Ο συγγραφέας θέτει στη δημόσια συζήτηση ένα εξαιρετικά καλογραμμένο δοκίμιο αναστοχασμού, γράφοντας με νηφαλιότητα και τεκμηρίωση για σημαντικά ζητήματα της ταυτότητάς μας, προκαλώντας τον αναγνώστη του πρώτα να σκεφτεί, κι ύστερα να συνεχίσει τον δημόσιο διάλογο. Γιατί αυτά είναι θέματα εξόχως ζωτικά, ώστε να μην αφήνονται στο περιθώριο του ότι αποκαλείται σήμερα στη μητροπολιτική Ελλάδα και στην Κύπρο «δημόσιος διάλογος», και που εν πολλοίς θυμίζει θέατρο του παραλόγου, που όσο πάει γίνεται ακόμη πιο πετυχημένο...

"Το Γεωπολιτισμικό 

Ανάπτυγμα των Ελλήνων"

του Γ. Πουκαμισά στη Λευκωσία

Μία όμορφη στιγμή ήταν η περασμένη Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2026, γιά το βιβλίο του Πρέσβεως ε.τ. Γεωργίου Πουκαμισά "Το Γεωπολιτισμικό Ανάπτυγμα των Ελλήνων" ,των Εκδόσεων "ΚΑΣΤΑΛΙΑ", το οποίο παρουσιάσθηκε στην Κύπρο, στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.

Στην ποιοτική αυτή εκδήλωση που οργανώθηκε από το Κυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην αμφιθεατρική αίθουσα συνεδριάσεων Μ114 του Πανεπιστημίου (Κτίριο Millennium) ομιλητές ήσαν οι:

-Πέτρος Παπαπολυβίου, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας εις το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπισημίου Κύπρου,
-Ανδρέας Θεοφάνους, Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικών και Δημόσιας Πολιτικής,Πρόεδρος Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπισημίου Λευκωσίας, και
-Γεώργιος Πουκαμισάς, γιά την Αντιφώνηση ως συγγραφέας του βιβλίου

Ο συντονισμός ήταν από τη Μαίρη Βάρδα, Επιστημονική Συνεργάτιδα του Κέντρου

Με την πολύτιμη βοήθεια του φίλου δημοσιογράφου στη Λευκωσία, Αριστείδη Βικέτου, εξασφαλίσαμε τα κείμενα των τριών εισηγήσεων στην εκδήλωση, τα οποία, όπως μάς περιήλθαν σε γνώση, παρατίθενται αμέσως εν συνεχεία:

ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΠΟΛΥΒΙΟΥ

Οφείλω να εκφράσω τη χαρά μου για την αποψινή εκδήλωση παρουσίασης του καινούργιου βιβλίου του Έλληνα πρέσβυ επί τιμή, συγγραφέα, ιστορικού μελετητή και καλού φίλου Γιώργου Πουκαμισά με τίτλο «Το Γεωπολιτισμικό Ανάπτυγμα των Ελλήνων. Δοκίμιο».

Πριν από είκοσι χρόνια, τον Σεπτέμβριο του 2006, σε μια άλλη αίθουσα στη Λευκωσία είχαμε παρουσιάσει με τον αείμνηστο διαπρεπή νομικό, πολιτικό και φίλο Κύπρο Χρυσοστομίδη, σε μια εκδήλωση που συντόνιζε ο αείμνηστος δημοσιογράφος Κώστας Γεννάρης, ένα από τα πρώτα βιβλία του Γιώργου Πουκαμισά, με τίτλο «Πολιτισμός και Ιστορία. Κείμενα για τον Ελληνισμό και την Κύπρο», από τις εκδόσεις Επιφανίου. Ήταν μια βραδιά που την θυμάμαι σήμερα με ιδιαίτερη συγκίνηση για πολλούς λόγους.

Ο Γιώργος Πουκαμισάς ανάμεσα στα πολλά υπηρεσιακά πόστα που μετατέθηκε είχε υπηρετήσει κατά την κρίσιμη περίοδο του 2001-2003 στην Ελληνική Πρεσβεία της Λευκωσίας, σε μια εποχή όπου δρομολογήθηκαν όσα διακυβεύθηκαν στο δημοψήφισμα του Απριλίου του 2004. Τότε είχαμε γνωριστεί και μετά τη μετάθεσή του από την Κύπρο διατηρήσαμε επαφή και παρακολουθούσα τα κείμενα και τα βιβλία και τη γενικότερη δραστηριότητά του.

Το βιβλίο του Γιώργου Πουκαμισά που παρουσιάζουμε απόψε κυκλοφορεί σε μια κομψή και άψογη, υποδειγματική θα έλεγα αισθητικά και σε επιμέλεια έκδοση 145 σελίδων από τις εκδόσεις «Κασταλία», από το προηγούμενο έτος. Πρόκειται, όπως δηλώνεται και στον τίτλο από τον συγγραφέα, περί Δοκιμίου. Δοκιμίου προβληματισμού για ζητήματα ιστορικής αυτοσυνειδησίας, εθνικής ταυτότητας και πολιτισμού των Ελλήνων, στη διαδρομή του ιστορικού χρόνου.

Ο Πουκαμισάς ασχολείται με τα ζητήματα αυτά και έχει σχετικές δημοσιεύσεις από τη δεκαετία του 1980, το βιβλίο αυτό ωστόσο είναι προϊόν σοφίας και ωριμότητας. Ένα καταστάλαγμα των όσων έζησε στην Ελλάδα και εκτός Ελλάδος υπηρετώντας ως διπλωμάτης σε ξένες πρωτεύουσες αλλά και όσων μελετά εδώ και δεκαετίες. Διαλέγεται και δεν είναι μόνο θέμα βιβλιογραφικών παραπομπών αυτό, με τους κλασικούς σοφούς, Έλληνες και Ρωμαίους, τους κατοπινούς μεγάλους Ευρωπαίους διανοητές, μέχρι και την εποχή μας, τους σύγχρονους λογοτέχνες, τους πολιτικούς διανοούμενους που άλλαξαν τον κόσμο τους τελευταίους δύο αιώνες.

Πρόκειται για ένα καλογραμμένο και πολυδουλεμένο κείμενο, που διαβάζεται απνευστί και σε πολλά σημεία η αφήγηση αποκτά λογοτεχνικές αρετές. Διαβάζω ένα μικρό παράδειγμα, μια παράγραφο με την οποία ο συγγραφέας απαντά στο ερώτημα που έχει θέσει ο ίδιος, Τι είναι Κουλτούρα; “Μα είναι η ίδια η ζωή μας, τα ήθη και τα έθιμά μας, η λαογραφία μας, το σύνολο των εκφάνσεων του τρόπου ζωής μας, ο τρύγος, το κερί που ανάβουμε, η λαϊκή φορεσιά, ας πούμε, εδώ στην Αττική, η γυναικεία ενδυμασία των Μεγάρων και της Σαλαμίνας, οι χοροί και τα πανηγύρια, το δημοτικό και το λαϊκό τραγούδι, ο αγιασμός των υδάτων, η ανοιχτοσύνη του λαού μας, η μαγειρική μας, όλα αυτά είναι η κουλτούρα μας”.

Ο Γιώργος Πουκαμισάς χωρίζει την αφήγησή του σε μικρά υποκεφάλαια, απαντώντας ουσιαστικά και ευφυώς σε ερωτήματα που υποβάλλει, διατηρώντας την ίδια ώρα το Δοκίμιό του ενιαίο. Τα γραπτά του συνδέονται με τη βαθιά ιστορική και πνευματική του παιδεία, τα γερά γράμματα που διδάχθηκε και στα οποία πατά, ενώ οι εμπειρίες του στη διπλωματική υπηρεσία και η πολύχρονη παραμονή στην Ευρώπη του επιτρέπουν να καταγράψει ενδιαφέρουσες απόψεις για την αντίστοιχες ταυτότητες και ιδιοπροσωπίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών ως προσεκτικός θεατής των μεγάλων κοσμοϊστορικών αλλαγών που συνέβησαν και συμβαίνουν τις τελευταίες δεκαετίες και ως πολιτικός αναλυτής.

Ξεκινά το βιβλίο του αναλύοντας το τι είναι γεωπολιτισμός και τι είναι πολιτική γεωπολιτισμικού βάθους και σταδιακά, σελίδα με σελίδα, το βιβλίο κι η ανάγνωσή του γίνονται συναρπαστικά. Για παράδειγμα, φέρνει ως ονομάζει τον μακαριστό Αναστάσιο Γιαννουλάτο, τόσο ως ιεραπόστολο στην Κεντρώα και Ανατολική Αφρική όσο, και κυρίως, ως προκαθήμενο της ανασυσταθείσας αυτοκέφαλης εκκλησίας της Αλβανίας, «απόστολο και ανανεωτή του γεωπολιτισμικού βάθους του Ελληνισμού». Ή τονίζει κάτι που για πολλούς σημερινούς ανιστόρητους και απαίδευτους Νεοέλληνες δεν θεωρείται αυτονόητο, ότι δηλαδή στην περίπτωση της Ελλάδας η πολιτισμική απήχηση των εντός της χώρας παρασάγγας υπολείπεται της σύνολης γεωπολιτισμικής ακτινοβολίας του Ελληνισμού γεωγραφικώς και διαχρονικώς. Μια εκπληκτικά μικρή αλήθεια που δυστυχώς πού να την καταλάβει σήμερα ο μέσος κάτοχος ελληνικής υπηκοότητας και διαβατηρίου.

Και ως επιχείρημα ο συγγραφέας φέρνει τους πρωτεργάτες της εθνικής αφύπνισης που γέννησε και οδήγησε στην Επανάσταση του 1821 και στη δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους με καίρια συμβολή του Ιωάννη Καποδίστρια. Μια σειρά από τους λαμπρούς εκπροσώπους του διαφωτισμού, ο Ευγένιος Βούλγαρις, ο Νικηφόρος Θεοτόκης, ο Αδαμάντιος Κοραής, οι Νεόφυτος Δούκας και Νεόφυτος Βάμβας, ο Ανδρέας Μουστοξύδης, ο Κωνσταντίνος Κούμας, ο Άνθιμος Γαζής και ο Γρηγόριος Κωνσταντάς, όπως και πολλοί άλλοι «ούτε Μωραΐτες, ούτε Ρουμελιώτες, ούτε Κυκλαδίτες ήσαν».

Με ανάλογο επιγραμματικό τρόπο, στηριγμένο στη γερή παιδεία του, ο Γιώργος Πουκαμισάς απαντά και στα υπόλοιπα σημαντικά ερωτήματα που θέτει, που ενδιαφέρουν κάθε σκεπτόμενο Έλληνα της εποχής. Διαβάζω μερικούς τίτλους των μικρών θεματικών αυτών ενοτήτων – υποκεφαλαίων – ερωτημάτων: Εμείς και οι αρχαίοι, Ορθοδοξία, Εμείς, η Εγγύς και Μέση Ανατολή, Εμείς, οι Σλάβοι και οι Ρώσσοι ειδικώς, Εμείς και ο Καθολικός κόσμος, Εμείς και οι Αγγλοσάξωνες, Εμείς και οι Ιταλοί, Εμείς και οι Γάλλοι, Εμείς και οι Κινέζοι, Εμείς και οι Ιουδαίοι, Εμείς και οι Ινδοί, Η ενάσκηση πολιτικής γεωπολιτισμικού βάθους, Ελλάδα στην Ευρώπη και η Ελλάς εντός της Ευρώπης, Το κράτος και η Διασπορά, η σπορά του νέου ελληνικού κράτους από τη Διασπορά, Η Ελλάς στη μετανεωτερικότητα, Πού πάμε, Ποιοι είμαστε, Έθνος ελληνικό, κ.ο.κ.

Η αφήγηση συνοδεύεται από εξαιρετικά οξυδερκείς παρατηρήσεις του συγγραφέα για την ιστορία και τον πολιτισμό του Ελληνισμού, την αρχαία, των μέσων χρόνων και τη νεότερη και σύγχρονη, τη στενή βιωματική ταυτοτική σχέση με την Ορθοδοξία, το ζήτημα της διαμόρφωσης των χαρακτηριστικών του ελληνικού έθνους, τη βαρύνουσα σημασία της Ρωμιοσύνης, τη ζωντάνια και τη ζωτικότητα του Νέου Ελληνισμού, όπως αποτυπώθηκε για παράδειγμα στο σπουδαίο ανανεωτικό ρεύμα της γενιάς του Τριάντα με τις τόσες σπουδαίες προσωπικότητες. Προσωπικότητες που αντλούν και μετασχηματίζουν τα μηνύματα του Μακρυγιάννη και του Ρήγα Βελεστινλή, και διαλέγονται χωρίς συμπλέγματα κατωτερότητας με τους Ευρωπαίους ομοτέχνους τους στην πεζογραφία, την ποίηση, τη ζωγραφική.

Όπως τονίζει ο Γιώργος Πουκαμισάς, το γεωπολιτισμικό άνυσμα της Ελλάδας οριοθετείται από τρεις μεγάλους πυλώνες: την κληρονομιά της αρχαιότητας, μέχρι δηλαδή τη κτίση της Νέας Ρώμης, της Κωνσταντινούπολης στο Βυζάντιο ή την απώλεια της Ελληνιστικής Ανατολής, το 636 μ.Χ., την ισχυρή παράδοση του Χριστιανισμού και ειδικότερα της Ορθοδοξίας, που διατύπωσαν τα κηρύγματά τους στην ελληνική γλώσσα, και από τη ζώσα παράδοση της Λαϊκής Μούσας και τις επιρροές του Διαφωτισμού.

Ο συγγραφέας δεν ακολουθεί τον μακαρίτη Χρήστο Γιανναρά στη διαπίστωση του Finis Graeciae, δέχεται όμως, σε αρκετά σημεία του βιβλίου του, ότι διερχόμαστε, ως Έλληνες, ένα στάδιο προϊόντος αφελληνισμού, ενώ είναι προφανές και το τονίζει αυτό, ότι τον ανησυχεί βαθύτατα η πτώση του επιπέδου της γενικής παιδείας στην πατρίδα μας. Κι ένα από τα αποτελέσματα αυτής της σύγχρονης κατάστασης είναι ότι αδυνατούμε να συλλάβουμε τις διαστάσεις του γεωπολιτισμικού εύρους της Ελλάδος. Συμπληρώνοντας τα πιο πάνω με τη διαπίστωση ότι είτε μας αρέσει είτε όχι, «γλώσσα, γεωγραφία, και ιστορία μας έχουν καταδικάσει να είμαστε πρώτοι επίγονοι των αρχαίων Ελλήνων και των πολιτισμικών τους επιτευγμάτων, με το τόσο τεράστιο άνυσμα και επιρροή εδώ και αιώνες.

Μια άλλη εξόχως ενδιαφέρουσα παρατήρηση του συγγραφέα για το ιδιότυπο της ταυτότητας του ανάδελφου ελληνικού έθνους, είναι η σχέση ζωής με την Ορθοδοξία. Ο Γιώργος Πουκαμισάς υποστηρίζει ότι «Οι Έλληνες, ακόμη και οι αγνωστικιστές μεταξύ μας, είναι πολιτισμικά Ορθόδοξοι, πρώτα Ορθόδοξοι και ύστερα Χριστιανοί, μια ανεξίτηλη και αδιάγραπτη ιδιότητα κατά τα φαινόμενα», όπως γράφει.

Θα μπορούσα να σχολιάσω πολλές άλλες σελίδες ή αποσπάσματα από το βιβλίο του Γιώργου Πουκαμισά, το οποίο ομολογώ ότι με ενθουσίασε. Όχι επειδή κατ’ ανάγκην θα συμφωνούσα με την κάθε πρότασή του, αλλά επειδή ο συγγραφέας θέτει στη δημόσια συζήτηση ένα εξαιρετικά καλογραμμένο δοκίμιο αναστοχασμού, γράφοντας με νηφαλιότητα και τεκμηρίωση για σημαντικά ζητήματα της ταυτότητάς μας, προκαλώντας τον αναγνώστη του πρώτα να σκεφτεί, κι ύστερα να συνεχίσει τον δημόσιο διάλογο. Γιατί αυτά είναι θέματα εξόχως ζωτικά, ώστε να μην αφήνονται στο περιθώριο του ότι αποκαλείται σήμερα στη μητροπολιτική Ελλάδα και στην Κύπρο «δημόσιος διάλογος», και που εν πολλοίς θυμίζει θέατρο του παραλόγου, που όσο πάει γίνεται ακόμη πιο πετυχημένο.

Σημαντικό προσόν του βιβλίου ο βαθύς, διεισδυτικός λόγος του συγγραφέα και το ιστορικό βλέμμα του συγγραφέα στα γεγονότα και στο παρελθόν όπως και στη σύγχρονη διεθνή πολιτική επικαιρότητα. Κι επίσης, ο τρόπος γραφής του Γιώργου Πουκαμισά: Η επιστημονική πληρότητα και ο διάλογος με τις Πηγές και τη Βιβλιογραφία γίνεται με σαφήνεια και απλότητα, με ένα τρόπο που καταφέρνει τελικά ώστε το βιβλίο του να απευθύνεται όχι μόνο στους ειδικούς, ή στους φοιτητές των σχετικών σχολών, ή τους φιλίστορες μελετητές, αλλά γενικά στους αναγνώστες και στις αναγνώστριες που αγαπούν το διάβασμα.

Εύχομαι στο «Γεωπολιτισμικό Ανάπτυγμα των Ελλήνων» να είναι καλοτάξιδο και καλοδιαβασμένο και στον αγαπητό συγγραφέα του, τον Γιώργο Πουκαμισά, να είναι γερός και παραγωγικός και εις άλλα με υγεία.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ (κύρια σημεία)


Διάβασα με προσοχή ξανά και ξανά το Δοκίμιο του Γιώργου Πουκαμισά και προσπάθησα να αντιληφθώ πλήρως τις προεκτάσεις. Ο συγγραφέας αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην αποτελεσματικότητα της ήπιας δύναμης. Ο Πουκαμισάς θεωρεί ότι ο Ελληνισμός διαθέτει τεράστια αποθέματα ήπιας/πολιτισμικής δύναμης.


Ως εκ τούτου θα πρέπει να τα αξιοποιεί ανάλογα, όπως:
• Η Ελλάδα κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους αλλά στο τέλος επιβλήθηκε,
• Πολιτιστική διπλωματία, Βάπτιση των Ρώσσων το 989 μ.Χ,
• Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, πού ήταν ο Καποδίστριας; Ο Κοραής και άλλοι πολλοί;


Αλλά εξ αντιθέτου και η συντριπτική ήττα του 1922 και οι προεκτάσεις. Θα προσέθετα και την τραγωδία της Κύπρου το 1974.Συνεπώς το καθήκον των σημερινών Ελλήνων να αποδεικνύονται αντάξιοι του πανανθρώπινου πολιτισμού που άνθησε στην ελληνική γη.


Η Δύση παρακμάζει σήμερα/Η Δύση βρίσκεται σε κρίση σήμερα. Κίνα, Ρωσία, Ινδία παραμένουν πιστοί στις παραδόσεις τους. Το ίδιο πρέπει να πράξει και η Ελλάδα.
“Η Ελλάδα είναι ένα μικρό κράτος αλλά έθνος μέγα” οπως παρατηρούν αρκετοί ξένοι διανοούμενοι – τονίζει ο Πουκαμισάς


• Η Ευρώπη στηρίχθηκε σε ένα αξιακό σύστημα και φιλοσοφικό πλαίσιο που αναπτύχθηκε στην Αθήνα, τη Ρώμη και την Ιερουσαλήμ
• Η σημασία της Ορθοδοξίας: Ακόμη και στην Αιθιοπία η νότια εσχατιά του ελληνικού γεωπολιτικού ορίζοντα, στην είσοδο στην Ερυθρά Θάλασσα
• Το κράτος δεν μπορεί να αδιαφορεί για τους Έλληνες και τους Έλληνες Χριστιανούς Ορθόδοξους εκτός συνόρων

Ας δούμε τις συζεύξεις, που αναδεικνύει ο συγγραφέας:
• Εμείς και οι Σλάβοι
• Ιδιαίτερη η σχέση με τους Ρώσσους – Σχέση η οποία αιμορραγεί τα τελευταία χρόνια
• Εμείς και οι Αγγλοσάξονες
• Εμείς και ο Καθολικός κόσμος
• Εμείς και οι Ιταλοί
• Εμείς και οι Γάλλοι
• Εμείς και οι Γερμανοί
• Εμείς και οι Κινέζοι
• Εμείς και οι Ινδοί
• Εμείς και οι Ιουδαίοι

Τα lobbies των Εβραίων και των Ελλήνων και οι αντίστοιχες στρατηγικές τους.

Νομίζω ότι θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότερες γραμμές για τις σχέσεις μας με τους Αμερικανούς και τους Άγγλους, oι σχέσεις δεν είναι στατικές

Ως προς τη διατύπωση στη σελ. 89-90 «η Ελλάδα δεν “ανήκει” στη Δύση αλλά μετέχει της Δύσεως», οι Έλληνες ήταν έθνος και πριν το 1821. Η επισήμανση αυτή έχει τεράστια σημασία και αφορά την Κύπρο. Και πριν και μετά την άφιξη των Άγγλων στην Κύπρο οι Έλληνες της Μεγαλόνησου είχαν εθνική ταυτότητα και αντίστοιχη επίγνωση.

Ένα βιβλίο/δοκίμιο, ωστόσο, δεν μπορεί να καλύπτει τα πάντα.

Ένα σημαντικό ερώτημα που εγείρω/θέτω είναι πως επηρεάζεται/επηρεάσθηκε ο ψυχισμός των Ελλήνων από το 1922 και το 1974

Εμείς και οι Τούρκοι, διαφορετικές οι προσεγγίσεις. Συντελεστές ισχύος γιά εμάς:
1. Η προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου
2. Η διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας του Ελληνισμού

Προϋποθέσεις εθνικής επιβίωσης: Ιστορική αυτογνωσία, κριτική σκέψη,παιδεία, οικονομία, δημογραφικά δεδομένα, αξιοποίηση Πολιτιστικής Διπλωματίας

Η Ευρώπη σήμερα αντιμετωπίζει μια πολυδιάστατη κρίση. Παρά τις εξαγγελίες και την σχετική ρητορική, η πραγματικότητα είναι ότι η Ένωση δεν έχει ολοκληρωμένη εξωτερική πολιτική, καθώς και πολιτική ασφάλειας. Αντίθετα, υστερεί σε ανταγωνιστικότητα από τις άλλες δυνάμεις, αυξάνεται η ανισότητα και πάνω απ’ όλα ο ευρωσκεπτικισμός.

Ακόμα χειρότερα η Ευρώπη φαίνεται να μην έχει σήμερα πυξίδα και όραμα. Και ποιές οι σχέσεις με τη Ρωσία; Αχρείαστες οι υπερβολές

Μπορεί η Ελλάδα, μπορούν οι Έλληνες να συμβάλουν θετικά στο Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι;

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ

Το ΔΟΚΙΜΙΟ, δεν είναι απλώς ένα δοκίμιο. Βαίνει πέραν αυτού (Αντισθένης Κυνικός). Ειναι εγχειρίδιο, είναι εγκόλπιο του ενήμερου Ελληνα. Επιχειρεί να βάλει κάποια πράγματα στη θέση τους. Είναι καρπός εμπειρίας και γνώσης

Αποτελεί κατάφαση στην ταυτότητα, την αδιάπτωτη ιστορική συνέχεια από την εποχή του Τρωικού πολέμου και της διασποράς των ηρώων του, κατάφαση στον πολιτισμό του έθνους μας. Είναι η διατύπωση ενός συνεκτικού credο.

Είναι ταυτόχρονα ομολογία πίστεως και αντιρρητικό κείμενο απέναντι σε κύκλους που επιχειρούν την διάβρωσή μας, ή σε ολιγοσθενείς δικούς μας. Επιμένω, ότι, αν στην ιστορική διαδρομή μας των 3500 χρόνων, ενυπάρχουν ρήγματα, αυτά είναι ασήμαντα σε σχέση με χάσματα στην ιστορία άλλων ευρωπαικών εθνών, μάλιστα νεωτέρων μας.

Η Κύπρος είναι αρχέγονο, αδιάσπαστο, αναπαλλοτρίωτο, συστατικό μέρος του ελληνικού έθνους. Οσα γράφω στο ΔΟΚΙΜΙΟ ισχύουν μέχρι κεραίας για τους Ελληνοκυπρίους, ίσως για όλους τους γηγενείς Κυπρίους, άλλου σήμερα θρησκεύματος.

Ως Ελληνας πολίτης, τιμώ και εγώ τους αγώνες όλων όσοι κράτησαν ψηλά τη σημαία του κράτους, της Κυπριακής Δημοκρατίας, και αναφέρομαι πρωτίστως στους μακαρίτες Προέδρους Κυπριανού, Βασιλείου, Κληρίδη, Τάσσο Παπαδόπουλο, Χριστόφια, αλλά και τον πολύ αγαπητό μου Βάσσο Λυσσαρίδη, τους οποίους είχα την τύχη και προσωπικά να γνωρίσω.

Η ιδιαίτερη πολιτισμική έκφραση της Κύπρου, είναι σπουδαίο κεφάλαιο στην ιστορία του έθνους. Από τα χρόνια του επικού ποιητή Στασίνου, τους μεγάλους Κυπρίους αγίους της Εκκλησίας, τον άγιο Σπυρίδωνα, τον άγιο Επιφάνιο, τον Ιωάννη τον Ελεήμονα, τον Νεόφυτο τον Εγκλειστο, μέχρι τους νεώτερους και σύγχρονους, τους ποιητές Κώστα Μόντη και Κυριάκο Χαραλαμπίδη, τους μεγάλους ζωγράφους, τον Διαμαντή, (είχαμε κι εμείς Διαμαντή Διαμαντόπουλο) και τον Χριστόφορο Σάββα, τον Κκάσσιαλο και τον Κάνθο. 

Να συνεχίσω: τα ψηφιδωτά της Παναγίας Κανακαρίας, οι τοιχογραφίες αγίων, στην Παναγία του Αρακά, στην Παναγία της Ασίνου, στον άγιο Ιωάννη τον Λαμπαδιστή, οι εικόνες του τέμπλου του Μιχαήλ Τρυπιώτη, είναι σπουδαίες κορυφές πολιτισμού, αυθεντικού της Κύπρου, που βεβαίως μετέχουν και αποτελούν συστατικό κομμάτι της πανελλήνιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το πρώτο και μέγιστο καθήκον των Κυπρίων είναι να λαλούν και να γράφουν ελληνικά. Ξέρετε, λ.χ. οι Ολλανδοί είναι ο κατ εξοχήν αγγλόφωνος εκτός Βρετανίας, λαός της Ευρώπης. Παραμένουν όμως περήφανοι και αταλάντευτοι στην γλώσσα τους την ολλανδική και στην ολλανδικότητά τους. (Ακολουθεί το καθήκον για απελευθέρωση/επανένωση της κατεχόμενης γης).

«Βαρειά η κληρονομιά και μεγάλη η ευθύνη μας για το τί θα παραδώσουμε στις επόμενες γενεές» (Σταυρινός, Ο αετός των Λευκάρων, σελ. 211).

Αν υποθέσουμε ότι το έθνος μας, πέρα από την αθλιότητα της κομματικής και κοινωνικής καθημερινότητας, έχει μία οικουμενική αποστολή, δηλ. να είναι φάρος ειρήνευσης και αλληλοκατανόησης, τότε ποιά μπορεί να είναι η επιμέρους αποστολή του Κυπριακού Ελληνισμού, πριν να επέλθει το ποθούμενο, αλλά και μετά από αυτό;

Η Κύπρος, ως νήσος ελληνικής ταυτότητας, προυπήρξε του κόσμου του Αλεξάνδρου και των Διαδόχων του, του ελληνιστικού δηλαδή κόσμου, αλλά άρρηκτα συνδέεται με αυτόν για λόγους ιστορικούς, που όμως είναι απόρροια της γεωγραφικής πραγματικότητας. Θεωρώ λοιπόν ότι συμφέρον του κυπριακού κράτους, όχι απλώς καθήκον της Κυπριακής Εκκλησίας, είναι να στηρίζει τα πρεσβυγενή Πατριαρχεία Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων, να ενισχύει τις εμπερίστατες ρωμαιορθόδοξες, ελληνίζουσες κοινότητες Συρίας, Λιβάνου, Παλαιστίνης και Ιορδανίας, τους αγωνιζόμενους Αγιοταφίτες αλλά και τους Σιναίτες μοναχούς. Να βλέπει στην Αφρική, την Ερυθρά θάλασσα, πριν από εμάς στην Αθήνα.

Και ένα σχόλιο από τον Michalis Stavrinos, στην σχετική ανάρτηση του Αριστείδη Βικέτου για το βιβλίο, με αφορμή την εκδήώση της περασμένης Τρίτης: « Ένα αξιόλογο έργο, μία βίβλος αναστοχασμού των στοχεύσεων του σύγχρονου Ελληνισμού. Με τέτοιες καταβολές δεν δικαιούμεθα να ολιγωρήσουμε. Η Ιστορία απαιτεί επαρκή ανταπόκριση στα καλέσματα της κάθε εποχής .Ο φίλτατος Γιώργος Πουκαμισάς χρησιμοποιεί το πνευματικό του νυστέρι για να αφυπνίσει ψυχές και συνειδήσεις.Είθε οι κυβερνώντες να προβληματιστούν από τις επισημάνσεις του δοκιμίου και να ανταποκριθούν στα κελεύσματα των καιρών με επάρκεια!»

«Το Γεωπολιτισμικό Ανάπτυγμα 
των Ελλήνων»

Συγγραφέας: Γεώργιος Διον. Πουκαμισάς

Σελίδες: 144


Σχήμα: 12x19


Τιμή: 11 €



ISBN: 978-618-5279-22-6

Εκδοτικός Οίκος «ΚΑΣΤΑΛΙΑ»


Σταδίου 33-Αθήνα-ΤΚ 105 59


Τηλ: (210) 3215280-3247945


Φαξ: (210) 3215281-3315176


Ε-Mail: info@kastaliaeditions.gr