EΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ
ΑΡΧΗΓΟΥ ΓΕΝ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ
ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ
Ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης παρέστη την περασμένη Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2026, στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, με την ιδιότητα του εκπροσώπου της Κυβέρνησης, στην Εκδήλωση γιά την 53ο Επέτειο του Κινήματος του Ναυτικού του Μαΐου 1973.
Τον ΥΦΕΘΑ υποδέχθηκαν στη ΣΝΔ ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ και ο Διοικητής της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων Υποναύαρχος Ιωάννης Ρέτσας ΠΝ.
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Αντιναύαρχος ε.α. Νικ. Μανταδάκης.
Ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Βουλής, παρέστη ο Βουλευτής Νότιου Τομέα της Β' Αθηνών, Ναύαρχος Διον. Χατζηδάκης
Η εκδήλωση περιελάμβανε προβολή επετειακής ταινίας μικρού μήκους και το μουσικό πρόγραμμα από την Μπάντα του Πολεμικού Ναυτικού.
Η εναρκτήρια ομιλία
του Αρχηγού ΓΕΝ
Με ιδιαίτερη τιμή, σας καλωσορίζω στη σημερινή τελετή μνήμης και εορτασμού του Κινήματος του Ναυτικού.
Η ημέρα αυτή αποτελεί διαχρονική υπενθύμιση ότι η ισχύς του Πολεμικού Ναυτικού δεν αποτυπώνεται μόνο στην επιχειρησιακή του ετοιμότητα, αλλά θεμελιώνεται επίσης στο ήθος των στελεχών του, στην προσήλωσή τους στους θεσμούς και στην αφοσίωσή τους προς την πατρίδα.
Το Κίνημα του Ναυτικού συγκαταλέγεται στα κορυφαία γεγονότα της νεότερης ιστορίας του Πολεμικού Ναυτικού και της Ελλάδας. Ήταν πράξη υψηλού φρονήματος, ιστορικής ευθύνης, σθένους και πατριωτισμού. Αυτοί που το εμπνεύστηκαν, το στήριξαν και το υπηρέτησαν ανέδειξαν ότι το καθήκον υπερβαίνει τα όρια της στρατιωτικής αποστολής και συνδέεται άρρηκτα με την υπεράσπιση των θεμελιωδών αξιών του Έθνους.
Από την πρώτη στιγμή της επιβολής της δικτατορίας, Αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού διατήρησαν ακέραιη τη συνείδηση του χρέους τους και, με αυταπάρνηση, παρέμειναν έτοιμοι να συμβάλουν σε κάθε προσπάθεια αποκατάστασης της Δημοκρατίας.
Δεν αντιτάχθηκαν απλώς σε ένα αυταρχικό καθεστώς. Αντιστάθηκαν για να υπερασπιστούν το Σύνταγμα, την αξιοπρέπεια των Ενόπλων Δυνάμεων και το αναφαίρετο δικαίωμα του ελληνικού λαού στην ελευθερία. Με τη στάση τους απέδειξαν ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρετούν την αποστολή τους με ήθος και συνείδηση και παράλληλα αποτελούν θεματοφύλακα της εθνικής ανεξαρτησίας και της συνταγματικής τάξης.
Το Κίνημα του Ναυτικού υπερέβη το στενό στρατιωτικό πλαίσιο. Ανέδειξε, τόσο στην ελληνική κοινωνία όσο και στη διεθνή κοινότητα, ότι η αντίσταση στο δικτατορικό καθεστώς παρέμενε ζωντανή και ότι υπήρχαν άνθρωποι αποφασισμένοι να αναλάβουν το προσωπικό κόστος για την υπεράσπιση των δημοκρατικών ιδεωδών. Εντάσσεται στους σημαντικούς σταθμούς της πορείας προς την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και υπενθυμίζει ότι η ελευθερία και οι θεσμοί απαιτούν διαρκή εγρήγορση και προσήλωση σε αρχές που υπερβαίνουν το ατομικό συμφέρον.
Σήμερα αποδίδουμε φόρο τιμής σε εκείνους που πρωτοστάτησαν, τους γνωστούς και άγνωστους ήρωες, οι οποίοι σε μια περίοδο φόβου και ανελευθερίας, επέλεξαν να παραμείνουν πιστοί στις αρχές τους, θέτοντας την πίστη τους στο Σύνταγμα, τη Δημοκρατία και την εθνική αξιοπρέπεια υπεράνω της ζωής τους.
Από το Α/Τ ΒΕΛΟΣ, σύμβολο αντίστασης, τιμής και προσήλωσης στη Δημοκρατία, έως τη Φ/Γ ΚΙΜΩΝ, η οποία σήμερα δεσπόζει αγκυροβολημένη κοντά μας στον όρμο της Σχολής, βιώνουμε με μεγάλη χαρά τη μετάβαση του Πολεμικού Ναυτικού σε μία νέα εποχή με ουσιαστική αναβάθμιση των
επιχειρησιακών δυνατοτήτων του. Μία συνέχεια που ενώνει την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη αποστολή, την παρακαταθήκη των προηγούμενων γενεών με την ευθύνη των σημερινών στελεχών.
Το Πολεμικό Ναυτικό, ισχυρό και ανανεωμένο, συνεχίζει να υπηρετεί την πατρίδα με συνέπεια και αποτελεσματικότητα. Σε ένα ασταθές περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, παραμένει σταθερά προσηλωμένο στην αποστολή του, αντλώντας δύναμη από την ιστορία, τις παραδόσεις και το παράδειγμα των στελεχών του.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Αντιναύαρχο ε.α. Νικόλαο Μανταδάκη, για την αποδοχή της πρόσκλησής μας να αποτελέσει τον κεντρικό ομιλητή.
Σας ευχαριστώ.
Η κεντρική ομιλία από
τον Αντιναύαρχο ε.α. Νικ. Μανταδάκη
Θα προσπαθήσω να αναφερθώ στα γεγονότα της εποχής εκείνης μέσα από τα μάτια ενός Πλωτάρχη.
Από τον Απρίλιο του 1967 η Χώρα ζούσε υπο το καθεστώς μιας στιγνής Δικτατορίας που επέβαλαν ορισμένοι επίορκοι Αξιωματικοί.Είναι γεγονός ότι οι πολίτες στο σύνολό τους δεν αποδέχθηκαν ευμενώς το επιβληθέν Δικτατορικό καθεστώς. Ο ελληνικός λαός προσπάθησε με πολλούς τρόπους να δείξει την αντίθεσή του, στη Δικτατορία.
Οργανώθηκαν συλλαλητήρια και έγιναν δηλώσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, που ζητούσαν την αλλαγή του καθεστώτος. Έγιναν ακόμα και βομβιστικές ενέργειες, με το σκοπό ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης και την επισήμανση της αντίθεσης των Ελλήνων προς τη χούντα.
Μεγάλος αριθμός πολιτών και στρατιωτικών, αναμεσά τους και απόστρατοι Αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού φυλακίσθηκαν, εξορίσθηκαν και υπέστησαν πλήθος διώξεων για τις πράξεις και τις πεποιθήσεις τους. Πολλοί εβασανίσθησαν, παράδειγμα οι Υπαξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού που συμμετείχαν στην οργάνωση Δημοκρατική Άμυνα.
Καμμία όμως από αυτές τις δραστηριότητες δεν συνιστούσε σοβαρή απειλή για το καθεστώς. Μια εξαίρεση είναι η κίνηση της 13ης Δεκεμβρίου 1967. Το Πολεμικό Ναυτικό γνωστό για τα φιλελεύθερα αισθήματά του αυθόρμητα έλαβε μέρος.
Για τη συμμετοχή του θα μου επιτρέψετε να διαβάσω ένα απόσπασμα από το βιβλίο του αειμνήστου συναδέλφου Στυλιανού Χαρατσή:Το Ναυτικό στις 13 Δεκεμβρίου, έπλεε για το Ναυτικό. Επάνδρωσε τις γέφυρες και τα μηχανοστάσια και έστειλε τα σιωπηλά γκρίζα πλοία του μέσα στα πελάγη που σκοτίνιαζαν. Δεν έπλεαν για να χτυπήσουν τους κυβερνητικούς. Δεν έπλεαν για να στηρίξουν τους επιπόλαιους. Έπλεαν γιατί ακόμη μια φορά σε τόσες χιλιάδες χρόνια το ευγενικό όπλο είχε κληθεί να τονίσει ότι ήταν πραγματικά ο,τι πιο σωστό, πιο ευπρεπές και πιο όμορφο είχε και έχει να δείξει αυτός ο τόπος.
Το Πολεμικό Ναυτικό όλη αυτή την περίοδο της δικτατορίας προσπαθούσε να αντιδράσει με διάφορους τρόπους. Μελετήθηκαν και σχεδιάσθηκαν ενέργειες εναντίον του Δικτάτορα και της χούντας. Το Κίνημα του Ναυτικού, αποτελεί το αποκορύφωμα πολλών παλαιότερων σκέψεων και προσπαθειών, από αξιωματικούς διαφόρων βαθμών, που με επιμονή αναζητούσαν τρόπους εξαναγκασμού του καθεστώτος να αποκαταστήσει τη συνταγματική τάξη.
Δήλωση από τον ΥΦΕΘΑ, στην επετειακή εκδήλωση:«Σήμερα τιμούμε μια σημαντική στιγμή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, μια πράξη γενναιότητας, ευθύνης και δημοκρατικής συνείδησης από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού.
Η παρακαταθήκη τους εξακολουθεί να εμπνέει τις νεότερες γενιές των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και να υπενθυμίζει ότι η υπηρεσία προς την πατρίδα συνδέεται άρρηκτα με την αίσθηση ευθύνης, την προσήλωση στο καθήκον και τον σεβασμό στους θεσμούς της Πολιτείας.
Η επέτειος του Κινήματος του Ναυτικού υπενθυμίζει ότι η δημοκρατία, η ελευθερία και η θεσμική νομιμότητα αποτελούν αξίες που απαιτούν διαρκή προσήλωση, υπευθυνότητα και εγρήγορση από όλους μας».
Το σχέδιο του 1973, προέβλεπε τον, δια παντός τρόπου, εξαναγκασμό του καθεστώτος σε παραίτηση ή ανατροπή με σκοπό:
«Επαναφοράς της πατρίδος, το ταχύτερο
δυνατόν εις την Συνταγματικήν τάξιν»
όπως εγράφη και στην διαταγή επιχειρήσεων.Και αυτός ο σκοπός θα επιτυγχάνετο με την επίδειξη ισχύος δια της κινήσεως του συνόλου σχεδόν του Στόλου. Γνωρίζουμε ότι το Ναυτικό εκφράζει τη θαλασσία δύναμη του έθνους και στην περίπτωση αυτή, εφάνη ότι η απελευθέρωση του λαού από τον σφικτό εναγγαλισμό της χούντας, θα μπορούσε να βασισθεί σ΄αυτή τη δύναμη.
Για να κινηθεί ο Στόλος, έπρεπε να συμπληρωθεί η επάνδρωση των πλοίων με Αξιωματικούς μυημένους στο Κίνημα, πέρα από τους Αντιπλοιάρχους τάξεως 1948 Κυβερνήτες των μεγάλων Αντιτορπιλικών που ήταν και οι Πρωτεργάτες του Κινήματος.
Η προετοιμασία του αιφνίδιου απόπλου έπρεπε να σχεδιασθεί ώστε να μην προκαλέσει υποψίες στους ανθρώπους του Καθεστώτος.
Πράγματι στο γραφείο προσωπικού του ΓΕΝ αρμόδιος για τις μεταθέσεις και τοποθετήσεις προϊστάμενος, ήταν Αξιωματικός μυημένος στο Κίνημα και είχε ρυθμίσει ώστε να υπηρετούν κυρίως στα Αντιτορπιλικά Κυβερνήτες, Υπαρχοι και Πρώτοι Μηχανικοί εκ των μυημένων στο Κίνημα.
Στο Επιτελείο του Στόλου στο Τμήμα Επιχειρήσεων υπεύθυνος για τον προγραμματισμό και τις κινήσεις των πλοίων υπηρετούσε και πάλι Αξιωματικός μυημένος στο Κίνημα ο οποίος κατάφερε με διάφορες προφάσεις να ρυθμίσει την κατάσταση των πλοίων ώστε να βρίσκονται σε ηυξημένη ετοιμότητα απόπλου την ημέρα που είχε καθορισθεί για την εκδήλωση του Κινήματος.
Μια μεγάλη εκκρεμότητα όμως ήταν η εξεύρεση Αρχηγού που θα ηγείτο του Στόλου και θα οδηγούσε στην υλοποίηση των στόχων που περιγράφονταν στη Διαταγή Επιχειρήσεων. Οι Αξιωματικοί του Ναυτικού από πρωτοετείς Ναυτικοί Δόκιμοι μετά την ορκομωσία μας και την παραδοσιακή αναμνηστική φωτογραφία στη σκάλα του Βασσάνειου Μεγάρου που βλέπετε πίσω μου, ανατραφήκαμε με σεβασμό στην Ιεραρχία και υπακοή στην Πειθαρχία. Δεν ήταν δυνατόν να επιχειρήσει ο Στόλος με αποφάσεις κατά πλειοψηφίαν. Το πρόβλημα ελύθηκε με την αποδοχή της αρχηγίας από τον αείμνηστο απότακτο τότε Πλοίαρχο Σ. Κονοφάο.
Η προβλεπόμενη από το Κίνημα του Ναυτικού ενέργεια, αν και δεν ολοκληρώθηκε διότι ειχε γίνει γνωστή την τελευταία στιγμή από τους ανθρώπους του καθεστώτος, δημιούργησε μια δυναμική εξελίξεων που μετέβαλε την επι έξη χρόνια αναμφισβήτητη εξουσία των συνταγματαρχών.
Και πρώτο σημείο των εξελίξεων, είναι βέβαια ο αντίκτυπος που προκάλεσε, το επεισόδιο με το Αντιτορπιλικό ΒΕΛΟΣ. Με την τολμηρή απόφαση του μυημένου στο Κίνημα, κυβερνήτου του, να αποχωρήσει των Ασκήσεων του ΝΑΤΟ και να πλεύσει στο Φιουμιτσίνο της Ρώμης έφερε στο προσκήνιο της δημοσιότητος και στην διεθνή Κοινή Γνώμη το εύρος της αντίθεσης προς την χούντα του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων.
Είναι κρίμα που δεν βρέθηκε μια θέση στο Πάρκο Ναυτικής Παράδοσης για το Πλοίο Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα.
Αιφνιδιασμένη η Χούντα, προσπάθησε να μειώσει το γεγονός και τις εντυπώσεις που προκάλεσε η ανταρσία του ΒΕΛΟΥΣ και ο μεγάλος αριθμός των συλληφθέντων αξιωματικών ως μελών του Κινήματος. Ο εκπρόσωπος της τότε κυβέρνησης, θέλοντας να μειώσει το μέγεθος της κίνησης, το ονόμασε «οπερετικόν κίνημα αποστράτων αξιωματικών μετρουμένων στα δάχτυλα της μιάς χειρός». Αλλά είχε μεγάλο λάθος.
Στον κατάλογο των Αξιωματικών και Υπαξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού θα πρέπει να προστεθεί και αριθμός αξιωματικών του Στρατού Ξηράς και της Πολεμικής Αεροπορίας. Όταν έλαβαν γνώση για το σχεδιαζόμενο κίνημα, αυθόρμητα εξεδήλωσαν την συμπαράστασή τους θέτοντας μάλιστα σε κίνδυνο την μελλοντική τους σταδιοδρομία αν όχι και την ίδια τους τη ζωή.
Και αυτά για το προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων.
Θα ήθελα να αναφερθώ στην υποδοχή της ιδέας του Κινήματος από ανθρώπους του πολιτικού και επιχειρηματικού κόσμου. Οι περισσότεροι πολιτικοί από αυτούς που προσεγγίσθησαν αντέδρασαν με σκεπτικισμό.
Ξεχωρίζει ο αείμνηστος Ευάγγελος Αβέρωφ μετέπειτα Υπουργός Εθνικής Αμύνης που συνεφώνησε να αναλάβει την πολιτική κάλυψη του εγχειρήματος. Ουσιαστική ήταν και η βοήθεια του Πρέσβεως επι τιμή Γεωργίου Σέκερη αδελφου του μυημένου στο Κίνημα Αξιωματικού Μηχανικού Αθανασίου Σέκερη συμμαθητή των πρωτεργατών της τάξεως 1948. Ο κύριος Σέκερης υπηρετούσε στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες και από τη θέση αυτή επρόβαλε σε ξένους αξιωματούχους τη σπουδαιότητα του Κινήματος για την πτώση της Δικτατορίας και την ανάγκη πιέσεως προς το καθεστώς.
Από τους επιχειρηματίες ξεχωρίζει η συνδρομή του τότε αποστράτου Ναυάρχου Βαρδή Βαρδινογιάνη που υπεσχέθη την υποστήριξη και ανεφοδιασμό των πλοίων του Κινήματος με καύσιμα από τα αποθέματα της εταιρίας Μοτορ Οϊλ.
Πολλοί επιχειρηματίες και εφοπλιστές πρόσφεραν εργασία στα μέλη του Κινήματος μετά την απόταξή τους και ορισμένοι θα φρόντιζαν να στηρίξουν οικονομικά τις οικογένειες των Υπαξιωματικών που ήσαν πληρώματα των πλοίων του Κινήματος και θα αποχωριζόντουσαν για κάποιο διάστημα από τις οικογένειές τους.
Η χούντα επηρεασμένη από το μέγεθος της αντίθεσης που απεκαλύφθη με το Κίνημα του Ναυτικού και την ανταρσία του Α/Τ ΒΕΛΟΥΣ, αναγκάσθηκε να αντιδράσει με μια σειρά ενεργειών για να δείξει ότι διατηρεί τον πλήρη έλεγχο του Κράτους.
Με πρόφαση την δήθεν ανάμιξη του τότε Βασιλιά Κωνσταντίνου ο Παπαδόπουλος προέβη στην κατάργηση της βασιλευομένης δημοκρατίας και σχεδίαζε την κήρυξη δημοψηφίσματος για νέο Σύνταγμα και την ανάθεση της πρωθυπουργίας σε πολιτικό πρόσωπο.
Αυτά τα σχέδια όμως έφεραν στην επιφάνεια διαφωνίες μεταξύ των πρωτεργατών και αστάθεια στη συνοχή του καθεστώτος. Ο Παπαδόπουλος ανέβαλε για περισότερο από ένα μήνα την προκήρυξη του Δημοψηφίσματος και τη χορήγηση αμνηστίας. Γεγονότα που θα έδειχναν μια τάση χαλάρωσης στη σκληρή γραμμή της Δικτατορίας στην οποία επανήλθε με την επικράτηση του Ιωαννίδη που κατέληξε στο πραξικόπημα της Κύπρου.
Τελειώνωντας θα ήθελα, να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας, τα πρόσωπα που συμμετείχαν στο Κίνημα του Ναυτικού, και αυτά που δυστυχώς δεν υπάρχουν πλέον αναμεσά μας, αλλά και το πλήθος των στρατιωτικών που μέσω αυτής της κίνησης, ανέδειξαν το πνεύμα αντίθεσης που υπήρχε μέσα στις Ένοπλες Δυνάμεις, κατά του αυταρχικού καθεστώτος.
Η ευρεία δημοσιότητα της αντίθεσης στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων προς τη χούντα, που ακολούθησε την αποκάλυψη του Κινήματος του Ναυτικού, κατέδειξε ότι η μάζα των στρατιωτικών δεν ήταν συνειδητά ταγμένη με τη δικτατορία, γεγονός που απεκατέστησε το κύρος των ενόπλων δυνάμεων στη συνείδηση του ελληνικού λαού
Σήμερα πενήντα χρόνια μετά, το Ναυτικό και οι Ένοπλες Δυνάμεις μπαίνουν σε μια νέα εποχή εξοπλισμών και τρόπους διεξαγωγής του πολέμου. Μελετώνται νέα όπλα προηγμένης ψηφιακής τεχνολογίας και αξιολογούνται νεες αντιλήψεις αντιμετώπισης του αντιπάλου. Ο πόλεμος των κουμπιών είναι μπροστά μας.
Το Ναυτικό ανανεώνει και εκσυγχρονίζει το Στόλο, εφαρμόζει νέες αμυντικές τεχνολογίες που σε μερικές περιπτώσεις είναι Ελληνικής σχεδίασης και παραγωγής.
Είναι και πάλι έτοιμο με υπεράνθρωπες προσπάθειες του προσωπικού να προστατέψει την Πατρίδα μας και τη Δημοκρατία από πολλές γνωστές αλλά και αναδυόμενες άγνωστες απειλές του παρόντος.
Σας ευχαριστώ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου