Ενα προσωπικό ιστολόγιo για την πολιτική, την οικονομία, την κοινωνία, την καθημερινή μας ζωή και τα προβλήματά της..Η προσωπική μου ματιά στην επικαιρότητα, προς συμφωνία ή διαφωνία όσων με τιμούν και με "διαβάζουν".Σας ευχαριστώ!
οι κηπουροι τησ αυγησ
Κυριακή 31 Μαΐου 2020
"...Η διαδρομή από τον κομμουνιστικό ριζοσπαστισμό προς τη δημοκρατική Αριστερά είναι μονόδρομος για τον Τσίπρα. Είναι η ώρα να μάθει να δένει τη γραβάτα που κάποτε ειρωνευόταν. Δεν είναι όμως μονόδρομος για το κόμμα του, όπου συνεχίζουν ν' ανθίζουν όλα τα λουλούδια των άλλοτε συνιστωσών και διαφόρων γκρουπούσκουλων που τα γλύκανε η εξουσία. Τι σημαίνει αυτό; Οτι ο πρόεδρος θα αναγκαστεί να δείξει τον δρόμο και να συνταχθεί με εκείνους που θα θελήσουν να τον ακολουθήσουν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι οι πολλοί - όσοι, εν πάση περιπτώσει, κατανοούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει όχημα πρόσβασης στην εξουσία ή σε δομές της ως μετριοπαθής δημοκρατική δύναμη, μέρος του σημερινού πολιτικού διπόλου. Ο μετασχηματισμός του είναι απαραίτητος για να συνεχίσει σε αυτή την πορεία..."
Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", και...
![]() |
| "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30-31/05/20 |
Υστερα από μιας ημέρας αμηχανία, που εξέθεσε μερικούς βιαστικούς του ΣΥΡΙΖΑ, ο Αλέξης Τσίπρας έσπευσε βραδέως να πει καλά λόγια για το πρόγραμμα της Κομισιόν αξίας 750 δισ. ευρώ. Παρότι προσπάθησε να το συνδέσει με την κομματική ρητορική των τελευταίων χρόνων, με τους συνασπισμούς του ευρωπαϊκού Νότου και με την «εμπροσθοβαρή» πολιτική του για να «μείνουμε όρθιοι», η αλήθεια είναι ότι για τρίτη συνεχόμενη φορά σε μεγάλα θέματα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ πήγε κόντρα στη χωριστική πλευρά του κόμματός του, ουσιαστικά αποδεχόμενος τα γεγονότα. Οπως και στο κλείσιμο των συνόρων, όπως και στο θέμα της αντιμετώπισης της πανδημίας και του lockdown.
Ο Τσίπρας, που ανακαλύπτει τη δυναμική των συνόρων, τον στρατηγικό ρόλο ευθύνης του δημοκρατικού κράτους απέναντι στους πολίτες του σε μια έκτακτη κατάσταση ή το μέγεθος του εγχειρήματος Ευρώπη που κάποτε το υπονόμευε ψάχνοντας λεφτά για την Ελλάδα στη Ρωσία, στην Κίνα ή στη Βενεζουέλα, είναι αναγκασμένος να φανεί μετριοπαθής. Οταν όμως χρήματα σου δίνει μόνο η Ευρώπη, ο εμπρηστικός αντιευρωπαϊσμός δεν πουλάει - κι αυτό φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, που πρέπει να του δημιουργούν άγχος. Αν θέλει να σταδιοδρομήσει σε συνθήκες που ευνοούν τη μεταρρυθμιστική κυβέρνηση Μητσοτάκη, είναι υποχρεωμένος να ξεχάσει τον ριζοσπάστη εαυτό του.
Στο εξής, ακόμα κι αν ένα μέρος της ρητορικής του θα εξυπηρετεί τα αντανακλαστικά που ο ίδιος έχει διαμορφώσει, η επιλογή του είναι μονόδρομος: πραγματική συναίνεση και όχι λόγος για συναίνεση, πίστη στη δημοκρατία και στη διάκριση των εξουσιών (αφού είναι και εκτός του κάδρου της Novartis…), αποδοχή των ελευθεριών του Τύπου και, ασφαλώς, αναγνώριση χωρίς δήθεν επαναστατικούς αστερίσκους της σημασίας του ευρωπαϊκού μέλλοντος της χώρας. Ουσιαστικά, είναι η ίδια διαδρομή από τον αντιευρωπαϊσμό στον ευρωπαϊκό δρόμο την οποία διήνυσε με επιτυχία και το ΠΑΣΟΚ του ζιβάγκο, διδάσκοντας πολιτικό τακτικισμό.
Αυτή η διαδρομή από τον κομμουνιστικό ριζοσπαστισμό προς τη δημοκρατική Αριστερά είναι μονόδρομος για τον Τσίπρα. Είναι η ώρα να μάθει να δένει τη γραβάτα που κάποτε ειρωνευόταν. Δεν είναι όμως μονόδρομος για το κόμμα του, όπου συνεχίζουν ν' ανθίζουν όλα τα λουλούδια των άλλοτε συνιστωσών και διαφόρων γκρουπούσκουλων που τα γλύκανε η εξουσία.
Τι σημαίνει αυτό; Οτι ο πρόεδρος θα αναγκαστεί να δείξει τον δρόμο και να συνταχθεί με εκείνους που θα θελήσουν να τον ακολουθήσουν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι οι πολλοί - όσοι, εν πάση περιπτώσει, κατανοούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει όχημα πρόσβασης στην εξουσία ή σε δομές της ως μετριοπαθής δημοκρατική δύναμη, μέρος του σημερινού πολιτικού διπόλου. Ο μετασχηματισμός του είναι απαραίτητος για να συνεχίσει σε αυτή την πορεία.
Υπάρχουν όμως και κάποιοι άλλοι που δεν μπορούν να μάθουν άλλο τρόπο έκφρασης από την εχθροπάθεια, που πιστεύουν ότι η γραβάτα είναι για να κρεμάσουν τον τελευταίο εναπομείναντα καπιταλιστή (σ' αυτούς δεν ανήκουν οι ευρωβουλευτές που απείχαν από την ψηφοφορία για το πρόγραμμα - απλώς δεν είχαν πάρει κομματική γραμμή). Με τους ακραίους στο κόμμα του, αναγκαστικά ο Τσίπρας θα συγκρουστεί. Ελέγχει τον κομματικό μηχανισμό και το έχει ξανακάνει στο παρελθόν. Μοναδική διαφορά, ότι σήμερα ξεκινάει από πολύ χαμηλά.
Ο συναινετικός δρόμος είναι δύσβατος και, υπό κανονικές συνθήκες, μια επόμενη κυβερνητική θητεία φαντάζει πιο μακρινή από ποτέ. Αν φτάσει ποτέ, θα είναι ένας άλλος Τσίπρας. Μπορεί όμως όντως να γίνει ένας άλλος;
...από τον "ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ"
Ο Τσίπρας, που ανακαλύπτει τη δυναμική των συνόρων, τον στρατηγικό ρόλο ευθύνης του δημοκρατικού κράτους απέναντι στους πολίτες του σε μια έκτακτη κατάσταση ή το μέγεθος του εγχειρήματος Ευρώπη που κάποτε το υπονόμευε ψάχνοντας λεφτά για την Ελλάδα στη Ρωσία, στην Κίνα ή στη Βενεζουέλα, είναι αναγκασμένος να φανεί μετριοπαθής. Οταν όμως χρήματα σου δίνει μόνο η Ευρώπη, ο εμπρηστικός αντιευρωπαϊσμός δεν πουλάει - κι αυτό φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, που πρέπει να του δημιουργούν άγχος. Αν θέλει να σταδιοδρομήσει σε συνθήκες που ευνοούν τη μεταρρυθμιστική κυβέρνηση Μητσοτάκη, είναι υποχρεωμένος να ξεχάσει τον ριζοσπάστη εαυτό του.
Στο εξής, ακόμα κι αν ένα μέρος της ρητορικής του θα εξυπηρετεί τα αντανακλαστικά που ο ίδιος έχει διαμορφώσει, η επιλογή του είναι μονόδρομος: πραγματική συναίνεση και όχι λόγος για συναίνεση, πίστη στη δημοκρατία και στη διάκριση των εξουσιών (αφού είναι και εκτός του κάδρου της Novartis…), αποδοχή των ελευθεριών του Τύπου και, ασφαλώς, αναγνώριση χωρίς δήθεν επαναστατικούς αστερίσκους της σημασίας του ευρωπαϊκού μέλλοντος της χώρας. Ουσιαστικά, είναι η ίδια διαδρομή από τον αντιευρωπαϊσμό στον ευρωπαϊκό δρόμο την οποία διήνυσε με επιτυχία και το ΠΑΣΟΚ του ζιβάγκο, διδάσκοντας πολιτικό τακτικισμό.
Αυτή η διαδρομή από τον κομμουνιστικό ριζοσπαστισμό προς τη δημοκρατική Αριστερά είναι μονόδρομος για τον Τσίπρα. Είναι η ώρα να μάθει να δένει τη γραβάτα που κάποτε ειρωνευόταν. Δεν είναι όμως μονόδρομος για το κόμμα του, όπου συνεχίζουν ν' ανθίζουν όλα τα λουλούδια των άλλοτε συνιστωσών και διαφόρων γκρουπούσκουλων που τα γλύκανε η εξουσία.
Τι σημαίνει αυτό; Οτι ο πρόεδρος θα αναγκαστεί να δείξει τον δρόμο και να συνταχθεί με εκείνους που θα θελήσουν να τον ακολουθήσουν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι οι πολλοί - όσοι, εν πάση περιπτώσει, κατανοούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει όχημα πρόσβασης στην εξουσία ή σε δομές της ως μετριοπαθής δημοκρατική δύναμη, μέρος του σημερινού πολιτικού διπόλου. Ο μετασχηματισμός του είναι απαραίτητος για να συνεχίσει σε αυτή την πορεία.
Υπάρχουν όμως και κάποιοι άλλοι που δεν μπορούν να μάθουν άλλο τρόπο έκφρασης από την εχθροπάθεια, που πιστεύουν ότι η γραβάτα είναι για να κρεμάσουν τον τελευταίο εναπομείναντα καπιταλιστή (σ' αυτούς δεν ανήκουν οι ευρωβουλευτές που απείχαν από την ψηφοφορία για το πρόγραμμα - απλώς δεν είχαν πάρει κομματική γραμμή). Με τους ακραίους στο κόμμα του, αναγκαστικά ο Τσίπρας θα συγκρουστεί. Ελέγχει τον κομματικό μηχανισμό και το έχει ξανακάνει στο παρελθόν. Μοναδική διαφορά, ότι σήμερα ξεκινάει από πολύ χαμηλά.
Ο συναινετικός δρόμος είναι δύσβατος και, υπό κανονικές συνθήκες, μια επόμενη κυβερνητική θητεία φαντάζει πιο μακρινή από ποτέ. Αν φτάσει ποτέ, θα είναι ένας άλλος Τσίπρας. Μπορεί όμως όντως να γίνει ένας άλλος;
...από τον "ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ"
![]() |
| "ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ", 30/05/20 |
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΛΕΙΟΣ-ΕΓΝΩΣΜΕΝΟΣ ΣΥΡΙΖΑΙΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΤΗΡΗΤΗΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΕΙΣ ΤΟ ΕΣΡ-ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ ΤΟΝ ΤΣΙΟΔΡΑ (κι ας ήταν σε διαφορετική κατεύθυνση ο Ξανθός) ΚΑΙ ΚΛΕΙΝΕΙ ΤΟ ΜΑΤΙ ΣΤΑ ΟΨΙΜΑ "ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΛΑΤΕΙΩΝ", ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ...
Από τη ΣΥΡΙΖΑίϊκη "Εφ.Συν/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"
![]() |
| "Εφ.Συν/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30-31/05/20 |
• Γιατί καταπιαστήκατε με τα fake news;
Εδώ και καιρό μελετάω την Ιδεολογία της Είδησης. Οι ειδήσεις -έντυπες, διαδικτυακές, τηλεοπτικές ή ραδιοφωνικές- δεν είναι ένας καθρέφτης των γεγονότων: ενώ περιγράφουν γεγονότα, ωστόσο τα περιγράφουν από μία συγκεκριμένη οπτική. Δεν υπάρχει δηλαδή αντικειμενικότητα στην είδηση, καθώς ο δημοσιογράφος εκθέτει πάντα τη δική του οπτική.
Επιπλέον, ενώ μέχρι τον 20ό αιώνα ο τρόπος που μεταφερόταν μια είδηση είχε να κάνει με την ιδεολογία (σοσιαλισμό, κομμουνισμό, φιλελευθερισμό, εθνικισμό κ.λπ.), σήμερα μιλάμε περισσότερο για στερεότυπα και προκαταλήψεις (όπως η ισλαμοφοβία ή η δαιμονοποίηση του υπαρκτού σοσιαλισμού, που οι «γιαλαντζί», όπως τους θεωρώ εγώ, φιλελεύθεροι τον ταυτίζουν με τον φασισμό) και όχι τόσο για ιδεολογία -πάντα μιλάω για τον τρόπο που παρουσιάζεται μια είδηση και τι ωθεί σε αυτόν τον τρόπο.
Πλέον, λοιπόν, μπορεί να μην έχουμε τη μετάδοση μιας είδησης μέσα από μια ιδεολογική θεώρηση, αλλά έχουμε τα fake news. Tα fake news χρησιμοποιούν τα γεγονότα σαν όχημα για να μεταδώσουν στο κοινό μια πολιτικά προκατειλημμένη άποψη γι’ αυτά.
Τα όπλα μαζικής καταστροφής του Ιράκ είναι ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα fake news. Ή η δαιμονοποίηση του αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ, ειδικά πριν από τις εκλογές του 2015. Τα fake news εγώ τα ονομάζω ψευδεπίγραφες και όχι ψευδείς ειδήσεις, ακριβώς γιατί συνδυάζουν πραγματικά γεγονότα με επινοημένα περιστατικά. Και γι’ αυτό δεν διώκονται και από τον νόμο.
• Σήμερα σε τι βαθμό μπορούμε να μιλάμε για fake news;
Σε τεράστιο! Μάλιστα πολλοί μιλάνε για «infodemics», δηλαδή για «επιδημία παραπληροφόρησης»! Εμείς στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο εργαστήριο κοινωνιολογικής έρευνας το οποίο διευθύνω, ολοκληρώνουμε μόλις μία έρευνα όσον αφορά το περιεχόμενο των τηλεοπτικών σταθμών και των ειδησεογραφικών ιστοτόπων και σε λίγο καιρό θα ξέρουμε ακριβώς ποιο ήταν το ποσοστό των fake news από τον Ιανουάριο μέχρι τα τέλη Απριλίου. Αυτό όμως που ήδη γνωρίζουμε είναι πως τα fake news αποτελούν ένα βήμα προς αυτήν την ιδεολογική διάσταση των μέσων η οποία έχει γίνει και πιο πολεμική, πιο επιθετική και πιο προπαγανδιστική.
Μαζί με την πανδημία του κορονοϊού, άλλο ένα φαινόμενο που εκτυλίχθηκε παράλληλα ήταν αυτή η έκρηξη της παραπληροφόρησης. Βέβαια, σε όλες τις κρίσεις (οικονομικές, πολιτικές κ.ά.) έχουμε τέτοιου είδους ψευδεπίγραφες ειδήσεις, που πάντοτε χρησιμοποιούνται προς όφελος του προπαγανδιστή. Ειδικά, όμως, στις υγειονομικές κρίσεις όπως αυτή του κορονοϊού, τα fake news πολλαπλασιάζονται γιατί μπαίνει και ο παράγοντας της ψευδοεπιστήμης: επειδή ακριβώς σε τέτοιους είδους κρίσεις, το κοινό δεν είναι προετοιμασμένο, γιατί δεν μπορεί να έχει δική του άποψη, αυτό δημιουργεί ένα παρθένο έδαφος για εκτεταμένη παραπληροφόρηση.
Σε αυτή την κρίση είχαμε διάφορα επίπεδα fake news: Καταρχάς όσον αφορά την προέλευση του ιού και τους τρόπους διάδοσής του. Είπανε πως πέρασε από τη νυχτερίδα στο φίδι και το φίδι αυτό το φάγανε και έτσι μεταφέρθηκε ο ιός. Υπήρχε το σενάριο κατασκευής του ιού σε κάποιο εργαστήριο βιολογικών όπλων, απ’ όπου διέρρευσε είτε κατά λάθος είτε και επί σκοπού στο πλαίσιο ενός πολέμου της Κίνας με τη Δύση ή στο πλαίσιο μιας μαλθουσιανής αντίληψης περί υπερπληθυσμού. Τα κινεζικά μέσα κατηγόρησαν Αμερικανούς πως έβαλαν τον ιό σε κινεζικά εργαστήρια. Αλλοι είπαν πως ο ιός μεταφέρεται μέσω των κεραιών 5G.
Fake news είδαμε και στο πώς μεταφέρεται ο ιός. Ετσι, είδαμε περιστατικά στην Αυστραλία όπου επιτέθηκαν και απομόνωσαν μια κινεζική συνοικία, ή στην Ελλάδα, όταν ο κ. Μητσοτάκης είπε πως θα μας το φέρουν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες από τη Μ. Ανατολή. Επικράτησαν, δηλαδή, τα στερεότυπα. Τελικά ο ιός στη χώρα ήρθε από το Μιλάνο και τους Αγίους Τόπους. Ή και ως προς τη θεραπεία: γράφηκε ότι η κατανάλωση αλκοόλ ή σκόρδου βοηθάει στην αντιμετώπιση του ιού ή ότι οι καπνιστές δεν κολλάνε κ.λπ. Ακόμη και ότι η κοπριά βοηθάει έχει γραφτεί.
• Θεσμικά είχαμε παραπληροφόρηση;
Αυτό που συνέβη είναι πως τα πολιτικά συστήματα έπαιξαν έναν ρόλο ώστε να υπάρχει περιορισμός στην ελευθερία του Τύπου. Διεθνείς οργανισμοί, όπως οι Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα και εννέα ακόμη οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου, αλλά και το ECPMF (European Centre for Press and Media Freedom) επισημαίνουν σοβαρά προβλήματα στην ελευθερία του Τύπου σε παγκόσμιο επίπεδο. Μάλιστα απηύθυναν έκκληση στους ηγέτες της Ε.Ε. να σεβαστούν το δικαίωμα της έκφρασης κατά της διάρκεια της κρίσης του κορονοϊού.
• Γιατί θεώρησαν ότι υπήρχε ανάγκη για κάτι τέτοιο ειδικά τώρα;
Γιατί θεώρησαν ότι υπάρχουν πολλά παραδείγματα τα οποία αποδεικνύουν ότι έχουμε σαφή παραβίαση της ελευθερίας του Τύπου. Καταρχάς, στην Ελλάδα: είχαμε σοβαρά εμπόδια όσον αφορά την πρόσβαση των δημοσιογράφων στην αίθουσα όπου γίνονταν οι ενημερώσεις κάθε απόγευμα από τον κ. Τσιόδρα κ.λπ. Εκεί δεν μπορούσαν να παρευρίσκονται όλοι οι διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι ούτε όλα τα μέσα ενημέρωσης. Και αυτό όχι για λόγους ασφαλείας - ήταν μια καθαρά πολιτική επιλογή.
Επιπλέον οι συντάκτες δεν μπορούσαν να απευθύνουν περισσότερες από μία ερωτήσεις -τις οποίες μάλιστα ήταν αναγκασμένοι να έχουν στείλει πρωθύστερα! Ολα αυτά είναι προσκόμματα στον τρόπο που κάνει ο δημοσιογράφος τη δουλειά του: ότι δεν μπορεί να είναι στην ενημέρωση, ότι δεν μπορεί να κάνει ερώτηση ή να ζητήσει διευκρίνιση κ.λπ. Αυτό δεν συνιστά παραβίαση της ελευθερίας του Τύπου;
Επιπλέον υπήρχε και μία άλλη μορφή παραπληροφόρησης: η επιστημονική μονομέρεια! Και στη χώρα μας, μόνο μία συγκεκριμένη επιστημονική άποψη προβαλλόταν από τα περισσότερα ΜΜΕ. Υπάρχουν όμως επιστήμονες που είχαν διαφορετική άποψη ως προς τα θέματα της πανδημίας, μεταξύ των οποίων και η ίδια η κ. Λινού, που ήταν και καθηγήτρια του κ. Τσιόδρα, που είχε άλλη άποψη για το αν θα πρέπει να ανοίξουν τα σχολεία, για παράδειγμα.
Και για να μιλήσουμε και για τον ίδιο τον κ. Τσιόδρα. Ως μη ειδικός στο αντικείμενο, δεν θα μιλήσω για την επιστημοσύνη του. Αυτό όμως που μπορώ να πω είναι ότι ο κ. Τσιόδρας ενημέρωνε τους δημοσιογράφους ως εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Υγείας για τον κορονοϊό. Αυτό είναι μια πολιτική και όχι επιστημονική θέση. Αρα, οποιαδήποτε επιστημονική άποψη προσαρμόζεται στη θεσμική θέση από την οποία μιλάει.
Ακόμα και αν η επιστημονική του άποψη συμπίπτει απόλυτα με τη θεσμική του θέση, και πάλι εκ της θέσεως αυτής μιλάει. Αυτό το έχω πει από την πρώτη στιγμή. Δεν αναιρεί την επιστημοσύνη του αλλά δεν αναιρεί και το γεγονός ότι τα όσα είπε κατά τη διάρκεια της πανδημίας ήταν από μία συγκεκριμένη πολιτική θέση. Αυτό μπορεί να ερμηνευτεί ποικιλοτρόπως.
• Αρα κάνετε λόγο, πέρα από την υγειονομική και την οικονομική, και για «ειδησεογραφική» κρίση.
Πριν απαντήσω, να θυμίσω πως η ελληνική κυβέρνηση έλαβε μέτρα ας πούμε ενισχυτικά των ΜΜΕ, χρηματοδοτικά (με 20 εκατ. και με απαλλαγή της καταβολής για τις τηλεοπτικές άδειες για φέτος). Από τη στιγμή που όλοι ξέρουμε ότι τα ΜΜΕ επηρεάζονται πάρα πολύ από τις κυβερνήσεις και την ίδια στιγμή έχουμε και μία επιπλέον χρηματοδοτική ενίσχυση, αυτό δημιουργεί αναμφίβολα μια σχέση εξάρτησης. Και ερευνητικά γνωρίζουμε ότι όταν υπάρχει αυτή η σχέση εξάρτησης, τότε οι δημοσιογράφοι λειτουργούν περισσότερο ως προπαγανδιστές αυτού που τους χρηματοδοτεί.
Για να απαντήσω, λοιπόν, έχουμε πέραν των άλλων και μια κρίση ενημέρωσης. Δηλαδή μια πολιτική κρίση. Μια κρίση πολιτικών θεσμών. Οταν οι κυβερνήσεις λειτουργούν με έκτακτα μέτρα (και αυτό δεν έγινε μόνο στην Ελλάδα), αυτό αμέσως συνεπάγεται μια περιστολή των δημοκρατικών λειτουργιών.
Οταν έχουμε διακυβέρνηση με ΠΝΠ και με διατάγματα, τότε έχουμε μια περιστολή του δημοκρατικού πολιτεύματος. De facto αυτό το είχαμε και στην Ελλάδα. Δεν λέω ότι έγινε σκόπιμα ή από πρόθεση, αλλά de facto έγινε! Και αυτό δεν πρέπει να το περάσουμε ελαφρά τη καρδία. Δεν γίνεται ο πολίτης να έχει «ατομική ευθύνη» ως προς τα μέτρα προστασίας και όχι ως προς το αν μπορεί να αξιολογήσει όλες τις απόψεις!
• Πώς μπορούμε να σταθούμε απέναντι σε αυτό;
Καταρχάς πρέπει να αναγνωρίσουμε το δικαίωμά μας στην αμφισβήτηση, το δικαίωμα στην πληροφόρηση. Να καταλάβουμε ότι η πληροφόρηση που δεχόμαστε δεν είναι πλήρης, ότι δεν υπάρχει αυτό που λέμε πλήρης ελευθερία του Τύπου, ούτε σωστή λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. Από κει και πέρα θεωρώ ότι κάποιος μόνος του δεν μπορεί να το κάνει. Οσο δηλαδή και προσεκτικός παρατηρητής, όσο και καλός αναλυτής να είναι, δεν μπορεί μόνος του να αντισταθεί σε αυτό. Χρειάζεται ενίσχυση της δημόσιας σφαίρας. Αυτό ακριβώς αντιμάχονται με χημικά και ξύλο στις πλατείες: το να μη συνευρίσκονται άνθρωποι με διαφορετικές απόψεις από την κυβερνητική γραμμή μεταξύ τους, να μη συνομιλούν κ.λπ.
Αυτό που έγινε σε αυτή τη δημόσια σφαίρα στις πλατείες εν προκειμένω είναι ότι πολιτικοποιήθηκε η υγειονομική κρίση. Αυτό φοβούνται. Εκεί θεωρώ κι εγώ ότι βρίσκεται και η απάντηση: αντί δηλαδή να περιβάλλουμε με υγειονομικά μέτρα την πολιτική, ίσως μια «απάντηση» είναι το να περιβάλλουμε με πολιτικό προβληματισμό τη στάση των φορέων της υγειονομικής κρίσης. Απ’ το να υγειονομικοποιήσουμε την πολιτική, ίσως είναι καλύτερο να πολιτικοποιήσουμε την υγειονομική κρίση.
Ποιος είναι
Είναι καθηγητής Κοινωνικής Θεωρίας και μέσων πληροφόρησης, μέλος του ΕΣΡ και, μεταξύ άλλων, ήταν και στο εποπτικό συμβούλιο του ECPMF (European Centre for Press and Media Freedom - Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ελευθερία του Τύπου και των ΜΜΕ). Εχει διδάξει επίσης σε πολλά πανεπιστήμια του εξωτερικού (Κίεβο, Κίνα, Σόφια, Πορτογαλία, Ουγγαρία κ.α.)
● Το νέο του βιβλίο για τα fakenews θα εκδοθεί σε λίγους μήνες από τις εκδόσεις Gutenberg
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΜΕΣΩΣ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ Η ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΠΟΥ ΜΑΛΛΟΝ
ΘΑ ΕΧΕΙΡΟΚΡΟΤΕΙ ΚΑΙ ΘΑ ΕΠΕΒΡΑΒΕΥΕ ΑΣΜΕΝΩΣ...
ΑΝΤΑ ΨΑΡΡΑ
Η εκλεκτή της κυβέρνησης για τον εξαιρετικά ευαίσθητο τομέα της αντεγκληματικής πολιτικής είναι επιεικώς άσχετη με το αντικείμενο και η τυφλή εμμονή της στο δόγμα «Νόμος και Τάξη» κόντεψε να στοιχίσει τη ζωή του κρατούμενου Βασίλη Δημάκη.
«Νέα με φινέτσα που θυμίζει Παρίσι, μαχητική και πολύ πετυχημένη από αρκετά νεαρή, ένα από τα ισχυρά πρόσωπα του γαλάζιου ψηφοδελτίου» έγραφε παρουσιάζοντας την υποψήφια βουλευτή της Ν.Δ. Σοφία Νικολάου (γενική γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη) το Alphafreepress.gr του Ν. Καραμανόγλου τις παραμονές των βουλευτικών εκλογών. Η Σ. Νικολάου, από τα φοιτητικά αμφιθέατρα και την αριστερή παράταξη των ΕΑΑΚ, βρέθηκε τελικά στην αγκαλιά της Ν.Δ., ενώ σήμερα στο πλευρό του Μιχ. Χρυσοχοΐδη «φροντίζει» για την τάξη στις φυλακές.
Εντελώς άσχετη με το αντικείμενο, σε αντίθεση με όλους τους προηγούμενους υπεύθυνους για τον ευαίσθητο τομέα της αντεγκληματικής πολιτικής, ήδη από την προεκλογική της εκστρατεία υιοθετούσε τα fake news της προπαγάνδας με χαρακτηριστική άνεση. «Οταν έχουμε έναν νόμο Παρασκευόπουλου ο οποίος έχει αποφυλακίσει 14 χιλιάδες (!) κακοποιούς και συνεχίζει να αποφυλακίζει», επαναλάμβανε η κ. Νικολάου, αγνοώντας ότι συνολικά στις φυλακές το 2015 οι κρατούμενοι ήταν 12 χιλιάδες και σήμερα περίπου 10 χιλιάδες. Οι συνεχείς αυτές αναφορές της μπορεί να ανέτρεπαν ακόμα και τα πιο απλά μαθηματικά, ωστόσο της εξασφάλισαν τον διορισμό της στη συγκεκριμένη θέση.
«Νέα με φινέτσα που θυμίζει Παρίσι, μαχητική και πολύ πετυχημένη από αρκετά νεαρή, ένα από τα ισχυρά πρόσωπα του γαλάζιου ψηφοδελτίου» έγραφε παρουσιάζοντας την υποψήφια βουλευτή της Ν.Δ. Σοφία Νικολάου (γενική γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη) το Alphafreepress.gr του Ν. Καραμανόγλου τις παραμονές των βουλευτικών εκλογών. Η Σ. Νικολάου, από τα φοιτητικά αμφιθέατρα και την αριστερή παράταξη των ΕΑΑΚ, βρέθηκε τελικά στην αγκαλιά της Ν.Δ., ενώ σήμερα στο πλευρό του Μιχ. Χρυσοχοΐδη «φροντίζει» για την τάξη στις φυλακές.
Εντελώς άσχετη με το αντικείμενο, σε αντίθεση με όλους τους προηγούμενους υπεύθυνους για τον ευαίσθητο τομέα της αντεγκληματικής πολιτικής, ήδη από την προεκλογική της εκστρατεία υιοθετούσε τα fake news της προπαγάνδας με χαρακτηριστική άνεση. «Οταν έχουμε έναν νόμο Παρασκευόπουλου ο οποίος έχει αποφυλακίσει 14 χιλιάδες (!) κακοποιούς και συνεχίζει να αποφυλακίζει», επαναλάμβανε η κ. Νικολάου, αγνοώντας ότι συνολικά στις φυλακές το 2015 οι κρατούμενοι ήταν 12 χιλιάδες και σήμερα περίπου 10 χιλιάδες. Οι συνεχείς αυτές αναφορές της μπορεί να ανέτρεπαν ακόμα και τα πιο απλά μαθηματικά, ωστόσο της εξασφάλισαν τον διορισμό της στη συγκεκριμένη θέση.
![]() |
Εμεινε μεν εκτός Βουλής (11.000 ψήφοι), όμως ήταν και παραμένει ένα από τα πλέον «μιντιακά» στελέχη της Ν.Δ., ισοφαρίζοντας σε προεκλογικές τηλεοπτικές εμφανίσεις ακόμα και τον Αδωνη Γεωργιάδη. Μια απλή επίσκεψη στο τουίτερ της αρκεί για να μετρήσει κανείς δεκάδες καθημερινές εμφανίσεις από τα μεσημεριανάδικα μέχρι τα δελτία ειδήσεων, αλλά κυρίως στις πρωινές εκπομπές.
Το μεγαλύτερο ρεκόρ το κατέγραψε στον ΣΚΑΪ, ίσως και λόγω της συζυγικής σχέσης της με δημοσιογράφο του ομίλου Αλαφούζου. «Παρά την καριέρα της που ακολουθεί συνεχώς ανοδική πορεία, αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς και πολλών ωρών στο γραφείο, βρίσκει χρόνο για τον εαυτό της. Νιόπαντρη, με τον δημοσιογράφο Κωνσταντίνο Δαυλό μετά από έναν κεραυνοβόλο έρωτα σε πλατό, πιστεύει πως η γυναίκα μπορεί να τα συνδυάσει όλα. Λάτρης του τένις, δύσκολα θα το στερηθεί κάποιο Σαββατοκύριακο, ενώ αγαπά να διαβάζει βιβλία για διεθνείς σχέσεις αλλά και λογοτεχνία (!) Κι επειδή… “νους υγιής εν σώματι υγιεί”, έχει “στριμώξει” και τη γυμναστική στο πρόγραμμά της […]» έγραφε το Alphafreepress.gr, συμπληρώνοντας ότι η φήμη της ως δικηγόρου έφτασε μέχρι τον Λευκό Οίκο και τον Τραμπ!
Από το φορολογικό και επιχειρηματικό δίκαιο μεταπήδησε στη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής, ενώ ταυτόχρονα συρρικνώθηκε το Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο των Φυλακών. Αντί για τους καταξιωμένους ακαδημαϊκούς καθηγητές εγκληματολογίας, ποινικού δικαίου κ.λπ., διορίστηκαν μέλη του ΚΕΣΦ δύο δικηγόροι χωρίς εξειδίκευση, συνεργάτες δικηγόρου που εκπροσωπεί τον Λαγό στη δίκη της Χρυσής Αυγής, ενώ ο ένας ήταν και στενός συνεργάτης της Σοφίας Νικολάου.
Τις ανακοινώσεις της μονοπωλούν οι αστυνομικοί έλεγχοι στις φυλακές. Αγαπημένο της θέμα, εκτός από τον «νέο σωφρονισμό» των φυλακών υψίστης ασφαλείας, ο μύθος για το «τζακούζι» στη φυλακή (ένα απλό ντους δίπλα στο κελί ενός Γεωργιανού κρατούμενου, για το οποίο είχε διαταχθεί έλεγχος και είχε εκδοθεί πόρισμα επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ). Ως διά μαγείας, από τότε που ανέλαβε η Σ. Νικολάου έπαψαν να αποτελούν αγαπημένο θέμα των ΜΜΕ οι κάμποσοι θάνατοι κρατουμένων, τα συχνά αιματηρά επεισόδια μεταξύ τους, οι επιθέσεις σε φύλακες και η «ανομία» στις φυλακές.
Με την έναρξη της πανδημίας και τα μέτρα απόλυτου περιορισμού και απομόνωσης των κρατουμένων, η Σοφία Νικολάου επισκέφθηκε σωφρονιστικά ιδρύματα και συνομίλησε με κρατούμενους, όμως στη συνέχεια διέψευδε τα δικά της λόγια και τις δικές της διαρροές.
«Σε παρέμβασή μου στο #OpenΕλλάδα, σημείωσα ότι εξετάζουμε το ζήτημα της αποσυμφόρησης των Κ.Κ., ενώ διευκρίνισα ότι ο θάνατος της κρατούμενης στη Θήβα επήλθε από παθολογικά αίτια» (9/4/2020). Λίγες μέρες αργότερα οι κρατούμενες που διαμαρτυρήθηκαν κλήθηκαν να απολογηθούν για βαριά πειθαρχικά παραπτώματα.
«Από το Κ.Κ. Κορυδαλλού ξεκίνησα την εφαρμογή της καμπάνιας “Κουβεντιάζοντας με τους κρατούμενους”. Ακουσα τις αγωνίες τους για τις συνθήκες κράτησής τους εξαιτίας της πανδημίας και δεσμεύτηκα ότι λαμβάνουμε όλα τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση της υγείας τους» (24/3/2020). Οπως είναι ήδη γνωστό, οι συνομιλίες κατέληξαν σε εκδικητικές μεταγωγές που αποφάσισε η ίδια, με κορυφαίο παράδειγμα τη μεταγωγή του Βασίλη Δημάκη, που λίγο έλειψε να πεθάνει για το «γινάτι» της.
Πλούσιο το έργο της στις απευθείας αναθέσεις επί πανδημίας, με «δώρο» πολλές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε εταιρείες χωρίς καμία προηγούμενη δραστηριότητα στους συγκεκριμένους τομείς υγιεινής και προστασίας. Πρόσφατα ανέθεσε την προβολή του έργου της σε συντοπίτισσά της δημοσιογράφο (υποψήφια βουλευτή της Ν.Δ. επί Σαμαρά) τοπικού Μέσου της Εύβοιας, με αμοιβή 24.800 ευρώ.
Τα αγαπημένα προεκλογικά θέματα της υποψήφιας Σ. Νικολάου μέσα από τον προσωπικό της λογαριασμό: «Η ακύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών μόλις κερδίσει η Ν.Δ. τις εκλογές», «Τραγουδάμε #Μακεδονία_ξακουστή. Τη Μακεδονία τη χαρίσαμε για τις συντάξεις», η «χρήση» της τραγωδίας στο Μάτι και η ολόθερμη υποστήριξη στο δόγμα «Νόμος και Τάξη».
Γιατί την επιλέξαμε
Την επιλέξαμε διότι για πρώτη φορά μια γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, χωρίς καμία εμπειρία στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο σωφρονιστικό σύστημα, στοχοποίησε εκδικητικά έναν κρατούμενο αριστούχο σπουδαστή.
Παρότι ο τουρισμός και η εστίαση έχουν όλη την αγωνία της επόμενης μέρας, άρχισα ήδη να ακούω δειλά πλάνα για διακοπές. Για εξόδους σε εστιατόρια και σε θερινά σινεμά, από μια διπλή και παράλληλη ανάγκη. Να χαρούμε κάτι που στερηθήκαμε αλλά και να στηρίξουμε τους τομείς της οικονομίας που μας έχουν ανάγκη. Είναι μία σιωπηλή κοινωνική συναίνεση. Παρά τις μειοψηφικές ακρότητες και τις λογικές και αναμενόμενες εντάσεις, χρόνια είχα να νιώσω μια ευρεία συσπείρωση γύρω από ένα πλάνο ορθολογισμού και ηρεμίας. Η κρίση της πανδημίας μοιάζει να επιτάχυνε τη μορφοποίηση όσων αλλαγών συντελέστηκαν στο κοινωνικό σώμα τα τελευταία χρόνια και να οργάνωσε ταχύτερα τις εσωτερικές ζυμώσεις σε ένα νέο πεδίο συνεννόησης....
Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
![]() |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 30/05/20 |
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΥ
Παρά την τεράστια ανατροπή που συνέβη, με διαβαθμίσεις, στη ζωή όλων μας, αυτό που κυριαρχεί ως κλίμα δεν είναι κάτι ζοφερό. Η γενική αίσθηση είναι αυτή της αδημονίας για ζωή. Απολύτως κατανοητό φυσικά και αναλόγως σε ποιον επαγγελματικό τομέα δραστηριοποιείται κανείς, ποικίλλουν και η αγωνία και η επιθυμία της επιτάχυνσης.
Αλλά αυτό που διαφαίνεται είναι μια γενική απόσταση από τον εσωτερικό ρυθμό της προγενέστερης κατάστασης. Από τη λογική δηλαδή του διαρκούς τρεξίματος, της κατασπατάλησης του προσωπικού χρόνου και της εισβολής του άγχους σε κάθε εκδήλωση της ζωής. Υπάρχει μια αίσθηση απελευθέρωσης. Από τι ακριβώς δεν είναι απολύτως σαφές και ίσως να υπάρχουν ποικίλες προσωπικές ερμηνείες. Αλλά, όλα δείχνουν, πως ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού νιώθει εν μέρει ανακουφισμένο. Παρότι ο τουρισμός και η εστίαση έχουν όλη την αγωνία της επόμενης μέρας, άρχισα ήδη να ακούω δειλά πλάνα για διακοπές. Για εξόδους σε εστιατόρια και σε θερινά σινεμά, από μια διπλή και παράλληλη ανάγκη. Να χαρούμε κάτι που στερηθήκαμε αλλά και να στηρίξουμε τους τομείς της οικονομίας που μας έχουν ανάγκη.
Είναι μία σιωπηλή κοινωνική συναίνεση. Παρά τις μειοψηφικές ακρότητες και τις λογικές και αναμενόμενες εντάσεις, χρόνια είχα να νιώσω μια ευρεία συσπείρωση γύρω από ένα πλάνο ορθολογισμού και ηρεμίας. Η κρίση της πανδημίας μοιάζει να επιτάχυνε τη μορφοποίηση όσων αλλαγών συντελέστηκαν στο κοινωνικό σώμα τα τελευταία χρόνια και να οργάνωσε ταχύτερα τις εσωτερικές ζυμώσεις σε ένα νέο πεδίο συνεννόησης.
Αν αυτό που χαρακτήριζε την περίοδο 2008-2016 ήταν η απόλυτη απόσχιση και οι φυγόκεντρες δυνάμεις, σήμερα το τοπίο έχει τα ακριβώς αντίθετα χαρακτηριστικά: διάθεση ανασυγκρότησης σε μία βάση ευρείας συναίνεσης. Η επιθυμία για ξαναχτίσιμο της οικονομίας, βελτίωση του ΕΣΥ, προώθηση αλλαγών στην Παιδεία, αναβάθμιση του αστικού χώρου, μοιάζει να είναι αυτονόητες επιδιώξεις. Αν σκεφτεί κανείς το βάθος της ύφεσης και το πόσες επιχειρήσεις πλήττονται, η κοινωνική ηρεμία εντυπωσιάζει.
Εχουν συμβεί μεταβολές όχι πάντα ορατές και όχι άμεσα μετρήσιμες. Τις μεταβολές αυτές τις νιώθει κανείς στον αέρα, στην επιθυμία για ζωή, στην ανάγκη οργάνωσης της χώρας σε άλλη βάση, στην αποστροφή που γεννά κάθε τι που θυμίζει τη δεκαετία του 2010. Η προοπτική που γεννά η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση τείνει να οδηγήσει σε άλλο στάδιο και τον τρόπο που αντιλαμβάνεται αυτή η κοινωνία τα οφέλη της ευρωπαϊκής συνθήκης.
"...Οι αδειοδοτημένες εταιρείες στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν μεταθέσει τις ερευνητικές τους δραστηριότητες εντός του 2021. Αυτό δεν είναι λόγω της τουρκικής προκλητικότητας, αλλά λόγω των πρωτοφανών αρνητικών επιπτώσεων της πανδημίας στον ενεργειακό τομέα, σε παγκόσμια κλίμακα, και της δραματικής πτώσης των τιμών του πετρελαίου. Το εξόχως σημαντικό γεγονός για εμάς είναι ότι ο προϋπολογισμός των εν λόγω εταιρειών αναφορικά με τις γεωτρητικές τους εργασίες στην κυπριακή ΑΟΖ έχει διατηρηθεί για το 2021, κάτι το οποίο αποδεικνύει τη βούληση των εταιρειών να συνεχίσουν το γεωτρητικό τους πρόγραμμα. Ως εκ τούτου, όταν κι εφόσον ξεπεραστούν τα υφιστάμενα προβλήματα και διασφαλιστούν οι ασφαλείς συνθήκες για το προσωπικό και τη διεξαγωγή των γεωτρήσεων, θα προχωρήσουμε με την απρόσκοπτη υλοποίηση των ενεργειακών μας σχεδιασμών. Αυτή είναι ξεκάθαρη ψήφος εμπιστοσύνης για τις προοπτικές στην κυπριακή ΑΟΖ, αν λάβουμε δε υπόψη ότι παγκοσμίως έχουν ακυρωθεί γεωτρητικά προγράμματα από τις ίδιες εταιρείες. Ηδη βρισκόμαστε στο στάδιο επαναπροσδιορισμού των νέων χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης των δεσμεύσεων των αδειοδοτημένων εταιρειών, πάντοτε σε στενή συνεργασία και συντονισμό μαζί τους..."
Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"
![]() |
| "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30-31/05/20 |
«Αν η ΕΕ ενδώσει στους εκβιασμούς της Αγκυρας, θα πλήξει την αξιοπιστία της»
«Οι ανησυχίες για την έξαρση της τουρκικής παραβατικότητας, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και στο Αιγαίο, στη Συρία, στη Λιβύη, έχουν αναντίλεκτα οδηγήσει πολλούς, και δικαιολογημένα, στο να προσεγγίζουν την Τουρκία ως κράτος-ταραξία στην περιοχή» λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας
ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΦΩΤΑΚΗ
Μήνυμα ότι η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι στις σχέσεις της με την Τουρκία και αν τυχόν ενδώσει στους εκβιασμούς, «κυρίως μέσω της χρήσης της μεταναστευτικής πίεσης», αυτό θα πλήξει την αξιοπιστία της, στέλνει ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης. Στην αποκλειστική συνέντευξή του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» σημειώνει ότι πολλοί είναι πλέον αυτοί που ανησυχούν για την έξαρση της τουρκικής παραβατικότητας, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και στο Αιγαίο, τη Συρία και τη Λιβύη, και αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως κράτος-ταραξία...
Η Τουρκία συνεχίζει να είναι παρούσα - παράνομα - στην κυπριακή ΑΟΖ. Αυξάνεται η ανησυχία μετά και την αναστολή των εργασιών των νόμιμα αδειοδοτημένων εταιρειών; Υπάρχει κίνδυνος να μην επιστρέψουν;
Παρά τον πόλεμο που διεξάγει η ανθρωπότητα για την καταπολέμηση της πανδημίας του κορωνοϊού και παρά την έκκληση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ προς όλες τις χώρες να συνεργαστούν και να επιδείξουν πραγματική αλληλεγγύη για την αντιμετώπισή της, η κλιμάκωση των τουρκικών έκνομων ενεργειών εντός της κυπριακής ΑΟΖ συνεχίζεται κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Είναι γεγονός ότι οι αδειοδοτημένες εταιρείες στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν μεταθέσει τις ερευνητικές τους δραστηριότητες εντός του 2021. Αυτό δεν είναι λόγω της τουρκικής προκλητικότητας, αλλά λόγω των πρωτοφανών αρνητικών επιπτώσεων της πανδημίας στον ενεργειακό τομέα, σε παγκόσμια κλίμακα, και της δραματικής πτώσης των τιμών του πετρελαίου. Το εξόχως σημαντικό γεγονός για εμάς είναι ότι ο προϋπολογισμός των εν λόγω εταιρειών αναφορικά με τις γεωτρητικές τους εργασίες στην κυπριακή ΑΟΖ έχει διατηρηθεί για το 2021, κάτι το οποίο αποδεικνύει τη βούληση των εταιρειών να συνεχίσουν το γεωτρητικό τους πρόγραμμα. Ως εκ τούτου, όταν κι εφόσον ξεπεραστούν τα υφιστάμενα προβλήματα και διασφαλιστούν οι ασφαλείς συνθήκες για το προσωπικό και τη διεξαγωγή των γεωτρήσεων, θα προχωρήσουμε με την απρόσκοπτη υλοποίηση των ενεργειακών μας σχεδιασμών. Αυτή είναι ξεκάθαρη ψήφος εμπιστοσύνης για τις προοπτικές στην κυπριακή ΑΟΖ, αν λάβουμε δε υπόψη ότι παγκοσμίως έχουν ακυρωθεί γεωτρητικά προγράμματα από τις ίδιες εταιρείες. Ηδη βρισκόμαστε στο στάδιο επαναπροσδιορισμού των νέων χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης των δεσμεύσεων των αδειοδοτημένων εταιρειών, πάντοτε σε στενή συνεργασία και συντονισμό μαζί τους.
Είδαμε στα Κατεχόμενα να ασκείται κριτική στον Ακιντζί ακόμα και για το αίτημά του για βοήθεια λόγω κορωνοϊού. Ποιοι είναι οι στόχοι της Αγκυρας ενόψει και των «εκλογών» στα Κατεχόμενα;
Είναι πραγματικά λυπηρό ότι ακόμη και ένα θέμα ανθρωπιστικής φύσεως θεωρείται από μερίδα πολιτικών και κομμάτων στην τουρκοκυπριακή κοινότητα ως ευκαιρία εξυπηρέτησης σκοπιμοτήτων και προώθησης του στόχου της Τουρκίας για τη δημιουργία δύο κρατών στην Κύπρο.
Οσον αφορά την πολιτική της Αγκυρας, είναι γνωστό ότι η Τουρκία ασκεί καταλυτικό έλεγχο στις εξελίξεις όπως διαδραματίζονται στα Κατεχόμενα. Είναι επίσης γεγονός ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουν καταγραφεί δημόσιες παρεμβάσεις από μέρους αξιωματούχων της Τουρκίας, ακόμη και στο ανώτατο επίπεδο, στηρίζοντας δυνάμεις οι οποίες σε πλήρη ταύτιση με την Αγκυρα υπονομεύουν την προοπτική λύσης και προωθούν τη διχοτόμηση. Εμείς συνεργαζόμασταν πλήρως με τον γενικό γραμματέα των ΗΕ πριν από την πανδημία και αυτό θα πράξουμε και στη συνέχεια για επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί όπου έμειναν με σαφείς όρους αναφοράς, όπως ζήτησε ο γενικός γραμματέας των ΗΕ. Εύχομαι και ελπίζω η Τουρκία να αλλάξει στάση.
Πώς οργανώνει τις διεθνείς συμμαχίες της η Κυπριακή Δημοκρατία και προς τα πού στρέφει την προσοχή της; Θα απαιτήσετε επιπλέον μέτρα κατά της Τουρκίας από την ΕΕ και τι περιθώρια υπάρχουν, με δεδομένο ότι όλοι επενδύουν στις προσπάθειες η Αγκυρα να παραμείνει στην «αγκαλιά της Δύσης»;
Η ενίσχυση και εμβάθυνση των σχέσεών μας με άλλα κράτη, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο, και η ανάπτυξη μεταξύ μας συμμαχιών και συνεργειών αποτελούν τον βασικότερο πυλώνα της εξωτερικής πολιτικής μας. Συμμαχίες οι οποίες εδράζονται σε κοινούς στόχους και αξίες, βασιζόμενες με μια θετική προσέγγιση στις αρχές του διεθνούς δικαίου και της αλληλεγγύης. Ολες αυτές οι συνεργασίες, χωρίς αμφιβολία, θωρακίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού δημιουργούν συνθήκες ασφάλειας, σταθερότητας και συνεργασίας, όχι μόνο των χωρών της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και άλλων ισχυρών δυνάμεων παγκοσμίως. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες εδραιώνονται και αναγνωρίζονται νομικά και πολιτικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι συνεχιζόμενες παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις εντός της ΑΟΖ της χώρας μας μάς ανάγκασαν να αντιδράσουμε με πολιτικά μέσα, έντονα, σε όλα τα βήματα που συμμετέχει η Κυπριακή Δημοκρατία, με βασικό πυλώνα τη λήψη σειράς μέτρων από την ΕΕ κατά της Τουρκίας, κάτι το οποίο επιτεύχθηκε ως αποτέλεσμα των προσπαθειών μας στο πιο υψηλό επίπεδο, ενώ τέθηκαν σε ισχύ και κυρώσεις.
Αντιλαμβανόμαστε ότι κάποιοι εταίροι μας έχουν ειδικές σχέσεις με την Τουρκία, κάτι το οποίο σεβόμαστε, όμως όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ τηρούν ενιαία στάση αρχών όσον αφορά τις τουρκικές προκλήσεις στην Κύπρο. Η ΕΕ βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σταυροδρόμι όσον αφορά τις σχέσεις της με την Τουρκία, όμως αν τυχόν ενδώσουμε στους εκβιασμούς της, κυρίως μέσω της χρήσης τής μεταναστευτικής πίεσης, θα είναι κάτι που θα πλήξει την αξιοπιστία της ΕΕ. Οι ανησυχίες για την έξαρση της τουρκικής παραβατικότητας, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και στο Αιγαίο, στη Συρία, στη Λιβύη, έχουν αναντίλεκτα οδηγήσει πολλούς, και δικαιολογημένα, στο να προσεγγίζουν την Τουρκία ως κράτος-ταραξία στην περιοχή.
Η Αγκυρα θα επιδιώξει κλιμάκωση της έντασης με Ελλάδα και Κύπρο, σε μια προσπάθεια εξαγωγής και της εσωτερικής της κρίσης; Ανησυχείτε για ένα θερμό επεισόδιο;
Το μοτίβο της εξαγωγής εσωτερικών κρίσεων μέσω της τροφοδότησης εντάσεων έναντι των γειτόνων της ή ακόμη και της εργαλειοποίησης θεμάτων όπως το Μεταναστευτικό, με στόχο την άσκηση γενικότερων πιέσεων, είναι κάτι το οποίο έχουμε δει επανειλημμένα από μέρους της Τουρκίας, τόσο στο πρόσφατο όσο και στο μακρινό παρελθόν. Ειδικά το τελευταίο διάστημα, γινόμαστε μάρτυρες μιας έξαρσης αναθεωρητικών και αποσταθεροποιητικών συμπεριφορών της Τουρκίας, οι οποίες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Από δικής μας πλευράς, παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στην κατεύθυνση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, της ανάπτυξης σχέσεων καλής γειτονίας και της προώθησης πρωτοβουλιών οι οποίες προάγουν την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα, όπως κατεξοχήν αναδεικνύεται μέσα από τις πολυεπίπεδες συνεργασίες μας με χώρες της περιοχής. Σίγουρα, τέτοιου είδους συμπεριφορές δεν προσφέρουν λύσεις στα προβλήματα. Να υπενθυμίσουμε ότι κατ' επανάληψη έχουμε καλέσει την Τουρκία να διαπραγματευτούμε για τον καθορισμό ΑΟΖ, βόρεια και δυτικά της Κύπρου.
Η πανδημία άφησε πληγές στην Κυπριακή Δημοκρατία και τι επιπτώσεις είχε στην οικονομία;
Η κυπριακή κυβέρνηση αντέδρασε έγκαιρα με μια σειρά μέτρων για να αντιμετωπίσει την πανδημία του κορωνοϊού. Τα πρώτα μέτρα λήφθηκαν στις 23 Ιανουαρίου. Με τις συμβουλές των ειδικών, την αποφασιστικότητα που επιδείξαμε ως κυβέρνηση, την ευθύνη και τον επαγγελματισμό που επέδειξαν οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής, αλλά πάνω από όλα την πειθαρχία, την ευθύνη και τη συνεργασία των πολιτών, καταφέραμε η Κύπρος να συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες με τα καλύτερα αποτελέσματα.
ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΦΩΤΑΚΗ
Μήνυμα ότι η ΕΕ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι στις σχέσεις της με την Τουρκία και αν τυχόν ενδώσει στους εκβιασμούς, «κυρίως μέσω της χρήσης της μεταναστευτικής πίεσης», αυτό θα πλήξει την αξιοπιστία της, στέλνει ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης. Στην αποκλειστική συνέντευξή του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» σημειώνει ότι πολλοί είναι πλέον αυτοί που ανησυχούν για την έξαρση της τουρκικής παραβατικότητας, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και στο Αιγαίο, τη Συρία και τη Λιβύη, και αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως κράτος-ταραξία...
Η Τουρκία συνεχίζει να είναι παρούσα - παράνομα - στην κυπριακή ΑΟΖ. Αυξάνεται η ανησυχία μετά και την αναστολή των εργασιών των νόμιμα αδειοδοτημένων εταιρειών; Υπάρχει κίνδυνος να μην επιστρέψουν;
Παρά τον πόλεμο που διεξάγει η ανθρωπότητα για την καταπολέμηση της πανδημίας του κορωνοϊού και παρά την έκκληση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ προς όλες τις χώρες να συνεργαστούν και να επιδείξουν πραγματική αλληλεγγύη για την αντιμετώπισή της, η κλιμάκωση των τουρκικών έκνομων ενεργειών εντός της κυπριακής ΑΟΖ συνεχίζεται κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Είναι γεγονός ότι οι αδειοδοτημένες εταιρείες στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν μεταθέσει τις ερευνητικές τους δραστηριότητες εντός του 2021. Αυτό δεν είναι λόγω της τουρκικής προκλητικότητας, αλλά λόγω των πρωτοφανών αρνητικών επιπτώσεων της πανδημίας στον ενεργειακό τομέα, σε παγκόσμια κλίμακα, και της δραματικής πτώσης των τιμών του πετρελαίου. Το εξόχως σημαντικό γεγονός για εμάς είναι ότι ο προϋπολογισμός των εν λόγω εταιρειών αναφορικά με τις γεωτρητικές τους εργασίες στην κυπριακή ΑΟΖ έχει διατηρηθεί για το 2021, κάτι το οποίο αποδεικνύει τη βούληση των εταιρειών να συνεχίσουν το γεωτρητικό τους πρόγραμμα. Ως εκ τούτου, όταν κι εφόσον ξεπεραστούν τα υφιστάμενα προβλήματα και διασφαλιστούν οι ασφαλείς συνθήκες για το προσωπικό και τη διεξαγωγή των γεωτρήσεων, θα προχωρήσουμε με την απρόσκοπτη υλοποίηση των ενεργειακών μας σχεδιασμών. Αυτή είναι ξεκάθαρη ψήφος εμπιστοσύνης για τις προοπτικές στην κυπριακή ΑΟΖ, αν λάβουμε δε υπόψη ότι παγκοσμίως έχουν ακυρωθεί γεωτρητικά προγράμματα από τις ίδιες εταιρείες. Ηδη βρισκόμαστε στο στάδιο επαναπροσδιορισμού των νέων χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης των δεσμεύσεων των αδειοδοτημένων εταιρειών, πάντοτε σε στενή συνεργασία και συντονισμό μαζί τους.
Είδαμε στα Κατεχόμενα να ασκείται κριτική στον Ακιντζί ακόμα και για το αίτημά του για βοήθεια λόγω κορωνοϊού. Ποιοι είναι οι στόχοι της Αγκυρας ενόψει και των «εκλογών» στα Κατεχόμενα;
Είναι πραγματικά λυπηρό ότι ακόμη και ένα θέμα ανθρωπιστικής φύσεως θεωρείται από μερίδα πολιτικών και κομμάτων στην τουρκοκυπριακή κοινότητα ως ευκαιρία εξυπηρέτησης σκοπιμοτήτων και προώθησης του στόχου της Τουρκίας για τη δημιουργία δύο κρατών στην Κύπρο.
Οσον αφορά την πολιτική της Αγκυρας, είναι γνωστό ότι η Τουρκία ασκεί καταλυτικό έλεγχο στις εξελίξεις όπως διαδραματίζονται στα Κατεχόμενα. Είναι επίσης γεγονός ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουν καταγραφεί δημόσιες παρεμβάσεις από μέρους αξιωματούχων της Τουρκίας, ακόμη και στο ανώτατο επίπεδο, στηρίζοντας δυνάμεις οι οποίες σε πλήρη ταύτιση με την Αγκυρα υπονομεύουν την προοπτική λύσης και προωθούν τη διχοτόμηση. Εμείς συνεργαζόμασταν πλήρως με τον γενικό γραμματέα των ΗΕ πριν από την πανδημία και αυτό θα πράξουμε και στη συνέχεια για επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί όπου έμειναν με σαφείς όρους αναφοράς, όπως ζήτησε ο γενικός γραμματέας των ΗΕ. Εύχομαι και ελπίζω η Τουρκία να αλλάξει στάση.
Πώς οργανώνει τις διεθνείς συμμαχίες της η Κυπριακή Δημοκρατία και προς τα πού στρέφει την προσοχή της; Θα απαιτήσετε επιπλέον μέτρα κατά της Τουρκίας από την ΕΕ και τι περιθώρια υπάρχουν, με δεδομένο ότι όλοι επενδύουν στις προσπάθειες η Αγκυρα να παραμείνει στην «αγκαλιά της Δύσης»;
Η ενίσχυση και εμβάθυνση των σχέσεών μας με άλλα κράτη, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο, και η ανάπτυξη μεταξύ μας συμμαχιών και συνεργειών αποτελούν τον βασικότερο πυλώνα της εξωτερικής πολιτικής μας. Συμμαχίες οι οποίες εδράζονται σε κοινούς στόχους και αξίες, βασιζόμενες με μια θετική προσέγγιση στις αρχές του διεθνούς δικαίου και της αλληλεγγύης. Ολες αυτές οι συνεργασίες, χωρίς αμφιβολία, θωρακίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού δημιουργούν συνθήκες ασφάλειας, σταθερότητας και συνεργασίας, όχι μόνο των χωρών της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και άλλων ισχυρών δυνάμεων παγκοσμίως. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες εδραιώνονται και αναγνωρίζονται νομικά και πολιτικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι συνεχιζόμενες παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις εντός της ΑΟΖ της χώρας μας μάς ανάγκασαν να αντιδράσουμε με πολιτικά μέσα, έντονα, σε όλα τα βήματα που συμμετέχει η Κυπριακή Δημοκρατία, με βασικό πυλώνα τη λήψη σειράς μέτρων από την ΕΕ κατά της Τουρκίας, κάτι το οποίο επιτεύχθηκε ως αποτέλεσμα των προσπαθειών μας στο πιο υψηλό επίπεδο, ενώ τέθηκαν σε ισχύ και κυρώσεις.
Αντιλαμβανόμαστε ότι κάποιοι εταίροι μας έχουν ειδικές σχέσεις με την Τουρκία, κάτι το οποίο σεβόμαστε, όμως όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ τηρούν ενιαία στάση αρχών όσον αφορά τις τουρκικές προκλήσεις στην Κύπρο. Η ΕΕ βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σταυροδρόμι όσον αφορά τις σχέσεις της με την Τουρκία, όμως αν τυχόν ενδώσουμε στους εκβιασμούς της, κυρίως μέσω της χρήσης τής μεταναστευτικής πίεσης, θα είναι κάτι που θα πλήξει την αξιοπιστία της ΕΕ. Οι ανησυχίες για την έξαρση της τουρκικής παραβατικότητας, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και στο Αιγαίο, στη Συρία, στη Λιβύη, έχουν αναντίλεκτα οδηγήσει πολλούς, και δικαιολογημένα, στο να προσεγγίζουν την Τουρκία ως κράτος-ταραξία στην περιοχή.
Η Αγκυρα θα επιδιώξει κλιμάκωση της έντασης με Ελλάδα και Κύπρο, σε μια προσπάθεια εξαγωγής και της εσωτερικής της κρίσης; Ανησυχείτε για ένα θερμό επεισόδιο;
Το μοτίβο της εξαγωγής εσωτερικών κρίσεων μέσω της τροφοδότησης εντάσεων έναντι των γειτόνων της ή ακόμη και της εργαλειοποίησης θεμάτων όπως το Μεταναστευτικό, με στόχο την άσκηση γενικότερων πιέσεων, είναι κάτι το οποίο έχουμε δει επανειλημμένα από μέρους της Τουρκίας, τόσο στο πρόσφατο όσο και στο μακρινό παρελθόν. Ειδικά το τελευταίο διάστημα, γινόμαστε μάρτυρες μιας έξαρσης αναθεωρητικών και αποσταθεροποιητικών συμπεριφορών της Τουρκίας, οι οποίες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Από δικής μας πλευράς, παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στην κατεύθυνση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, της ανάπτυξης σχέσεων καλής γειτονίας και της προώθησης πρωτοβουλιών οι οποίες προάγουν την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα, όπως κατεξοχήν αναδεικνύεται μέσα από τις πολυεπίπεδες συνεργασίες μας με χώρες της περιοχής. Σίγουρα, τέτοιου είδους συμπεριφορές δεν προσφέρουν λύσεις στα προβλήματα. Να υπενθυμίσουμε ότι κατ' επανάληψη έχουμε καλέσει την Τουρκία να διαπραγματευτούμε για τον καθορισμό ΑΟΖ, βόρεια και δυτικά της Κύπρου.
Η πανδημία άφησε πληγές στην Κυπριακή Δημοκρατία και τι επιπτώσεις είχε στην οικονομία;
Η κυπριακή κυβέρνηση αντέδρασε έγκαιρα με μια σειρά μέτρων για να αντιμετωπίσει την πανδημία του κορωνοϊού. Τα πρώτα μέτρα λήφθηκαν στις 23 Ιανουαρίου. Με τις συμβουλές των ειδικών, την αποφασιστικότητα που επιδείξαμε ως κυβέρνηση, την ευθύνη και τον επαγγελματισμό που επέδειξαν οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής, αλλά πάνω από όλα την πειθαρχία, την ευθύνη και τη συνεργασία των πολιτών, καταφέραμε η Κύπρος να συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες με τα καλύτερα αποτελέσματα.
Ως αποτέλεσμα της συλλογικής αυτής προσπάθειας, η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες με τα λιγότερα επιβεβαιωμένα κρούσματα και θανάτους από τον COVID-19.
Περαιτέρω, με τη διενέργεια πέραν των 115.000 εργαστηριακών εξετάσεων, η χώρα μας κατατάσσεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, ως επίσης και στις υψηλότερες θέσεις παγκοσμίως, όσον αφορά τον συνολικό αριθμό τεστ κατ' αναλογία πληθυσμού. Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι στην Κύπρο έχει εξεταστεί περισσότερο από το 12% του πληθυσμού της χώρας, γεγονός το οποίο έχει αναγνωρισθεί από διεθνείς οργανισμούς υγείας, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων.
Αναντίλεκτα, όμως, η πανδημία έχει προκαλέσει πρωτοφανή κρίση στην παγκόσμια οικονομία, μη εξαιρουμένης και της κυπριακής οικονομίας, λόγω των μέτρων που έπρεπε να ληφθούν. Η κυβέρνηση, ωστόσο, από την πρώτη στιγμή, εκπόνησε και εκτέλεσε ένα μεγάλο πρόγραμμα στήριξης των εργαζομένων και των επιχειρήσεων, ύψους 1,2 δισ. ευρώ, τεράστιο ποσό για τα μεγέθη της κυπριακής οικονομίας, ενώ μόλις προχθές εξαγγείλαμε ένα νέο γενναιόδωρο πακέτο μέτρων στήριξης επιχειρήσεων, σε διάφορα επίπεδα, καθώς και επίσπευσης αναπτυξιακών δαπανών του κράτους. Με αυτό το πακέτο θέλουμε να στηριχθούν οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις και η πραγματική οικονομία με γρήγορη και φτηνή ρευστότητα, με απευθείας επιχορηγήσεις προς τις επιχειρήσεις, με επιχορήγηση επιτοκίων για αυτές, με επιχορήγηση επιτοκίων στεγαστικών δανείων. Ενα πακέτο που μπορεί να αγγίξει περίπου τα 2 δισ. ευρώ.
Η πανδημία βρήκε το σύστημα υγείας της Κύπρου σε μια κομβική στιγμή, αφού είχε ήδη ολοκληρωθεί η πρώτη φάση εφαρμογής του ΓεΣΥ. Σε αυτό το στάδιο, η χώρα μας κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια πρωτόγνωρη κρίση στη δημόσια υγεία και να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες απαιτήσεις της πανδημίας. Είδαμε συστήματα υγείας-πρότυπο να καταρρέουν παγκοσμίως. Και θέλω να σημειώσω με ικανοποίηση ότι, παρά τη μεταβατική περίοδο για το σύστημα δημόσιας υγείας στην Κύπρο και τις όποιες ελλείψεις παρατηρήθηκαν, το σύστημα ανταποκρίθηκε επαρκώς, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση της πανδημίας.
Γιατί οι τουρίστες να διαλέξουν την Κυπριακή Δημοκρατία και ποια μέτρα προστασίας θα ληφθούν;
Η τουριστική βιομηχανία είναι από τους τομείς της οικονομίας που έχουν πληγεί περισσότερο από την πανδημία. Οι επιδημιολογικές επιδόσεις της Κύπρου, όμως, μας επέτρεψαν να προχωρήσουμε στη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων εδώ και λίγες εβδομάδες και να υλοποιήσουμε το πλάνο δράσης για την ανάκαμψη και την επανεκκίνηση και της οικονομίας και του τουριστικού τομέα.
Την 1η Ιουνίου ανοίγουν τα ξενοδοχεία, στις 9 Ιουνίου ανοίγουν τα αεροδρόμια και η έμφαση πλέον δίδεται στην προσέλκυση τουριστών. Τα πρώτα δείγματα είναι ενθαρρυντικά. Η Κύπρος βρίσκεται στη σφαίρα ενδιαφέροντος μεγάλων αεροπορικών εταιρειών και οργανωτών ταξιδιών, αφού διαφαίνεται θετική ανταπόκριση όσον αφορά την προσφορά τουριστικών πακέτων με προορισμό την Κύπρο.
Κύριο μέλημά μας, οι τουρίστες στην Κύπρο να απολαύσουν την παραμονή τους στη χώρα μας σε συνθήκες ασφάλειας.
Γι' αυτό έχουμε σχεδιάσει και θέσει σε εφαρμογή εξειδικευμένα πρωτόκολλα ανά τομέα, τα οποία παρέχουν οδηγίες και κανόνες υγιεινής και ασφάλειας, ενώ δημιουργήθηκε μηχανισμός με βάση τον οποίο θα πραγματοποιούνται τακτικότατες επιθεωρήσεις για να διασφαλιστεί αυστηρή συμμόρφωση από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στον τουριστικό κλάδο. Μάλιστα, η Κυπριακή Δημοκρατία θα αναλάβει τα έξοδα θεραπείας και τυχόν οποιαδήποτε άλλα έξοδα προκύψουν εάν κατά τη διάρκεια των διακοπών των τουριστών μολυνθεί με κορωνοϊό οποιοσδήποτε εξ αυτών.
ΑΦ' ΕΝΟΣ: "...Η Ελλάδα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα που ακολουθεί μια πολιτική Αρχών που βασίζεται στη Διεθνή Νομιμότητα. Είμαστε μια χώρα που τιμά την υπογραφή της, τις διεθνείς συμφωνίες και τις συμμαχικές δεσμεύσεις. Δεν παραβλέπουμε όμως την αποτρεπτική μας ισχύ και δεν δεχόμαστε να διαπραγματευτούμε υπό πίεση. Ακολουθούμε μια στρατηγική που βασίζεται στέρεα στο διεθνές δίκαιο, στις καλές σχέσεις γειτονίας και στη συνεργασία. Οταν όμως χρειάζεται, δείχνουμε αποφασιστικότητα και σταθερότητα. Για τους παραπάνω λόγους είχαμε την Ευρωπαϊκή Ενωση δίπλα μας κατά τη διάρκεια του υβριδικού πολέμου στον Εβρο και γι' αυτούς τους λόγους διατηρούμε καλές σχέσεις με όλες τις χώρες της ευρύτερης περιοχής, πλην των προβλημάτων με την Τουρκία. Συμμετέχοντας στα διάφορα πολυμερή σχήματα αποσκοπούμε σε συνεργασίες και όχι σε αποκλεισμούς. Τουναντίον, πιστεύουμε ότι η συμπερίληψη μεγαλύτερου αριθμού χωρών προσδίδει στην περιοχή μας πολύ μεγαλύτερη σταθερότητα. Δεν αντιλαμβανόμαστε τις διεθνείς μας σχέσεις σαν ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος η διλήμματος των φυλακισμένων, αλλά σαν ένα συνεργατικό σχέδιο θετικού αθροίσματος. Θέλουμε να πιστεύουμε πως στη γειτονική Τουρκία υπάρχει μία μερίδα του πολιτικού κόσμου αλλά και της κοινωνίας των πολιτών που αντιλαμβάνεται το διεθνές σύστημα με τον ίδιο τρόπο. Που βλέπει ότι η αντιπαράθεση - και ειδικά τώρα μετά την κρίση του κορωνοϊού - αφήνει και τις δύο πλευρές χαμένες...", ΑΦ΄ΕΤΕΡΟΥ: "...Θα συνιστούσα στην κυβέρνηση να προσπαθήσει, επιτέλους, να κατανοήσει τον τρόπο που σχεδιάζει η Τουρκία την πολιτική της και πώς μεθοδεύει την υλοποίησή της. Να αποκτήσει ένα στρατήγημα για την αντιμετώπιση αυτών των μεθοδεύσεων. Πυρήνας του πρέπει να είναι οι σαφείς κόκκινες γραμμές και η πρόβλεψη αντιμετώπισης τουρκικών παραβιάσεών τους. Να ενημερώσει για αυτές τις «γραμμές» την ίδια την Τουρκία και τη διεθνή κοινότητα. Οι καλές εξηγήσεις ίσως να γίνουν κάποτε φιλίες. Οι υποχωρήσεις γίνονται δουλεία. Να πάψουν οι αρμόδιοι κυβερνητικοί να μιλούν τόσο πολύ. Να μελετούν και να σκέφτονται περισσότερο, καθότι δεν γνωρίζουν το αντικείμενο. Στην εξωτερική πολιτική μιλά κανείς λίγο, προκειμένου να ακούγεται και να έχει χρόνο να αναστοχάζεται και να προωθεί συγκροτημένα μία στρατηγική. α) Να πει η κυβέρνηση στον ελληνικό λαό με σαφήνεια το περιεχόμενο των δύο διαβημάτων όπως ζήτησα εδώ και δέκα μέρες, β) να γνωστοποιήσει τις συντεταγμένες στον Εβρο όπως τις καθορίζει το διεθνές δίκαιο από το 1926 και να τις υπερασπιστεί, γ) να κάνει ουσιαστική αυτοκριτική για τις ανευθυνότητές της, δ) να μεταβεί Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων στο σημείο όπου έγιναν τα επεισόδια και να διατυπώσει τα συμπεράσματά της σε επίσημη έκθεση. Στόχος της να μάθει η ελληνική κοινωνία όλη την αλήθεια. Τότε θα δούμε και ποιος παράγει fake news..."
Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"
![]() |
| "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30-31/05/20 |
Καμιά διαπραγμάτευση υπό πίεση και καταναγκασμό
Η Ελλάδα παραμένει αυτή που πάντα ήταν: Μια χώρα ευρωπαϊκή, περήφανη, ισχυρή που σέβεται τη Διεθνή Νομιμότητα και λειτουργεί στο πλαίσιο ενός Διεθνούς Συστήματος που διέπεται από κανόνες. Υπό αυτήν την έννοια η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Τουρκίας και αυτή πρέπει να αποφασίσει σε ποια ήπειρο ανήκει και σε ποιον αιώνα ζει
ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΔΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΔΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Το 2020 είχαμε μια κατακόρυφη αύξηση των προκλήσεων και πιέσεων από πλευράς Τουρκίας. Μετά τον υβριδικό πόλεμο στον Εβρο, ακολούθησε μια σημαντική αύξηση των παραβιάσεων του ΕΕΧ, ακόμα και επανειλημμένων υπερπτήσεων πάνω από μικρά ή και μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου - μια πρακτική πρωτοφανής, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και οπουδήποτε αλλού, εκτός εμπόλεμων ζωνών!
Οι τουρκικές αυτές ενέργειες και μάλιστα εν μέσω της πανδημίας, όπως ήταν φυσικό, αύξησαν την ανησυχία και δημιούργησαν ένα δικαιολογημένο αίσθημα θυμού στην ελληνική κοινωνία, το οποίο μεταφέρθηκε ως πίεση προς την πολιτική ηγεσία για να αντιδράσει. Ομως οι ενέργειες, ιδίως στα εθνικά θέματα μιας υπεύθυνης πολιτικής ηγεσίας, πρέπει να αποφασίζονται με νηφαλιότητα και «κρύο αίμα». Μπορεί για κάποιους η επίκληση της «στρατηγικής ψυχραιμίας» να αποτελεί πρόσχημα στρατηγικής απραξίας, αλλά είναι σίγουρο ότι ο θυμός δεν είναι ο κατάλληλος σύμβουλος στρατηγικών επιλογών.
Μια ψύχραιμη ανάλυση δείχνει πως αν όχι ως κεντρική επιλογή, σίγουρα υπάρχουν κύκλοι του τουρκικού πολιτικο-στρατιωτικού κατεστημένου που επιδιώκουν τον στρατηγικό εξαναγκασμό της Ελλάδας μέσω της άσκησης πίεσης. Επιδιώκουν με άλλα λόγια να σύρουν την Ελλάδα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου ο διάλογος θα γίνει σε καθαρά πολιτική (και όχι δικαιική) βάση και με δυσμενείς όρους, μέσω ενός θερμού επεισοδίου ή μιας κρίσης. Αλλωστε εκεί παραπέμπει η δήλωση που έκανε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών (5/8/2019) στο 11ο Συνέδριο των Τούρκων Πρέσβεων, πως η τουρκική διπλωματία δραστηριοποιείται «στο πεδίο (των επιχειρήσεων) και στο τραπέζι (των διαπραγματεύσεων)». Το «πεδίο» και το «τραπέζι» δεν είναι στην αντίληψη αυτή διαζευκτικά, αλλά συμπληρωματικά και αλληλένδετα.
Ουσία της Στρατηγικής είναι η διασύνδεση μέσων και σκοπών. Η χρήση των μέσων πρέπει να εξυπηρετεί τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Αν υποθέσουμε λοιπόν πως η στρατηγική της Τουρκίας ή έστω κάποιων ακραίων κύκλων της είναι η πρόκληση θερμού επεισοδίου, πόσο έξυπνο θα ήταν να πέσουμε στην παγίδα; Η στρατηγική μάλιστα της πίεσης διευκολύνεται, ακούσια προφανώς, και από τον εδώ δημόσιο διάλογο και τον τρόπο που παρουσιάζονται τα σχετικά θέματα σε μερίδα του ηλεκτρονικού και γραπτού Τύπου. Οι πραγματικές ή φανταστικές «επιτυχίες» της Τουρκίας μεγεθύνονται και διατυμπανίζονται ενώ παράλληλα η Ελλάδα παρουσιάζεται αδύναμη και μονίμως ταπεινωμένη.
Στο πρόσφατο ζήτημα του φράχτη στον Εβρο είχαμε το φαινόμενο εσωτερικής διακίνησης διαφόρων fake news και στη βάση αυτών να γίνεται διαγωνισμός μεμψιμοιρίας, ρεσιτάλ αυτοοικτιρμού και πλειοδοσία ανευθυνότητας. Σειρά άρθρων και δημόσιων παρεμβάσεων ήθελαν τις Ενοπλες Δυνάμεις της χώρας μας να έχουν υποχωρήσει μπροστά σε μια χούφτα τούρκων στρατοχωροφυλάκων, να έχει καταληφθεί εθνικό έδαφος, να έχουν «γκριζάρει» τα σύνορα στον Εβρο κ.λπ. Είχαμε το απίθανο φαινόμενο, να σηκώνεται το θέμα από την εδώ πλευρά και να κάνει παρέμβαση ο ίδιος ο πρεσβευτής της Τουρκίας για να το κατεβάσει. Δημιουργείται έτσι ένα πολύ σοβαρό θέμα. Αν χωρίς να πατήσει ούτε ένας τούρκος στρατιώτης, ούτε ένα χιλιοστό εδάφους, δημιουργήθηκε αυτή η σύγχυση, τι συμπεράσματα βγάζει ένας τρίτος; Πόσο εύκολο είναι να αποσταθεροποιηθεί το σύστημα λήψης αποφάσεων και να διαρραγεί η εθνική συνοχή;
Τα ίδια είχαν γίνει και όταν το ερευνητικό σκάφος «Oruc Reis» είχε κινηθεί δυτικά της Κύπρου. Οι σεισμικές έρευνες απαιτούν μεθοδικό πλου αρκετών ημερών σε συγκεκριμένο διάγραμμα και γι' αυτό εκδίδεται σχετική Αγγελία (ΝΟΤΑΜ). Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις δεν παράγεται ούτε πρακτικό αποτέλεσμα (σεισμική έρευνα), ούτε πολιτικό (διεκδίκηση). Αν ήθελε να κάνει έρευνες η Τουρκία, θα τις έκανε όπως το 2018 με το «Barbaros», όπου επί τρεις ημέρες ερευνούσε, έπειτα από έκδοση ΝΟΤΑΜ και με συνοδεία φρεγατών και όχι στα κρυφά και με ασάφεια σκοπού. Αυτό δεν εμπόδισε διαφόρους «ειδικούς» και μη, να μιλάνε και να αρθρογραφούν για παραβίαση της Υφαλοκρηπίδας μας.
Θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα που ακολουθεί μια πολιτική Αρχών που βασίζεται στη Διεθνή Νομιμότητα. Είμαστε μια χώρα που τιμά την υπογραφή της, τις διεθνείς συμφωνίες και τις συμμαχικές δεσμεύσεις. Δεν παραβλέπουμε όμως την αποτρεπτική μας ισχύ και δεν δεχόμαστε να διαπραγματευτούμε υπό πίεση. Ακολουθούμε μια στρατηγική που βασίζεται στέρεα στο διεθνές δίκαιο, στις καλές σχέσεις γειτονίας και στη συνεργασία. Οταν όμως χρειάζεται, δείχνουμε αποφασιστικότητα και σταθερότητα.
Για τους παραπάνω λόγους είχαμε την Ευρωπαϊκή Ενωση δίπλα μας κατά τη διάρκεια του υβριδικού πολέμου στον Εβρο και γι' αυτούς τους λόγους διατηρούμε καλές σχέσεις με όλες τις χώρες της ευρύτερης περιοχής, πλην των προβλημάτων με την Τουρκία. Συμμετέχοντας στα διάφορα πολυμερή σχήματα αποσκοπούμε σε συνεργασίες και όχι σε αποκλεισμούς. Τουναντίον, πιστεύουμε ότι η συμπερίληψη μεγαλύτερου αριθμού χωρών προσδίδει στην περιοχή μας πολύ μεγαλύτερη σταθερότητα. Δεν αντιλαμβανόμαστε τις διεθνείς μας σχέσεις σαν ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος η διλήμματος των φυλακισμένων, αλλά σαν ένα συνεργατικό σχέδιο θετικού αθροίσματος.
Θέλουμε να πιστεύουμε πως στη γειτονική Τουρκία υπάρχει μία μερίδα του πολιτικού κόσμου αλλά και της κοινωνίας των πολιτών που αντιλαμβάνεται το διεθνές σύστημα με τον ίδιο τρόπο. Που βλέπει ότι η αντιπαράθεση - και ειδικά τώρα μετά την κρίση του κορωνοϊού - αφήνει και τις δύο πλευρές χαμένες. Που αντιλαμβάνεται ότι η διπλωματία των κανονιοφόρων ανήκει στον 19ο αιώνα και ότι η πόρτα της Ευρώπης βρίσκεται στην Ελλάδα. Που αντιλαμβάνεται ότι οι υπερπτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές από την Ευρωπαϊκή Ενωση και τη διεθνή κοινότητα και ότι καθαυτές όχι μόνο δικαιολογούν αλλά επιβάλλουν τη στρατικοποίηση των νησιών αυτών. Που αντιλαμβάνεται τέλος, ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας που βασίζονται στο Διεθνές Δίκαιο, αποδίδουν πολύ περισσότερο από σχέσεις αντιπαλότητας και αντιπαράθεσης.
Η Ελλάδα παραμένει πάντα ανοιχτή σε σχέσεις συνεργασίας και αλληλοσεβασμού, αλλά δεν διαπραγματεύεται υπό πίεση και καταναγκασμό. Ο σεβασμός της Εθνικής μας Κυριαρχίας είναι απόλυτος όρος και δεν σχετικοποιείται κάτω από καμία συνθήκη. Η Ελλάδα παραμένει αυτή που πάντα ήταν: Μια χώρα ευρωπαϊκή, περήφανη, ισχυρή που σέβεται τη Διεθνή Νομιμότητα και λειτουργεί στο πλαίσιο ενός Διεθνούς Συστήματος που διέπεται από κανόνες. Υπό αυτήν την έννοια η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Τουρκίας και αυτή πρέπει να αποφασίσει σε ποια ήπειρο ανήκει και σε ποιον αιώνα ζει.
-Ο αντιναύαρχος ε.α. Αλέξανδρος Διακόπουλος είναι σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας στο Γραφείο Πρωθυπουργού
Διεθνείς αλλαγές, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις
Οι τουρκικές αυτές ενέργειες και μάλιστα εν μέσω της πανδημίας, όπως ήταν φυσικό, αύξησαν την ανησυχία και δημιούργησαν ένα δικαιολογημένο αίσθημα θυμού στην ελληνική κοινωνία, το οποίο μεταφέρθηκε ως πίεση προς την πολιτική ηγεσία για να αντιδράσει. Ομως οι ενέργειες, ιδίως στα εθνικά θέματα μιας υπεύθυνης πολιτικής ηγεσίας, πρέπει να αποφασίζονται με νηφαλιότητα και «κρύο αίμα». Μπορεί για κάποιους η επίκληση της «στρατηγικής ψυχραιμίας» να αποτελεί πρόσχημα στρατηγικής απραξίας, αλλά είναι σίγουρο ότι ο θυμός δεν είναι ο κατάλληλος σύμβουλος στρατηγικών επιλογών.
Μια ψύχραιμη ανάλυση δείχνει πως αν όχι ως κεντρική επιλογή, σίγουρα υπάρχουν κύκλοι του τουρκικού πολιτικο-στρατιωτικού κατεστημένου που επιδιώκουν τον στρατηγικό εξαναγκασμό της Ελλάδας μέσω της άσκησης πίεσης. Επιδιώκουν με άλλα λόγια να σύρουν την Ελλάδα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου ο διάλογος θα γίνει σε καθαρά πολιτική (και όχι δικαιική) βάση και με δυσμενείς όρους, μέσω ενός θερμού επεισοδίου ή μιας κρίσης. Αλλωστε εκεί παραπέμπει η δήλωση που έκανε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών (5/8/2019) στο 11ο Συνέδριο των Τούρκων Πρέσβεων, πως η τουρκική διπλωματία δραστηριοποιείται «στο πεδίο (των επιχειρήσεων) και στο τραπέζι (των διαπραγματεύσεων)». Το «πεδίο» και το «τραπέζι» δεν είναι στην αντίληψη αυτή διαζευκτικά, αλλά συμπληρωματικά και αλληλένδετα.
Ουσία της Στρατηγικής είναι η διασύνδεση μέσων και σκοπών. Η χρήση των μέσων πρέπει να εξυπηρετεί τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Αν υποθέσουμε λοιπόν πως η στρατηγική της Τουρκίας ή έστω κάποιων ακραίων κύκλων της είναι η πρόκληση θερμού επεισοδίου, πόσο έξυπνο θα ήταν να πέσουμε στην παγίδα; Η στρατηγική μάλιστα της πίεσης διευκολύνεται, ακούσια προφανώς, και από τον εδώ δημόσιο διάλογο και τον τρόπο που παρουσιάζονται τα σχετικά θέματα σε μερίδα του ηλεκτρονικού και γραπτού Τύπου. Οι πραγματικές ή φανταστικές «επιτυχίες» της Τουρκίας μεγεθύνονται και διατυμπανίζονται ενώ παράλληλα η Ελλάδα παρουσιάζεται αδύναμη και μονίμως ταπεινωμένη.
Στο πρόσφατο ζήτημα του φράχτη στον Εβρο είχαμε το φαινόμενο εσωτερικής διακίνησης διαφόρων fake news και στη βάση αυτών να γίνεται διαγωνισμός μεμψιμοιρίας, ρεσιτάλ αυτοοικτιρμού και πλειοδοσία ανευθυνότητας. Σειρά άρθρων και δημόσιων παρεμβάσεων ήθελαν τις Ενοπλες Δυνάμεις της χώρας μας να έχουν υποχωρήσει μπροστά σε μια χούφτα τούρκων στρατοχωροφυλάκων, να έχει καταληφθεί εθνικό έδαφος, να έχουν «γκριζάρει» τα σύνορα στον Εβρο κ.λπ. Είχαμε το απίθανο φαινόμενο, να σηκώνεται το θέμα από την εδώ πλευρά και να κάνει παρέμβαση ο ίδιος ο πρεσβευτής της Τουρκίας για να το κατεβάσει. Δημιουργείται έτσι ένα πολύ σοβαρό θέμα. Αν χωρίς να πατήσει ούτε ένας τούρκος στρατιώτης, ούτε ένα χιλιοστό εδάφους, δημιουργήθηκε αυτή η σύγχυση, τι συμπεράσματα βγάζει ένας τρίτος; Πόσο εύκολο είναι να αποσταθεροποιηθεί το σύστημα λήψης αποφάσεων και να διαρραγεί η εθνική συνοχή;
Τα ίδια είχαν γίνει και όταν το ερευνητικό σκάφος «Oruc Reis» είχε κινηθεί δυτικά της Κύπρου. Οι σεισμικές έρευνες απαιτούν μεθοδικό πλου αρκετών ημερών σε συγκεκριμένο διάγραμμα και γι' αυτό εκδίδεται σχετική Αγγελία (ΝΟΤΑΜ). Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις δεν παράγεται ούτε πρακτικό αποτέλεσμα (σεισμική έρευνα), ούτε πολιτικό (διεκδίκηση). Αν ήθελε να κάνει έρευνες η Τουρκία, θα τις έκανε όπως το 2018 με το «Barbaros», όπου επί τρεις ημέρες ερευνούσε, έπειτα από έκδοση ΝΟΤΑΜ και με συνοδεία φρεγατών και όχι στα κρυφά και με ασάφεια σκοπού. Αυτό δεν εμπόδισε διαφόρους «ειδικούς» και μη, να μιλάνε και να αρθρογραφούν για παραβίαση της Υφαλοκρηπίδας μας.
Θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα που ακολουθεί μια πολιτική Αρχών που βασίζεται στη Διεθνή Νομιμότητα. Είμαστε μια χώρα που τιμά την υπογραφή της, τις διεθνείς συμφωνίες και τις συμμαχικές δεσμεύσεις. Δεν παραβλέπουμε όμως την αποτρεπτική μας ισχύ και δεν δεχόμαστε να διαπραγματευτούμε υπό πίεση. Ακολουθούμε μια στρατηγική που βασίζεται στέρεα στο διεθνές δίκαιο, στις καλές σχέσεις γειτονίας και στη συνεργασία. Οταν όμως χρειάζεται, δείχνουμε αποφασιστικότητα και σταθερότητα.
Για τους παραπάνω λόγους είχαμε την Ευρωπαϊκή Ενωση δίπλα μας κατά τη διάρκεια του υβριδικού πολέμου στον Εβρο και γι' αυτούς τους λόγους διατηρούμε καλές σχέσεις με όλες τις χώρες της ευρύτερης περιοχής, πλην των προβλημάτων με την Τουρκία. Συμμετέχοντας στα διάφορα πολυμερή σχήματα αποσκοπούμε σε συνεργασίες και όχι σε αποκλεισμούς. Τουναντίον, πιστεύουμε ότι η συμπερίληψη μεγαλύτερου αριθμού χωρών προσδίδει στην περιοχή μας πολύ μεγαλύτερη σταθερότητα. Δεν αντιλαμβανόμαστε τις διεθνείς μας σχέσεις σαν ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος η διλήμματος των φυλακισμένων, αλλά σαν ένα συνεργατικό σχέδιο θετικού αθροίσματος.
Θέλουμε να πιστεύουμε πως στη γειτονική Τουρκία υπάρχει μία μερίδα του πολιτικού κόσμου αλλά και της κοινωνίας των πολιτών που αντιλαμβάνεται το διεθνές σύστημα με τον ίδιο τρόπο. Που βλέπει ότι η αντιπαράθεση - και ειδικά τώρα μετά την κρίση του κορωνοϊού - αφήνει και τις δύο πλευρές χαμένες. Που αντιλαμβάνεται ότι η διπλωματία των κανονιοφόρων ανήκει στον 19ο αιώνα και ότι η πόρτα της Ευρώπης βρίσκεται στην Ελλάδα. Που αντιλαμβάνεται ότι οι υπερπτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές από την Ευρωπαϊκή Ενωση και τη διεθνή κοινότητα και ότι καθαυτές όχι μόνο δικαιολογούν αλλά επιβάλλουν τη στρατικοποίηση των νησιών αυτών. Που αντιλαμβάνεται τέλος, ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας που βασίζονται στο Διεθνές Δίκαιο, αποδίδουν πολύ περισσότερο από σχέσεις αντιπαλότητας και αντιπαράθεσης.
Η Ελλάδα παραμένει πάντα ανοιχτή σε σχέσεις συνεργασίας και αλληλοσεβασμού, αλλά δεν διαπραγματεύεται υπό πίεση και καταναγκασμό. Ο σεβασμός της Εθνικής μας Κυριαρχίας είναι απόλυτος όρος και δεν σχετικοποιείται κάτω από καμία συνθήκη. Η Ελλάδα παραμένει αυτή που πάντα ήταν: Μια χώρα ευρωπαϊκή, περήφανη, ισχυρή που σέβεται τη Διεθνή Νομιμότητα και λειτουργεί στο πλαίσιο ενός Διεθνούς Συστήματος που διέπεται από κανόνες. Υπό αυτήν την έννοια η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Τουρκίας και αυτή πρέπει να αποφασίσει σε ποια ήπειρο ανήκει και σε ποιον αιώνα ζει.
-Ο αντιναύαρχος ε.α. Αλέξανδρος Διακόπουλος είναι σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας στο Γραφείο Πρωθυπουργού
![]() |
| "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30-31.05.20 |
Διεθνείς αλλαγές, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις
και η υπόθεση του Εβρου
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΟΤΖΙΑ
Η απόσυρση των ΗΠΑ από τη διεθνή πολιτική σκηνή σημαίνει ότι ο «παραδοσιακός παίκτης» στην περιοχή «απουσιάζει». Το Ηνωμένο Βασίλειο ασχολούμενο με το Brexit και την υγειονομική κρίση συμβαδίζει προς μια ιδιόμορφη προσωρινή απομόνωση. Η ανερχόμενη μεγάλη δύναμη, η ΛΔ της Κίνας, δεν έχει προς το παρόν ισχυρά συμφέροντα στην περιοχή. Και πλην του πεδίου της οικονομίας δεν προβλέπω να αποκτά την επόμενη δεκαετία. Η ΕΕ είναι παράλυτη από την ανικανότητα και ανεπάρκειά της να διαχειριστεί παραγωγικά τις πολλαπλές κρίσεις της. Τέλος, η Ρωσία έχει ως κύρια επιδίωξη να αποσπάσει την Τουρκία από το ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να μπορεί να αποκτήσει μια ουσιαστική φιλία μαζί της.
Η σύντομη σκιαγράφηση της στάσης των σημαντικότερων παικτών παγκοσμίως οδηγεί στο απλό συμπέρασμα ότι στη διεθνή σκηνή και στην περιοχή μας υπάρχουν κενά ηγεμονίας και ηγεσίας. Κενά που προσπαθούν να καλύψουν και να αξιοποιήσουν περιφερειακές δυνάμεις, όπως είναι η Τουρκία.
Στις μεταβατικές εποχές που προκύπτουν από τέτοια «κενά», ενισχύεται ο ρόλος της γεωπολιτικής. Σημειώνω ότι σήμερα η γεωπολιτική δεν αναφέρεται μόνο σε ζητήματα όπως το έδαφος, οι πρώτες ύλες, ο έλεγχος τρίτων. Αναφέρεται και ως προς τις ροές, ιδιαίτερα των νέων τεχνολογιών, κυρίως της ψηφιακής, όπως πλατφόρμες και δίκτυα. Ακόμα και οι πόλεμοι ακολουθούν «νέους κανόνες», με σημαντικότερο εκείνον που διεξάγεται στον κυβερνοχώρο.
Από τα πιο πάνω εξάγω δύο συμπεράσματα για την Ελλάδα: πρώτον, η αναβάθμιση της γεωπολιτικής σήμερα γίνεται με διαφορετικό περιεχόμενο και τρόπο από ό,τι στο παρελθόν. Δεύτερον, όποιος μένει κολλημένος σε ορθά σχήματα της δεκαετίας του '90 αδυνατεί να αντιληφθεί τη σημασία της τροποποιημένης γεωπολιτικής και δεν μπορεί να κατανοήσει επιθετικούς παίκτες, όπως η Τουρκία, που επιδιώκουν τη γεωπολιτική τους αναβάθμιση.
Προκειμένου η Τουρκία να πετύχει τους στόχους της, αναλύει προσεκτικά τις αδυναμίες των κυρίαρχων ελίτ της χώρας μας. Την ανικανότητα και τους ερασιτεχνισμούς της κυβέρνησης της ΝΔ. Παρατηρεί με ενδιαφέρον την προκλητική αποστασιοποίησή της από τα «κυπριακά προβλήματα». Η ΝΔ θυμίζει σήμερα την ΕΡΕ της δεκαετίας του '50, όπως την περιγράφει ο Σεφέρης σε κείμενα αναφοράς του στο Κυπριακό. Η Τουρκία εντυπωσιάζεται από την αδυναμία των σημερινών υπευθύνων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής να κατανοήσουν τη μέθοδο και την πολιτική των Τούρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Καταγράφει με αυξανόμενη ικανοποίηση την προσπάθεια της Αθήνας να υποβαθμίζει τις προκλήσεις της Τουρκίας, ακόμα και να τις δικαιολογεί.
Η τουρκική πολιτική, αναθεωρητική, νευρική και επιθετική, έχει ορισμένα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά που φαίνεται να αγνοεί η σημερινή κυβέρνηση. Πρώτον, η Τουρκία ακολουθεί εδώ και δεκαετίες ένα σταθερό σενάριο: αμφισβητεί τα δικαιώματα της Ελλάδας σε συγκεκριμένες περιοχές. Κατόπιν τις γκριζάρει. Αμφισβητεί την ελληνικότητά τους και στη συνέχεια λαμβάνει μέτρα αποτροπής εξάσκησης από την Ελλάδα των διεθνών δικαιωμάτων της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Στη συνέχεια, τρίτον, εμφανίζει τα γκριζαρισμένα «μέρη» ως δικά της. Ταυτόχρονα, φορτώνει την ατζέντα των διμερών σχέσεων με όλο και περισσότερες αμφισβητήσεις και προκλήσεις. Τώρα πρόσθεσε και τον Εβρο.
Εκείνο που ενδιαφέρει την Τουρκία είναι να δημιουργεί τετελεσμένα με την εφαρμογή τριών κανόνων: α) επίκληση του διεθνούς δικαίου με τρόπο στρεβλό και αποσπασματικό, β) προώθηση των επιλογών της μόλις διαπιστώσει κενά στη διεθνή πολιτική σκηνή, γ) επίσπευση υλοποίησης των σχεδίων της όταν αντιμετωπίζει στην Ελλάδα μια φοβισμένη, υποχωρητική και ανίκανη κυβέρνηση όπως αυτή της ΝΔ. Οι αυξανόμενες προκλήσεις της μόνο τυχαίες δεν είναι.
Με βάση τα πιο πάνω πλαίσια κινείται η Τουρκία στον Εβρο. Αμφισβήτησε έμπρακτα τα ελληνικά σύνορα και το ξέρουν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Τόσο στον αέρα όσο και επί εδάφους. Σε αυτές τις παραβιάσεις η Ελλάδα δεν αντιστάθηκε ως όφειλε. Επέτρεψε χασκογελώντας να προστεθεί μια ακόμα αμφισβήτηση, άλλο ένα γκριζάρισμα. Η κυβέρνηση έχει την τάση να ενδίδει και αποδείχτηκε πολύ μπερδεμένη και σε σύγχυση. Ετσι, μετά την Κύπρο και το Αιγαίο αποκτήσαμε προβλήματα και στα ηπειρωτικά εδάφη μας. Στο σχέδιο της Τουρκίας, στη συγκεκριμένη εποχή, η ελληνική κυβέρνηση απάντησε μόνο με επικοινωνιακά τεχνάσματα προκειμένου να μη χαλάσει η εικόνα της, όχι όμως με πραγματική πολιτική.
Προσωπικά θα συνιστούσα στην κυβέρνηση να προσπαθήσει, επιτέλους, να κατανοήσει τον τρόπο που σχεδιάζει η Τουρκία την πολιτική της και πώς μεθοδεύει την υλοποίησή της. Να αποκτήσει ένα στρατήγημα για την αντιμετώπιση αυτών των μεθοδεύσεων. Πυρήνας του πρέπει να είναι οι σαφείς κόκκινες γραμμές και η πρόβλεψη αντιμετώπισης τουρκικών παραβιάσεών τους. Να ενημερώσει για αυτές τις «γραμμές» την ίδια την Τουρκία και τη διεθνή κοινότητα. Οι καλές εξηγήσεις ίσως να γίνουν κάποτε φιλίες. Οι υποχωρήσεις γίνονται δουλεία.
Να πάψουν οι αρμόδιοι κυβερνητικοί να μιλούν τόσο πολύ. Να μελετούν και να σκέφτονται περισσότερο, καθότι δεν γνωρίζουν το αντικείμενο. Στην εξωτερική πολιτική μιλά κανείς λίγο, προκειμένου να ακούγεται και να έχει χρόνο να αναστοχάζεται και να προωθεί συγκροτημένα μία στρατηγική.
α) Να πει η κυβέρνηση στον ελληνικό λαό με σαφήνεια το περιεχόμενο των δύο διαβημάτων όπως ζήτησα εδώ και δέκα μέρες,
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΟΤΖΙΑ
Η απόσυρση των ΗΠΑ από τη διεθνή πολιτική σκηνή σημαίνει ότι ο «παραδοσιακός παίκτης» στην περιοχή «απουσιάζει». Το Ηνωμένο Βασίλειο ασχολούμενο με το Brexit και την υγειονομική κρίση συμβαδίζει προς μια ιδιόμορφη προσωρινή απομόνωση. Η ανερχόμενη μεγάλη δύναμη, η ΛΔ της Κίνας, δεν έχει προς το παρόν ισχυρά συμφέροντα στην περιοχή. Και πλην του πεδίου της οικονομίας δεν προβλέπω να αποκτά την επόμενη δεκαετία. Η ΕΕ είναι παράλυτη από την ανικανότητα και ανεπάρκειά της να διαχειριστεί παραγωγικά τις πολλαπλές κρίσεις της. Τέλος, η Ρωσία έχει ως κύρια επιδίωξη να αποσπάσει την Τουρκία από το ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να μπορεί να αποκτήσει μια ουσιαστική φιλία μαζί της.
Η σύντομη σκιαγράφηση της στάσης των σημαντικότερων παικτών παγκοσμίως οδηγεί στο απλό συμπέρασμα ότι στη διεθνή σκηνή και στην περιοχή μας υπάρχουν κενά ηγεμονίας και ηγεσίας. Κενά που προσπαθούν να καλύψουν και να αξιοποιήσουν περιφερειακές δυνάμεις, όπως είναι η Τουρκία.
Στις μεταβατικές εποχές που προκύπτουν από τέτοια «κενά», ενισχύεται ο ρόλος της γεωπολιτικής. Σημειώνω ότι σήμερα η γεωπολιτική δεν αναφέρεται μόνο σε ζητήματα όπως το έδαφος, οι πρώτες ύλες, ο έλεγχος τρίτων. Αναφέρεται και ως προς τις ροές, ιδιαίτερα των νέων τεχνολογιών, κυρίως της ψηφιακής, όπως πλατφόρμες και δίκτυα. Ακόμα και οι πόλεμοι ακολουθούν «νέους κανόνες», με σημαντικότερο εκείνον που διεξάγεται στον κυβερνοχώρο.
Από τα πιο πάνω εξάγω δύο συμπεράσματα για την Ελλάδα: πρώτον, η αναβάθμιση της γεωπολιτικής σήμερα γίνεται με διαφορετικό περιεχόμενο και τρόπο από ό,τι στο παρελθόν. Δεύτερον, όποιος μένει κολλημένος σε ορθά σχήματα της δεκαετίας του '90 αδυνατεί να αντιληφθεί τη σημασία της τροποποιημένης γεωπολιτικής και δεν μπορεί να κατανοήσει επιθετικούς παίκτες, όπως η Τουρκία, που επιδιώκουν τη γεωπολιτική τους αναβάθμιση.
Προκειμένου η Τουρκία να πετύχει τους στόχους της, αναλύει προσεκτικά τις αδυναμίες των κυρίαρχων ελίτ της χώρας μας. Την ανικανότητα και τους ερασιτεχνισμούς της κυβέρνησης της ΝΔ. Παρατηρεί με ενδιαφέρον την προκλητική αποστασιοποίησή της από τα «κυπριακά προβλήματα». Η ΝΔ θυμίζει σήμερα την ΕΡΕ της δεκαετίας του '50, όπως την περιγράφει ο Σεφέρης σε κείμενα αναφοράς του στο Κυπριακό. Η Τουρκία εντυπωσιάζεται από την αδυναμία των σημερινών υπευθύνων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής να κατανοήσουν τη μέθοδο και την πολιτική των Τούρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Καταγράφει με αυξανόμενη ικανοποίηση την προσπάθεια της Αθήνας να υποβαθμίζει τις προκλήσεις της Τουρκίας, ακόμα και να τις δικαιολογεί.
Η τουρκική πολιτική, αναθεωρητική, νευρική και επιθετική, έχει ορισμένα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά που φαίνεται να αγνοεί η σημερινή κυβέρνηση. Πρώτον, η Τουρκία ακολουθεί εδώ και δεκαετίες ένα σταθερό σενάριο: αμφισβητεί τα δικαιώματα της Ελλάδας σε συγκεκριμένες περιοχές. Κατόπιν τις γκριζάρει. Αμφισβητεί την ελληνικότητά τους και στη συνέχεια λαμβάνει μέτρα αποτροπής εξάσκησης από την Ελλάδα των διεθνών δικαιωμάτων της που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Στη συνέχεια, τρίτον, εμφανίζει τα γκριζαρισμένα «μέρη» ως δικά της. Ταυτόχρονα, φορτώνει την ατζέντα των διμερών σχέσεων με όλο και περισσότερες αμφισβητήσεις και προκλήσεις. Τώρα πρόσθεσε και τον Εβρο.
Εκείνο που ενδιαφέρει την Τουρκία είναι να δημιουργεί τετελεσμένα με την εφαρμογή τριών κανόνων: α) επίκληση του διεθνούς δικαίου με τρόπο στρεβλό και αποσπασματικό, β) προώθηση των επιλογών της μόλις διαπιστώσει κενά στη διεθνή πολιτική σκηνή, γ) επίσπευση υλοποίησης των σχεδίων της όταν αντιμετωπίζει στην Ελλάδα μια φοβισμένη, υποχωρητική και ανίκανη κυβέρνηση όπως αυτή της ΝΔ. Οι αυξανόμενες προκλήσεις της μόνο τυχαίες δεν είναι.
Με βάση τα πιο πάνω πλαίσια κινείται η Τουρκία στον Εβρο. Αμφισβήτησε έμπρακτα τα ελληνικά σύνορα και το ξέρουν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Τόσο στον αέρα όσο και επί εδάφους. Σε αυτές τις παραβιάσεις η Ελλάδα δεν αντιστάθηκε ως όφειλε. Επέτρεψε χασκογελώντας να προστεθεί μια ακόμα αμφισβήτηση, άλλο ένα γκριζάρισμα. Η κυβέρνηση έχει την τάση να ενδίδει και αποδείχτηκε πολύ μπερδεμένη και σε σύγχυση. Ετσι, μετά την Κύπρο και το Αιγαίο αποκτήσαμε προβλήματα και στα ηπειρωτικά εδάφη μας. Στο σχέδιο της Τουρκίας, στη συγκεκριμένη εποχή, η ελληνική κυβέρνηση απάντησε μόνο με επικοινωνιακά τεχνάσματα προκειμένου να μη χαλάσει η εικόνα της, όχι όμως με πραγματική πολιτική.
Προσωπικά θα συνιστούσα στην κυβέρνηση να προσπαθήσει, επιτέλους, να κατανοήσει τον τρόπο που σχεδιάζει η Τουρκία την πολιτική της και πώς μεθοδεύει την υλοποίησή της. Να αποκτήσει ένα στρατήγημα για την αντιμετώπιση αυτών των μεθοδεύσεων. Πυρήνας του πρέπει να είναι οι σαφείς κόκκινες γραμμές και η πρόβλεψη αντιμετώπισης τουρκικών παραβιάσεών τους. Να ενημερώσει για αυτές τις «γραμμές» την ίδια την Τουρκία και τη διεθνή κοινότητα. Οι καλές εξηγήσεις ίσως να γίνουν κάποτε φιλίες. Οι υποχωρήσεις γίνονται δουλεία.
Να πάψουν οι αρμόδιοι κυβερνητικοί να μιλούν τόσο πολύ. Να μελετούν και να σκέφτονται περισσότερο, καθότι δεν γνωρίζουν το αντικείμενο. Στην εξωτερική πολιτική μιλά κανείς λίγο, προκειμένου να ακούγεται και να έχει χρόνο να αναστοχάζεται και να προωθεί συγκροτημένα μία στρατηγική.
α) Να πει η κυβέρνηση στον ελληνικό λαό με σαφήνεια το περιεχόμενο των δύο διαβημάτων όπως ζήτησα εδώ και δέκα μέρες,
β) να γνωστοποιήσει τις συντεταγμένες στον Εβρο όπως τις καθορίζει το διεθνές δίκαιο από το 1926 και να τις υπερασπιστεί,
γ) να κάνει ουσιαστική αυτοκριτική για τις ανευθυνότητές της,
δ) να μεταβεί Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων στο σημείο όπου έγιναν τα επεισόδια και να διατυπώσει τα συμπεράσματά της σε επίσημη έκθεση. Στόχος της να μάθει η ελληνική κοινωνία όλη την αλήθεια. Τότε θα δούμε και ποιος παράγει fake news.
-Ο Νίκος Κοτζιάς είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών
Μακάρι. Αλλά είναι πολύ νωρίς. Κι έχουμε δει κι έχουμε πάθει πολλά για να έχουμε αυταπάτες. Αλλά δεν είναι νωρίς για να σκεφτούμε τα του οίκου μας. Αν ο τελικός συμβιβασμός επιτευχθεί, αν η πρόταση της Επιτροπής, ή κάποια παραλλαγή της, επικυρωθεί, η Ελλάδα θα βρεθεί μπροστά σε μια σπάνια, δεύτερη ευκαιρία. Θα της αναλογεί ένα ύψος επιδοτήσεων ικανό όχι απλώς να απαλύνει τις συνέπειες της ύφεσης που ήδη δαγκώνει. Αλλά και να υποστηρίξει ένα πραγματικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων στο κράτος και στην παραγωγική διαδικασία. Χρειάζεται, όμως, σχέδιο. Και χρειάζονται προπάντων οι πολιτικές προϋποθέσεις της εφαρμογής του. Και τα δύο έλειψαν την προηγούμενη φορά. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα λείψουν τώρα....
Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"
![]() |
| "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30-31/05/20 |
ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΤΣΙΜΑ
Θυμηθείτε πώς έγιναν τα πράγματα την προηγούμενη φορά, στην προηγούμενη κρίση. Η Ευρωπαϊκή Ενωση από το 2008 συζητούσε πίσω από ερμητικά κλειστές πόρτες πώς θα αντιδράσει όταν η οικονομική κρίση, που πυροδότησε η πτώση της Λίμαν, χτυπήσει κάποια ή κάποιες χώρες-μέλη της ως κρίση χρέους. Συζητούσε, αλλά δεν συμφωνούσε. Και έμενε ακίνητη, περιμένοντας το μοιραίο.
Στα τέλη του 2008, στις αρχές του 2009, η κρίση χτύπησε δύο χώρες-μέλη της - που δεν ήταν όμως μέλη της ευρωζώνης, είχαν ακόμη το εθνικό τους νόμισμα: την Ουγγαρία και τη Ρουμανία. Κανείς δεν τις λυπήθηκε, κανείς δεν τις βοήθησε. Εστάλησαν και οι δύο πακέτο στο ΔΝΤ για ένα πρόγραμμα λιτότητας. Κι έπειτα, για κάτι περισσότερο από έναν χρόνο, η Ευρώπη αγωνιούσε: ποια θα είναι η πρώτη χώρα του ευρώ που θα πέσει; Η Ιρλανδία, η Ισπανία ή μήπως η Ελλάδα; Αγωνιούσε, αλλά δεν αποφάσιζε.
Τελικά, όταν οι αγορές έβαλαν τον κλήρο να δούνε ποιος θα φαγωθεί, που λέει και το παιδικό τραγούδι, ο κλήρος έπεσε στην Ελλάδα, που δεν ήταν βέβαια αταξίδευτη, ήταν όμως εντελώς, μα εντελώς αμέριμνη. Χαμένη στα μικροπολιτικά της παιχνίδια - τι λένε οι δημοσκοπήσεις, πότε να κάνουμε πρόωρες εκλογές; Πώς θα αναβάλουμε όλα τα αντι-δημοφιλή μέτρα μέχρι να γίνουν οι εκλογές; Πώς να πουλήσουμε εντός το παραμύθι πως είμαστε θωρακισμένοι και εκτός το παραμύθι πως οι λογαριασμοί μας βγαίνουν; - έχασε χρόνο, έχασε αξιοπιστία, τα έχασε όλα. Και ήταν κι άτυχη επιπλέον. Την πρώτη φορά που την κλήρωσαν οι αγορές για μελλοθάνατη, τον Ιανουάριο του 2009, το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών ήταν στα χέρια του Σοσιαλδημοκράτη Στάινμπρουκ. Μια δήλωσή του μας γλίτωσε και μας έδωσε παράταση ζωής. Την αφήσαμε να πάει χαμένη. Κι όταν το μοιραίο επήλθε οριστικά, η βάρδια στο Βερολίνο είχε αλλάξει. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μαζί με τον Τρισέ της ΕΚΤ είχαν αναλάβει ακοίμητοι φρουροί της δογματικής ορθοδοξίας, των ιερών ταμπού. Οι συνθήκες απαγορεύουν διάσωση κρατών. Κι αν τελικά η Ευρώπη υποχρεωθεί να παρέμβει για να αποτρέψει μια ελληνική χρεοκοπία, θα το κάνει επικουρικά, αφήνοντας στο ΔΝΤ τον πρώτο λόγο. Και θα το κάνει τιμωρητικά. Η τιμωρία πρέπει να προηγηθεί της βοήθειας. The rest is history, που λένε και στην Ομόνοια.
Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη χρειάστηκε τέσσερα ολόκληρα χρόνια για να βρει απάντηση στην κρίση που απλωνόταν, από το 2008 μέχρι το καλοκαίρι του 2012, μέχρι να πει ο Ντράγκι το σωτήριο «whatever it takes». Εμάς μας πήρε άλλα έξι χρόνια να βγούμε από το τούνελ, αλλά γι' αυτό δεν μας φταίει κανείς, ήταν δική μας «επιλογή». Αν, λοιπόν, συγκριθούν τα τέσσερα χαμένα χρόνια της προηγούμενης κρίσης με την ταχύτητα αντίδρασης της Ευρώπης στην παρούσα κρίση, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για θαύμα. Η Κριστίν Λαγκάρντ ξεκίνησε επαναλαμβάνοντας το λάθος του συμπατριώτη της Τρισέ, αλλά το διόρθωσε σε τρία 24ωρα και έθεσε σε κίνηση το δεύτερο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων σε λίγες ημέρες. Το Eurogroup, με διαδικασίες εξπρές, αποφάσισε ότι οι δημοσιονομικοί κανόνες και τα ιερά δισκοπότηρα των ελλειμμάτων και των πλεονασμάτων παύουν να δεσμεύουν. Ο ESM έβαλε (λίγα) χρήματα στο τραπέζι και η Επιτροπή εφηύρε ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης της ανεργίας. Με τα μέτρα της προηγούμενης κρίσης, αυτά ήταν πολλά. Με τα μέτρα της παρούσας κρίσης, ελάχιστα. Το επόμενο βήμα έγινε. Πρώτα με τη συμφωνία Μέρκελ - Μακρόν κι έπειτα με την πρόταση της Επιτροπής με τα 750 δισ. επιχορηγήσεις και δάνεια.
Η πρόταση της Επιτροπής μοιάζει να είναι το περίφημο «μπαζούκα» που χρειαζόταν η Ευρώπη. Αλλά θα το οπλίσουν τα κράτη-μέλη; Θα το συμπληρώσουν άραγε, όπως στο παρελθόν, με όρους που ακυρώνουν τη δύναμη πυρός του; Θα αποδειχθεί επαρκές; Τα ερωτήματα δεν έχουν ακόμη απάντηση. Αλλά μπορούμε να διακρίνουμε την αλλαγή ρυθμού: Αν την προηγούμενη φορά χρειάστηκαν τέσσερα χρόνια, τώρα έχουν περάσει μόλις τρεις μήνες από τότε που, για πρώτη φορά, μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση υποχρεώθηκε να κλειδώσει την οικονομία της για να σώσει τις ζωές των πολιτών της και οι Ευρωπαίοι άρχισαν να μετρούν τις πιθανές οικονομικές συνέπειες της πανδημίας, μέχρι να διατυπωθεί κάτι που μοιάζει να είναι ένα νέο «whatever it takes». Μπορούμε να διακρίνουμε και την αλλαγή υποδείγματος. Την προηγούμενη φορά, οι αντιρρήσεις των ιεράκων παρέλυσαν την Ευρώπη για τέσσερα χρόνια. Τώρα, οι ιέρακες της Καρλσρούης, άθελά τους, έδωσαν μια κλωτσιά στην Ευρώπη να φύγει εμπρός. Κάποιοι μιλούν - ίσως με υπερβολική αισιοδοξία - πως αυτή είναι η «στιγμή Χάμιλτον» για την Ευρώπη, με αναφορά στον πρώτο υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ που έκανε το χρέος των επιμέρους Πολιτειών χρέος της Ενωσής τους και δημιούργησε τις πραγματικά (και οικονομικά) Ηνωμένες Πολιτείες.
Μακάρι. Αλλά είναι πολύ νωρίς. Κι έχουμε δει κι έχουμε πάθει πολλά για να έχουμε αυταπάτες. Αλλά δεν είναι νωρίς για να σκεφτούμε τα του οίκου μας. Αν ο τελικός συμβιβασμός επιτευχθεί, αν η πρόταση της Επιτροπής, ή κάποια παραλλαγή της, επικυρωθεί, η Ελλάδα θα βρεθεί μπροστά σε μια σπάνια, δεύτερη ευκαιρία. Θα της αναλογεί ένα ύψος επιδοτήσεων ικανό όχι απλώς να απαλύνει τις συνέπειες της ύφεσης που ήδη δαγκώνει. Αλλά και να υποστηρίξει ένα πραγματικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων στο κράτος και στην παραγωγική διαδικασία. Χρειάζεται, όμως, σχέδιο. Και χρειάζονται προπάντων οι πολιτικές προϋποθέσεις της εφαρμογής του. Και τα δύο έλειψαν την προηγούμενη φορά. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα λείψουν τώρα.
Μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον όταν πήρε τον λόγο ο κ. Χουλιαράκης. Οπως αναφέρεται, η εντύπωση όσων τον πρωτογνώριζαν ήταν «πολύ θετική». Τον περιγράφουν ως «ευγενή» και «συγκροτημένο» και πως οι απόψεις του «απηχούν τις επικρατούσες τάσεις». Αξιοσημείωτη πάντως ήταν η τοποθέτηση του Ισπανού Λουίς Γκαρικάνο, που είναι το «οικονομικό μυαλό» των Ciudadanos. Απευθυνόμενος στον κ. Χουλιαράκη είπε προκαλώντας αμηχανία στους παρευρισκομένους: «Ολα όσα μας είπατε ακούγονται ωραία. Αναφέρατε όλες τις λέξεις που θέλει να ακούσει το ακροατήριο, δημοσιονομικά ουδέτερα μέτρα, υπεύθυνα κ.τ.λ. Δεν πιστεύω όμως ούτε λέξη». Ο κ. Χουλιαράκης πιέστηκε και από άλλους, οι οποίοι του έλεγαν «καλά αυτά που μας λέτε, αλλά για λογαριασμό ποιου μέρους του ΣΥΡΙΖΑ μπορείτε να δεσμευτείτε;». Επίσης, όταν τον ρώτησαν για την κατάργηση μεταρρυθμίσεων και ιδιαίτερα τις σχετικές αποφάσεις των υπουργών Παιδείας Αριστείδη Μπαλτά και Δημόσιας Διοίκησης Γιώργου Κατρούγκαλου, απέφυγε να απαντήσει. Χαριτολογώντας ο συντονιστής της συζήτησης είπε: «Προφανώς ο Γιώργος γίνεται πολιτικός και αποφεύγει να απαντήσει κάποιες ερωτήσεις συνολικά», για να ανταποκριθεί ο κ. Χουλιαράκης, εμφανώς συγκρατώντας τον θυμό του, ότι «πρόκειται μια πολύ καλή ερώτηση για τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, όχι για μένα».
Από το ημερολόγιό μου στο fb,
προ πέντε ετών
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)

























