Σεβασμιώτατος, άριστος χειριστής της ελληνικής γλώσσας (όπως μας έχει αποδείξει σε παλαιότερες δημοσιογραφικής μορφής τηλεοπτικές εκπομπές), ασφαλώς αντιλαμβάνεται ότι η διατύπωση της φράσεώς του (ως έχει) δίδει στον αναγνώστη την αίσθηση μιας κάποιας οίησης, μάλλον ασύμβατης τόσο με το ιερατικόν αξίωμα, όσο και με την όποια τυχόν προσπάθεια καταλλαγής.
Τέλος, θα ήμουν ευτυχής εάν μπορούσα να γνωρίζω πώς αισθάνεται ένας κληρικός όταν τελεί την εξόδιο τελετή, όπου ο προκείμενος νεκρός είναι θύμα της COVID-19 και μολύνθηκε κατά τη διάρκεια θρησκευτικής συνάξεως, την οποία δεν απέτρεψε (αν όχι εμμέσως προεκάλεσε) η ιεραρχία της Εκκλησίας.
4. Πλήρης καταγραφή ξενόγλωσσων λέξεων
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ε. ΓΔΟΥΤΟΣ, Ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Ε.Γ.Κ., Ομ. καθηγητής - ακαδημαϊκός
Kύριε διευθυντά,
Η Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά (Ε.Γ.Κ.), της οποίας βασική καταστατική προτεραιότητα αποτελεί η διαφύλαξη της ελληνικής γλώσσας και η αντικατάσταση ξενόγλωσσων όρων και επιγραφών, εκφράζει εντονότατα τον προβληματισμό της για την παρατηρούμενη ακατάσχετη εισροή ξενικών όρων –ανεξάρτητα αν τελικώς επιβιώσουν– ιδιαίτερα μάλιστα τον τελευταίο καιρό από κυβερνητικά όργανα και δημόσιους οργανισμούς με αφορμή την πανδημία του κορωνοϊού.
Η ελληνική γλώσσα νοηματοδότησε ανά τους αιώνες τον οικουμενικό πολιτισμό και σε αυτήν προστρέχουν ακόμη και σήμερα επιστήμονες, διανοητές και ερευνητές ανά την υφήλιο για να αντλήσουν ορολογίες για νέες σκέψεις, ιδέες και παράγωγα.
Πρέπει να γίνει συνείδηση σε όλους –και κατά πρώτο λόγο στους εκλεγμένους και θεσμικούς εκπροσώπους του ελληνικού λαού– ότι η διαφύλαξη και η προστασία της ελληνικής γλώσσας είναι ταυτόσημη με την προστασία του πολιτισμού μας και του εθνικού μας μέλλοντος.
Το διοικητικό συμβούλιο της Ε.Γ.Κ., σε συνεργασία με το προεδρείο της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, έχει ξεκινήσει να καταγράφει τις ξενόγλωσσες λέξεις με επακριβή αντικατάστασή τους από δόκιμους όρους που αβίαστα προσφέρει η πολυδύναμη ελληνική γλώσσα, η οποία δεν έχει καμία δυσκολία να εκφράσει σωστά τους σύγχρονους ξένους όρους.
Για την επίτευξη και προώθηση του υψηλού αυτού στόχου, είναι αναγκαία η πολιτική βούληση για επίσημη θεσμοθέτηση επιτελικού οργάνου αποτελούμενου από έμπειρους επιστήμονες. Η προσδοκώμενη αιγίδα της Ακαδημίας Αθηνών θα προσέδιδε την απαιτούμενη στήριξη και επισημότητα στην προσπάθεια αυτή για τη διατήρηση της ποιότητας και της αισθητικής της γλώσσας μας, η προστασία της οποίας ήταν συνταγματικώς κατοχυρωμένη σε παλαιότερα Συντάγματα της χώρας.
Αποτελεί αναμφισβήτητα ειρωνεία το γεγονός της κατάχρησης ξενόγλωσσων λέξεων στην ελληνική γλώσσα που έχει διαχρονικά εμπλουτίσει με πλήθος λέξεων πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες –και όχι μόνο– τις οποίες ο διεθνώς γνωστός γλωσσολόγος F.R. Adrados έχει εύστοχα χαρακτηρίσει «κρυπτοελληνικές».
5. Οχλος, «αφέντης» και ψευδαισθήσεις
ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επίτιμος διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τ. γενικός διευθυντής υπουργείου Γεωργίας, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ23.01.2021
Κύριε διευθυντά
Η εισβολή του όχλου στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, με προτροπή του τέως προέδρου Τραμπ, μου θύμισε ένα πολύ σημαντικό βιβλίο με τίτλο «Η ψυχολογία του όχλου» του Gustave Le Βon.
Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε προς τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι ιδέες που εκφράζει έμοιαζαν τότε παράδοξες. Τώρα όμως θεωρούνται κλασικές και το βιβλίο έχει μεταφρασθεί σε πολλές γλώσσες.
Εχασα, δυστυχώς, το πολύτιμο αυτό βιβλίο επειδή το δάνεισα και, ως γνωστόν, ο καλύτερος τρόπος να χάσεις ένα βιβλίο είναι να το δανείσεις. Ευτυχώς, όταν το μελέτησα, φρόντισα να κρατήσω σημειώσεις των κυριοτέρων σημείων:
Λόγω του περιορισμένου χώρου θα παρουσιάσω τα πιο σημαντικά:
– Οι όχλοι ποτέ δεν διψάνε για αλήθειες. Τις αποστρέφονται ολοφάνερα όταν τους δυσαρεστούν και προτιμούν να θεοποιούν την πλάνη, αν η πλάνη τους γοητεύει.
– Εκείνος που ξέρει να τους προκαλεί ψευδαισθήσεις, εύκολα γίνεται αφέντης του, εκείνος δε που προσπαθεί να τους απαλλάξει από τις ψευδαισθήσεις, μισείται και γίνεται θύμα του.
– Ο όχλος είναι ένα κοπάδι που δεν μπορεί να μείνει χωρίς αφέντη.
– Το άτομο του όχλου δεν έχει συνείδηση των πράξεών του. Εξαφανίζεται η ενσυνείδητη προσωπικότητα και υπάρχει η μη συνειδητή.
– Κυριαρχείται από τα ένστικτά του και έχει τη βιαιότητα και αγριότητα των πρωτόγονων πλασμάτων.
– Ο όχλος εύκολα γίνεται δήμιος.
– Για το άτομο του όχλου η έννοια του αδύνατου εξαφανίζεται. Μόνο του γνωρίζει ότι είναι αδύνατο π.χ. να πυρπολήσει ένα παλάτι ή να λεηλατήσει ένα μαγαζί. Μπορεί όμως να το έκανε ως μέλος όχλου όταν δεχθεί την κατάλληλη υποβολή.
– Εμφανίζονται αταβιστικά κατάλοιπα του πρωτόγονου ανθρώπου. Αυτά χαλιναγωγούνται από τον φόβο της τιμωρίας στο μεμονωμένο άτομο αλλά απελευθερώνονται στα πλαίσια του όχλου που εξασφαλίζει την ατιμωρησία.
– Τα εντεταγμένα σε όχλο άτομα έχουν μία τάση προς τη νοητική τους εξίσωση. Οι όχλοι έχουν γνώμη που τους επιβάλλεται. Ποτέ γνώμη που απορρέει από λογικά συμπεράσματα.
6. Οταν τα «μπρος – πίσω» γίνονται για καλό
ΕΣΤΕΡ ΗΛΙΑΔΟΥ
Κύριε διευθυντά,
Η αντιπολίτευση κατηγορεί διαρκώς την κυβέρνηση για τα «μπρος – πίσω», «βλέποντας και κάνοντας», σχετικά με την αντιμετώπιση της πανδημίας. Ακριβώς όμως χάρη σ’ αυτά τα «μπρος – πίσω», «βλέποντας και κάνοντας» είμαστε μία από τις χώρες με τα καλύτερα επιδημιολογικά αποτελέσματα σ’ ολόκληρη την Ευρώπη. Αν μόνο «μπρος» ή μόνο «πίσω», μόνο «κάνοντας», χωρίς «βλέποντας» κάθε τόσο, θα είχαμε προ πολλού… φουντάρει.
Ευχαριστούμε θερμότατα όλους αυτούς τους επώνυμους και ανώνυμους ανθρώπους που δουλεύουν αθόρυβα πίσω από αυτά τα πολύ δύσκολα και επώδυνα «μπρος – πίσω», «βλέποντας και κάνοντας», και μας κρατούν όρθιους!
7. Η εμμονή ΣΥΡΙΖΑ (και) κατά αριστείας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΛΥΚΑΣ
Ως απόφοιτος πρότυπου γυμνασίου, τέλη δεκαετίας ’50, και με αφορμή τη δήλωση Τσίπρα – συριζαίων ότι είναι «ταξική» η καθιέρωση βάσης για εισαγωγή στα ΑΕΙ και η απαιτούμενη επιδίωξη της αριστείας (το συριζέικο «κόκκινο πανί»*), οι ακόλουθες σκέψεις μου επιβεβαίωσαν, ακόμη μια φορά, το πόσο χαμένοι στη «μετάφραση» είναι, στην ανάλυση των στόχων, ονείρων και επιδιώξεων των φτωχών οικογενειών, που υποτίθεται πως εκπροσωπούν:
Τη δεκαετία των ’50, μετά τα δεινά Κατοχής – Εμφυλίου και της πανελλαδικής φτώχειας, στο μυαλό και στα λόγια των γονιών μας προς τα παιδιά τους, μια αγωνία για το μέλλον τους κυριαρχούσε και γινόταν εκ των ων ουκ άνευ συμβουλή-επιδίωξη: «Μάθε παιδί μου γράμματα για να προκόψεις!»
Ετσι, παιδάκια 11-12 χρόνων, δίναμε εξετάσεις εισαγωγής μας στο πρότυπο γυμνάσιο (στο Βαρβάκειο στην περίπτωσή μου) χωρίς βάσεις κ.λπ. Απλώς οι καλύτεροι κατά σειρά, με άριστα το 20, γίνονταν δεκτοί (120 στους 620 υποψηφίους στη χρονιά μου).
Τι θέλω να υπογραμμίσω; Δεν υπήρχε η οποιαδήποτε ταξική διάκριση ανάμεσα στα παιδιά. Μάλιστα τα φτωχόπαιδα ήταν η πλειονότητα και τα πιο αποφασισμένα να επιτύχουν.
Ετσι, η μόνη εξήγηση που έχω στην εμμονή των συριζαίων για την εισαγωγή κάθε νέου στα ΑΕΙ, χωρίς επιλογές, αυτό που μετράει είναι ο αριθμός και η αμορφωσιά… για να γίνει η «γιαλαντζί» επανάσταση των αμφιθεάτρων και των καφενείων, όπως προσπάθησε 10 χρόνια ο αρχηγός τους.
* Επειδή θεωρώ ότι η μεγαλύτερη απάτη στη μεταπολεμική Ελλάδα είναι η προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να περάσει στην Ιστορία σαν ο φυσιολογικός διάδοχος της Αριστεράς του Χ. Φλωράκη και των πραγματικών επαναστατών, θέλω να υπενθυμίσω την πίστη-εντολή του Χαρίλαου σε κάθε ομιλία του στα συνέδρια της ΚΝΕ στα ’70s: «Πρώτοι στον αγώνα αλλά και πρώτοι στα μαθήματα!»
Τόσο μακριά από Μπαλτάδες και Τσίπρηδες.
1. Το ναυτικό γλωσσάρι, οι «διεφθαρμένες ονομασίες», ο γιος του Μιαούλη και ο… λάθος ανέστης
ΦΡΙΞΟΣ ΔΗΜΟΥ, Πλοίαρχος Ε.Ν.
Κύριε διευθυντά,
Τον 18ο αιώνα, όταν ξανάρχισε η αναγέννηση της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας, η ναυτική γλώσσα που επικρατούσε στην Ανατολική Μεσόγειο ήταν η λεγόμενη «λιγκουαφράνκα». Ενα κράμα δηλαδή από βενετσιάνικους και ισπανικούς όρους με αρκετά αραβικά και λίγα δαλματικά και τουρκικά στοιχεία. Στα τετρακόσια ζοφερά χρόνια της οθωμανικής σκλαβιάς χάθηκε η ελληνική ναυτική ορολογία που είχε πλουτίσει τη λατινική και, μέσω του Βυζαντίου, και τη βενετσιάνικη, που σαν αντιδάνειο μας κληροδότησε αυτόν τον γλωσσικό αχταρμά.
