Τέσσερις προβολές, από "ΤΑ ΝΕΑ",
γιά την υπόθεση NOVARTIS
 |
| "TA NEA", 08/02/18 |
1. ΛΙΩΣΤΕ ΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΜΗΝΥΣΕΙΣ,
του Δημήτρη Ψυχογιού
Η νέα παράνομη οργάνωση που αποκτήσαμε δεν θα βάζει βόμβες στο εσωτερικό, δεν θα σπάει ό,τι δεν ταιριάζει στην αισθητική της, δεν θα στέλνει βαρελότα στο εξωτερικό: «Να κάνετε μήνυση σε κάθε δημοσιογράφο που δεν λέει την αλήθεια, να κάνετε μήνυση σε κάθε πολιτικό που πατάει το Σύνταγμα, σε όποιον αστυνομικό δεν κάνει τη δουλειά του. Λιώστε τους στις μηνύσεις!» ήταν μία από τις εντολές που έδωσε μέσω YouTube ο Αρτέμης Σώρρας στα μέλη της οργάνωσής του Ελλήνων Συνέλευση.
2. ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΕΥΩΡΙΕΣ,
του Δημήτρη Κούρκουλα*
Η αξιοπιστία της κυβέρνησης συνεχίζει τον κατήφορο. Από πού να ξεκινήσει κανείς; Τη θεωρία των παιγνίων με την οποία ο Γιάνης είχε μαγέψει Πρωθυπουργό και ολόκληρη την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, με τελικό κόστος κοντά στα 100 δισ; Ή την οικονομική βοήθεια από Μόσχα και Πεκίνο; Ας πούμε ότι επρόκειτο για παιδικές ασθένειες λόγω απειρίας, άγνοιας και ιδεοληψίας. Πώς όμως εξηγείται η ξεδιάντροπη παραποίηση της αλήθειας από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό για να συκοφαντήσει την προηγούμενη κυβέρνηση ότι προσπάθησε δήθεν να εξαφανίσει τη λίστα Μπόργιανς, ενώ ο ίδιος ο Μπόργιανς δήλωνε ότι λίστα δεν υπήρχε μέχρι την άνοιξη του 2015;
Ο πολλαπλασιασμός τέτοιων «στημένων» ή μάλλον «κακοστημένων» υποθέσεων οδηγεί ευλόγως στο ερώτημα μήπως η ροπή προς το ψεύδος και τη σκευωρία αποτελεί πάγιο χαρακτηριστικό των κυβερνώντων; Ροπή που ενισχύεται από την αποδεδειγμένη παθολογική τους προσκόλληση στην εξουσία, αλλά και τις ιδεολογικές τους καταβολές όπου συστηματικά χρησιμοποιήθηκε και νομιμοποιήθηκε η σκευωρία και η εξόντωση του αντιπάλου ως πολιτικό όπλο. Σε σημείο μάλιστα που να αναρωτιέται κανείς πώς με τέτοια πλούσια παράδοση οι δικές τους επιδόσεις είναι τόσο πενιχρές.
Η εύλογη δυσπιστία προς τους κυβερνώντες ενισχύεται στο πρόσφατο ζήτημα της Novartis εξαιτίας των πολλών «συμπτώσεων» αλλά και των πασίδηλων νομικών ατοπημάτων. Υπάρχει όμως μια ειδοποιός διαφορά μεταξύ των διαφόρων στημένων υποθέσεων και της υπόθεσης Novartis. Η δικαστική διερεύνηση ποινικών ευθυνών από παράνομες ενέργειες μιας πολυεθνικής εταιρείας αποτελεί καθολικό αίτημα του λαού μας. Τυχόν αδυναμία του πολιτικού συστήματος να ανταποκριθεί σε αυτό το αίτημα θα υπονομεύσει ακόμα περισσότερο τη Δημοκρατία μας. Η εμφανής όμως αγωνία της κυβέρνησης να αξιοποιήσει την υπόθεση Novartis με μοναδικό στόχο την πολιτική εξόντωση των αντιπάλων της, όχι μόνο υπονομεύει την προσπάθεια σοβαρής διερεύνησης της υπόθεσης από τη Δικαιοσύνη αλλά υπονομεύει συνολικά την αξιοπιστία της ίδιας της Δικαιοσύνης. Με κίνδυνο όχι μόνο να γελοιοποιηθεί η κυβέρνηση αλλά να διαβρωθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στον θεσμό της Θέμιδος.
Οι θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες αλλά και οι οικουμενικές διακηρύξεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών υπογραμμίζουν ότι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι τρεις αρχές αλληλεξαρτώμενες, που ενισχύουν η μία την άλλη και αποτελούν μέρος των πανανθρώπινων αρχών και αξιών. Τυχόν υπονόμευση του κράτους δικαίου θα έθετε, αργά ή γρήγορα, σε κίνδυνο το ίδιο το δημοκρατικό καθεστώς. Μπορεί κάτι τέτοιο να αφήνει αδιάφορους τους κυβερνώντες που θαυμάζουν άλλα, ύποπτης δημοκρατικότητας, καθεστωτικά πρότυπα. Πρέπει όμως να ανησυχούν όλους όσοι παραμένουν πιστοί οπαδοί της φιλελεύθερης δημοκρατίας δυτικού τύπου. Η καταδίκη κάθε απόπειρας πολιτικής εργαλειοποίησης της Δικαιοσύνης πρέπει να είναι κατηγορηματική.
*Πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών, υπεύθυνος για ευρωπαϊκές υποθέσεις την περίοδο 2012-2015. Υπήρξε στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διετέλεσε πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ενωσης στον Λίβανο, στη Βουλγαρία και στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη
3. ΟΠΩΣ ΠΟΛΩΝΙΑ,
του Ηλία Κανέλλη,
Προχθές το βράδυ, ο εμπλεκόμενος στην υπόθεση Novartis, πρώην υπουργός Οικονομίας, Ευάγγελος Βενιζέλος, υπερασπιζόμενος τον εαυτό του υπό το πρίσμα των θεσμών, έστειλε επιστολή στον Πρόεδρο της Βουλής, στην οποία, αφού απαριθμεί τα θεσμικά ατοπήματα που διεπράχθησαν από την κυβέρνηση διαπιστώνει ότι «έχουν πλέον καταπέσει όλες οι θεσμικές εγγυήσεις που προβλέπονται από το Σύνταγμα, τον Κανονισμό της Βουλής και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας», γι' αυτό ζητεί τη μόνη προστασία που απομένει σε συκοφαντηθέντες σε καθεστώς αδιαφάνειας: τη δημοσιότητα.
Η κραυγή του έμπειρου Ευάγγελου Βενιζέλου είναι, όπως και κορυφαίων νομικών της χώρας, πρωτίστως κραυγή αγωνίας για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Στόχος της κυβέρνησης φαίνεται πως είναι μια χειραγωγήσιμη δημοκρατία, κατά το πολωνικό παράδειγμα, όπως επισήμανε σε συνέντευξή του στον Αθήνα 9,84 ο επίτιμος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλης Μαρκής. Μια δημοκρατία που θα τείνει να μετατρέψει τη Δικαιοσύνη σε κυβερνητικό παράρτημα. Λόγω αυτής της μεθόδευσης, άλλωστε, έχει αρχίσει η διαπόμπευση, με επιλεκτικές διαρροές, όχι μόνο των δέκα πολιτικών στελεχών που ανακοινώθηκαν προχθές, αλλά και πολλών ακόμα πολιτών που κάποια στιγμή βρέθηκαν, από θέση ευθύνης, σε δομές της Υγείας. Η κυβέρνηση ήδη δίκασε.
Στην Ελλάδα, αυτό το μοντέλο είναι εφικτό. Επειδή, μολονότι η Μεταπολίτευση παρήγαγε δημοκρατικούς θεσμούς, η κοινωνία δεν τους εμπέδωσε - και δεν φταίει γι' αυτό μόνο η κακή παιδεία. Η Δικαιοσύνη στην Ελλάδα είναι μια διασταλτή έννοια, που οι λαϊκιστικές ιδεολογίες την θέτουν πάντα υπό την εποπτεία «του λαού». Γι' αυτό, άλλωστε, οι διαδηλώσεις φωνάζουν ότι «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη», γι' αυτό είμαστε μια χώρα που παράγει αφειδώς νόμους οι οποίοι συχνά δεν εφαρμόζονται. Γι' αυτό ανθεί η χαμηλή παραβατικότητα, και γι' αυτό η κυβέρνηση μεταφράζει το δήθεν ενδιαφέρον για τις φυλακές σε ρυθμίσεις όπως αυτές του νόμου Παρασκευόπουλου - που αποφυλακίζει βαρυποινίτες με μοναδικό γνώμονα πρακτικά προβλήματα κρατικών υποδομών.
Ο τρόπος με τον οποίο οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ περιφρονούν τη διάκριση των εξουσιών εδράζεται ακριβώς σε αντιλήψεις που θέλουν «το λαό» υπέρτατο ρυθμιστή της ζωής της χώρας. Στη θεσμική απρέπεια στην οποία προβαίνει, η κυβέρνηση συναντά ακόμα μια φορά το κοινό της Πλατείας Συντάγματος το 2011, τους «Αγανακτισμένους», τις αμεσοδημοκρατικές πρακτικές. Γιατί να μην εμπλέξει λοιπόν τη Δικαιοσύνη στη ρύθμιση των πολιτικών και των κομματικών ανταγωνισμών της; Το κάνει άλλωστε «στο όνομα του λαού».
4. NOVARTIS KAΙ
"ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ",
του Γρηγόρη Καλφέλη*
Για μια ακόμη φορά η δημόσια σφαίρα στη χώρα μας βομβαρδίζεται από την αποκάλυψη ενός «σκανδάλου» (κάτι που βιώσαμε πάμπολλες φορές στον μακρύ μεταπολιτευτικό χρόνο). Ετσι, η υπόθεση της πολυεθνικής φαρμακευτικής εταιρείας Novartis (σε ό,τι αφορά το «ελληνικό της σκέλος») μπορεί όντως να συνιστά μια πολύ σοβαρή ιστορία ή μπορεί να συνιστά μια ακόμη «εικονική σταυροφορία κάθαρσης» (που θα χρησιμοποιηθεί κατάλληλα για την αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού της χώρας).
Και επειδή υποστηρίζεται ήδη από δημόσια πρόσωπα ότι το επιβαρυντικό αποδεικτικό υλικό που υφίσταται εναντίον των πολιτικών προσώπων στηρίζεται σε τρεις «προστατευόμενους μάρτυρες», θα ήθελα να διατυπώσω τις ακόλουθες παρατηρήσεις για το ζήτημα αυτό.
Ο θεσμός της προστασίας κάποιων «κρίσιμων μαρτύρων» είναι ένας διεθνής δικονομικός θεσμός. Στην Ελλάδα εισήχθη για πρώτη φορά με το άρθρο 9 του νόμου 2928/2001 που αφορούσε «την προστασία του πολίτη από αξιόποινες πράξεις εγκληματικών οργανώσεων».
Γιατί έγινε αυτή η επιλογή;
Γατί κρίθηκε - και ορθά - ότι στις περιπτώσεις της οργανωμένης και βαριάς εγκληματικότητας μοναδική ίσως δυνατότητα ανακάλυψης των δραστών τέτοιων εγκλημάτων (και το σημειώνω αυτό) εμφανίζεται η «εκ των έσω πληροφόρηση» των διωκτικών οργάνων (εννοείται προφανώς από κάποιους σημαντικούς κρίκους της εγκληματικής αλυσίδας, όπως συμβαίνει λ.χ. στην οργανωμένη εγκληματική δραστηριότητα της σωματεμπορίας).
Μέσα στο πλαίσιο τούτο είναι δυνατό οι μάρτυρες να καταθέτουν με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων τα οποία θα αλλοιώνουν τη φωνή ή τη «φυσιογνωμική τους υπόσταση». Επίσης είναι δυνατό να καταθέτουν με τη μη αναγραφή του ονόματος ή του τόπου κατοικίας τους κ.λπ.
Βεβαίως στην ακροαματική διαδικασία το αρμόδιο ποινικό δικαστήριο έχει τη διακριτική ευχέρεια να διατάξει την αποκάλυψη της ταυτότητας του μάρτυρα.
Ομως το πιο κρίσιμο μέγεθος - το οποίο είναι αναγκαίο να κατανοήσουν κάποιοι «ασύδοτοι» κυβερνητικοί κύκλοι - είναι το ακόλουθο:
Αν δεν αποκαλυφθεί η ταυτότητα των προστατευόμενων μαρτύρων, τότε η κατάθεσή τους δεν είναι αρκετή για την καταδίκη ενός κατηγορουμένου (εφόσον δεν υφίστανται και επιπρόσθετες αποδείξεις)!
Επιπλέον με τον νόμο 4254/2014 οι παραπάνω ρυθμίσεις επεκτάθηκαν και στα εγκλήματα της δωροδοκίας ή δωροληψίας πολιτικών αξιωματούχων (ή ακόμη και στο έγκλημα της δωροληψίας ενός απλού υπαλλήλου)!
Ενόψει όλων αυτών, έχω τη γνώμη ότι η ενεργοποίηση του ανωτέρω θεσμού των προστατευόμενων μαρτύρων στην ανωτέρω υπόθεση της Novartis δεν ήταν ενδεικνυόμενη, επειδή ακριβώς μπορεί ευχερώς να οδηγήσει στη «σπίλωση» πολιτικών αντιπάλων ή και πρώην πρωθυπουργών (οι οποίοι δεν θα έχουν τη δυνατότητα να εξετάσουν τους μάρτυρες «βλέποντάς τους στα μάτια»)!
Το συμπέρασμα; Η υπόθεση τούτη πρέπει να διερευνηθεί οπωσδήποτε, όχι όμως με δικονομικούς θεσμούς που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος!
*Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, Kalfelis@law.auth.gr
Λιώστε τους στις μηνύσεις - το είχε ήδη εφαρμόσει η Ζωή Κωνσταντοπούλου με την απαίτησή της να είναι και η ίδια μηνύτρια, μέρος της πολιτικής αγωγής, στη δίκη για τη Siemens. Και στη Βουλή των Ελλήνων οι νυν πλειοψηφίες ανοίγουν συνεχώς δικογραφίες κατά των παλαιότερων πλειοψηφιών.
Τόση πίστη στην κρίση της Δικαιοσύνης - από τον Πρωθυπουργό που μέσω της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας ασκεί διώξεις ώς τον απατεώνα αρχηγό παρανοϊκής οργάνωσης - θα ήταν αξιοζήλευτο χαρακτηριστικό κάθε πολιτικού συστήματος. Θα δήλωνε προσήλωση στους κανόνες και βαθιά πεποίθηση πως εν τέλει θα εφαρμοστούν για να σωφρονιστούν οι παραβάτες και να παραδειγματιστούν οι άλλοι.
Το πρόβλημα είναι πως η ίδια πλειοψηφία της Βουλής που οργανώνει δίκες για τους αντιπάλους αρνείται να δεχθεί παραπομπή των βουλευτών της όταν ζητείται η άρση της ασυλίας τους - όπως ακριβώς ο Αρτέμης Σώρρας κραυγάζει «λιώστε τους στις μηνύσεις», αλλά ο ίδιος δεν αναγνωρίζει τις αποφάσεις των δικαστηρίων.
Το πρόβλημα είναι πως η ίδια πλειοψηφία της Βουλής που οργανώνει δίκες για τους αντιπάλους αρνείται να δεχθεί παραπομπή των βουλευτών της όταν ζητείται η άρση της ασυλίας τους - όπως ακριβώς ο Αρτέμης Σώρρας κραυγάζει «λιώστε τους στις μηνύσεις», αλλά ο ίδιος δεν αναγνωρίζει τις αποφάσεις των δικαστηρίων.
Μάλλον δεν πρόκειται λοιπόν για πίστη στη δίκαιη κρίση των δικαστών ούτε για αναγνώριση πως η Δικαιοσύνη αποτελεί θεσμό εκτός πολιτικής αντιπαλότητας που θα βρει θεσμικές λύσεις εκεί όπου οι πολιτικοί αποτυχαίνουν. Με τις μηνύσεις είμαστε απλώς ένα βήμα παραπάνω από το πρωτόγονο επίπεδο επίλυσης των διαφορών με αυτοδικία, με προσφυγή στην πολιτική βία.
Πρόκειται βεβαίως για μεγάλο βήμα αν θυμηθούμε πόσο μας έχουν κοστίσει όσοι «έπαιρναν τον νόμο στα χέρια τους» και απέδιδαν δικαιοσύνη σε κάθε αντίπαλο. Ενώ άλλοι δημιουργούσαν νόμους στις πλατείες, στις διαδηλώσεις και στα πεζοδρόμια, σε συνθήκες παινεμένης (από τους νυν δικομανείς βουλευτές της πλειοψηφίας) άμεσης δημοκρατίας.
Λιώστε τους στις μηνύσεις, λιώστε τους στις προανακριτικές, λιώστε τους στις εξεταστικές επιτροπές- όχι απλώς χάριν του θεάματος και για πολιτικό αντιπερισπασμό· μακάρι να ήταν έτσι, να μας προσφέρανε θέαμα με μεγάλα δικαστικά δράματα, να συμπάσχουμε με μηνυτές ή κατηγορουμένους, ο καθείς κατά τις πεποιθήσεις του.
Λιώστε τους στις μηνύσεις, λιώστε τους στις προανακριτικές, λιώστε τους στις εξεταστικές επιτροπές- όχι απλώς χάριν του θεάματος και για πολιτικό αντιπερισπασμό· μακάρι να ήταν έτσι, να μας προσφέρανε θέαμα με μεγάλα δικαστικά δράματα, να συμπάσχουμε με μηνυτές ή κατηγορουμένους, ο καθείς κατά τις πεποιθήσεις του.
Αλλά πρωτίστως για να νιώθουν οι αντίπαλοι συνεχώς απειλούμενοι, να ξέρουν ότι κινδυνεύουν. Και να καταλαβαίνουν οι δικοί μας πως έχουμε ανακωχή και όχι ειρήνη, πως οι άλλοι δεν είναι αντίπαλοι αλλά εχθροί.
Και έτσι να είμαστε κάθε στιγμή έτοιμοι να ξαναγυρίσουμε στο πρωτόγονο επίπεδο της αυτοδικίας και της νομοθεσίας διά της άμεσης δημοκρατίας των πλατειών, των διαδηλώσεων και των πεζοδρομίων.
 |
| "TA NEA", 08/02/18 |
2. ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΕΥΩΡΙΕΣ,
του Δημήτρη Κούρκουλα*
Η αξιοπιστία της κυβέρνησης συνεχίζει τον κατήφορο. Από πού να ξεκινήσει κανείς; Τη θεωρία των παιγνίων με την οποία ο Γιάνης είχε μαγέψει Πρωθυπουργό και ολόκληρη την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, με τελικό κόστος κοντά στα 100 δισ; Ή την οικονομική βοήθεια από Μόσχα και Πεκίνο; Ας πούμε ότι επρόκειτο για παιδικές ασθένειες λόγω απειρίας, άγνοιας και ιδεοληψίας. Πώς όμως εξηγείται η ξεδιάντροπη παραποίηση της αλήθειας από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό για να συκοφαντήσει την προηγούμενη κυβέρνηση ότι προσπάθησε δήθεν να εξαφανίσει τη λίστα Μπόργιανς, ενώ ο ίδιος ο Μπόργιανς δήλωνε ότι λίστα δεν υπήρχε μέχρι την άνοιξη του 2015;
Ο πολλαπλασιασμός τέτοιων «στημένων» ή μάλλον «κακοστημένων» υποθέσεων οδηγεί ευλόγως στο ερώτημα μήπως η ροπή προς το ψεύδος και τη σκευωρία αποτελεί πάγιο χαρακτηριστικό των κυβερνώντων; Ροπή που ενισχύεται από την αποδεδειγμένη παθολογική τους προσκόλληση στην εξουσία, αλλά και τις ιδεολογικές τους καταβολές όπου συστηματικά χρησιμοποιήθηκε και νομιμοποιήθηκε η σκευωρία και η εξόντωση του αντιπάλου ως πολιτικό όπλο. Σε σημείο μάλιστα που να αναρωτιέται κανείς πώς με τέτοια πλούσια παράδοση οι δικές τους επιδόσεις είναι τόσο πενιχρές.
Η εύλογη δυσπιστία προς τους κυβερνώντες ενισχύεται στο πρόσφατο ζήτημα της Novartis εξαιτίας των πολλών «συμπτώσεων» αλλά και των πασίδηλων νομικών ατοπημάτων. Υπάρχει όμως μια ειδοποιός διαφορά μεταξύ των διαφόρων στημένων υποθέσεων και της υπόθεσης Novartis. Η δικαστική διερεύνηση ποινικών ευθυνών από παράνομες ενέργειες μιας πολυεθνικής εταιρείας αποτελεί καθολικό αίτημα του λαού μας. Τυχόν αδυναμία του πολιτικού συστήματος να ανταποκριθεί σε αυτό το αίτημα θα υπονομεύσει ακόμα περισσότερο τη Δημοκρατία μας. Η εμφανής όμως αγωνία της κυβέρνησης να αξιοποιήσει την υπόθεση Novartis με μοναδικό στόχο την πολιτική εξόντωση των αντιπάλων της, όχι μόνο υπονομεύει την προσπάθεια σοβαρής διερεύνησης της υπόθεσης από τη Δικαιοσύνη αλλά υπονομεύει συνολικά την αξιοπιστία της ίδιας της Δικαιοσύνης. Με κίνδυνο όχι μόνο να γελοιοποιηθεί η κυβέρνηση αλλά να διαβρωθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στον θεσμό της Θέμιδος.
Οι θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες αλλά και οι οικουμενικές διακηρύξεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών υπογραμμίζουν ότι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι τρεις αρχές αλληλεξαρτώμενες, που ενισχύουν η μία την άλλη και αποτελούν μέρος των πανανθρώπινων αρχών και αξιών. Τυχόν υπονόμευση του κράτους δικαίου θα έθετε, αργά ή γρήγορα, σε κίνδυνο το ίδιο το δημοκρατικό καθεστώς. Μπορεί κάτι τέτοιο να αφήνει αδιάφορους τους κυβερνώντες που θαυμάζουν άλλα, ύποπτης δημοκρατικότητας, καθεστωτικά πρότυπα. Πρέπει όμως να ανησυχούν όλους όσοι παραμένουν πιστοί οπαδοί της φιλελεύθερης δημοκρατίας δυτικού τύπου. Η καταδίκη κάθε απόπειρας πολιτικής εργαλειοποίησης της Δικαιοσύνης πρέπει να είναι κατηγορηματική.
*Πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών, υπεύθυνος για ευρωπαϊκές υποθέσεις την περίοδο 2012-2015. Υπήρξε στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διετέλεσε πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ενωσης στον Λίβανο, στη Βουλγαρία και στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη
 |
| "TA NEA", 08/02/18 |
3. ΟΠΩΣ ΠΟΛΩΝΙΑ,
του Ηλία Κανέλλη,
Προχθές το βράδυ, ο εμπλεκόμενος στην υπόθεση Novartis, πρώην υπουργός Οικονομίας, Ευάγγελος Βενιζέλος, υπερασπιζόμενος τον εαυτό του υπό το πρίσμα των θεσμών, έστειλε επιστολή στον Πρόεδρο της Βουλής, στην οποία, αφού απαριθμεί τα θεσμικά ατοπήματα που διεπράχθησαν από την κυβέρνηση διαπιστώνει ότι «έχουν πλέον καταπέσει όλες οι θεσμικές εγγυήσεις που προβλέπονται από το Σύνταγμα, τον Κανονισμό της Βουλής και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας», γι' αυτό ζητεί τη μόνη προστασία που απομένει σε συκοφαντηθέντες σε καθεστώς αδιαφάνειας: τη δημοσιότητα.
Η κραυγή του έμπειρου Ευάγγελου Βενιζέλου είναι, όπως και κορυφαίων νομικών της χώρας, πρωτίστως κραυγή αγωνίας για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Στόχος της κυβέρνησης φαίνεται πως είναι μια χειραγωγήσιμη δημοκρατία, κατά το πολωνικό παράδειγμα, όπως επισήμανε σε συνέντευξή του στον Αθήνα 9,84 ο επίτιμος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλης Μαρκής. Μια δημοκρατία που θα τείνει να μετατρέψει τη Δικαιοσύνη σε κυβερνητικό παράρτημα. Λόγω αυτής της μεθόδευσης, άλλωστε, έχει αρχίσει η διαπόμπευση, με επιλεκτικές διαρροές, όχι μόνο των δέκα πολιτικών στελεχών που ανακοινώθηκαν προχθές, αλλά και πολλών ακόμα πολιτών που κάποια στιγμή βρέθηκαν, από θέση ευθύνης, σε δομές της Υγείας. Η κυβέρνηση ήδη δίκασε.
Στην Ελλάδα, αυτό το μοντέλο είναι εφικτό. Επειδή, μολονότι η Μεταπολίτευση παρήγαγε δημοκρατικούς θεσμούς, η κοινωνία δεν τους εμπέδωσε - και δεν φταίει γι' αυτό μόνο η κακή παιδεία. Η Δικαιοσύνη στην Ελλάδα είναι μια διασταλτή έννοια, που οι λαϊκιστικές ιδεολογίες την θέτουν πάντα υπό την εποπτεία «του λαού». Γι' αυτό, άλλωστε, οι διαδηλώσεις φωνάζουν ότι «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη», γι' αυτό είμαστε μια χώρα που παράγει αφειδώς νόμους οι οποίοι συχνά δεν εφαρμόζονται. Γι' αυτό ανθεί η χαμηλή παραβατικότητα, και γι' αυτό η κυβέρνηση μεταφράζει το δήθεν ενδιαφέρον για τις φυλακές σε ρυθμίσεις όπως αυτές του νόμου Παρασκευόπουλου - που αποφυλακίζει βαρυποινίτες με μοναδικό γνώμονα πρακτικά προβλήματα κρατικών υποδομών.
Ο τρόπος με τον οποίο οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ περιφρονούν τη διάκριση των εξουσιών εδράζεται ακριβώς σε αντιλήψεις που θέλουν «το λαό» υπέρτατο ρυθμιστή της ζωής της χώρας. Στη θεσμική απρέπεια στην οποία προβαίνει, η κυβέρνηση συναντά ακόμα μια φορά το κοινό της Πλατείας Συντάγματος το 2011, τους «Αγανακτισμένους», τις αμεσοδημοκρατικές πρακτικές. Γιατί να μην εμπλέξει λοιπόν τη Δικαιοσύνη στη ρύθμιση των πολιτικών και των κομματικών ανταγωνισμών της; Το κάνει άλλωστε «στο όνομα του λαού».
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 08/02/18 |
"ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ",
του Γρηγόρη Καλφέλη*
Για μια ακόμη φορά η δημόσια σφαίρα στη χώρα μας βομβαρδίζεται από την αποκάλυψη ενός «σκανδάλου» (κάτι που βιώσαμε πάμπολλες φορές στον μακρύ μεταπολιτευτικό χρόνο). Ετσι, η υπόθεση της πολυεθνικής φαρμακευτικής εταιρείας Novartis (σε ό,τι αφορά το «ελληνικό της σκέλος») μπορεί όντως να συνιστά μια πολύ σοβαρή ιστορία ή μπορεί να συνιστά μια ακόμη «εικονική σταυροφορία κάθαρσης» (που θα χρησιμοποιηθεί κατάλληλα για την αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού της χώρας).
Και επειδή υποστηρίζεται ήδη από δημόσια πρόσωπα ότι το επιβαρυντικό αποδεικτικό υλικό που υφίσταται εναντίον των πολιτικών προσώπων στηρίζεται σε τρεις «προστατευόμενους μάρτυρες», θα ήθελα να διατυπώσω τις ακόλουθες παρατηρήσεις για το ζήτημα αυτό.
Ο θεσμός της προστασίας κάποιων «κρίσιμων μαρτύρων» είναι ένας διεθνής δικονομικός θεσμός. Στην Ελλάδα εισήχθη για πρώτη φορά με το άρθρο 9 του νόμου 2928/2001 που αφορούσε «την προστασία του πολίτη από αξιόποινες πράξεις εγκληματικών οργανώσεων».
Γιατί έγινε αυτή η επιλογή;
Γατί κρίθηκε - και ορθά - ότι στις περιπτώσεις της οργανωμένης και βαριάς εγκληματικότητας μοναδική ίσως δυνατότητα ανακάλυψης των δραστών τέτοιων εγκλημάτων (και το σημειώνω αυτό) εμφανίζεται η «εκ των έσω πληροφόρηση» των διωκτικών οργάνων (εννοείται προφανώς από κάποιους σημαντικούς κρίκους της εγκληματικής αλυσίδας, όπως συμβαίνει λ.χ. στην οργανωμένη εγκληματική δραστηριότητα της σωματεμπορίας).
Μέσα στο πλαίσιο τούτο είναι δυνατό οι μάρτυρες να καταθέτουν με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων τα οποία θα αλλοιώνουν τη φωνή ή τη «φυσιογνωμική τους υπόσταση». Επίσης είναι δυνατό να καταθέτουν με τη μη αναγραφή του ονόματος ή του τόπου κατοικίας τους κ.λπ.
Βεβαίως στην ακροαματική διαδικασία το αρμόδιο ποινικό δικαστήριο έχει τη διακριτική ευχέρεια να διατάξει την αποκάλυψη της ταυτότητας του μάρτυρα.
Ομως το πιο κρίσιμο μέγεθος - το οποίο είναι αναγκαίο να κατανοήσουν κάποιοι «ασύδοτοι» κυβερνητικοί κύκλοι - είναι το ακόλουθο:
Αν δεν αποκαλυφθεί η ταυτότητα των προστατευόμενων μαρτύρων, τότε η κατάθεσή τους δεν είναι αρκετή για την καταδίκη ενός κατηγορουμένου (εφόσον δεν υφίστανται και επιπρόσθετες αποδείξεις)!
Επιπλέον με τον νόμο 4254/2014 οι παραπάνω ρυθμίσεις επεκτάθηκαν και στα εγκλήματα της δωροδοκίας ή δωροληψίας πολιτικών αξιωματούχων (ή ακόμη και στο έγκλημα της δωροληψίας ενός απλού υπαλλήλου)!
Ενόψει όλων αυτών, έχω τη γνώμη ότι η ενεργοποίηση του ανωτέρω θεσμού των προστατευόμενων μαρτύρων στην ανωτέρω υπόθεση της Novartis δεν ήταν ενδεικνυόμενη, επειδή ακριβώς μπορεί ευχερώς να οδηγήσει στη «σπίλωση» πολιτικών αντιπάλων ή και πρώην πρωθυπουργών (οι οποίοι δεν θα έχουν τη δυνατότητα να εξετάσουν τους μάρτυρες «βλέποντάς τους στα μάτια»)!
Το συμπέρασμα; Η υπόθεση τούτη πρέπει να διερευνηθεί οπωσδήποτε, όχι όμως με δικονομικούς θεσμούς που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος!
*Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, Kalfelis@law.auth.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου