οι κηπουροι τησ αυγησ

Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026

Ένα νέο κίνημα συναισθήματος αναδύθηκε εκ νέου με αφορμή το τρομερό δυστύχημα των Τεμπών. Το κίνημα αυτό ανέδειξε τη Μαρία Καρυστιανού, γύρω από την οποία συνωστίστηκε πολύς κόσμος και από την Αριστερά και από το ΠΑΣΟΚ. Ωσπου, προχθές, ανακοίνωσε την εκλογική της κάθοδο – και από χθες άρχισε η κατεδάφισή της. Από τον Βελόπουλο αλλά, κυρίως, από την Αριστερά, που όχι μόνο ανακάλυψε δεξιές αποχρώσεις στην παρουσία της αλλά ήδη έχασε ακόμα έναν ευρωβουλευτή της, τον περίφημο Φαραντούρη. Από την πρώτη στιγμή, από το πρώτο συλλαλητήριο με σύνθημα «Οξυγόνο», είχα προβλέψει τι θα συμβεί – και δεν έχω το κληρονομικό χάρισμα ούτε είμαι μάντης. Φτάσαμε λοιπόν στο σήμερα και στις αστείες αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ. Ο οποίος, χθες, διέγραψε τον Φαραντούρη. Γιατί; Επειδή πήγε με την ηγέτιδα του Κινήματος των Τεμπών, του Κινήματος που η ίδια η Αριστερά ακολουθεί κατά πόδας τα τελευταία χρόνια. Πώς είναι δυνατόν, όμως, ως ΣΥΡΙΖΑ, να είσαι με το κίνημα των Τεμπών, με τα συναισθήματα, με τη συγκίνηση, και να διαγράφεις έναν ευρωβουλευτή σου επειδή συνομιλεί με την κατεξοχήν εκφραστή αυτού του κινήματος; Ετσι όπως το πάει ο ΣΥΡΙΖΑ, είναι βέβαιο ότι σε λίγο όλο το κίνημα των Τεμπών θα στραφεί εναντίον του. Ισως και εναντίον της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Και των υπόλοιπων συνιστωσών. Ακούω ότι με το νέο κίνημα θα στρατευθεί ο παλιός πασόκος Στάθης Γιώτας. Αν βρεθεί ένα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ εν ενεργεία να ακολουθήσει τη Μαρία Καρυστιανού, προβλέπω ανάλογες αντιδράσεις και από το ΠΑΣΟΚ – το οποίο επίσης δεν πρέπει να αισθάνεται καλά με τις εξελίξεις. Μετά τις ογκώδεις περσινές κινητοποιήσεις για τα Τέμπη, πολλοί αριστεροί και όχι μόνο έθεταν το ερώτημα: Μετά τα Τέμπη, τι; Ιδού η αρχή της απάντησης. Αν και άργησε λίγο, μόλις δόθηκε. Παλιοϊστορίες; Ελάτε τώρα....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 08/01/26


































ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

«Γιατί να είμαστε λοιπόν αισθηματίες, γιατί να μπλέκουμε σε παλιοϊστορίες», τραγουδούσε ο Στέλιος Καζαντζίδης. Κι ήταν σαν να προανήγγελλε την προσπάθεια αντικατάστασης των ιδεών από τα συναισθήματα, που η χώρα τα πλήρωσε ακριβά όχι μόνο μια φορά. Η πιο πρόσφατη, τη δεκαετία του 2010, όταν μετά τη χρεοκοπία της χώρας και τα μνημόνια σωτηρίας της, διάφοροι αισθηματίες της πολιτικής, από τον Τσίπρα μέχρι τους Χρυσαυγίτες, παρέκαμψαν τη λογική και παραδόθηκαν στο συναίσθημα – με αποτέλεσμα τρομακτικό.

Και οι μεν Χρυσαυγίτες, λόγω της απεχθούς ιδεολογίας τους αλλά και επειδή πίστεψαν ότι η εκλογική δύναμη που απέκτησαν από το 2012 και μετά τους επέτρεπε να ξεσαλώνουν εγκληματώντας εναντίον όποιων δεν γούσταραν. Βρέθηκαν έτσι στη φυλακή, καταδικασμένοι για σύσταση και συμμετοχή σε εγκληματική συμμορία, και ησυχάσαμε απ’ αυτούς.

Αντίθετα, οι αριστεροί αισθηματίες εκμεταλλεύτηκαν την οργή του κόσμου, το βιοτικό επίπεδο του οποίου έπεφτε. Πούλησαν διάφορα παραμύθια, ώσπου, στο χείλος της εθνικής καταστροφής, υπέγραψαν το δικό τους μνημόνιο και επέβαλαν όλα τα μνημονιακά μέτρα που δεν μπορούσε να λάβει η χώρα, επειδή όταν ήταν στην αντιπολίτευση δεν τα αποδέχονταν. Η πελατειακή δομή της οικονομίας, πρόσφορη στην πολιτική και αποδεκτή από την κοινωνία, χρεοκόπησε τη χώρα.

Η άρνηση της πραγματικότητας από τους αισθηματίες παραλίγο να οδηγήσει στην καταστροφή. Το αποτέλεσμα ήταν το 2019 η ήττα του Τσίπρα, ηγέτη του κύματος του συναισθήματος. Η ήττα αυτή βάθυνε τα επόμενα χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, ένα νέο κίνημα συναισθήματος αναδύθηκε εκ νέου με αφορμή το τρομερό δυστύχημα των Τεμπών. Το κίνημα αυτό ανέδειξε τη Μαρία Καρυστιανού, γύρω από την οποία συνωστίστηκε πολύς κόσμος και από την Αριστερά και από το ΠΑΣΟΚ. Ωσπου, προχθές, ανακοίνωσε την εκλογική της κάθοδο – και από χθες άρχισε η κατεδάφισή της. Από τον Βελόπουλο αλλά, κυρίως, από την Αριστερά, που όχι μόνο ανακάλυψε δεξιές αποχρώσεις στην παρουσία της αλλά ήδη έχασε ακόμα έναν ευρωβουλευτή της, τον περίφημο Φαραντούρη.

Από την πρώτη στιγμή, από το πρώτο συλλαλητήριο με σύνθημα «Οξυγόνο», είχα προβλέψει τι θα συμβεί – και δεν έχω το κληρονομικό χάρισμα ούτε είμαι μάντης. Φτάσαμε λοιπόν στο σήμερα και στις αστείες αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ. Ο οποίος, χθες, διέγραψε τον Φαραντούρη. Γιατί; Επειδή πήγε με την ηγέτιδα του Κινήματος των Τεμπών, του Κινήματος που η ίδια η Αριστερά ακολουθεί κατά πόδας τα τελευταία χρόνια. Πώς είναι δυνατόν, όμως, ως ΣΥΡΙΖΑ, να είσαι με το κίνημα των Τεμπών, με τα συναισθήματα, με τη συγκίνηση, και να διαγράφεις έναν ευρωβουλευτή σου επειδή συνομιλεί με την κατεξοχήν εκφραστή αυτού του κινήματος;

Ετσι όπως το πάει ο ΣΥΡΙΖΑ, είναι βέβαιο ότι σε λίγο όλο το κίνημα των Τεμπών θα στραφεί εναντίον του. Ισως και εναντίον της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Και των υπόλοιπων συνιστωσών. Ακούω ότι με το νέο κίνημα θα στρατευθεί ο παλιός πασόκος Στάθης Γιώτας. Αν βρεθεί ένα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ εν ενεργεία να ακολουθήσει τη Μαρία Καρυστιανού, προβλέπω ανάλογες αντιδράσεις και από το ΠΑΣΟΚ – το οποίο επίσης δεν πρέπει να αισθάνεται καλά με τις εξελίξεις.

Μετά τις ογκώδεις περσινές κινητοποιήσεις για τα Τέμπη, πολλοί αριστεροί και όχι μόνο έθεταν το ερώτημα: Μετά τα Τέμπη, τι; Ιδού η αρχή της απάντησης. Αν και άργησε λίγο, μόλις δόθηκε. Παλιοϊστορίες; Ελάτε τώρα.

ΥΓ.: Μήνυμα αναγνώστη μου: «Μένω άναυδος από την ευκολία εύρεσης σοφών. Εχουν γίνει περισσότεροι και από τα φαρμακεία».

Το σύμπαν της παράνοιας

Μπορεί ο Μαδούρο και πριν ο Τσάβες να είχαν καταδικάσει τους πολίτες της άλλοτε κραταιάς Βενεζουέλας στην εσχάτη φτώχεια, αλλά προφανώς είχαν φροντίσει για το δικό τους κομπόδεμα. Οι καταθέσεις σε χρυσό στην Ελβετία, που πάγωσαν, είναι η ένδειξη του πώς δουλεύουν και πώς δρουν οι ηγέτες τέτοιων καθεστώτων, που εδώ τους λάτρευαν – και συνεχίζουν να τους λατρεύουν.

Στο μεταξύ, θυμήθηκα πως ένας ιδεολογικός συγγενής του Τσίπρα τα πρώτα χρόνια της περασμένης δεκαετίας, ο γάλλος αριστερός ριζοσπάστης Ζαν – Λικ Μελανσόν, όταν το 2013 πέθανε ο Τσάβες, είχε δηλώσει ότι «ο Τσάβες ποτέ δεν πεθαίνει, είναι το ανεξάντλητο ιδεώδες της ουμανιστικής ελπίδας, της επανάστασης. Ο Τσάβες δεν έκανε μόνον να προοδεύσει η ανθρώπινη συνθήκη των Βενεζουελανών, αλλά έκανε να προοδεύσει με θεαματικό τρόπο η δημοκρατία».

Το πώς προόδευσε η δημοκρατία στην ταλαίπωρη χώρα το βλέπουμε σήμερα πολύ καλά – δεν μπορούν να το πάρουν από το οπτικό πεδίο μας οι μεθοδεύσεις Τραμπ. Ακόμα καλύτερα, το ξέρουν όσοι διώχθηκαν και κατέληξαν στη φυλακή ή αναγκάστηκαν να δραπετεύσουν από τη χώρα (περίπου το 20% των κατοίκων). Μόνο οι «ιδεολόγοι» του αριστερού ριζοσπαστισμού δεν το βλέπουν. Επειδή η Αριστερά είναι το σύμπαν της παράνοιας – και της διαστρέβλωσης.


"ΤΑ ΝΕΑ/Στίγμα", 08/01/26


ΠΡΕΣΒΥΣ ε.τ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΚΛΙΚΗΣ: Με τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα στο πρώτο πλάνο, η στρατηγική προβλεψιμότητα είναι ασθενές στοιχείο, ενώ για πολλούς γίνεται ακόμη μεγαλύτερη η ανάγκη πολυδιάστατης διπλωματίας και αυτοδύναμης αποτροπής. Ειδικά για την Αθήνα αυτό σημαίνει ότι, πέρα από την αμυντική πολιτική της, πρέπει να καταβάλλει ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου ενδεχόμενα επεισόδια να αποτραπούν, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία εικόνας κλιμάκωσης που θα τη βαρύνει κατά το αναμενόμενο παιχνίδι των αλληλοκατηγοριών. Παράλληλα, πρέπει να ενισχύει διαρκώς το πλέγμα σύμπραξης-συμμαχιών όχι μόνο σε νατοϊκό πλαίσιο και σε ευρωπαϊκό αλλά και σε τριμερές. Σκόπιμο, τέλος, είναι να προβάλλει επίμονα και σταθερά τη σημασία της ασφάλειας και της σταθερότητας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ιδίως με τη διαγραφόμενη προοπτική ανάπτυξης εμπορικών-διαμετακομιστικών και ενεργειακών «διαδρόμων» (IMEC, GSI). Η λειτουργία των συγκεκριμένων διαδρόμων και η ασφάλεια όσων συνεργασθούν για αυτήν θα πετύχει υπό την προϋπόθεση ότι η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα είναι συγκυριακού χαρακτήρα με πρόχειρες λύσεις ενδεχόμενων κρίσεων, αλλά βασισμένη στον σεβασμό διεθνώς αποδεκτών κανόνων.....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ", και..



ένα ρεύμα ενθαρρυντικό των ηγετών εκείνων που θεωρούν ότι τώρα είναι η ευκαιρία για να επιβάλλουν και αυτοί μονομερώς πολιτική ισχύος. Ετσι, τη θέση των διεθνών συνεννοήσεων μπορεί πολύ σύντομα να καταλάβουν αυταρχικές πολιτικές ποικίλων κέντρων ανά την υφήλιο που δύσκολα πλέον θα μπορούν να ελεγχθούν. Φαντάζεται κανείς ότι τόσο η Μόσχα όσο και το Πεκίνο αλλά και η Αγκυρα από την πλευρά της θα είχαν αναστολές να ακολουθήσουν την ίδια ατραπό και μάλιστα χωρίς προσχήματα;

Η αμερικανική πρωτοβουλία στη Βενεζουέλα δημιουργεί ένα στενάχωρο προηγούμενο για τα κράτη εκείνα τα οποία είναι προσηλωμένα στο Διεθνές Δίκαιο και τη θεσμική νομιμότητα. Με τον νόμο της ισχύος να κυριαρχεί, κάθε αναθεωρητικός παράγων ανασφάλειας θα παραβιάζει πιο εύκολα τις θεσμοθετημένες κόκκινες γραμμές. Με τους ισχυρούς να παρεμβαίνουν συνιστώντας, ως συνήθως, σύνεση και αυτοσυγκράτηση εστιάζοντας στην ηρεμία μιας συγκεκριμένης περιοχής και όχι στο δίκαιο.

Σε ό,τι αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, το πέρασμα στην «εποχή της ισχύος» θα ενισχύσει την αντίληψη των σκληρών της Άγκυρας ότι ο ισχυρός είναι υπεράνω θεσμών. Με την τουρκική πλευρά να αγνοεί την προσφυγή στη Χάγη και να συνεχίζει πιο επιθετικά τη γνωστή γραμμή των απειλών και της πολιτικής των αμφισβητήσεων. Με την ελπίδα να κάμψει τις αντιστάσεις της Αθήνας όχι μόνο με απειλές πολέμου αλλά και με μια πολιτική φθοράς μέσα σε ένα πλαίσιο εξαναγκασμού και όχι νομικής διευθέτησης.

Με τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα στο πρώτο πλάνο, η στρατηγική προβλεψιμότητα είναι ασθενές στοιχείο, ενώ για πολλούς γίνεται ακόμη μεγαλύτερη η ανάγκη πολυδιάστατης διπλωματίας και αυτοδύναμης αποτροπής. Ειδικά για την Αθήνα αυτό σημαίνει ότι, πέρα από την αμυντική πολιτική της, πρέπει να καταβάλλει ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου ενδεχόμενα επεισόδια να αποτραπούν, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία εικόνας κλιμάκωσης που θα τη βαρύνει κατά το αναμενόμενο παιχνίδι των αλληλοκατηγοριών. Παράλληλα, πρέπει να ενισχύει διαρκώς το πλέγμα σύμπραξης-συμμαχιών όχι μόνο σε νατοϊκό πλαίσιο και σε ευρωπαϊκό αλλά και σε τριμερές.

Σκόπιμο, τέλος, είναι να προβάλλει επίμονα και σταθερά τη σημασία της ασφάλειας και της σταθερότητας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ιδίως με τη διαγραφόμενη προοπτική ανάπτυξης εμπορικών-διαμετακομιστικών και ενεργειακών «διαδρόμων» (IMEC, GSI). Η λειτουργία των συγκεκριμένων διαδρόμων και η ασφάλεια όσων συνεργασθούν για αυτήν θα πετύχει υπό την προϋπόθεση ότι η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα είναι συγκυριακού χαρακτήρα με πρόχειρες λύσεις ενδεχόμενων κρίσεων, αλλά βασισμένη στον σεβασμό διεθνώς αποδεκτών κανόνων.


*Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ

...από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"


"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 08/01/25

ΤΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΛΙΣ

Η νέα παγκόσμια τάξη που προωθείται και το απρόβλεπτο περιβάλλον που βιώνουμε γεννά κινδύνους που επιβάλλουν αυξημένη εγρήγορση από όλους, κυβέρνηση και αντιπολίτευση.

Το όποιο πλήγμα στην κυβέρνηση μπορεί να προέλθει από την ακρίβεια, τις αγροτικές κινητοποιήσεις, ακόμη και την αλαζονεία της εξουσίας, όχι από τη διαχείριση της κινούμενης άμμου στην οποία όλοι, και σίγουρα οι Ευρωπαίοι, ανακαλύπτουμε ότι έχουμε παγιδευθεί.

Προφανώς, υπάρχει χώρος για κριτική, αλλά όχι για υπερβολές. Τα κόμματα διαμαρτυρίας μπορούν να διολισθαίνουν σε πατριωτικές κορώνες και στην εύκολη απόρριψη των πάντων, αλλά όχι αυτοί που κυβερνούν ή έχουν κυβερνήσει στο παρελθόν και προσβλέπουν με αξιώσεις να κυβερνήσουν στο μέλλον.

Η κυβέρνηση καλείται να κινηθεί προσεκτικά σε ένα διπλωματικό ναρκοπέδιο όπου μειώνεται η αξία του διεθνούς δικαίου και αντικαθίσταται από τον νόμο του ισχυρού. Αρέσει ή όχι, αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν έχουμε την πολυτέλεια του στρουθοκαμηλισμού.

Στην πρώτη του δήλωση, που απηχούσε την προσέγγιση και άλλων Ευρωπαίων ηγετών, ο Ελληνας πρωθυπουργός σημείωσε ότι «ο Νικολάς Μαδούρο ηγήθηκε μιας καταπιεστικής δικτατορίας που προκάλεσε αδιανόητα βάσανα στον λαό της Βενεζουέλας». Η θετική ανταπόκριση για το τέλος του Μαδούρο, η επανεκλογή του οποίου το ’24 δεν έγινε αποδεκτή ως νόμιμη από την Ε.Ε., ήταν το εύκολο βήμα, που έκαναν και οι Ευρωπαίοι εταίροι.

Το πιο δύσκολο ακολουθεί. Πολλά λέγονται και θα ειπωθούν για τη νομιμότητα της επιχείρησης της Αμερικής, όχι μόνο από φίλους και αντιπάλους της στη διεθνή σκηνή, αλλά και από ηγετικά στελέχη των Δημοκρατικών, όπως και κάποιους, λίγους, Ρεπουμπλικανούς, εντός των ΗΠΑ, που αμφισβήτησαν τη συνταγματικότητα μιας στρατιωτικής επιχείρησης σε ξένη χώρα.

Κινούμενη στη λεπτή γραμμή μεταξύ, αφενός, του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας και, αφετέρου, της ρεαλπολιτίκ, η Αθήνα απέφυγε αρχικά να υιοθετήσει μια πιο απόλυτη στάση, με τον πρωθυπουργό να δηλώνει ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να σχολιάσει κανείς τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», επισημαίνοντας παράλληλα την πρόθεση συντονισμού με τους εταίρους στην Ε.Ε., και επίσημης τοποθέτησης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, κάτι που έγινε.

Καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στο στόχαστρο των αναθεωρητικών πολιτικών της Τουρκίας, τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν τον κ. Μητσοτάκη ότι ουσιαστικά «φοβήθηκε» να επικρίνει από την πρώτη στιγμή τον Ντόναλντ Τραμπ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Η εξίσωση είναι σύνθετη. Είμαστε μπροστά σε ένα εκρηκτικό μείγμα που δημιουργεί από τη μια η επικράτηση του δικαίου του ισχυρού και ο αναθεωρητισμός του Αμερικανού προέδρου και από την άλλη η ταύτισή του με τον φίλο του, Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο εκθειάζει ως «σκληρό» και «αποτελεσματικό ηγέτη».

Η διαχείριση αυτού του επικίνδυνου μείγματος, που αποκτά υπαρξιακά χαρακτηριστικά και υπερβαίνει μια κυβέρνηση και έναν πρωθυπουργό, επιβάλλει αυτοσυγκράτηση και ωριμότητα από όλους όσοι βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης.

Για να θωρακιστεί η χώρα απέναντι στις σύγχρονες απειλές, απαιτείται μια ριζική αναθεώρηση της αγροτικής πολιτικής και στο πλαίσιο ενός ευρύτερου αμυντικού σχεδιασμού. Οι προτάσεις για το μέλλον κινούνται σε τέσσερις κεντρικούς άξονες: Θεσμική ενσωμάτωση και στρατηγικά αποθέματα: Η γεωργία πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι του εθνικού αμυντικού σχεδιασμού. Είναι επιτακτική η δημιουργία και η συντήρηση στρατηγικών αποθεμάτων σπόρων, ζωοτροφών και βασικών τροφίμων (όπως σιτηρά και ελαιόλαδο), καθώς και ενεργειακών προϊόντων (βιοκαύσιμα). Η δυνατότητα ταχείας μετάβασης από εμπορικές σε βασικές καλλιέργειες επιβίωσης πρέπει να είναι σχεδιασμένη σε επίπεδο περιφερειακών ενοτήτων με τη δημιουργία περιφερειακών κόμβων διανομής τροφίμων. Ιδιαίτερα όσον αφορά την εξασφάλιση της επάρκειας ζωικής πρωτεΐνης, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην αιγοπροβατοτροφία με τα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά της καθώς και στην πτηνοτροφία με τους σύντομους και αποδοτικούς κύκλους παραγωγής. Συνδυασμός υποδομών γεωργίας και άμυνας: Οι υποδομές του πρωτογενούς τομέα (αρδευτικά δίκτυα, σιλό, αποθήκες) πρέπει να θεωρούνται εν δυνάμει συστατικά της εφοδιαστικής αλυσίδας αμυντικών και έκτακτων αναγκών και να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητά τους απέναντι σε φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές. Τεχνολογική θωράκιση και βιοεπιτήρηση: Η υιοθέτηση της γεωργίας ακριβείας και η χρήση drones και βιοαισθητήρων δεν αποσκοπούν μόνο στην αύξηση της παραγωγής, αλλά και στην προστασία από την αγροτρομοκρατία και τις κυβερνοεπιθέσεις στις υποδομές άρδευσης. Η επένδυση στη «βιοεπιτήρηση» (biosurveillance) επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση παθογόνων που θα μπορούσαν να πλήξουν τη φυτική ή ζωική παραγωγή, όπως δυστυχώς έγινε φανερό με την ευλογιά των προβάτων. Ο πόλος των ακριτικών περιοχών: Οι αγρότες στον Εβρο και στα Δωδεκάνησα επιτελούν διπλό ρόλο: είναι παραγωγοί και ταυτόχρονα «φύλακες» των συνόρων. Η δημογραφική ενίσχυση αυτών των περιοχών μέσω της αγροτικής ανάπτυξης είναι εθνική προτεραιότητα. Η συμπληρωματική εκπαίδευση των αγροτών σε θέματα πολιτικής προστασίας θα μπορούσε να μετατρέψει την ύπαιθρο σε ένα αδιάσπαστο εφεδρικό δίκτυο ασφάλειας. Στο ίδιο πλαίσιο θα πρέπει πιθανόν να θεσπιστούν ασκήσεις διαχείρισης αγροτικών κρίσεων (για παράδειγμα, άσκηση περίπτωσης αποκλεισμού νησιού χωρίς αποθέματα τροφίμων), καθώς και η εισαγωγή γεωργικών σεναρίων στην Πολιτική Προστασία. Θα πρέπει, τέλος, να δημιουργηθεί μια εθνική γραμμή χρηματοδότησης αγροτικής ανθεκτικότητας....

 Aπό την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 08/01/15
















ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΚΙΝΤΖΙΟΥ*

Ενώ συνεχίζονται κλιμακούμενες οι κινητοποιήσεις των αγροτών, αξίζει να θυμηθούμε ότι η γεωργία δεν είναι απλώς ένας τομέας της οικονομίας, αλλά ένας στρατηγικός μηχανισμός που παράγει κοινωνική σταθερότητα και ανθεκτικότητα. Αλλωστε, στη σύγχρονη γεωπολιτική σκακιέρα, η έννοια της εθνικής άμυνας έχει ξεπεράσει προ πολλού τα στενά όρια των εξοπλιστικών προγραμμάτων και της στρατιωτικής ισχύος. Σε έναν κόσμο που κλυδωνίζεται από την κλιματική κρίση και τις διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, η αγροδιατροφική επάρκεια αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα εθνικής ασφάλειας. Η ιστορική αναδρομή επιβεβαιώνει ότι η πείνα υπήρξε συχνά ο πιο αποτελεσματικός πολιορκητικός κριός. Από την αρχαιότητα, ο έλεγχος των πηγών τροφής καθόριζε την έκβαση των συγκρούσεων. Στη νεότερη ιστορία, η εμπειρία των παγκοσμίων πολέμων αλλά και της «Διπλωματίας των Σιτηρών» κατά τον Ψυχρό Πόλεμο κατέδειξε ότι οι χώρες που δεν διέθεταν επισιτιστική αυτονομία κατέρρευσαν εκ των έσω. Αντίθετα, η ικανότητα μιας χώρας να θρέψει τον πληθυσμό της σε περιόδους αποκλεισμού αποτελεί μια από τις κύριες μορφές άμυνας.

Τα πρόσφατα παραδείγματα της κρίσης στην Ουκρανία και της πανδημίας COVID-19 κατέδειξαν μέσω της εργαλειοποίησης των εξαγωγών σιτηρών και της κατακόρυφης αύξησης των τιμών των λιπασμάτων ότι η εξάρτηση από τρίτες χώρες για βασικά αγαθά αποτελεί στρατηγική τρωτότητα. Την ίδια στιγμή, η αύξηση της τιμής βασικών τροφίμων μπορεί να αποτελέσει τον βασικό πυροδότη κοινωνικών αναταραχών, όπως αποδείχθηκε από την Αραβική Ανοιξη. Για την Ελλάδα, επομένως, η διατήρηση της αγροτικής παραγωγής δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά ζήτημα αποτροπής κοινωνικών εντάσεων που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εθνική ομοψυχία.

Για να θωρακιστεί η χώρα απέναντι στις σύγχρονες απειλές, απαιτείται μια ριζική αναθεώρηση της αγροτικής πολιτικής και στο πλαίσιο ενός ευρύτερου αμυντικού σχεδιασμού. Οι προτάσεις για το μέλλον κινούνται σε τέσσερις κεντρικούς άξονες:
  • Θεσμική ενσωμάτωση και στρατηγικά αποθέματα: Η γεωργία πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι του εθνικού αμυντικού σχεδιασμού. Είναι επιτακτική η δημιουργία και η συντήρηση στρατηγικών αποθεμάτων σπόρων, ζωοτροφών και βασικών τροφίμων (όπως σιτηρά και ελαιόλαδο), καθώς και ενεργειακών προϊόντων (βιοκαύσιμα). Η δυνατότητα ταχείας μετάβασης από εμπορικές σε βασικές καλλιέργειες επιβίωσης πρέπει να είναι σχεδιασμένη σε επίπεδο περιφερειακών ενοτήτων με τη δημιουργία περιφερειακών κόμβων διανομής τροφίμων. Ιδιαίτερα όσον αφορά την εξασφάλιση της επάρκειας ζωικής πρωτεΐνης, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην αιγοπροβατοτροφία με τα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά της καθώς και στην πτηνοτροφία με τους σύντομους και αποδοτικούς κύκλους παραγωγής.
  • Συνδυασμός υποδομών γεωργίας και άμυνας: Οι υποδομές του πρωτογενούς τομέα (αρδευτικά δίκτυα, σιλό, αποθήκες) πρέπει να θεωρούνται εν δυνάμει συστατικά της εφοδιαστικής αλυσίδας αμυντικών και έκτακτων αναγκών και να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητά τους απέναντι σε φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές.
  • Τεχνολογική θωράκιση και βιοεπιτήρηση: Η υιοθέτηση της γεωργίας ακριβείας και η χρήση drones και βιοαισθητήρων δεν αποσκοπούν μόνο στην αύξηση της παραγωγής, αλλά και στην προστασία από την αγροτρομοκρατία και τις κυβερνοεπιθέσεις στις υποδομές άρδευσης. Η επένδυση στη «βιοεπιτήρηση» (biosurveillance) επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση παθογόνων που θα μπορούσαν να πλήξουν τη φυτική ή ζωική παραγωγή, όπως δυστυχώς έγινε φανερό με την ευλογιά των προβάτων.
  • Ο πόλος των ακριτικών περιοχών: Οι αγρότες στον Εβρο και στα Δωδεκάνησα επιτελούν διπλό ρόλο: είναι παραγωγοί και ταυτόχρονα «φύλακες» των συνόρων. Η δημογραφική ενίσχυση αυτών των περιοχών μέσω της αγροτικής ανάπτυξης είναι εθνική προτεραιότητα. Η συμπληρωματική εκπαίδευση των αγροτών σε θέματα πολιτικής προστασίας θα μπορούσε να μετατρέψει την ύπαιθρο σε ένα αδιάσπαστο εφεδρικό δίκτυο ασφάλειας. Στο ίδιο πλαίσιο θα πρέπει πιθανόν να θεσπιστούν ασκήσεις διαχείρισης αγροτικών κρίσεων (για παράδειγμα, άσκηση περίπτωσης αποκλεισμού νησιού χωρίς αποθέματα τροφίμων), καθώς και η εισαγωγή γεωργικών σεναρίων στην Πολιτική Προστασία. Θα πρέπει, τέλος, να δημιουργηθεί μια εθνική γραμμή χρηματοδότησης αγροτικής ανθεκτικότητας.

Συμπερασματικά, η επισιτιστική κυριαρχία αποτελεί μια νέα γραμμή άμυνας. Η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει το επιστημονικό δυναμικό της και την αγροτική της παράδοση για να οικοδομήσει ένα μοντέλο «Επισιτιστικής θωράκισης», η οποία θα ξεκινάει από το χωράφι ως βασικό συστατικό της γεωπολιτικής μας επιβίωσης.

* Ο κ. Σπύρος Κίντζιος είναι καθηγητής, πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Σε συνδυασμό με συμμαχίες σε στρατιωτικό επίπεδο και αλλαγή νοοτροπίας που επιτρέπει ακόμα και σχεδιασμούς για προληπτικά πλήγματα, όπως έχει ειπωθεί από τη στρατιωτική ηγεσία, στόχος είναι για την Αθήνα να δημιουργηθεί όχι απλά μια πανίσχυρη ομπρέλα αποτροπής, αλλά και δυνατότητας επιβολής των εθνικών συμφερόντων ακόμα και με την ισχύ. Δεν είναι εξάλλου διόλου τυχαίο πως η απόκτηση μαχητικών όπως τα γαλλικά Rafale και οι γαλλικές φρεγάτες Belh@rra έδωσε τη δυνατότητα στις Ενοπλες Δυνάμεις να ξεκινήσουν να εφαρμόζουν και στην πράξη δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις, ενώ η σχεδιαζόμενη απόκτηση μιας σειράς οπλικών συστημάτων από το Ισραήλ κομίζει και στρατιωτικές τεχνολογίες που έχουν εφαρμοστεί σε πραγματικά πεδία μάχης με ιδιαίτερα υψηλή αποτελεσματικότητα, αλλά και τη συνεργασία με το Τελ Αβίβ που πλέον έχει κατατάξει την Τουρκία ανάμεσα στους βασικούς του αντιπάλους και είναι διατεθειμένο για συνεργασία με την Αθήνα σε κάθε επίπεδο απέναντι στον αναθεωρητισμό της Αγκυρας. Είναι χαρακτηριστικό πως η ολοένα και πιο βαθιά συνεργασία με το Ισραήλ έχει προκαλέσει «σεισμό» στην Τουρκία που κάνει λόγο για γεωστρατηγική περικύκλωση, απειλώντας ακόμα και με νέο «Αττίλα» στην Κύπρο, καθώς θεωρεί πως στη μεγαλόνησο είναι η «αχίλλειος πτέρνα» της τριμερούς συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, που πλέον μετά την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Τελ Αβίβ αποκτά και ευρύτερες διαστάσεις εκτός της Μεσογείου. Με τους σχεδιασμούς και τις επαφές με χώρες όπως το Ισραήλ για την απόκτηση μιας σειράς οπλικών συστημάτων που θα ενισχύσουν θεαματικά το ελληνικό οπλοστάσιο να είναι σε εξέλιξη, αυτά που θα πρέπει να αναμένουν οι έλληνες πολίτες να υλοποιηθούν μέσα στο 2026 είναι επί της ουσίας δέκα προγράμματα που έχουν συμβασιοποιηθεί και τα περισσότερα από αυτά τρέχουν ήδη από το 2025. Πρώτο και κυριότερο είναι το πρόγραμμα των φρεγατών FDI, γνωστότερων ως Belh@rra. Η πρώτη από τις τέσσερις που έχουν παραγγελθεί, ο «Κίμων», παραδόθηκε στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, βρίσκεται στο λιμάνι της Βρέστης, όπου φορτώνει τα οπλικά συστήματα που θα έχει, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν οι αντιαεροπορικοί και αντιβαλλιστικοί πύραυλοι Aster. Η άφιξή της στον ναύσταθμο της Σαλαμίνας προσδιορίζεται γύρω στις 15 Ιανουαρίου. Σε εξέλιξη είναι οι δοκιμές των άλλων δύο, ενώ, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, αναμένεται η παραλαβή τους μέσα στο 2026. Εκτιμάταιδεότι εντός του 2026 θα υλοποιηθεί και η παραλαβή των αυτόνομων ελικοπτέρων τύπου S-100 που θα εξοπλίζουν τις φρεγάτες.Το δεύτερο πρόγραμμα που τρέχει ήδη από το 2025 είναι εκείνο των περιβόητων τορπιλών βαρέος τύπου Sea Hake Mod 4, που έλειπαν εδώ και πολλά χρόνια από τα πιο σύγχρονα υποβρύχια του στόλου μας.Εχει ήδη παραληφθεί ένα μέρος του συνολικού αριθμού των τορπιλών και, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η σύμβαση υλοποιείται κανονικά και θα συνεχιστεί εντός του 2026. Οι συγκεκριμένες τορπίλες αλλά και η απόκτηση αντιμέτρων θα μετατρέψουν τα υποβρύχια «Παπανικολής» σε ακόμα μεγαλύτερο φόβητρο για τον τουρκικό στόλο, ο οποίος προσπαθεί να τα συναγωνιστεί κατασκευάζοντας την κλάση «Reis». Το τρίτο εξοπλιστικό πρόγραμμα που τρέχει είναι σε συνεργασία με το Ισραήλ και είναι ένα από εκείνα που έχουν θορυβήσει ιδιαίτερα την Τουρκία. Αφορά τους αντιαρματικούς πυραύλους SPIKE NLOS. Η απόκτηση των χερσαίων συστημάτων, τα περισσότερα εκ των οποίων θα πάνε στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, έγινε μέσα στο 2025 και στο τρέχον έτος η Αθήνα περιμένει από το Τελ Αβίβ την παραλαβή των συστημάτων της οικογένειας SPIKE που θα εξοπλίσουν πλοία του ΠΝ (κανονιοφόρους και σκάφη ειδικών επιχειρήσεων), μεγαλώνοντας τον πονοκέφαλο για την Αγκυρα καθώς το βεληνεκές τους ξεπερνά τα 35 χιλιόμετρα. Το τέταρτο πρόγραμμα που εξελίσσεται και αυτό σε συνεργασία με το Ισραήλ είναι η απόκτηση των συλλογών SPICE. Πρόκειται για κιτ που μετατρέπουν τις απλές βόμβες σε «έξυπνες». Πιο συγκεκριμένα, δίνουν τη δυνατότητα στο αεροσκάφος – φορέα, τα F-16 Viper στην προκειμένη περίπτωση, να συνδυάσει ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες και καθοδήγηση GPS και με αυτόν τον τρόπο να αφήσει και να καθοδηγήσει τις βόμβες προς τον στόχο από αποστάσεις ακόμα και 150 χιλιομέτρων. Μέσα στο 2026 θα φτάσουν στις Μοίρες των ελληνικών Viper. Το πέμπτο πρόγραμμα έχει και αυτό την υπογραφή του Ισραήλ και ακούει στο όνομα «πύραυλοι Rampage». Εχουν βεληνεκές που φτάνει τα 250 χιλιόμετρα και θεωρούνται οι «φονιάδες» ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων όπως οι S-400 και S-300. Εκτιμάται πως μέσα στο 2026 θα παραληφθούν και αυτοί από την Πολεμική Αεροπορία. Το έκτο πρόγραμμα είναι εκείνο της αναβάθμισης των F-16 Block 52+ σε διαμόρφωση Viper. Εχουν ήδη παραληφθεί 49 και μέσα στο 2026 αναμένονται ακόμα περίπου 24 από τα συνολικά 83 που θα αναβαθμιστούν. Το έβδομο πρόγραμμα είναι εκείνο των τεσσάρων μη επανδρωμένων συστημάτων Patroller για τον Στρατό Ξηράς προς αντικατάσταση των UAV Sperwer. Μέσα στο 2026 αναμένεται να παραλάβει το Πολεμικό Ναυτικό τα υπόλοιπα τέσσερα από τα συνολικά επτά ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα ΜΗ-60R (Romeo). Τα τρία πρώτα παρελήφθησαν το 2025. Ολα μαζί θα αποτελέσουν αντίμετρο για τα τουρκικά υποβρύχια της κλάσης «Reis». Αξίζει να αναφέρουμε πως μέσα στο 2025 το Πολεμικό Ναυτικό παρέλαβε και 16 πυραύλους κατά πλοίων Exocet MM-40 Block 3C που προορίζονται για τις πυραυλάκατους (ΤΠΚ) της κλάσης «Ρουσέν». Η σύμβαση υλοποιείται κανονικά και θα συνεχιστεί εντός του 2026. Μέσα στο 2026 αναμένεται να ενεργοποιηθεί και το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ 200ΗΝ κλάσης «Υδρα».Εκκρεμεί η υπογραφή των συμβάσεων, η οποία εκτιμάται ότι θα δρομολογηθεί εντός του τρέχοντος έτους. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, μέσα στο 2026 αναμένεται να τρέξει το πρόγραμμα των πολλαπλών εκτοξευτών PULS, ισραηλινής προέλευσης με βεληνεκές 300 χιλιομέτρων, καθώς το 2025 πέρασαν από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής και το ΚΥΣΕΑ, ενώ ως προς την απόκτηση αντιαεροπορικών συστημάτων από το Τελ Αβίβ, όπως οι BARAK MX, Σφενδόνη του Δαβίδ και Spyder, αλλά και των βαλλιστικών πυραύλων LORA, το μόνο που έχει γίνει προς το παρόν είναι ενημέρωση επιτελών για τις δυνατότητες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους.

 Aπό "ΤΑ ΝΕΑ"




Τι επιδιώκει; Και γιατί το κάνει; Αλλες κινήσεις του έχουν μια λογική που μπορούμε να συζητήσουμε. Κι άλλες καμία. Ισως είναι λίγο υπερβολικό να θεωρήσουμε απλώς πως μια ομάδα παραφρόνων ή τυχοδιωκτών ή και τα δυο μαζί αναδείχθηκε στην ηγεσία της μεγαλύτερης δημοκρατίας του κόσμου. Από την άλλη δεν μπορείς εύκολα να πιστέψεις πως όλα τα κάνουν για τα φράγκα. Η θεωρία ότι στη Βενεζουέλα πάνε για τα πετρέλαια, στην Ουκρανία για τις σπάνιες γαίες, στη Γάζα για την παραλιακή και στη Γροιλανδία για την ίδια τη… Γροιλανδία μπορεί να έχει μια γοητεία αλλά στερείται ρεαλιστικής βάσης. Ωραίο παιχνίδι ο «παρταόλας» αλλά πρέπει κάποιος να κάνει και τη δουλειά. Μπορεί άραγε μια χώρα να καταλάβει και να διοικήσει ό,τι ζητάει το πορτοφόλι της; Στην παγκόσμια ιστορία δεν έχουμε πολλά τέτοια παραδείγματα. Δεν υπάρχει αμφιβολία φυσικά ότι ο Τραμπ θέλει να ταπεινώσει την Ευρώπη. Δεν τον γουστάρουν και δεν τους γουστάρει. Το ξέρει και στην εγωπάθειά του μετράει. Αλλά η στάση της Ευρώπης είναι μάλλον συνετή. Δεν έχει παρασυρθεί από καμία πρόκληση κι ούτε φαίνεται να κάνει πίσω με τη Ρωσία όπως της ζητάει ο Τραμπ. Η κοινή δήλωση των 26 μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης (πλην Ουγγαρίας του Ορμπαν) για τη Βενεζουέλα είναι απόλυτα ισορροπημένη. Η στάση των σημαντικότερων ευρωπαϊκών δημοκρατιών υποδειγματική και χωρίς υστερίες. Ενώ η εκπρόσωπος της Κομισιόν Πάουλα Πίνιο ανέφερε σαφώς πως ο Μαδούρο «δεν διαθέτει τη νομιμοποίηση ενός δημοκρατικά εκλεγμένου ηγέτη» κι ότι τα γεγονότα του Σαββατοκύριακου «δημιουργούν την ευκαιρία για μια δημοκρατική μετάβαση» (5/1). Αλλά το ματσάκι δεν έχει τελειώσει. Ο Τραμπ δεν θα κάνει πίσω όσο δεν γίνεται το δικό του κι ουδόλως τον νοιάζει αν θα διαλύσει το ΝΑΤΟ. Εχει όμως κι αυτός τα όριά του. Πολύς κόσμος μαζεύεται εναντίον του και δεν βλέπω πολλούς στο πλευρό του. Καμία αμφιβολία λοιπόν ότι μπλέξαμε. Και χωρίς να έχουμε κάποια ένδειξη ότι θα ξεμπλέξουμε σύντομα....

 Από  "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 08/01/25



Ο ΜΗΤΣΟΣ ΤΗΣ ΚΛΕΙΝΕΙ ΤΟ ΜΑΤΙ ΤΗΣ ΚΑΡΥ: Όλα ξεκίνησαν από τον Πολάκη, χάρις στον οποίο μάθαμε μια καινούργια λέξη: «απατός», που σημαίνει μόνος. Είπε λοιπόν ο αψύς Κρητικός στον Φαραντούρη να παραιτηθεί από τη θέση του διότι εξελέγη ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, όχι του απατού του, απειλώντας ότι με αυτά που ακούει θα πάρει τα βουνά. Αυτό το τελευταίο θα ήταν ασφαλώς μια κάποια λύση για όλους μας, εκτός από τον υπέροχο Αργύρη Μπακιρτζή, ο οποίος έδωσε την περασμένη εβδομάδα στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός δύο συναυλίες με αυτόν ακριβώς τον τίτλο: «Θέλω να πάρω τα βουνά». Ε, δεν χρωστάει κάτι ο άνθρωπος, εκεί που θέλει να ‘χει «αδέλφια λέοντας και τίγρεις και παρδάλεις / και βράχους ως αντίτυπα της μητρικής αγκάλης», να πέσει πάνω στον Πολάκη. Το θέμα μας δεν είναι όμως το μέλλον του Φαραντούρη, αλλά η τύχη του κόμματος στο οποίο πιθανότατα θα καταλήξει. Η αναταραχή που έχει προκαλέσει με τους χρησμούς της η Μαρία Καρυστιανού είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται μόνο στα κόμματα της αντιπολίτευσης, που εκτιμάται ότι θα πληγούν από την κάθοδό της στην πολιτική, παρατηρούνται και στην κυβέρνηση, με τον Ακη Σκέρτσο να προειδοποιεί σε ένα κείμενο 1.376 λέξεων για τον κίνδυνο το «τυφλό μίσος» και η «απαξίωση των θεσμών» να οδηγήσουν στην «αυτοδικία και την οχλοκρατία»... Οι κοινωνιολόγοι θα προσπαθήσουν ασφαλώς να εξηγήσουν από την πλευρά τους τον ρόλο που παίζει η απώλεια στην απήχηση μιας πρωτοβουλίας που έχει βασικά λαϊκιστικό χαρακτήρα. Αυτό δεν αναιρεί όμως το γεγονός ότι σε μια δημοκρατία οποιαδήποτε πρωτοβουλία υπακούει στο Σύνταγμα και τους νόμους είναι απολύτως θεμιτή. Οπως και το ότι η κινδυνολογία προδίδει ανησυχία....

 Aπό "TA NEA",και...

"ΤΑ ΝΕΑ", 08/01/25

...από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 08/01/25

ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Οποιος δεν μελετά τον αντίπαλό του βρίσκεται μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις. Θα αιφνιδιαστεί και τότε τα περιθώρια αντίδρασης θα είναι περιορισμένα. Ο πιο ασφαλής τρόπος για να συμβεί αυτό είναι να τον περιφρονήσει, να τον υποτιμήσει, να τον χλευάσει στο ξεκίνημά του. Από την άλλη πλευρά επιβάλλεται να αναλύσει το μήνυμα που φέρει, να το αξιολογήσει, να εξετάσει τη δυναμική του και έτσι να σχεδιάσει, με ψυχραιμία, τις τακτικές κινήσεις του.

Τη Δευτέρα η κυρία Μαρία Καρυστιανού έκανε το πολιτικό τοπίο λιγότερο ομιχλώδες ξεκαθαρίζοντας τις προθέσεις της. Θα ιδρύσει κόμμα, αφήνοντας ανοικτό το θέμα της ηγεσίας του. Αποφάσισε να αξιοποιήσει την αποδοχή που γνώρισε λόγω της θέσης και της στάσης της στην τραγωδία των Τεμπών, κάτι το αναμενόμενο. Συγκέντρωσε την ίδια μέρα, την ίδια ώρα, σε όλη την Ελλάδα, τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πολίτες, χωρίς κανένα μηχανισμό υποστήριξης. Ηταν πολύ δύσκολο να τιθασεύσει τις φιλοδοξίες της, να μην υποκύψει στην πίεση να μετατρέψει αυτό το συγκινησιακό κλίμα σε πολιτική δύναμη.

Οσοι σχολιαστές και πολιτικοί επιχειρήσουν να προσεγγίσουν το φαινόμενο Καρυστιανού με τα συμβατικά εργαλεία ανάλυσης, θα οδηγηθούν είτε σε αδιέξοδο είτε σε λάθος εκτίμηση. Στο πρόσωπό της συμπυκνώνονται η οργή, η διαμαρτυρία, η τιμωρητική διάθεση. Ολα τα υπόλοιπα προαπαιτούμενα για τη δημιουργία κόμματος, περιττεύουν. Το κόμμα Καρυστιανού είναι το δημιούργημα του θυμικού ενός τμήματος της κοινωνίας το οποίο αδιαφορεί για τις συνέπειες των επιλογών του ή αδυνατεί να τις συλλάβει. Το είδαμε και το 2015. Σήμερα είναι πολύ εύκολο να καταγγείλουμε και να αποδοκιμάσουμε μια τέτοια συμπεριφορά, όμως αυτό δεν αντιμετωπίζει την κατάσταση. Το ζητούμενο είναι να την ερμηνεύσουμε. Εκεί υπάρχουν δυσκολίες, αν κρίνω πως από το 2015 έως σήμερα πέρασαν σχεδόν έντεκα χρόνια και αυτό το κομμάτι της κοινωνίας εξακολουθεί να υφίσταται. Απλώς αδυνατεί να βρει ενιαία πολιτική έκφραση. Κατακερματισμένο, είναι πολιτικά περιθωριοποιημένο. Το ερώτημα είναι κατά πόσον θα βρει την εκπροσώπησή του μέσα από το κόμμα Καρυστιανού, αποδυναμώνοντας τα άλλα κόμματα στα οποία είχε βρει στέγη. Ή να το θέσω διαφορετικά: κατά πόσον η κυρία Καρυστιανού θα αντέξει στον χρόνο και στην πολιτική αντιπαράθεση, ώστε να καθιερωθεί ως βασική παίκτρια στην κεντρική πολιτική σκηνή. Πάντως, είναι ενδιαφέρουσα η δήλωσή της πως δεν θα συνεργαστεί με πρόσωπα που υπηρέτησαν το υπάρχον πολιτικό σύστημα. Ομως, υποθέτω, πως ευχαρίστως θα δεχθεί τη δημόσια υποστήριξή τους, ασχέτως αν αυτή η δήλωση στήριξης θα είναι δείγμα της δικής τους αδυναμίας.

Το τοπίο θα γίνει ακόμα λιγότερο ομιχλώδες όταν το κόμμα Καρυστιανού θα αρχίσει να μετριέται κανονικά στις δημοσκοπήσεις. Και τότε θα απαιτηθεί η ψύχραιμη ανάλυση, με δεδομένο το προηγούμενο άλλων κομμάτων που στις πρώτες δημοσκοπήσεις μετρήθηκαν με υψηλα ποσοστά, γιά να γνωρίσουν στη συνέχεια την πτώσση ή την κατάρρευση.

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 08/01/25


















ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΤΣΙΝΤΣΙΝΗ


Καρυστιανού; Ποια Καρυστιανού; Αυτή δεν θα κόψει από μένα, έλεγε ο Ανδρουλάκης. Θα κόψει από τη Ζωή και τον Βελόπουλο. Κάπως έτσι φαίνεται ότι διαβάζει την πρόθεση, πλέον, ίδρυσης κόμματος από τη μητέρα των Τεμπών και η κυβέρνηση: Οσοι θέλγονται από την εικόνα και τα αντισυστημικά κηρύγματα της Καρυστιανού βρίσκονται ήδη στο αντικυβερνητικό στρατόπεδο. Δεν ανήκαν στο δυνητικό ακροατήριο της Νέας Δημοκρατίας.

Με αυτό το σκεπτικό, το κόμμα Καρυστιανού θα μπορούσε να είναι θρυαλλίδα ανακατατάξεων στον χώρο της καταγγελτικής αντιπολίτευσης – σε ένα χώρο έξω από το βεληνεκές της κυβέρνησης και της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η ίδια η εκκολαπτόμενη ηγέτις επιβεβαιώνει αυτή την κατεύθυνση. Επιλέγει ως πρώτο –και όχι τόσο προβλέψιμο– στόχο της τον Τσίπρα, ίσως από διαίσθηση ότι αλιεύουν στην ίδια δεξαμενή.

Πράγματι, το μονοπρόσωπο κόμμα των Εξεταστικών και της αέναης εισαγγελικής καμπάνιας –γνωστότερο ως «Ζωή»– θα κλονιστεί στον λόγο της ύπαρξής του από την ανάδυση ενός ανταγωνιστή που εκπροσωπεί την ίδια ατζέντα, χωρίς τοξικά αγκάθια και ιδεολογικούς προσδιορισμούς. Πράγματι, ο πρώην πρωθυπουργός που επαναφηγείται τις αποτυχίες του ως αποτέλεσμα της συμπαιγνίας των «ιδιοκτητών της χώρας» και του ευρωπαϊκού «νεοφιλελεύθερου κατεστημένου» βλέπει τον ορίζοντά του να στενεύει από ένα εξίσου αντισυστημικό μήνυμα, χωρίς ουλές συστημικού παρελθόντος.

Ομως, τι σημαίνει για εκείνους που νομίζουν ότι η Καρυστιανού δεν τους απειλεί η αποδοχή του διχασμού του εκλογικού σώματος σε αυτούς που μας ακούν και εκείνους που ακούν άλλη γλώσσα; Είναι άραγε τα δύο ημισφαίρια της εκλογικής γεωγραφίας τόσο στεγανά όσο τα περιγράφουν οι αφορισμοί περί συστήματος και αντισυστήματος; Δεν εφάπτονται; Εχει την πολυτέλεια η κυβέρνηση να ακούει την καθημερινή αμφισβήτηση της νομιμοποίησής της –την εξάπλωση της ριζικής καχυποψίας για όλους τους θεσμούς– σαν υστερία, που την αγγίζει απλώς σαν ηχορρύπανση από μακρινό εξώστη;

Το κόμμα Καρυστιανού είναι μόνο η Καρυστιανού. Μόνο ό,τι έχει προλάβει το ίδιο το πρόσωπο να συμβολίσει. Αυτό της το καταλογίζουν ως προγραμματική γύμνια. Αλλά η αοριστία είναι ατού. Επιτρέπει όχι μόνο στον χύμα θυμό, αλλά και σε ανθρώπους με πολιτική ταυτότητα να κάνουν μια επιλογή που δεν ενοχλεί –δεν φιλοδοξεί καν να μπει– στις ιδεολογικές προδιαγραφές τους. Βγαίνει στην εκλογική αγορά ένα αταυτοποίητο «ηθικό πλεονέκτημα», δεδηλωμένα απολιτίκ, που ζητάει να γίνει δοχείο πάνδημων συναισθημάτων.

Αυτού του είδους ο σοφτ αντισυστημισμός –που δεν υψώνει γροθιά, δεν βρίζει, δεν φοράει αρβύλα– μπορεί να αποδειχθεί πιο διεισδυτικός απ’ ό,τι προεξοφλούν οι ταμπέλες όσων βιάζονται να τον ταξινομήσουν. Αντί να τον ξορκίζουν, πρέπει, όσο είναι καιρός, να βρουν μια γλώσσα που θα τον αποδομεί, χωρίς να συντελεί στην ηρωοποίησή του. Πρέπει να μιλήσουν σε αυτούς που δεν ακούν.

Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026

Αν και όπως υποθέτω, από σεμνότητα η «πρόεδρος» Καρυστιανού χρησιμοποιούσε πρώτο πληθυντικό στη συνέντευξη, και δήλωσε και καθαρά, ότι δεν είναι σίγουρο ότι αυτή θα είναι επικεφαλής του νέου κόμματος, η αλήθεια είναι ότι το όλο στήσιμο στο κανάλι του αείμνηστου Γιώργου Κουρή «φώναζε» από μακριά, ότι δεν θα τον αποφύγει τον πειρασμό. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισα μια αναφορά της, για την πανελλαδική κινητοποίηση που προετοιμάζεται για τις 28 Φεβρουαρίου, στην 3η επέτειο από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Τι είπε η «πρόεδρος», πάντα σε πρώτο πληθυντικό; Τα ακόλουθα: «Μπορεί στις 28 Φεβρουαρίου να χρειαστεί να ξαναβγούμε στους δρόμους για τους αγρότες, τις Ενοπλες Δυνάμεις την ακρίβεια και βέβαια για τα Τέμπη»!! Με αυτή τη σειρά – με τα Τέμπη, τέταρτο θέμα. Δεν ξέρω πώς το προσλαμβάνετε εσείς όλο αυτό, αλλά εμένα μου λέει ότι η «πρόεδρος» προγραμματίζει για τις 28 Φεβρουαρίου, που είναι ημέρα Σάββατο, την πρεμιέρα του νέου κόμματος, το οποίο θα έχει πλέον μετωπικά χαρακτηριστικά – όχι μόνο Τέμπη. Τα Τέμπη είναι πλέον απλώς το κάρο. Εδώ η γυναίκα είναι αποφασισμένη να ασχοληθεί μέχρι και με το οργανόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων!.. (Φαντάζομαι θα έχει κάνει κάποια σχετική ανάλυση η γερόντισσα εκ Συρίας…) Οι αλήθειες της στήλης Από την ίδια συνέντευξη (ζητώ την κατανόηση του φιλοθεάμονος κοινού επ’ αυτού, αλλά με «κέντρισε» ιδιαίτερα…), αντελήφθην ότι με την «πρόεδρο» Καρυστιανού, έχουμε την ίδια αντίληψη για τον εξ εφέδρων πρόεδρο, Τσίπρα. Με διατυπώσεις που παραπέμπουν ευθέως σε όσα σχετικά με τον πρόεδρο Αλέξη έχω κατά καιρούς γράψει εδώ, η «πρόεδρος» Καρυστιανού ξεκαθάρισε ότι δεν θα τον συμπεριλάβει στο κύκλο των συνομιλητών-συνεργατών της, διότι ευθύνεται (ο Τσίπρας) για το τρίτο και χειρότερο μνημόνιο, που υποθήκευσε τη χώρα για 100 χρόνια! Φυσικά δεν θα διεκδικήσω κανένα copyright για όλες αυτές τις αλήθειες, για τις οποίες έχει «μαλλιάσει» η γλώσσα μου, τόσα χρόνια. Θα αναφέρω απλώς ότι δεν μου προξενεί έκπληξη το γεγονός ότι η «πρόεδρος» πού και πού ρίχνει καμιά ματιά στη στήλη…

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"












ζε» από μακριά, ότι δεν θα τον αποφύγει τον πειρασμό. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισα μια αναφορά της, για την πανελλαδική κινητοποίηση που προετοιμάζεται για τις 28 Φεβρουαρίου, στην 3η επέτειο από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Τι είπε η «πρόεδρος», πάντα σε πρώτο πληθυντικό; Τα ακόλουθα: «Μπορεί στις 28 Φεβρουαρίου να χρειαστεί να ξαναβγούμε στους δρόμους για τους αγρότες, τις Ενοπλες Δυνάμεις την ακρίβεια και βέβαια για τα Τέμπη»!

Με αυτή τη σειρά – με τα Τέμπη, τέταρτο θέμα. Δεν ξέρω πώς το προσλαμβάνετε εσείς όλο αυτό, αλλά εμένα μου λέει ότι η «πρόεδρος» προγραμματίζει για τις 28 Φεβρουαρίου, που είναι ημέρα Σάββατο, την πρεμιέρα του νέου κόμματος, το οποίο θα έχει πλέον μετωπικά χαρακτηριστικά – όχι μόνο Τέμπη. Τα Τέμπη είναι πλέον απλώς το κάρο. Εδώ η γυναίκα είναι αποφασισμένη να ασχοληθεί μέχρι και με το οργανόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων!..

(Φαντάζομαι θα έχει κάνει κάποια σχετική ανάλυση η γερόντισσα εκ Συρίας…)

Οι αλήθειες της στήλης

Από την ίδια συνέντευξη (ζητώ την κατανόηση του φιλοθεάμονος κοινού επ’ αυτού, αλλά με «κέντρισε» ιδιαίτερα…), αντελήφθην ότι με την «πρόεδρο» Καρυστιανού, έχουμε την ίδια αντίληψη για τον εξ εφέδρων πρόεδρο, Τσίπρα. Με διατυπώσεις που παραπέμπουν ευθέως σε όσα σχετικά με τον πρόεδρο Αλέξη έχω κατά καιρούς γράψει εδώ, η «πρόεδρος» Καρυστιανού ξεκαθάρισε ότι δεν θα τον συμπεριλάβει στο κύκλο των συνομιλητών-συνεργατών της, διότι ευθύνεται (ο Τσίπρας) για το τρίτο και χειρότερο μνημόνιο, που υποθήκευσε τη χώρα για 100 χρόνια!

Φυσικά δεν θα διεκδικήσω κανένα copyright για όλες αυτές τις αλήθειες, για τις οποίες έχει «μαλλιάσει» η γλώσσα μου, τόσα χρόνια. Θα αναφέρω απλώς ότι δεν μου προξενεί έκπληξη το γεγονός ότι η «πρόεδρος» πού και πού ρίχνει καμιά ματιά στη στήλη…













ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Επιτέλους. Η Μαρία Καρυστιανού έκανε τη δήλωση που όλοι περιμέναμε. Σε συνέντευξή της στον τηλεοπτικό σταθμό Kontra ανακοίνωσε και επίσημα δημιουργία κόμματος, το οποίο θα διεκδικήσει την ψήφο μας στις επόμενες εκλογές. Επιτέλους, δηλαδή, τέλος τα προσχήματα, τέλος και τα παραμύθια. Στο εξής, στη δημόσια συζήτηση, για ό,τι λέει και για ό,τι πράττει θα αντιμετωπίζεται και η Μαρία Καρυστιανού από όλους όπως αντιμετωπίζονται ο Μητσοτάκης, ο Ανδρουλάκης, ο Τσίπρας, ο Φάμελλος, η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ο Βελόπουλος, ο Κασιδιάρης. Ως πολιτικός.

Επιτέλους, δηλαδή, η Μαρία Καρυστιανού δεν θα είναι πλέον στη δημόσια συζήτηση μια πονεμένη μάνα αλλά μια ολιστική (sic) παιδίατρος που επιδιώκει να παίξει ρόλο στην πολιτική ζωή του τόπου. Μια πολιτικός δηλαδή που, στο πλαίσιο των δημοκρατικών θεσμών, δεν αρκεί να μιλάει για τη ζωή της, οφείλει να μιλήσει και για τη δική μας ζωή.

Εύλογα θα αντιτάξει κανείς ότι ένα πολιτικό σχήμα που στηρίζεται σε συναισθήματα και στις εντυπώσεις δεν είναι και τόσο ευάλωτο λόγω της κριτικής και των διερωτήσεων σκεπτόμενων πολιτών. Η Μαρία Καρυστιανού και το λαϊκιστικό κόμμα που εξαγγέλλει, την ηγεσία του οποίου θα την αναδείξει ο λαός «ακολουθώντας αυτό που λέει το μέσα του», μοιάζουν πολύ με τα αντισυστημικά κόμματα του 2010-15. Το διάστημα εκείνο, υποσχόμενα σεισάχθεια, λεφτά, δικαιοσύνη που δεν ήταν σε θέση να παράσχουν, δύο απ’ αυτά, ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ, συνεταιρίστηκαν για να ασκήσουν την εξουσία – και διαλύθηκαν όταν απέτυχαν και η εξουσία απομακρύνθηκε. Στην περίπτωση ενός τρίτου, ανταγωνιστικού τους κόμματος, της Χρυσής Αυγής, που επένδυσε στο κοινωνικό μίσος και στον καθαρόαιμο ρατσισμό, το αποτέλεσμα της εγκληματικής δραστηριότητάς του οδήγησε τα βασικά στελέχη του στη φυλακή.

Τι υπόσχεται η Μαρία Καρυστιανού; Κάθαρση και ανιδιοτέλεια. Δεν είναι η πρώτη. «Δεν κλέψαμε», έλεγε ο Μιχαλολιάκος. Ε, και;

Παρ’ όλα αυτά, είναι προφανής η δυναμική ενός εγχειρήματος Καρυστιανού. Αυτή είναι η φυσική ηγέτις της νέας Αγανάκτησης, του λαϊκισμού που συντονίστηκε και οργανώθηκε στις συγκεντρώσεις για τα Τέμπη – και ως μεθόδευση θυμίζει ακριβώς το λαϊκιστικό κύμα που κυριάρχησε μετά τη χρεοκοπία και την υπογραφή από τον Γιώργο Παπανδρέου του πρώτου Μνημονίου με τους δανειστές μας. Ολη η σημερινή αντιπολίτευση (τα διάφορα κομματίδια της Αριστεράς, η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ο Αλέξης Τσίπρας, ο ακροδεξιός Βελόπουλος και ό,τι έχει απομείνει από τη Νίκη, αλλά και ο Αντώνης Σαμαράς και βέβαια το αφελές ΠΑΣΟΚ) ακολούθησε την Καρυστιανού και το αφήγημά της περί Οξυγόνου. Ευλόγως, τώρα, θα την παρακολουθούν να ψαρεύει κοινό στο δικό τους κομματικό ακροατήριο (ήδη φαίνεται ότι έχει προσεγγίσει τον ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νικόλα Φαραντούρη, διαβάζω ότι έκανε κρούση και στον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή). Κι αυτό δεν θα τους αρέσει καθόλου, επειδή σηματοδοτεί συρρίκνωση και για κάποιους πολιτική εξαφάνιση.


Πώς θα αμυνθούν; Μάλλον με πόλεμο. Θα ξεχάσουν τα συναισθήματα που μοιράστηκαν μαζί της και θα αρχίσουν να την κατηγορούν ως ακροδεξιά. Ηδη στο Διαδίκτυο άρχισαν οι πρώτες βολές – και η προσπάθεια κύκλων του προοδευτισμού να επιβάλουν τη σύγκρισή της με τη ΝΔ και όχι με τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Καλή προσπάθεια, αλλά η ΝΔ, αυτή τη στιγμή, είναι το μόνο κόμμα με εκλογική βάση που δεν επενδύει ούτε σε κάποια εκδίκηση ούτε σε κάποιο απρόσιτο όραμα, αλλά στη διαχείριση και στα προγράμματα. Στο δημοκρατικό παρόν και στο δημιουργικό μέλλον της χώρας.









Δεν ξέρω τι γνώμη έχουν στη Βενεζουέλα για την Ελλάδα. Δεν είμαι καν βέβαιος ότι ξέρουν πού βρίσκεται. Αν μάθουν όμως ότι πλακωνόμαστε για πάρτη τους, φοβάμαι πως θα μας θεωρήσουν κάτι σαν παροικία τροφίμων ψυχιατρικής κλινικής. Ποια χώρα στον κόσμο θρηνεί για ένα απαίσιο καθεστώς που δεν το ζει σε κάποια άλλη χώρα που ούτε την ξέρει; Ακόμη κι αν το παράδειγμα της ανεμοδούρας δίνει πρώτη η Ισπανία του συντρόφου Σάντσεθ. Μέσα σε 24 ώρες (4/1) κατάφερε να συμφωνήσει σε δύο ανακοινώσεις που λένε άλλα πράγματα. Μια με πέντε «αριστερές» χώρες της Λατινικής Αμερικής που την πέφτει στους Αμερικανούς. Και μια με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (πλην Ορμπαν) που δεν την πέφτει. Θεός ο σύντροφος. Λέγεται ότι εκτός από τους ειδικούς δεσμούς της Ισπανίας με τους ισπανόφωνους της Αμερικής, είχε και κάτι παρτίδες με τους Μαδούρους. Στην Αθήνα ο Χαρίτσης βγήκε από τα ρούχα του. Εκανε επίκαιρη ερώτηση στον Μητσοτάκη διότι «οφείλει εξηγήσεις στη Βουλή και στον ελληνικό λαό» (5/1). Οφείλει εξηγήσεις ο Μητσοτάκης στους Ελληνες γιατί μπούκαραν οι Αμερικανοί στη Βενεζουέλα; Πάει κι ο Χαρίτσης! Τουλάχιστον ο Σαμαράς ατενίζει το Πίκο Μπολίβαρ και βλέπει τη Θράκη «μας» ή κοιτάζει τα νερά του Ορινόκου κι ανησυχεί για τα νησιά «μας» (δήλωση 4/1). Πάλι καλά. Τόση Βενεζουέλα στην ελληνική ψυχή δεν περίμενε κανείς. Επειδή λοιπόν δεν ξέρω αν θα γλιτώσει τελικά ο Τραμπ από την οργή του Τζουμάκα, ούτε πώς θα ξεφύγει από την Κωνσταντοπούλου, ένα μόνο έχω να συμβουλεύσω τους θυμωμένους. Να κρύβουν και λίγα λόγια. Διότι αν πέσει το καθεστώς στο Καράκας, θα μείνουν τα χαρτιά του. Και ποτέ δεν ξέρεις τι λένε τα χαρτιά, όταν μάλιστα οι «Μπολιβαριανοί» σύντροφοι ήταν και ανοιχτοχέρηδες. Ευτυχώς μετράμε αναρίθμητους ειδικούς του διεθνούς δικαίου – αυτό να λέγεται… Υποθέτω πως είναι οι ίδιοι που όταν δεν ασχολούνται με τα διεθνή κόπτονται για τους θεσμούς. Μόνο που οι ειδικοί έπαθαν μια υστερία την οποία (παραδόξως) δεν συμμερίστηκε καμία άλλη ηγεσία δημοκρατικής ευρωπαϊκής χώρας. Πλην ίσως Σάντσεθ… Πιθανώς στην Ευρώπη δεν καταλαβαίνουν από διεθνές δίκαιο. Πιθανώς διαπιστώνουν ότι το ματσάκι Τραμπ – Μαδούρο δεν έχει καλούς και δεν μας ενθουσιάζει. Πιθανώς αισθάνονται ότι είναι λίγο σόλοικο να υπερασπίζεσαι τη διεθνή νομιμότητα παρέα με τον Πούτιν, τον Σι, την Κολομβία και τη Μαρίν Λεπέν. Αλλά όπως έλεγε κι ο Χέμινγουεϊ «μην κρίνετε κάποιον από τις παρέες του, οι παρέες του Ιούδα ήταν άψογες».....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 07/01/25


Επιλέξαμε τη στιγμή που έχουμε ζήτημα, αν θέλετε, και εμείς να διεκδικήσουμε αύξηση των ποσοστών μας, να νομοθετήσουμε δυσαρεστώντας πιθανόν μια συγκεκριμένη ομάδα, όχι αριθμητικά ασήμαντη, και η οποία θεωρητικά, διότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι ψηφίζει κανείς, έχει σημεία αναφοράς στον ευρύτερο ιδεολογικό χώρο της Νέας Δημοκρατίας; Γιατί το κάναμε αυτό; Είμαστε πολιτικά αυτοκτονικοί; Είμαστε ανεύθυνοι; Είμαστε ανόητοι; Είμαστε υπεράνω της ανάγκης της πολιτικής επιβίωσης; Η πραγματικότητα είναι μία και μόνη, ότι πλέον – και ελέχθη και εδώ ευχαριστώ τον Ναύαρχο τον κ. Αποστολάκη – επί λέξει ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, ανεξαρτήτως ποιον θα δυσαρεστήσουμε, ανεξαρτήτως τι θα σημάνει αυτό για το πολιτικό μέλλον του ομιλούντος, ανεξαρτήτως τι σημαίνει αυτό για την Παράταξη. Διότι πιο σημαντικό και ξέρω ότι το μετερχόμεθα πολλές φορές ως επιχείρημα, αλλά για να είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας σπάνια ισχύει, είναι το συμφέρον της χώρας...


 
Ομιλία Νίκου Δένδια στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής επί του Σ/Ν του ΥΠΕΘΑ για τον «Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή»







Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετέσχε χθες, Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2026, στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, με θέμα ημερήσιας διάταξης: Συνέχιση της επεξεργασίας και εξέτασης του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων, μισθολογικές ρυθμίσεις για το στρατιωτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, αναδιοργάνωση ακαδημαϊκής εκπαίδευσης των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατολογία των Ελλήνων, εθελοντική στράτευση γυναικών και άλλες διατάξεις).

Στη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης και οι Αρχηγοί των Γενικών Επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το ως άνω σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας έγινε δεκτό, από τη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, επί της αρχής, επί των άρθρων και στο σύνολό του, κατά πλειοψηφία.

O Υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε κατά την ομιλία του στη συνεδρίαση:

«Κύριε Πρόεδρε, αγαπητές κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υφυπουργέ, κύριε Αρχηγέ ΓΕΕΘΑ, κύριοι Αρχηγοί, να εκφράσω τις ευχές μου για την καινούρια χρονιά.

Νομίζω εδώ αξίζει μια ειδική διπλή αναφορά στον επιμελή εισηγητή μας, τον κύριο Γιάννη Οικονόμου. Αφενός μεν για τη γιορτή του σήμερα, για την οποία του ευχόμαστε όλοι, αφετέρου δε, για τον εξαιρετικό τρόπο που έχει επιτελέσει το καθήκον της εισήγησης σε ένα νομοθέτημα για το οποίο οτιδήποτε μπορεί να πει κανείς, αλλά σύντομο δεν είναι. Είναι ένα νομοθέτημα πάρα πολύ μεγάλο, ενός ειδικού αντικειμένου. Ίσως από όλους μας εδώ, μόνο ο Ναύαρχος, ο κος Αποστολάκης, έχει γνώση. Αναφέρομαι στους Κοινοβουλευτικούς.

Επί της ουσίας για τους υπόλοιπους, πολλούς από εμάς, είναι βέβαιο ότι δεν εμπίπτει στο άμεσο γνωστικό μας αντικείμενο, άρα ο εισηγητής μας χρειάστηκε να κάνει μια τεράστια προσπάθεια για να μπορέσει να διατυπώσει με τόση επάρκεια και με τόσο επεξηγηματικό και καθαρό λόγο τη θέση της Κυβέρνησης για το συγκεκριμένο νομοθέτημα.

Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω για το «ήρεμο» του κλίματος. Δεν είμαι και εγώ αφελής, είμαι εκλεγμένος Βουλευτής, πλέον άνω των 21 ετών. Καταλαβαίνω ότι όταν μία Κυβέρνηση νομοθετεί κάτι τόσο σημαντικό στον τελευταίο στην πραγματικότητα χρόνο της θητείας της – εντάξει υπάρχει και το ’27 αλλά μπαίνουμε πια σε μια περίοδο στην οποία ο καθένας κάνει εκλογικές εκτιμήσεις, αποτιμήσεις και σκέψεις – καταλαβαίνω ότι αυτό δημιουργεί αντιδράσεις.

Θα ήθελα όμως να ξεκινήσω από αυτό. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, και αναφέρθηκε ο κος Κεδίκογλου, και ειλικρινά τον ευγνωμονώ για την αναφορά του, οφείλω να πω ότι δεν είναι σύνηθες αυτό να γίνεται από Βουλευτή της Αντιπολίτευσης. Και η Κυβέρνηση θα μπορούσε να επιλέξει και η πολιτική ηγεσία τη σιγή. Δεν μου επέβαλε κανείς, δεν μας επέβαλε κανείς να προσπαθήσουμε να λύσουμε το ζήτημα. Δεν ήρθε από Θεού η εντολή.

Επιλέξαμε τη στιγμή που έχουμε ζήτημα, αν θέλετε, και εμείς να διεκδικήσουμε αύξηση των ποσοστών μας, να νομοθετήσουμε δυσαρεστώντας πιθανόν μια συγκεκριμένη ομάδα, όχι αριθμητικά ασήμαντη, και η οποία θεωρητικά, διότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι ψηφίζει κανείς, έχει σημεία αναφοράς στον ευρύτερο ιδεολογικό χώρο της Νέας Δημοκρατίας; Γιατί το κάναμε αυτό; Είμαστε πολιτικά αυτοκτονικοί; Είμαστε ανεύθυνοι; Είμαστε ανόητοι; Είμαστε υπεράνω της ανάγκης της πολιτικής επιβίωσης;

Η πραγματικότητα είναι μία και μόνη, ότι πλέον – και ελέχθη και εδώ ευχαριστώ τον Ναύαρχο τον κ. Αποστολάκη – επί λέξει ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, ανεξαρτήτως ποιον θα δυσαρεστήσουμε, ανεξαρτήτως τι θα σημάνει αυτό για το πολιτικό μέλλον του ομιλούντος, ανεξαρτήτως τι σημαίνει αυτό για την Παράταξη.

Διότι πιο σημαντικό και ξέρω ότι το μετερχόμεθα πολλές φορές ως επιχείρημα, αλλά για να είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας σπάνια ισχύει, είναι το συμφέρον της χώρας.

Κι εδώ δε μιλάμε για ένα οικονομικό συμφέρον ή για ένα συμφέρον το οποίο μπορεί μια μεταγενέστερη Κυβέρνηση με μια διορθωτική κίνηση να επαναφέρει, εδώ μιλάμε για την ίδια την ύπαρξή της.

Τη στιγμή πλέον και ουδείς εξ υμών το αμφισβήτησε, που οι όροι του διεθνούς δικαίου δεν αποτελούν τον κανόνα λειτουργίας των κρατών «ως έδει», είναι δυνατόν η Πατρίδα μας να μην κάνει το βέλτιστο και το απαραίτητο που μπορεί, για να φτάσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις στο σημείο που πρέπει να είναι τον 21ο αιώνα;

Άρα λοιπόν εδώ το ερώτημα καθ΄ ημάς, την κυβερνητική πλειοψηφία, είναι ένα και απλό. Ή εμείς κάνουμε πλήρως λανθασμένη ανάγνωση της κατάστασης, τα πράγματα είναι καλά και κατά συνέπεια ουδείς λόγος νομοθεσίας υπάρχει κι εμείς είμαστε αυτοκτονικοί τύποι, οι οποίοι έχουμε αποφασίσει να συγκρουστούμε με ένα κομμάτι εκλογικού σώματος. Ή η κατάσταση -όπως ο Ναύαρχος είπε- είναι τόσο κακή που δεν μπορεί να συνεχιστεί, βεβαίως με ευθύνες του πολιτικού συστήματος και βεβαίως και με ευθύνες και δικές μας, δεν βγάλαμε τη Νέα Δημοκρατία έξω από την εξίσωση των ευθυνών. Έχουν ευθύνες όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν μέχρι σήμερα, έχουν αν θέλετε μεγάλες ευθύνες, εξηγήσιμες σε ένα βαθμό για το διάστημα της κρίσης, αλλά έχουν μεγάλες ευθύνες.

Υπήρξε μια άλλη αντίληψη εδώ, ότι η ανεστραμμένη πυραμίδα δεν υφίσταται, έγινε επίκληση ορισμένων μονάδων της Αεροπορίας. Κύριοι συνάδελφοι, ισχύει η ίδια απάντηση. Είμαστε, θεωρείτε, αυτοκτονικοί; Προσπαθούμε να δυσαρεστήσουμε Έλληνες πολίτες, για πρόβλημα το οποίο δεν υφίσταται; Προσπαθούμε να διορθώσουμε ανύπαρκτο ζήτημα, δημιουργώντας για τη Νέα Δημοκρατία και την κυβέρνηση πολιτικό κόστος, την ώρα που έχει και άλλα πολλά μέτωπα ανοιχτά; Για να καταλάβω, δηλαδή, τι μας λέτε;

Μου λέτε δηλαδή ότι η αναλογία 1 προς 0,8, η μοναδική σε στρατό του ΝΑΤΟ, δεν ισχύει; Εάν μου λέτε αυτό το πράγμα, τότε πάλι ξαναλέω, ας καταλήξουμε ότι η Κυβέρνηση πάσχει από αυτοκτονικό σύνδρομο, αλλά ξέρετε πολύ καλά ότι αυτό δε συμβαίνει.

Έρχομαι, εάν θέλετε, λίγο στα επιμέρους, τα οποία συζητήσαμε, οφείλω να πω σε ένα κλίμα όμως διαλόγου και προσήνειας όλων προς όλους και σε αυτό θα μου επιτρέψετε να σας απευθυνθώ εδώ και όχι στην Ολομέλεια. σε μερικά πράγματα που εξ ανάγκης η διατύπωση μιας άποψης αποκτά αν όχι άλλη οξύτητα, τουλάχιστον ένα άλλο βάρος που εγώ δεν θα το ήθελα.

Έρχομαι με τη σειρά των επιχειρημάτων. Κύριε Γιαννούλη, μου προσκομίσατε μια επιστολή. Είχαμε το χρόνο να τη δούμε, είναι λάθος τελείως σε ό,τι λέει. Θα σας απαντήσω με δική μου επιστολή. Θα την υπογράψω ακριβώς για τη βαρύτητα αυτού που σας λέω, δεν θα την καταθέσω στην Ολομέλεια γιατί εγώ δεν θέλω να εκθέσω εσάς. Εσείς ορθώς ήρθατε και είπατε ότι «με συγχωρείτε, μου λέει ένας Έλληνας πολίτης δέκα πράγματα και αυτό το οποίο κάνει στη ζωή του είναι σημαντικό, άρα γιατί δεν το προστατεύετε;». Αυτό μου είπατε. Δεν βεβαιώσατε την αλήθεια των γραφομένων. Με αυτή την έννοια λοιπόν, εγώ μπορώ να απαντήσω σε αυτήν την επιστολή που μου φέρατε, αλλά νομίζω ότι το λάθος που κάνει – θα σας επιτρέψει να απαντήσετε και σε άλλα ερωτήματα που θέτετε- απλώς το λέω εδώ για να μην σας απαντήσω στην Ολομέλεια καταθέτοντας και χρησιμοποιώντας ξέρετε, αυτούς τους τόνους που κάνουμε θεατρικά, «καταθέτουμε» κ.λπ., δεν έχει έννοια. Εδώ προσπαθούμε να λύσουμε ένα θέμα.

Όπως επίσης επανέρχομαι και λέω ότι δεν διεκδικώ το προνόμιο της απόλυτης αλήθειας, δεν τον διεκδικώ, για τον Θεό. Κάνουμε λάθη σε όλα τα πράγματα. Εδώ εάν αυτό ήταν λοιπόν λάθος, έρχομαι σε κάτι άλλο που είπε ο κύριος Κατρίνης, πριν και το είπε και ο κύριος Κεδίκογλου, για το οποίο θα μου επιτρέψετε να έχω και μια προσωπική ευαισθησία. Το θέμα του αυτισμού.

Έχω την αίσθηση ότι έτσι όπως είναι διατυπωμένο το νομοθέτημα, το παιδί το οποίο πάσχει από αυτισμό – πλέον αν δείτε και η έννοια του αυτισμού δεν είναι ένα πράγμα πια, υπάρχει ένα άρθρο και στον Economist, καλύπτει ένα τεράστιο φάσμα πλέον με πράγματα τα οποία εδώ και κάποια χρόνια δεν ήταν γνωστά καν και δεν κατηγοριοποιούντο ως οποιασδήποτε μορφής «ιδιαιτερότητες». Αυτό λοιπόν διαπιστώνεται πλέον, έχουμε στη χώρα εξαιρετικές διαπιστωτικές ικανότητες, γίνεται Ι5 το συγκεκριμένο παιδί και δεν υπηρετεί καθόλου, από την αρχή.

Κύριε Κατρίνη, να συμφωνήσουμε το εξής. Μέχρι αύριο, θα το έχουμε ρυθμίσει. Δηλαδή, θα κοιτάξουμε να δούμε τη ρύθμιση και θα συμφωνήσουμε στην Ολομέλεια όλοι μαζί με έναν τρόπο με τον οποίο αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί. Προς Θεού, δεν έχει κανένα λόγο, ούτε προσπαθούμε να βασανίσουμε παιδιά αυτά, τα οποία μάλιστα έχουν και ειδικά ταλέντα πέραν των ιδιαιτεροτήτων τους. Άρα θα το δούμε αυτό.

Υπήρξε μία άλλη τοποθέτηση περί μεγάλου νομοθετήματος. Συγχωρείστε με. Πράγματι, το νομοθέτημα είναι πολύ μεγάλο. Συμφωνώ μαζί σας. Eίναι μεγάλο να το διαβάσεις, φανταστείτε πόσο μεγάλο είναι να το γράφεις. Αλλά, υπάρχει μια αντίφαση στα επιχειρήματα της Αντιπολίτευσης γενικά.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει φέρει με αυτό τέσσερα νομοθετήματα. Δεν είναι η συνήθης πρακτική. Συνήθως το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δεν φέρνει νομοθετήματα . Και αν βάλετε και τη Δομή Δυνάμεων και το Εξοπλιστικό, πάμε στα έξι, πολύ βασικά. Συνήθως η κατηγορία της Αντιπολίτευσης και υπάρχουν, δείτε το στα Πρακτικά, τοποθετήσεις απευθυνόμενες σε εμένα, είναι ότι δεν έχουμε ολιστική προσέγγιση των πραγμάτων. Ότι κάνουμε τα πράγματα αποσπασματικά, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη κλπ., τώρα φέρνουμε το σύνολο στην πραγματικότητα της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας και μου λέτε, είναι μεγάλο. Τι θέλετε να κάνω; Ποια είναι η μέση οδός; Είναι ποσοτικό το πρόβλημα; Καταλαβαίνω ότι είναι επίπονο να το διαβάσει κανείς. Αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια σειρά από θέματα και το επιβάλλουν οι καιροί. «Ου μενετοί». «Οι των πραγμάτων καιροί ού μένουσι την ημετέρα βραδύτητα».

Έρχομαι στο ζήτημα της αξιολόγησης αυτό που είπε ο Ναύαρχος, ο κος Αποστολάκης. Δεν υπήρξα εγώ αντικείμενο αξιολόγησης, Έφεδρος Δόκιμος ήμουνα και Έφεδρος Ανθυπολοχαγός για ένα μήνα. Δεν το υπέστην.

Αλλά δεν μπορώ να πιστέψω ότι ένας Αξιωματικός δεν αντέχει το βάρος να είναι δυσάρεστος στον υφιστάμενό του όταν πρέπει να είναι δυσάρεστος.

Με την ίδια λογική, δεν μπορεί να του επιβάλει ποινή. Εμένα ο Διοικητής μου στο Τάγμα μου είχε ρίξει 20 ημέρες φυλακή, γιατί είχα κάνει μία αναφορά εν πάση περιπτώσει. Έκανα αναφορά κατά ενός Ανθυπολοχαγού ότι δεν φρόντιζε να θερμαίνονται οι στρατιώτες. Αλλά, εν πάση περιπτώσει, λέω ότι είναι στοιχείο της διοίκησης και υποχρέωση του διοικούντος είναι να αξιολογήσει και να γίνει δυσάρεστος. Όπως και ο Υπουργός γίνεται δυσάρεστος και ο Υφυπουργός γίνεται δυσάρεστος και οι Αρχηγοί γίνονται δυσάρεστοι. Τι να κάνουμε; Όποιος δεν θέλει να είναι δυσάρεστος, θέλει να είναι μόνο ευχάριστος, δεν αναλαμβάνει καθήκοντα διοίκησης. Ποιος δεν επιθυμεί να είναι αγαπητός σε όλους;

Είναι σημαντικό το θέμα της αντισυνταγματικότητας. Κοιτάξτε, το μελετήσαμε δεν σας το κρύβω. Ο κύριος Αλιβιζάτος είναι Καθηγητής με τον οποίον εγώ συνδέομαι και προσωπικά και φιλικά και εκτιμώ και την κρίση του και τις απόψεις του. Το μελετήσαμε το θέμα. Τολμώ να πω ότι με θέμα δημοσίου συμφέροντος, με είκοσι χρόνια περίοδο αναπροσαρμογής και με τις διατάξεις που έχει το νομοσχέδιο μέσα για τη δυνατότητα των Υπαξιωματικών να γίνουν Αξιωματικοί, εγώ εύχομαι «καλή τύχη» σε όποιον πάει στα δικαστήρια για να πετύχει την αντισυνταγματικότητα. Δεν μπορώ να προβλέψω τη δικαστική κρίση, διότι αυτό θα ήταν και ασέβεια προς τη Δικαιοσύνη, αλλά πραγματικά εύχομαι «καλή τύχη». Θα είναι ενδιαφέρον ό,τι και αν γίνει.

Όσον αφορά τώρα τα υπόλοιπα θέματα, τα οποία τέθηκαν. Έγινε ένας αρνητικός σχολιασμός για το θέμα των Εφέδρων Αξιωματικών, στους οποίους δίδεται βαθμός, με την υπογραφή τη δική μου. Ξέρετε ότι οι περιπτώσεις αυτές είναι περιπτώσεις δωρητών στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Ξέρετε ότι έχω προσπαθήσει, και εγώ και ο κύριος Υφυπουργός και οφείλω να πω και οι Αρχηγοί, να αναπτύξουμε όσο μπορούμε τον θεσμό της δωρεάς και έχουμε καταφέρει αυτή τη στιγμή -αν κάνω καλές προσθέσεις- οι δωρεές προς το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας να υπερβαίνουν τα 60 εκατομμύρια.


Έτσι φτιάχνεται το κτίριο του Υπουργείου, το οποίο όπως όλοι ξέρετε επεδίωκε βραβείο «αρχιτεκτονικής αθλιότητας». Έτσι γίνονται μια σειρά από έργα, τα οποία είναι δύσκολο να καλυφθούν από τον προϋπολογισμό, εν μέρει λόγω ελλείψεων χρημάτων, εν μέρει λόγω του μεγάλου χρόνου των διαγωνιστικών διαδικασιών.

Θεωρώ ότι η χορηγία στις Ένοπλες Δυνάμεις είναι τιμητικό για τους Έλληνες. Θυμίζω ότι το σύνολό του Αθηναϊκού Στόλου δημιουργήθηκε από το θεσμό της χορηγίας. Νομίζω ότι καλό είναι να επαινούμε τους ανθρώπους αυτούς, οι οποίοι το πλεόνασμά τους ή το υστέρημά τους, το δίνουν στις Ένοπλες Δυνάμεις. Και βεβαίως ελάχιστη ανταμοιβή και δημιουργία παραδείγματος είναι η απονομή ενός τιμητικού βαθμού, που τους φέρνει πιο κοντά στη στρατιωτική οικογένεια.

Το άλλο που ήθελα να σχολιάσω – έγινε αρνητικός σχολιασμός, γιατί οι προαγωγές των Αξιωματικών έχουν τον τύπο του Προεδρικού Διατάγματος και μάλιστα ελέχθη, ως αυτό να αποτελεί υπουργική εξουσία η οποία μάλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ή εμπεριέχει ευνοιοκρατία.

Ο λόγος που γίνεται η περιγραφή του τύπου του Προεδρικού Διατάγματος είναι για το κύρος του Αξιωματικού, δεν είναι για την υπογραφή του Υπουργού. Ίσα-ίσα, θα ήταν ίσως πολύ πιο ταπεινωτικό να μην έχει τον τύπο του Προεδρικού Διατάγματος και θα μου επιτρέψετε να σας πω και υπό συνθήκες αυτό θα είχε και κάποια στοιχεία επικινδυνότητας.

Τώρα, εμείς κύριοι συνάδελφοι, σας είπα από την αρχή και θέλω να ευχαριστήσω και την κυρία Μπακογιάννη για την εξαιρετική τοποθέτησή της παρά το μικρό ελπίζω πρόβλημα υγείας το οποίο αντιμετωπίζει και θα την έχουμε σύντομα κοντά μας, δεν ισχυρίζεται κανείς ότι το νομοθέτημα είναι πέτρα, μάρμαρο και δεν μπορεί να αλλάξει κάτι.

Εμείς αύριο, με μερικούς συναδέλφους το συζητήσαμε και έξω από την αίθουσα, είπα μερικά πράγματα, έχουμε κάποιες πολύ συγκεκριμένες σκέψεις τις οποίες θα σας καταθέσουμε, ώστε να μετριαστεί η αγωνία όσων εκ του Σώματος των Υπαξιωματικών θα ήθελαν να γίνουν στη ζωή τους Αξιωματικοί.

Θα υπάρχει δηλαδή σαφής τρόπος, ελέχθη, με δυο συγκεκριμένες οδούς, και επίσης και συγκεκριμένη ποσοστιαία κατοχύρωση αυτού του δικαιώματος, ώστε να μην νιώσουν ότι η Πατρίδα τους αδικεί.

Αυτό όμως ξαναλέω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν μπορεί να αλλοιώσει τη βασική ανάγκη να εξορθολογήσουμε κάτι το οποίο αυτή τη στιγμή ενέχει όχι μόνο στοιχεία παραλόγου, αυτό το καταλαβαίνει ο καθένας, αλλά στοιχεία κινδύνου για το μέλλον της χώρας.

Εγώ σας ευχαριστώ θερμά για τη συζήτηση. Δεν θέλω να καταχραστώ τον χρόνο σας περαιτέρω. Προσβλέπω και αύριο σε μια δημιουργική ανταλλαγή απόψεων. Θα δείτε τις αλλαγές τις οποίες θα κάνουμε.

Και πάλι και στην Ολομέλεια, είμαι πάντοτε στη διάθεση της Κοινοβουλευτικής Αντιπροσωπείας. Άλλωστε η Κοινοβουλευτική Αντιπροσωπεία είναι ο ανώτατος κριτής. Και βεβαίως υπάρχει ο διαχωρισμός των εξουσιών, αλλά ο διαχωρισμός δεν σημαίνει ότι οι τρεις εξουσίες είναι όμοιες. Προφανώς η νομοθετική εξουσία έχει την απόλυτη προτεραιότητα. Για να δούμε μήπως κάτι μας ξεφύγει την τελευταία στιγμή. Βεβαίως, πάντοτε η Κυβέρνηση έχει την πολιτική ευθύνη.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ευχαριστώ πολύ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι».

Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2026

Είναι πάρα πολύ νωρίς να κάνουμε υποθέσεις σε επίπεδο, τύπου κυβερνοεπιθέσεων, κάτι το οποίο δεν μπορούμε μεν να αποκλείσουμε, αλλά δεν μπορεί ακόμη να τεκμηριωθεί. Να ξέρετε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των τηλεπικοινωνιακών δικτύων του FIR είναι κατά περίπου 80% αναλογικό. Από τη στιγμή που είναι αναλογικά και όχι ψηφιακά, δεν μπορούν να δεχθούν εύκολα μαζικές κυβερνοεπιθέσεις. Εκτός αν αφορά ηλεκτρονικό πόλεμο, που αφορά εξειδικευμένη, συγκεντρωμένη επίθεση, μέσω δορυφόρων κλπ, σενάρια τα οποία σχεδόν αποκλείω. Από τη δική μου την άποψη, ήταν μεγάλο λάθος που διάφοροι μίλησαν στα social media για υβριδική επίθεση.

 





Αλέξ. Μποζίνης: Οι λόγοι 
του μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών

Στους λόγους που οδήγησαν στο πρόσφατο μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών και στα προβλήματα που αυτό προκάλεσε στον εναέριο χώρο της Ελλάδας αναφέρεται σε συνέντευξη στο Liberal, ο καθηγητής και μέλος επιστημονικού συμβουλίου ανάλυσης υβριδικών απειλών στην Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας.


Ο ίδιος τονίζει πως κατά πάσα πιθανότητα έχει υπάρξει αστοχία υλικού σε τηλεπικοινωνιακές γραμμές, οι οποίες σε ένα ποσοστό 80% είναι αναλογικές, ωστόσο για τα ακριβή αίτια υπογραμμίζει πως «βρίσκεται εισαγγελική έρευνα σε εξέλιξη». Ακόμα, ο κ. Μποζίνης στέκεται στη σημασία που έχει για την Ελλάδα η ψηφιακή «οχύρωση» της ώστε να αποφευχθούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.


Αναλυτικά, η συνέντευξη στον Αλέξανδρο Βέλμαχο:

Παρακολουθήσατε τις εξελίξεις της περασμένης Κυριακής. Τι θεωρείτε πως ευθύνεται για τα προβλήματα που προκλήθηκαν στον εναέριο χώρο της Ελλάδας;

Οι δικές που πηγές αναφέρουν πως κατά πάσα πιθανότητα έχει γίνει αστοχία υλικού σε τηλεπικοινωνιακές γραμμές. Βέβαια, αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη τόσο εισαγγελική έρευνα όσο και έρευνα από το αρμόδιο Υπουργείο, προκειμένου να εντοπιστούν τα βαθύτερα αίτια.

Νομίζω, ωστόσο, ότι είναι πάρα πολύ νωρίς να κάνουμε υποθέσεις σε επίπεδο, τύπου κυβερνοεπιθέσεων, κάτι το οποίο δεν μπορούμε μεν να αποκλείσουμε, αλλά δεν μπορεί ακόμη να τεκμηριωθεί. Να ξέρετε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των τηλεπικοινωνιακών δικτύων του FIR είναι κατά περίπου 80% αναλογικό.

Από τη στιγμή που είναι αναλογικά και όχι ψηφιακά, δεν μπορούν να δεχθούν εύκολα μαζικές κυβερνοεπιθέσεις. Εκτός αν αφορά ηλεκτρονικό πόλεμο, που αφορά εξειδικευμένη, συγκεντρωμένη επίθεση, μέσω δορυφόρων κλπ, σενάρια τα οποία σχεδόν αποκλείω. Από τη δική μου την άποψη, ήταν μεγάλο λάθος που διάφοροι μίλησαν στα social media για υβριδική επίθεση.

Κάποια στιγμή πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με τη διασπορά των fake news και το ποιος διευρύνει αυτά τα φαινόμενα. Πρέπει ακόμα να γνωρίζουμε πως βρισκόμαστε σε μια εποχή ψηφιοποίησης, όπου κάθε κράτος και κάθε υποδομή —ψηφιακή ή μη— μπορεί να δεχθεί επίθεση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε τεχνικό πρόβλημα είναι κυβερνοεπίθεση.

Θεωρείτε λοιπόν ότι τα σενάρια που διαβάζαμε εμείς οι μη ειδικοί περί κυβερνοεπιθέσεων δεν είχαν βάση;

Κοιτάξτε, τον τελευταίο χρόνο είμαστε όλοι ευαίσθητοι σε αυτές τις επιθέσεις -που είναι ανώνυμες, δεν έχουν «πατέρα» ή «δημιουργό»- που έχουν γίνει σε ορισμένα περιστατικά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως δεν είναι σωστό να γίνεται ανάλυση χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο.


Έχω γράψει εδώ και χρόνια —και είναι δημοσιευμένο— για την έννοια της κυβερνοβιοασφάλειας, επισημαίνοντας ότι μια κυβερνοεπίθεση θα μπορούσε θεωρητικά να επηρεάσει συστήματα πλοήγησης αεροσκαφών ή αεροδρομίων. Αυτό, όμως, απαιτεί σοβαρή τεκμηρίωση. Για εμένα στην ουσία απαιτείται μια σωστή ανάλυση, να περιμένουμε τα αποτελέσματα των ερευνών.

Το πιο σημαντικό είναι να είστε υπομονετικοί, να περιμένουμε να γίνουν οι σωστές κινήσεις.

Πώς θα μπορούσε να αποτραπεί ένα παρόμοιο σκηνικό στο μέλλον;

Στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης και του υβριδικού πολέμου που έχει ως πυρήνα του το high strategic technology, το κάθε κράτος έχει τις δικές του ευαισθησίες. Οι κυβερνοεπιθέσεις γίνονται ανά πάσα στιγμή και παντού, τόσο σε μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις όσο και σε κρατικές υποδομές. Για αυτό πλέον στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μιλάμε πλέον για την έννοια της ανθεκτικότητας (resilience) απέναντι σε φυσικές, τεχνολογικές και υβριδικές απειλές.

Αυτό προϋποθέτει συντονισμό δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, γνώση της τεχνολογικής υποδομής και συνεχή επικοινωνία. Οι ευαλωτότητες θα συνεχίσουν να υπάρχουν σε όλα τα κράτη. Αν συμπεριλάβουμε σε αυτό και την παραπληροφόρηση των τελευταίων ημερών (είδαμε και στην Ελλάδα τον ψυχολογικό κόστος, χρησιμοποιήθηκε η παύση επικοινωνιών του FIR για να υπάρξει πολιτικό κόστος).

Το ζητούμενο είναι η σωστή διαχείριση κρίσεων και η αποφυγή πολιτικής ή επικοινωνιακής εκμετάλλευσης τέτοιων περιστατικών.

Υπάρχουν βήματα που θα μπορούσε να ακολουθήσει η Ελλάδα για να πάει μπροστά στην αντιμετώπιση του θέματος;

Μετά τον Covid-19 υπήρξε μια έκρηξη ψηφιοποίησης, για μπορέσουμε να κρατηθούμε ως κοινωνία, οικονομία. Σήμερα, πληροφοριακά συστήματα ελέγχουν αεροπορικές και σιδηροδρομικές αρτηρίες, νοσοκομεία, κρίσιμες κρατικές δομές. Αυτά είναι πιθανοί στόχοι και έχουν αυξημένο ρίσκο.

Κρίνετε πως η Ελλάδα βρίσκεται σε καλή κατάσταση για να προλαμβάνει ή να αποτρέπει αυτές τις επιθέσεις;

Θεωρώ πως η Ελλάδα βρίσκεται σε πολύ καλό επίπεδο και εξαιρετικό επίπεδο σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την άλλη, πάντοτε υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης.

Ανεξαρτήτως κόμματος και κυβέρνησης, οι υβριδικές απειλές δεν θα σταματήσουν ποτέ να υπάρχουν. Άρα, πρέπει να αμυνόμαστε, να οχυρώνουμε ψηφιακά την Ελλάδα και πολύ περισσότερο τις κρίσιμες και στρατηγικές υποδομές της χώρας.

* Ο Δρ. Αθανάσιος Η. Μποζίνης είναι Επίκουρος Καθηγητής «Παγκόσμιας Πολιτικής Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών - Βιοασφάλειας», Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και Μέλος Επιστημονικού Συμβούλιου Ανάλυσης Υβριδικών Απειλών στην Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας - Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026

Ενδεικτικό της σοβαρότητας της όλης κατάστασης είναι το γεγονός ότι κατά το πρώτο 40λεπτο του συμβάντος και μέχρι να δοθεί η εντολή για πλήρη αποκλεισμό (zero-rat) του FIR, δηλαδή μέχρι να εφαρμοστεί μηδενικός αριθμός απογειώσεων, προσγειώσεων και εισερχόμενων – υπεριπτάμενων αεροσκαφών, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας δεν είχαν καμία επαφή με τους πιλότους των αεροσκαφών που ήδη πετούσαν στον εθνικό εναέριο χώρο! «Τους βλέπαμε στις οθόνες μας, αλλά δεν μπορούσαμε να τους μιλήσουμε από καμία συχνότητα, καθώς όλες είχαν βγει εκτός λειτουργίας», λένε χαρακτηριστικά ελεγκτές που την ώρα εκείνη είχαν βάρδια στο ΚΕΠΑΘΜ. Αιτία ήταν το αιφνίδιο και εκτεταμένο σοβαρό πρόβλημα παρεμβολών που δέχονταν όλες οι κρίσιμες ραδιοσυχνότητες του ΚΕΠΑΘΜ (σε Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι και Γεράνεια), οι οποίες χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο των πτήσεων – αεροσκαφών, όπως και η ταυτόχρονη διακοπή των τηλεπικοινωνιών στο εσωτερικό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ).,,,,

 Aπό "ΤΑ ΝΕΑ" (κύριο+εσωτερικό θέμα)

"ΤΑ ΝΕΑ", κύριο θέμα, 05/01/26


"ΤΑ ΝΕΑ", 05/01/26














Τι κρύβει το «μπλακ άουτ» στον εθνικό εναέριο χώρο – Πώς αποφεύχθηκε μια τραγωδία στο ελληνικό FIR

  • Τα 40 δραματικά «νεκρά» λεπτά - Το εκτεταμένο πρόβλημα παρεμβολών στις ραδιοσυχνότητες, η ως... διά μαγείας αποκατάσταση και το ενδεχόμενο δολιοφθοράς
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΝΤΕΛΕΖΟΥ

Πρωτοφανές «μπλακάουτ», με 40 δραματικά «νεκρά» λεπτά κατά τα οποία χάθηκαν από τις ραδιοεπικοινωνίες του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) όλα τα αεροσκάφη που πετούσαν στον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας, παρέλυσε χθες το πρωί τις αερομεταφορές της χώρας.

Χιλιάδες επιβάτες συνολικά 2.800 πτήσεων παρέμειναν επί ώρες «όμηροι» στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», στον αερολιμένα της Θεσσαλονίκης και σε άλλα μεγάλα αεροδρόμια της χώρας, ενώ ολόκληρο το σύστημα επιτήρησης του εθνικού εναέριου χώρου (FIR) από τις 08.59 τέθηκε σε κατάσταση επιχειρησιακού συναγερμού.

Ενδεικτικό της σοβαρότητας της όλης κατάστασης είναι το γεγονός ότι κατά το πρώτο 40λεπτο του συμβάντος και μέχρι να δοθεί η εντολή για πλήρη αποκλεισμό (zero-rat) του FIR, δηλαδή μέχρι να εφαρμοστεί μηδενικός αριθμός απογειώσεων, προσγειώσεων και εισερχόμενων – υπεριπτάμενων αεροσκαφών, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας δεν είχαν καμία επαφή με τους πιλότους των αεροσκαφών που ήδη πετούσαν στον εθνικό εναέριο χώρο! «Τους βλέπαμε στις οθόνες μας, αλλά δεν μπορούσαμε να τους μιλήσουμε από καμία συχνότητα, καθώς όλες είχαν βγει εκτός λειτουργίας», λένε χαρακτηριστικά ελεγκτές που την ώρα εκείνη είχαν βάρδια στο ΚΕΠΑΘΜ.

Αιτία ήταν το αιφνίδιο και εκτεταμένο σοβαρό πρόβλημα παρεμβολών που δέχονταν όλες οι κρίσιμες ραδιοσυχνότητες του ΚΕΠΑΘΜ (σε Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι και Γεράνεια), οι οποίες χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο των πτήσεων – αεροσκαφών, όπως και η ταυτόχρονη διακοπή των τηλεπικοινωνιών στο εσωτερικό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ).

Ωστόσο, στις 5 το απόγευμα… ξαφνικά όλες αυτές οι ραδιοσυχνότητες που είχαν πληγεί σοβαρότατα, όπως και οι τηλεπικοινωνίες στο εσωτερικό της ΥΠΑ, επανήλθαν… ως διά μαγείας σε κανονική λειτουργία, χωρίς ουσιαστική τεχνική παρέμβαση και σαν να μην είχε συμβεί οτιδήποτε!

Ζητούμενο: τι προκάλεσε το «μπλακάουτ»

Το ζητούμενο πλέον για την ΥΠΑ και την κυβέρνηση είναι ποιος τελικά και πώς προκάλεσε το πρωτοφανές «μπλακάουτ». Εάν, δηλαδή, υπήρξε ή όχι οποιοδήποτε ενδεχόμενο δολιοφθοράς (έντονη ήταν η φημολογία περί αυτού, σε συνέχεια αντίστοιχων περιστατικών σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια σε Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο, που αποδόθηκαν σε διάφορες αιτίες) ή τελικά το συμβάν «προήλθε, κατά τις αρχικές ενδείξεις, από τηλεπικοινωνιακές υποδομές», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σε ανακοίνωση της Υπηρεσίας που εκδόθηκε αργά το βράδυ.

Πάντως, σύμφωνα με την αρχική ανακοίνωση της ΥΠΑ, η οποία εκδόθηκε αμέσως μετά το ξεκίνημα διερεύνησης του συμβάντος, «υπήρξε μαζική παρεμβολή από αέρος πρωτοφανούς διάστασης, σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών». Μάλιστα, η ΥΠΑ χαρακτήριζε το συμβάν «πρωτοφανές περιστατικό ως προς τη μαζικότητα, τη γεωγραφική του έκταση και τη χρονική του επιμονή».

Η πρώτη ανακοίνωση της ΥΠΑ

Συγκεκριμένα, η ΥΠΑ ανέφερε: «Στις 4/1/2026 και ώρα 08:59 τοπική, η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες που εξυπηρετούν το FIR Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάστηκε πτώση των γραμμών HELLAS COM, καθώς και των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας. Ο “θόρυβος” που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς, ακούσιας εκπομπής. Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ, σε συντονισμό με τους τεχνικούς του ΟΤΕ, κατέβαλαν άμεσες προσπάθειες για τον εντοπισμό και την αποκατάσταση του προβλήματος. Πρόκειται για πρωτοφανές περιστατικό ως προς τη μαζικότητα, τη γεωγραφική του έκταση και τη χρονική του επιμονή».

Σύμφωνα πάντα με την ίδια ανακοίνωση της ΥΠΑ, «δόθηκε εντολή σε ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος να απογειωθεί, προκειμένου να διερευνήσει με ειδικά όργανα και τεχνικούς την προέλευση των παρεμβολών, οι οποίες έγιναν από αέρος». Από την πρώτη στιγμή συνεκλήθη η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων της ΥΠΑ, η οποία συντονίζει τις κινήσεις και τις ενέργειες όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, σε επιχειρησιακή συνεργασία και με το EUROCONTROL. 

Η Ομάδα βρισκόταν σε διαρκή συντονισμό και τηλεδιασκέψεις με εξωτερικούς φορείς, καθώς και σε επιχειρησιακή συνεργασία με το EUROCONTROL για τη βέλτιστη διαχείριση του FIR Αθηνών. Παράλληλα, οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ κινητοποιήθηκαν σε όλες τις περιφερειακές μονάδες συστημάτων εκπομπής και λήψης, μεταξύ άλλων στον Υμηττό, το Πήλιο, τη Θάσο, στα Ακαρνανικά, στο Μοναστήρι και στα Γεράνεια, προκειμένου να πραγματοποιηθεί επιτόπιος έλεγχος των συστημάτων εκπομπής.

Σύμφωνα πάντα με την ΥΠΑ, κατά τις μεσημβρινές ώρες, δόθηκε εντολή στο ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος της Υπηρεσίας να απογειωθεί εκτάκτως, με τη συμμετοχή ηλεκτρονικών της ΥΠΑ και ειδικού τεχνικού της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), για στοχευμένη διερεύνηση των παρεμβολών από αέρος. Παράλληλα, με γνώμονα την ασφάλεια των πτήσεων, το ΚΕΠΑΘΜ, σε στενό συντονισμό με το EUROCONTROL, προχώρησε σε μείωση του αριθμού των εξυπηρετούμενων αεροσκαφών στο FIR Αθηνών σε 35 αεροσκάφη ανά ώρα, αριθμός που αυξήθηκε σε 45 αεροσκάφη ανά ώρα μετά τις 16.00 τοπική ώρα.

Αφού κινητοποιήθηκαν όλες οι επιχειρησιακές μονάδες της Υπηρεσίας (ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ), σε συντονισμό με τους τεχνικούς του ΟΤΕ, το EUROCONTROL και την ΕΕΤΤ, στις 17.00 ακριβώς όλες οι ραδιοσυχνότητες που είχαν πληγεί, όπως και οι τηλεπικοινωνίες στο εσωτερικό της ΥΠΑ, επανήλθαν… ως διά μαγείας σε κανονική λειτουργία, σαν να μην είχε συμβεί οτιδήποτε! Η χωρητικότητα του FIR Αθηνών και η ροή της εναέριας κυκλοφορίας επανήλθαν στα κανονικά επίπεδα από τις 17.45.

Οι τεχνικοί

«Η κανονικότητα στις συχνότητες και τις τηλεπικοινωνίες επανήλθε ξαφνικά, λες και κάποιος πάτησε ένα κουμπί και απελευθερώθηκαν», λέει στα «ΝΕΑ» ο Κωνσταντίνος Κανδεράκης, έμπειρος ηλεκτρονικός της ΥΠΑ και πρόεδρος της Ενωσης Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Ασφάλειας Εναέριας Κυκλοφορίας. Οπως ο ίδιος πρόσθεσε, το όλο πρόβλημα προήλθε από κάποιον «εξωγενή παράγοντα, που θα πρέπει οπωσδήποτε να διερευνηθεί και να εντοπιστεί, και όχι από το εσωτερικό της ΥΠΑ, της οποίας τα συστήματα άντεξαν στον μεγάλο όγκο πληροφορίας που δέχτηκαν».

«Κόντρα» ΥΠΑ – ΟΤΕ

Πάντως, στην τελευταία βραδινή ανακοίνωσή της, η ΥΠΑ επιχειρεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο δολιοφθοράς, τονίζοντας: «Το τεχνικό ζήτημα που παρουσιάστηκε ταυτόχρονα σε πολλαπλές συχνότητες υπό τη μορφή “θορύβου” προήλθε, κατά τις αρχικές ενδείξεις, από τηλεπικοινωνιακές υποδομές και επηρέασε τις επικοινωνίες εντός του FIR Αθηνών».

Στην ίδια ανακοίνωση, όπου στο «κάδρο» μπαίνει και ο ΟΤΕ, επισημαίνεται: «Οι γενεσιουργές αιτίες του τεχνικού προβλήματος, το οποίο δεν έχει καταγραφεί στο παρελθόν με αυτή την έκταση και μορφή, τελούν υπό ενδελεχή διερεύνηση από τους Ηλεκτρονικούς Μηχανικούς της ΥΠΑ, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Παράλληλα, συνεχίζονται οι έλεγχοι σε όλους τους αναμεταβιβαστικούς σταθμούς, ενώ πραγματοποιείται πτήση ελέγχου του φάσματος συχνοτήτων με αεροσκάφος της ΥΠΑ, με τη συνδρομή της ΕΕΤΤ. Η ΥΠΑ συνεργάζεται στενά με τον φορέα επικοινωνιών ΟΤΕ για την πλήρη τεκμηρίωση του περιστατικού και τη λήψη μέτρων πρόληψης».

Οι απαντήσεις του ΟΤΕ

Πάντως, ο ΟΤΕ, από την πλευρά του, με δύο ξεχωριστές ανακοινώσεις πήρε αποστάσεις από το συμβάν, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι: «Σήμερα, η ΥΠΑ ενημέρωσε τον ΟΤΕ για πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες επικοινωνίας των ελληνικών αεροδρομίων. Ο πρώτος έλεγχος δεν κατέδειξε τεχνικό πρόβλημα σε κυκλώματα ΟΤΕ. Είμαστε σε στενή συνεργασία με την Πολιτική Αεροπορία για να βοηθήσουμε στον εντοπισμό του προβλήματος και την εξεύρεση λύσης». 

Την ανακοίνωση αυτή ακολούθησε και δεύτερη, η οποία ανέφερε: «ΟΤΕ: Κανένα τεχνικό πρόβλημα στα κυκλώματα. Σε συνέχεια ολοκλήρωσης όλων των ελέγχων, ο ΟΤΕ επιβεβαιώνει ότι τα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει στην ΥΠΑ είναι πλήρως λειτουργικά. Ο ΟΤΕ δεν σχετίζεται με κανένα άλλο σύστημα της ΥΠΑ».

Οι ελεγκτές

Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, σε σχετική ανακοίνωσή τους, επισημαίνουν ότι η χθεσινή σοβαρή βλάβη και πτώση κρίσιμων συστημάτων επικοινωνίας δεν αποτελούν ούτε «μεμονωμένο περιστατικό» ούτε τεχνική αστοχία χωρίς υπευθύνους. Αποτελούν το άμεσο αποτέλεσμα της χρόνιας αδράνειας, της κακής διαχείρισης και των λανθασμένων επιλογών της Διοίκησης της ΥΠΑ, η οποία αγνοεί συστηματικά τις προειδοποιήσεις των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.


Στο δίκτυο κορμού τηλεπικοινωνιών 
η παρεμβολή που «τύφλωσε» το ελληνικό FIR
  • H επίλυση του προβλήματος δεν επήλθε ύστερα από ενέργειες της ΥΠΑ, αλλά κάποια στιγμή σταμάτησε να υφίσταται ο βόμβος.
ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΛΕΝΗΣ ΤΣΟΥΒΕΛΕΚΙΔΗ

Στο δίκτυο του κορμού τηλεπικοινωνιών ενδέχεται να εντοπίζεται η παρεμβολή που «τύφλωσε» το ελληνικό FIR, σύμφωνα με πληροφορίες από tanea.gr. Το μυστήριο για την αιτία προέλευσης των παρεμβολών έγκειται στο γεγονός ότι συγχρόνως με τον βόμβο στις συχνότητες, επηρεάστηκαν και οι επικοινωνίες εδάφους-εδάφους, δηλαδή διάφορες τηλεφωνικές γραμμές, όπως και οι γραμμές μεταφοράς δεδομένων (data) όπως ανέφερε σε σχετική ανακοίνωση της η ΥΠΑ. 

Συγκεκριμένα το απόσπασμα της πρώτης ανακοίνωσης της υπηρεσίας: «Η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες που εξυπηρετούν το F.I.R. Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάστηκε πτώση των γραμμών HELLAS COM καθώς και των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας. Ο «θόρυβος» που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς, ακούσιας εκπομπής. Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ, σε συντονισμό με τους τεχνικούς του ΟΤΕ, κατέβαλαν άμεσες προσπάθειες για τον εντοπισμό και την αποκατάσταση του προβλήματος. Πρόκειται για πρωτοφανές περιστατικό ως προς τη μαζικότητα, τη γεωγραφική του έκταση και τη χρονική του επιμονή». Τονίζεται παράλληλα πως σε ανακοίνωσή του ο ΟΤΕ την Κυριακή (4/1), υπογράμμισε ότι σχετικός έλεγχος, δεν κατέδειξε τεχνικό πρόβλημα σε κυκλώματά.

Πρόκειται για δυσλειτουργία σε τρία διαφορετικά συστήματα ανεξάρτητα μεταξύ τους, σύμφωνα με πληροφορίες από tanea.gr και οι οποίες συνθέτουν το συμπέρασμα ότι η δυσλειτουργία ενδέχεται να εντοπίζεται όχι στο δίκτυο της ΥΠΑ, αλλά στο δίκτυο του κορμού τηλεπικοινωνιών. Χαρακτηριστικό, επίσης, είναι ότι η επίλυση του προβλήματος δεν επήλθε ύστερα από ενέργειες της ΥΠΑ, αλλά κάποια στιγμή το απόγευμα της Κυριακής, σταμάτησε να υφίσταται ο βόμβος που μπλόκαρε όλα τα συστήματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι πέρσι, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε παρουσιαστεί παρόμοιο ζήτημα, αλλά ήταν πολύ περιορισμένης έκτασης.