Με την αναδιοργάνωση, στο μεταξύ, του πολεμικού μας ναυτικού ανέκυψε και το πρόβλημα, όπως ήταν επόμενο, της ναυτικής ορολογίας. Ετσι, με αφορμή την υποβολή ενός εγγράφου του διοικητή του ναυστάθμου τον Σεπτέμβριο του 1840, προς το υπουργείο των Ναυτικών, που ανέφερε «…τα πλείστα είδη του υλικού υπάρχουν γεγραμμένα εις τα βιβλία μας με ιταλικάς, τουρκικάς και άλλας… διεφθαρμένας ονομασίας…», αναγκάστηκε ο υπουργός Αθανάσιος Μιαούλης, γιος του ένδοξου ναυάρχου της Επανάστασης, να λάβει αποφάσεις για τη θεραπεία της «διεφθαρμένης» αυτής γλώσσας που μιλούσαν οι ναυτικοί κατά την Επανάσταση.
Σύστησε, λοιπόν, τη 19ην Ιουνίου 1856 μία επιτροπή, από τους πλωτάρχες Λεωνίδα Παλάσκα και Αλέξανδρο Κουμελά, καθώς και τον καθηγητή πανεπιστημίου και σοφό ελληνιστή Φίλιππο Ιωάννου, με σκοπό τη σύνταξη του επίσημου ναυτικού ονοματολογίου. Το κακό όμως με αυτή την επιτροπή ήταν πως ο καθηγητής γνώριζε τη ναυτική ορολογία μόνο από τα ομηρικά έργα και οι δύο λαμπροί και μορφωμένοι αξιωματικοί είχαν σπουδάσει και εργαστεί στο εξωτερικό – ο πρώτος στη Γαλλία και ο δεύτερος σε Γερμανία και Αγγλία με ελάχιστη επομένως εμπειρία της ελληνικής ναυτικής ζωής, αφού κατετάγησαν με τον βαθμό του υποπλοιάρχου μόλις το 1845. Η πρώτη έκδοση του ναυτικού ονοματολογίου έγινε το 1858 και σε 72 σελίδες περιείχε 1.882 όρους, στους οποίους περιλαμβάνονταν και 171 «κελεύσματα», όμως στα αρχαία ελληνικά!
Στην κατάταξη ήταν πρώτος ο επίσημος όρος, έπειτα ο γαλλικός, μετά ο κοινοβαρβαρικός και τελευταίος ο αγγλικός. Τα πληρώματα όμως, αλβανόφωνοι οι περισσότεροι, δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν και να αποστηθίσουν αυτό το νέο ονοματολόγιο. Π.χ. τον «ανέκτην», ένα από τα σχοινιά της εξαρτίας, τον ονόμαζαν «ανέστη», τον «στηθιούχον», ένα άλλο σχοινί των τετράγωνων πανιών, «στηθούχον».
Τον «πτυχιούχον» ναύτη «πετυχιούχο», τον «σιακιστήν» «τσαπιστή», τον «έκφορον» «έμφορα» και τον «ύπαρχο» «έπαρχο»!
2. Ορθή χρήση μετοχών και του «νέο»…
Ν.Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ
Kύριε διευθυντά,
Kύριε διευθυντά,
Στην πρώτη στήλη του «Θεωρείου» της 14ης τρέχοντος διαβάζω την παρακεκομμένη και αλλότρια της ελληνικής λαλιάς μετοχή «νεοεισελθείς». Προφανώς έχει κοπεί στο αχνάρι της επίσης εσφαλμένης αλλά υποφερτής «νεοαφιχθείς».
Ας προσθέσω, ως σχολαστικός, ότι και το «νεοεισελθών» θα ήταν αδόκιμο, δεδομένου ότι το «νέο-» δεν συντίθεται με μετοχές.
3. Ιερωμένοι, πίστη, πιστοί και COVID
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Αθήνα
Κύριε διευθυντά,
Στο φύλλο της «Καθημερινής» της 6ης/1/21 (σελ. 3) δημοσιεύθηκε άρθρο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου σχετικά με τη ρήξη (ή μη ρήξη) των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας, λόγω απαγορεύσεως θρησκευτικών εκδηλώσεων κατά την εορτή των Θεοφανίων.
Για την οικονομία του χώρου δεν θα σχολιάσω την κυρίως ανάπτυξη του θέματος από τον Σεβασμιώτατο. Στο ίδιο άλλωστε φύλλο υπάρχουν άρθρα των κ. Γ. Παυλάκη και Π. Μανδραβέλη, τα οποία επαρκώς καλύπτουν το θέμα, αλλά και περίληψη της απορριπτικής αποφάσεως του ΣτΕ επί αιτήσεων για τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί την περίοδο Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς. Το σκεπτικό αυτής της αποφάσεως προφανώς ισχύει και για την απαγόρευση των Θεοφανίων.
Θα σταθώ, όμως, στην τελευταία φράση του Σεβασμιωτάτου: «…Σε κάθε περίπτωση, υπεύθυνη για τα του οίκου της είναι η Εκκλησία και ουδείς έτερος».
Κατά την ταπεινή μου γνώμη, η φράση αυτή του Σεβασμιωτάτου θα έπρεπε είτε να μην υπάρξει είτε να συμπληρωθεί ως εξής: «…υπό την προϋπόθεση τηρήσεως του νόμου, τον οποίο θεσπίζει η μόνη υπεύθυνη προς τούτο, δηλαδή η Πολιτεία.
Ο Σεβασμιώτατος, άριστος χειριστής της ελληνικής γλώσσας (όπως μας έχει αποδείξει σε παλαιότερες δημοσιογραφικής μορφής τηλεοπτικές εκπομπές), ασφαλώς αντιλαμβάνεται ότι η διατύπωση της φράσεώς του (ως έχει) δίδει στον αναγνώστη την αίσθηση μιας κάποιας οίησης, μάλλον ασύμβατης τόσο με το ιερατικόν αξίωμα, όσο και με την όποια τυχόν προσπάθεια καταλλαγής.
Τέλος, θα ήμουν ευτυχής εάν μπορούσα να γνωρίζω πώς αισθάνεται ένας κληρικός όταν τελεί την εξόδιο τελετή, όπου ο προκείμενος νεκρός είναι θύμα της COVID-19 και μολύνθηκε κατά τη διάρκεια θρησκευτικής συνάξεως, την οποία δεν απέτρεψε (αν όχι εμμέσως προεκάλεσε) η ιεραρχία της Εκκλησίας.
4. Πλήρης καταγραφή ξενόγλωσσων λέξεων
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ε. ΓΔΟΥΤΟΣ, Ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Ε.Γ.Κ., Ομ. καθηγητής - ακαδημαϊκός
Kύριε διευθυντά,
Η Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά (Ε.Γ.Κ.), της οποίας βασική καταστατική προτεραιότητα αποτελεί η διαφύλαξη της ελληνικής γλώσσας και η αντικατάσταση ξενόγλωσσων όρων και επιγραφών, εκφράζει εντονότατα τον προβληματισμό της για την παρατηρούμενη ακατάσχετη εισροή ξενικών όρων –ανεξάρτητα αν τελικώς επιβιώσουν– ιδιαίτερα μάλιστα τον τελευταίο καιρό από κυβερνητικά όργανα και δημόσιους οργανισμούς με αφορμή την πανδημία του κορωνοϊού.
Η ελληνική γλώσσα νοηματοδότησε ανά τους αιώνες τον οικουμενικό πολιτισμό και σε αυτήν προστρέχουν ακόμη και σήμερα επιστήμονες, διανοητές και ερευνητές ανά την υφήλιο για να αντλήσουν ορολογίες για νέες σκέψεις, ιδέες και παράγωγα.
Πρέπει να γίνει συνείδηση σε όλους –και κατά πρώτο λόγο στους εκλεγμένους και θεσμικούς εκπροσώπους του ελληνικού λαού– ότι η διαφύλαξη και η προστασία της ελληνικής γλώσσας είναι ταυτόσημη με την προστασία του πολιτισμού μας και του εθνικού μας μέλλοντος.
Το διοικητικό συμβούλιο της Ε.Γ.Κ., σε συνεργασία με το προεδρείο της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, έχει ξεκινήσει να καταγράφει τις ξενόγλωσσες λέξεις με επακριβή αντικατάστασή τους από δόκιμους όρους που αβίαστα προσφέρει η πολυδύναμη ελληνική γλώσσα, η οποία δεν έχει καμία δυσκολία να εκφράσει σωστά τους σύγχρονους ξένους όρους.
Για την επίτευξη και προώθηση του υψηλού αυτού στόχου, είναι αναγκαία η πολιτική βούληση για επίσημη θεσμοθέτηση επιτελικού οργάνου αποτελούμενου από έμπειρους επιστήμονες. Η προσδοκώμενη αιγίδα της Ακαδημίας Αθηνών θα προσέδιδε την απαιτούμενη στήριξη και επισημότητα στην προσπάθεια αυτή για τη διατήρηση της ποιότητας και της αισθητικής της γλώσσας μας, η προστασία της οποίας ήταν συνταγματικώς κατοχυρωμένη σε παλαιότερα Συντάγματα της χώρας.
Αποτελεί αναμφισβήτητα ειρωνεία το γεγονός της κατάχρησης ξενόγλωσσων λέξεων στην ελληνική γλώσσα που έχει διαχρονικά εμπλουτίσει με πλήθος λέξεων πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες –και όχι μόνο– τις οποίες ο διεθνώς γνωστός γλωσσολόγος F.R. Adrados έχει εύστοχα χαρακτηρίσει «κρυπτοελληνικές».
5. Οχλος, «αφέντης» και ψευδαισθήσεις
ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επίτιμος διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τ. γενικός διευθυντής υπουργείου Γεωργίας, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ23.01.2021
Κύριε διευθυντά
Η εισβολή του όχλου στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, με προτροπή του τέως προέδρου Τραμπ, μου θύμισε ένα πολύ σημαντικό βιβλίο με τίτλο «Η ψυχολογία του όχλου» του Gustave Le Βon.
Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε προς τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι ιδέες που εκφράζει έμοιαζαν τότε παράδοξες. Τώρα όμως θεωρούνται κλασικές και το βιβλίο έχει μεταφρασθεί σε πολλές γλώσσες.
Εχασα, δυστυχώς, το πολύτιμο αυτό βιβλίο επειδή το δάνεισα και, ως γνωστόν, ο καλύτερος τρόπος να χάσεις ένα βιβλίο είναι να το δανείσεις. Ευτυχώς, όταν το μελέτησα, φρόντισα να κρατήσω σημειώσεις των κυριοτέρων σημείων:
Λόγω του περιορισμένου χώρου θα παρουσιάσω τα πιο σημαντικά:
– Οι όχλοι ποτέ δεν διψάνε για αλήθειες. Τις αποστρέφονται ολοφάνερα όταν τους δυσαρεστούν και προτιμούν να θεοποιούν την πλάνη, αν η πλάνη τους γοητεύει.
– Εκείνος που ξέρει να τους προκαλεί ψευδαισθήσεις, εύκολα γίνεται αφέντης του, εκείνος δε που προσπαθεί να τους απαλλάξει από τις ψευδαισθήσεις, μισείται και γίνεται θύμα του.
– Ο όχλος είναι ένα κοπάδι που δεν μπορεί να μείνει χωρίς αφέντη.
– Το άτομο του όχλου δεν έχει συνείδηση των πράξεών του. Εξαφανίζεται η ενσυνείδητη προσωπικότητα και υπάρχει η μη συνειδητή.
– Κυριαρχείται από τα ένστικτά του και έχει τη βιαιότητα και αγριότητα των πρωτόγονων πλασμάτων.
– Ο όχλος εύκολα γίνεται δήμιος.
– Για το άτομο του όχλου η έννοια του αδύνατου εξαφανίζεται. Μόνο του γνωρίζει ότι είναι αδύνατο π.χ. να πυρπολήσει ένα παλάτι ή να λεηλατήσει ένα μαγαζί. Μπορεί όμως να το έκανε ως μέλος όχλου όταν δεχθεί την κατάλληλη υποβολή.
– Εμφανίζονται αταβιστικά κατάλοιπα του πρωτόγονου ανθρώπου. Αυτά χαλιναγωγούνται από τον φόβο της τιμωρίας στο μεμονωμένο άτομο αλλά απελευθερώνονται στα πλαίσια του όχλου που εξασφαλίζει την ατιμωρησία.
– Τα εντεταγμένα σε όχλο άτομα έχουν μία τάση προς τη νοητική τους εξίσωση. Οι όχλοι έχουν γνώμη που τους επιβάλλεται. Ποτέ γνώμη που απορρέει από λογικά συμπεράσματα.
6. Οταν τα «μπρος – πίσω» γίνονται για καλό
ΕΣΤΕΡ ΗΛΙΑΔΟΥ
Κύριε διευθυντά,
Η αντιπολίτευση κατηγορεί διαρκώς την κυβέρνηση για τα «μπρος – πίσω», «βλέποντας και κάνοντας», σχετικά με την αντιμετώπιση της πανδημίας. Ακριβώς όμως χάρη σ’ αυτά τα «μπρος – πίσω», «βλέποντας και κάνοντας» είμαστε μία από τις χώρες με τα καλύτερα επιδημιολογικά αποτελέσματα σ’ ολόκληρη την Ευρώπη. Αν μόνο «μπρος» ή μόνο «πίσω», μόνο «κάνοντας», χωρίς «βλέποντας» κάθε τόσο, θα είχαμε προ πολλού… φουντάρει.
Ευχαριστούμε θερμότατα όλους αυτούς τους επώνυμους και ανώνυμους ανθρώπους που δουλεύουν αθόρυβα πίσω από αυτά τα πολύ δύσκολα και επώδυνα «μπρος – πίσω», «βλέποντας και κάνοντας», και μας κρατούν όρθιους!
7. Η εμμονή ΣΥΡΙΖΑ (και) κατά αριστείας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΛΥΚΑΣ
Κύριε διευθυντά,
Ως απόφοιτος πρότυπου γυμνασίου, τέλη δεκαετίας ’50, και με αφορμή τη δήλωση Τσίπρα – συριζαίων ότι είναι «ταξική» η καθιέρωση βάσης για εισαγωγή στα ΑΕΙ και η απαιτούμενη επιδίωξη της αριστείας (το συριζέικο «κόκκινο πανί»*), οι ακόλουθες σκέψεις μου επιβεβαίωσαν, ακόμη μια φορά, το πόσο χαμένοι στη «μετάφραση» είναι, στην ανάλυση των στόχων, ονείρων και επιδιώξεων των φτωχών οικογενειών, που υποτίθεται πως εκπροσωπούν:
Τη δεκαετία των ’50, μετά τα δεινά Κατοχής – Εμφυλίου και της πανελλαδικής φτώχειας, στο μυαλό και στα λόγια των γονιών μας προς τα παιδιά τους, μια αγωνία για το μέλλον τους κυριαρχούσε και γινόταν εκ των ων ουκ άνευ συμβουλή-επιδίωξη: «Μάθε παιδί μου γράμματα για να προκόψεις!»
Ετσι, παιδάκια 11-12 χρόνων, δίναμε εξετάσεις εισαγωγής μας στο πρότυπο γυμνάσιο (στο Βαρβάκειο στην περίπτωσή μου) χωρίς βάσεις κ.λπ. Απλώς οι καλύτεροι κατά σειρά, με άριστα το 20, γίνονταν δεκτοί (120 στους 620 υποψηφίους στη χρονιά μου).
Τι θέλω να υπογραμμίσω; Δεν υπήρχε η οποιαδήποτε ταξική διάκριση ανάμεσα στα παιδιά. Μάλιστα τα φτωχόπαιδα ήταν η πλειονότητα και τα πιο αποφασισμένα να επιτύχουν.
Ετσι, η μόνη εξήγηση που έχω στην εμμονή των συριζαίων για την εισαγωγή κάθε νέου στα ΑΕΙ, χωρίς επιλογές, αυτό που μετράει είναι ο αριθμός και η αμορφωσιά… για να γίνει η «γιαλαντζί» επανάσταση των αμφιθεάτρων και των καφενείων, όπως προσπάθησε 10 χρόνια ο αρχηγός τους.
* Επειδή θεωρώ ότι η μεγαλύτερη απάτη στη μεταπολεμική Ελλάδα είναι η προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να περάσει στην Ιστορία σαν ο φυσιολογικός διάδοχος της Αριστεράς του Χ. Φλωράκη και των πραγματικών επαναστατών, θέλω να υπενθυμίσω την πίστη-εντολή του Χαρίλαου σε κάθε ομιλία του στα συνέδρια της ΚΝΕ στα ’70s: «Πρώτοι στον αγώνα αλλά και πρώτοι στα μαθήματα!»
Τόσο μακριά από Μπαλτάδες και Τσίπρηδες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου