Το Κίνημα του Ναυτικού υπερέβη το στενό στρατιωτικό πλαίσιο. Ανέδειξε, τόσο στην ελληνική κοινωνία όσο και στη διεθνή κοινότητα, ότι η αντίσταση στο δικτατορικό καθεστώς παρέμενε ζωντανή και ότι υπήρχαν άνθρωποι αποφασισμένοι να αναλάβουν το προσωπικό κόστος για την υπεράσπιση των δημοκρατικών ιδεωδών. Εντάσσεται στους σημαντικούς σταθμούς της πορείας προς την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και υπενθυμίζει ότι η ελευθερία και οι θεσμοί απαιτούν διαρκή εγρήγορση και προσήλωση σε αρχές που υπερβαίνουν το ατομικό συμφέρον. Σήμερα αποδίδουμε φόρο τιμής σε εκείνους που πρωτοστάτησαν, τους γνωστούς και άγνωστους ήρωες, οι οποίοι σε μια περίοδο φόβου και ανελευθερίας, επέλεξαν να παραμείνουν πιστοί στις αρχές τους, θέτοντας την πίστη τους στο Σύνταγμα, τη Δημοκρατία και την εθνική αξιοπρέπεια υπεράνω της ζωής τους....

EΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ
ΑΡΧΗΓΟΥ ΓΕΝ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ
ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

Ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης παρέστη την περασμένη Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2026, στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, με την ιδιότητα του εκπροσώπου της Κυβέρνησης, στην Εκδήλωση γιά την  53ο Επέτειο του Κινήματος του Ναυτικού του Μαΐου 1973.

 
Τον ΥΦΕΘΑ υποδέχθηκαν στη ΣΝΔ ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ και ο Διοικητής της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων Υποναύαρχος Ιωάννης Ρέτσας ΠΝ.

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Αντιναύαρχος ε.α. Νικ. Μανταδάκης.

Ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Βουλής, παρέστη ο Βουλευτής Νότιου Τομέα της Β' Αθηνών, Ναύαρχος Διον. Χατζηδάκης

Η εκδήλωση περιελάμβανε προβολή επετειακής ταινίας μικρού μήκους και το μουσικό πρόγραμμα από την Μπάντα του Πολεμικού Ναυτικού.

Η εναρκτήρια ομιλία

του Αρχηγού ΓΕΝ

Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, κυρίες και κύριοι,

Με ιδιαίτερη τιμή, σας καλωσορίζω στη σημερινή τελετή μνήμης και εορτασμού του Κινήματος του Ναυτικού.

Η ημέρα αυτή αποτελεί διαχρονική υπενθύμιση ότι η ισχύς του Πολεμικού Ναυτικού δεν αποτυπώνεται μόνο στην επιχειρησιακή του ετοιμότητα, αλλά θεμελιώνεται επίσης στο ήθος των στελεχών του, στην προσήλωσή τους στους θεσμούς και στην αφοσίωσή τους προς την πατρίδα.

Το Κίνημα του Ναυτικού συγκαταλέγεται στα κορυφαία γεγονότα της νεότερης ιστορίας του Πολεμικού Ναυτικού και της Ελλάδας. Ήταν πράξη υψηλού φρονήματος, ιστορικής ευθύνης, σθένους και πατριωτισμού. Αυτοί που το εμπνεύστηκαν, το στήριξαν και το υπηρέτησαν ανέδειξαν ότι το καθήκον υπερβαίνει τα όρια της στρατιωτικής αποστολής και συνδέεται άρρηκτα με την υπεράσπιση των θεμελιωδών αξιών του Έθνους.

Από την πρώτη στιγμή της επιβολής της δικτατορίας, Αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού διατήρησαν ακέραιη τη συνείδηση του χρέους τους και, με αυταπάρνηση, παρέμειναν έτοιμοι να συμβάλουν σε κάθε προσπάθεια αποκατάστασης της Δημοκρατίας.

Δεν αντιτάχθηκαν απλώς σε ένα αυταρχικό καθεστώς. Αντιστάθηκαν για να υπερασπιστούν το Σύνταγμα, την αξιοπρέπεια των Ενόπλων Δυνάμεων και το αναφαίρετο δικαίωμα του ελληνικού λαού στην ελευθερία. Με τη στάση τους απέδειξαν ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρετούν την αποστολή τους με ήθος και συνείδηση και παράλληλα αποτελούν θεματοφύλακα της εθνικής ανεξαρτησίας και της συνταγματικής τάξης.

Το Κίνημα του Ναυτικού υπερέβη το στενό στρατιωτικό πλαίσιο. Ανέδειξε, τόσο στην ελληνική κοινωνία όσο και στη διεθνή κοινότητα, ότι η αντίσταση στο δικτατορικό καθεστώς παρέμενε ζωντανή και ότι υπήρχαν άνθρωποι αποφασισμένοι να αναλάβουν το προσωπικό κόστος για την υπεράσπιση των δημοκρατικών ιδεωδών. Εντάσσεται στους σημαντικούς σταθμούς της πορείας προς την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και υπενθυμίζει ότι η ελευθερία και οι θεσμοί απαιτούν διαρκή εγρήγορση και προσήλωση σε αρχές που υπερβαίνουν το ατομικό συμφέρον.

Σήμερα αποδίδουμε φόρο τιμής σε εκείνους που πρωτοστάτησαν, τους γνωστούς και άγνωστους ήρωες, οι οποίοι σε μια περίοδο φόβου και ανελευθερίας, επέλεξαν να παραμείνουν πιστοί στις αρχές τους, θέτοντας την πίστη τους στο Σύνταγμα, τη Δημοκρατία και την εθνική αξιοπρέπεια υπεράνω της ζωής τους.

Από το Α/Τ ΒΕΛΟΣ, σύμβολο αντίστασης, τιμής και προσήλωσης στη Δημοκρατία, έως τη Φ/Γ ΚΙΜΩΝ, η οποία σήμερα δεσπόζει αγκυροβολημένη κοντά μας στον όρμο της Σχολής, βιώνουμε με μεγάλη χαρά τη μετάβαση του Πολεμικού Ναυτικού σε μία νέα εποχή με ουσιαστική αναβάθμιση των
επιχειρησιακών δυνατοτήτων του. Μία συνέχεια που ενώνει την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη αποστολή, την παρακαταθήκη των προηγούμενων γενεών με την ευθύνη των σημερινών στελεχών.

Το Πολεμικό Ναυτικό, ισχυρό και ανανεωμένο, συνεχίζει να υπηρετεί την πατρίδα με συνέπεια και αποτελεσματικότητα. Σε ένα ασταθές περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, παραμένει σταθερά προσηλωμένο στην αποστολή του, αντλώντας δύναμη από την ιστορία, τις παραδόσεις και το παράδειγμα των στελεχών του.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Αντιναύαρχο ε.α. Νικόλαο Μανταδάκη, για την αποδοχή της πρόσκλησής μας να αποτελέσει τον κεντρικό ομιλητή.

Σας ευχαριστώ.

Η κεντρική ομιλία από

τον Αντιναύαρχο ε.α. Νικ. Μανταδάκη

Θέλω να ευχαριστήσω τον Αρχηγό ΓΕΝ για την πρόσκληση να μιλήσω στην 53η επέτειο του Κινήματος του Ναυτικού.

Θα προσπαθήσω να αναφερθώ στα γεγονότα της εποχής εκείνης μέσα από τα μάτια ενός Πλωτάρχη.

Από τον Απρίλιο του 1967 η Χώρα ζούσε υπο το καθεστώς μιας στιγνής Δικτατορίας που επέβαλαν ορισμένοι επίορκοι Αξιωματικοί.Είναι γεγονός ότι οι πολίτες στο σύνολό τους δεν αποδέχθηκαν ευμενώς το επιβληθέν Δικτατορικό καθεστώς. Ο ελληνικός λαός προσπάθησε με πολλούς τρόπους να δείξει την αντίθεσή του, στη Δικτατορία.

Οργανώθηκαν συλλαλητήρια και έγιναν δηλώσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, που ζητούσαν την αλλαγή του καθεστώτος. Έγιναν ακόμα και βομβιστικές ενέργειες, με το σκοπό ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης και την επισήμανση της αντίθεσης των Ελλήνων προς τη χούντα. 

Μεγάλος αριθμός πολιτών και στρατιωτικών, αναμεσά τους και απόστρατοι Αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού φυλακίσθηκαν, εξορίσθηκαν και υπέστησαν πλήθος διώξεων για τις πράξεις και τις πεποιθήσεις τους. Πολλοί εβασανίσθησαν, παράδειγμα οι Υπαξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού που συμμετείχαν στην οργάνωση Δημοκρατική Άμυνα.

Καμμία όμως από αυτές τις δραστηριότητες δεν συνιστούσε σοβαρή απειλή για το καθεστώς. Μια εξαίρεση είναι η κίνηση της 13ης Δεκεμβρίου 1967. Το Πολεμικό Ναυτικό γνωστό για τα φιλελεύθερα αισθήματά του αυθόρμητα έλαβε μέρος. 

Για τη συμμετοχή του θα μου επιτρέψετε να διαβάσω ένα απόσπασμα από το βιβλίο του αειμνήστου συναδέλφου Στυλιανού Χαρατσή:Το Ναυτικό στις 13 Δεκεμβρίου, έπλεε για το Ναυτικό. Επάνδρωσε τις γέφυρες και τα μηχανοστάσια και έστειλε τα σιωπηλά γκρίζα πλοία του μέσα στα πελάγη που σκοτίνιαζαν. Δεν έπλεαν για να χτυπήσουν τους κυβερνητικούς. Δεν έπλεαν για να στηρίξουν τους επιπόλαιους. Έπλεαν γιατί ακόμη μια φορά σε τόσες χιλιάδες χρόνια το ευγενικό όπλο είχε κληθεί να τονίσει ότι ήταν πραγματικά ο,τι πιο σωστό, πιο ευπρεπές και πιο όμορφο είχε και έχει να δείξει αυτός ο τόπος.

Το Πολεμικό Ναυτικό όλη αυτή την περίοδο της δικτατορίας προσπαθούσε να αντιδράσει με διάφορους τρόπους. Μελετήθηκαν και σχεδιάσθηκαν ενέργειες εναντίον του Δικτάτορα και της χούντας. Το Κίνημα του Ναυτικού, αποτελεί το αποκορύφωμα πολλών παλαιότερων σκέψεων και προσπαθειών, από αξιωματικούς διαφόρων βαθμών, που με επιμονή αναζητούσαν τρόπους εξαναγκασμού του καθεστώτος να αποκαταστήσει τη συνταγματική τάξη.

Δήλωση από τον ΥΦΕΘΑ, στην επετειακή εκδήλωση: 

«Σήμερα τιμούμε μια σημαντική στιγμή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, μια πράξη γενναιότητας, ευθύνης και δημοκρατικής συνείδησης από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού.

Η παρακαταθήκη τους εξακολουθεί να εμπνέει τις νεότερες γενιές των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και να υπενθυμίζει ότι η υπηρεσία προς την πατρίδα συνδέεται άρρηκτα με την αίσθηση ευθύνης, την προσήλωση στο καθήκον και τον σεβασμό στους θεσμούς της Πολιτείας.

Η επέτειος του Κινήματος του Ναυτικού υπενθυμίζει ότι η δημοκρατία, η ελευθερία και η θεσμική νομιμότητα αποτελούν αξίες που απαιτούν διαρκή προσήλωση, υπευθυνότητα και εγρήγορση από όλους μας».

Το σχέδιο του 1973, προέβλεπε τον, δια παντός τρόπου, εξαναγκασμό του καθεστώτος σε παραίτηση ή ανατροπή με σκοπό:

«Επαναφοράς της πατρίδος, το ταχύτερο 

δυνατόν εις την Συνταγματικήν τάξιν»

όπως εγράφη και στην διαταγή επιχειρήσεων.

Και αυτός ο σκοπός θα επιτυγχάνετο με την επίδειξη ισχύος δια της κινήσεως του συνόλου σχεδόν του Στόλου. Γνωρίζουμε ότι το Ναυτικό εκφράζει τη θαλασσία δύναμη του έθνους και στην περίπτωση αυτή, εφάνη ότι η απελευθέρωση του λαού από τον σφικτό εναγγαλισμό της χούντας, θα μπορούσε να βασισθεί σ΄αυτή τη δύναμη.

Για να κινηθεί ο Στόλος, έπρεπε να συμπληρωθεί η επάνδρωση των πλοίων με Αξιωματικούς μυημένους στο Κίνημα, πέρα από τους Αντιπλοιάρχους τάξεως 1948 Κυβερνήτες των μεγάλων Αντιτορπιλικών που ήταν και οι Πρωτεργάτες του Κινήματος.

Η προετοιμασία του αιφνίδιου απόπλου έπρεπε να σχεδιασθεί ώστε να μην προκαλέσει υποψίες στους ανθρώπους του Καθεστώτος.

Πράγματι στο γραφείο προσωπικού του ΓΕΝ αρμόδιος για τις μεταθέσεις και τοποθετήσεις προϊστάμενος, ήταν Αξιωματικός μυημένος στο Κίνημα και είχε ρυθμίσει ώστε να υπηρετούν κυρίως στα Αντιτορπιλικά Κυβερνήτες, Υπαρχοι και Πρώτοι Μηχανικοί εκ των μυημένων στο Κίνημα.

Στο Επιτελείο του Στόλου στο Τμήμα Επιχειρήσεων υπεύθυνος για τον προγραμματισμό και τις κινήσεις των πλοίων υπηρετούσε και πάλι Αξιωματικός μυημένος στο Κίνημα ο οποίος κατάφερε με διάφορες προφάσεις να ρυθμίσει την κατάσταση των πλοίων ώστε να βρίσκονται σε ηυξημένη ετοιμότητα απόπλου την ημέρα που είχε καθορισθεί για την εκδήλωση του Κινήματος.

Μια μεγάλη εκκρεμότητα όμως ήταν η εξεύρεση Αρχηγού που θα ηγείτο του Στόλου και θα οδηγούσε στην υλοποίηση των στόχων που περιγράφονταν στη Διαταγή Επιχειρήσεων. Οι Αξιωματικοί του Ναυτικού από πρωτοετείς Ναυτικοί Δόκιμοι μετά την ορκομωσία μας και την παραδοσιακή αναμνηστική φωτογραφία στη σκάλα του Βασσάνειου Μεγάρου που βλέπετε πίσω μου, ανατραφήκαμε με σεβασμό στην Ιεραρχία και υπακοή στην Πειθαρχία. Δεν ήταν δυνατόν να επιχειρήσει ο Στόλος με αποφάσεις κατά πλειοψηφίαν. Το πρόβλημα ελύθηκε με την αποδοχή της αρχηγίας από τον αείμνηστο απότακτο τότε Πλοίαρχο Σ. Κονοφάο.

Η προβλεπόμενη από το Κίνημα του Ναυτικού ενέργεια, αν και δεν ολοκληρώθηκε διότι ειχε γίνει γνωστή την τελευταία στιγμή από τους ανθρώπους του καθεστώτος, δημιούργησε μια δυναμική εξελίξεων που μετέβαλε την επι έξη χρόνια αναμφισβήτητη εξουσία των συνταγματαρχών.

Και πρώτο σημείο των εξελίξεων, είναι βέβαια ο αντίκτυπος που προκάλεσε, το επεισόδιο με το Αντιτορπιλικό ΒΕΛΟΣ. Με την τολμηρή απόφαση του μυημένου στο Κίνημα, κυβερνήτου του, να αποχωρήσει των Ασκήσεων του ΝΑΤΟ και να πλεύσει στο Φιουμιτσίνο της Ρώμης έφερε στο προσκήνιο της δημοσιότητος και στην διεθνή Κοινή Γνώμη το εύρος της αντίθεσης προς την χούντα του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων.

Είναι κρίμα που δεν βρέθηκε μια θέση στο Πάρκο Ναυτικής Παράδοσης για το Πλοίο Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα.

Αιφνιδιασμένη η Χούντα, προσπάθησε να μειώσει το γεγονός και τις εντυπώσεις που προκάλεσε η ανταρσία του ΒΕΛΟΥΣ και ο μεγάλος αριθμός των συλληφθέντων αξιωματικών ως μελών του Κινήματος. Ο εκπρόσωπος της τότε κυβέρνησης, θέλοντας να μειώσει το μέγεθος της κίνησης, το ονόμασε «οπερετικόν κίνημα αποστράτων αξιωματικών μετρουμένων στα δάχτυλα της μιάς χειρός». Αλλά είχε μεγάλο λάθος.

Στον κατάλογο των Αξιωματικών και Υπαξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού θα πρέπει να προστεθεί και αριθμός αξιωματικών του Στρατού Ξηράς και της Πολεμικής Αεροπορίας. Όταν έλαβαν γνώση για το σχεδιαζόμενο κίνημα, αυθόρμητα εξεδήλωσαν την συμπαράστασή τους θέτοντας μάλιστα σε κίνδυνο την μελλοντική τους σταδιοδρομία αν όχι και την ίδια τους τη ζωή.

Και αυτά για το προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων.

Θα ήθελα να αναφερθώ στην υποδοχή της ιδέας του Κινήματος από ανθρώπους του πολιτικού και επιχειρηματικού κόσμου. Οι περισσότεροι πολιτικοί από αυτούς που προσεγγίσθησαν αντέδρασαν με σκεπτικισμό.

Ξεχωρίζει ο αείμνηστος Ευάγγελος Αβέρωφ μετέπειτα Υπουργός Εθνικής Αμύνης που συνεφώνησε να αναλάβει την πολιτική κάλυψη του εγχειρήματος. Ουσιαστική ήταν και η βοήθεια του Πρέσβεως επι τιμή Γεωργίου Σέκερη αδελφου του μυημένου στο Κίνημα Αξιωματικού Μηχανικού Αθανασίου Σέκερη συμμαθητή των πρωτεργατών της τάξεως 1948. Ο κύριος Σέκερης υπηρετούσε στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες και από τη θέση αυτή επρόβαλε σε ξένους αξιωματούχους τη σπουδαιότητα του Κινήματος για την πτώση της Δικτατορίας και την ανάγκη πιέσεως προς το καθεστώς.

Από τους επιχειρηματίες ξεχωρίζει η συνδρομή του τότε αποστράτου Ναυάρχου Βαρδή Βαρδινογιάνη που υπεσχέθη την υποστήριξη και ανεφοδιασμό των πλοίων του Κινήματος με καύσιμα από τα αποθέματα της εταιρίας Μοτορ Οϊλ.

Πολλοί επιχειρηματίες και εφοπλιστές πρόσφεραν εργασία στα μέλη του Κινήματος μετά την απόταξή τους και ορισμένοι θα φρόντιζαν να στηρίξουν οικονομικά τις οικογένειες των Υπαξιωματικών που ήσαν πληρώματα των πλοίων του Κινήματος και θα αποχωριζόντουσαν για κάποιο διάστημα από τις οικογένειές τους.

Η χούντα επηρεασμένη από το μέγεθος της αντίθεσης που απεκαλύφθη με το Κίνημα του Ναυτικού και την ανταρσία του Α/Τ ΒΕΛΟΥΣ, αναγκάσθηκε να αντιδράσει με μια σειρά ενεργειών για να δείξει ότι διατηρεί τον πλήρη έλεγχο του Κράτους.

Με πρόφαση την δήθεν ανάμιξη του τότε Βασιλιά Κωνσταντίνου ο Παπαδόπουλος προέβη στην κατάργηση της βασιλευομένης δημοκρατίας και σχεδίαζε την κήρυξη δημοψηφίσματος για νέο Σύνταγμα και την ανάθεση της πρωθυπουργίας σε πολιτικό πρόσωπο.

Αυτά τα σχέδια όμως έφεραν στην επιφάνεια διαφωνίες μεταξύ των πρωτεργατών και αστάθεια στη συνοχή του καθεστώτος. Ο Παπαδόπουλος ανέβαλε για περισότερο από ένα μήνα την προκήρυξη του Δημοψηφίσματος και τη χορήγηση αμνηστίας. Γεγονότα που θα έδειχναν μια τάση χαλάρωσης στη σκληρή γραμμή της Δικτατορίας στην οποία επανήλθε με την επικράτηση του Ιωαννίδη που κατέληξε στο πραξικόπημα της Κύπρου.

Τελειώνωντας θα ήθελα, να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας, τα πρόσωπα που συμμετείχαν στο Κίνημα του Ναυτικού, και αυτά που δυστυχώς δεν υπάρχουν πλέον αναμεσά μας, αλλά και το πλήθος των στρατιωτικών που μέσω αυτής της κίνησης, ανέδειξαν το πνεύμα αντίθεσης που υπήρχε μέσα στις Ένοπλες Δυνάμεις, κατά του αυταρχικού καθεστώτος. 

Η ευρεία δημοσιότητα της αντίθεσης στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων προς τη χούντα, που ακολούθησε την αποκάλυψη του Κινήματος του Ναυτικού, κατέδειξε ότι η μάζα των στρατιωτικών δεν ήταν συνειδητά ταγμένη με τη δικτατορία, γεγονός που απεκατέστησε το κύρος των ενόπλων δυνάμεων στη συνείδηση του ελληνικού λαού

Σήμερα πενήντα χρόνια μετά, το Ναυτικό και οι Ένοπλες Δυνάμεις μπαίνουν σε μια νέα εποχή εξοπλισμών και τρόπους διεξαγωγής του πολέμου. Μελετώνται νέα όπλα προηγμένης ψηφιακής τεχνολογίας και αξιολογούνται νεες αντιλήψεις αντιμετώπισης του αντιπάλου. Ο πόλεμος των κουμπιών είναι μπροστά μας.

Το Ναυτικό ανανεώνει και εκσυγχρονίζει το Στόλο, εφαρμόζει νέες αμυντικές τεχνολογίες που σε μερικές περιπτώσεις είναι Ελληνικής σχεδίασης και παραγωγής.

Είναι και πάλι έτοιμο με υπεράνθρωπες προσπάθειες του προσωπικού να προστατέψει την Πατρίδα μας και τη Δημοκρατία από πολλές γνωστές αλλά και αναδυόμενες άγνωστες απειλές του παρόντος.

Σας ευχαριστώ.

Πιστεύω λοιπόν ότι, τελικά, το ζητούμενο των επόμενων εκλογών θα είναι αν μπορούμε να συνεχίσουμε την πορεία μας αλλά με ανανεωμένη την αίσθηση του επείγοντος, να αλλάξουμε ό,τι προφανώς πρέπει να αλλάξει, φροντίζοντας παράλληλα να διατηρήσουμε την πρόοδο που έχουμε επιτύχει. Παρεμπιπτόντως, καθώς φτάνουμε στο τέλος της συζήτησής μας, σας ευχαριστώ πολύ που δεν με ρωτήσατε πότε θα γίνουν οι επόμενες εκλογές. Ήταν πολύ ευγενικό εκ μέρους σας, αν και μπορώ να απαντήσω: θα γίνουν το 2027. Επίσης, σας ευχαριστώ για τις αισιόδοξες προβλέψεις σας σχετικά με το μέλλον της οικονομίας, με έναν σημαντικό αστερίσκο, ότι αυτές οι προβλέψεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό -εγώ το λέω αυτό, όχι εσείς- από το αν θα συνεχίσουμε και θα κερδίσουμε τις επόμενες εκλογές. Εσείς δεν μπορείτε να το πείτε αυτό, αλλά εγώ μπορώ....

Τοποθετήσεις Πρωθυπουργού 

στη συζήτηση με 

την  Christiane Amanpour 

στην εκδήλωση 

«Αποτυπώνοντας το Μέλλον»

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε σε συζήτηση με τη δημοσιογράφο Christiane Amanpour στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Αποτυπώνοντας το Μέλλον», που συνδιοργάνωσαν o «Economist» και το iefimerida.gr, στο ξενοδοχείο Athenaeum InterContinental. Τη συζήτηση συντόνισε η Joan Hoey, Europe consultant του Economist Intelligence Unit (EIU). Ακολουθούν οι τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού (ανεπίσημη μετάφραση από τα αγγλικά):

Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, αναφερόμενος στη θέση της Ελλάδας στον κόσμο και στον γεωστρατηγικό της προσανατολισμό, ο Πρωθυπουργός σημείωσε:

Καταρχάς, είναι πραγματική τιμή για μένα να μοιράζομαι τη σκηνή με την Christiane. Συνήθως βρισκόμαστε σε διαφορετικές πλευρές της οθόνης, αλλά θέλω να τονίσω πόσο σημαντικές εξακολουθούν να είναι, σε αυτή την εποχή της παραπληροφόρησης και των ψευδών ειδήσεων, οι αξιόπιστες φωνές και η αμερόληπτη δημοσιογραφία, και αυτό είναι κάτι που πιστεύω ότι πρέπει να εξυμνηθεί και να αναγνωριστεί.

Και πιστεύω, δεδομένου ότι σήμερα γιορτάζουμε επίσης τα 15 χρόνια του «iefimerida», ότι αυτός ο καταιγισμός ψευδών πληροφοριών και περιεχομένου που είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης θα κάνει ακόμη πιο σημαντικό να εμπιστευόμαστε τις φωνές και τις πηγές αμερόληπτης ενημέρωσης ή ακόμη και απόψεων. Πιστεύω λοιπόν ότι τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης εξακολουθούν να καταλαμβάνουν έναν ενισχυμένο ρόλο σε αυτό το κατακερματισμένο τοπίο.

Επιτρέψτε μου να διακόψω για λίγο τη σύντομη εισαγωγή μου. Είναι ενδιαφέρον ότι αναφερθήκατε στον Βενιζέλο στις εισαγωγικές σας παρατηρήσεις. Και ως μελετητής της ιστορίας, πιστεύω ότι υπάρχουν διδάγματα που πρέπει να αντλήσουμε από τις περιόδους κατά τις οποίες η Ελλάδα τα πήγε πραγματικά αρκετά καλά σε περιόδους αναταραχών. Η ιστορία της Ελλάδας αποτελεί, κατά μία έννοια, μια ιστορία θριάμβων και καταστροφών, αλλά συνολικά η κατεύθυνση ήταν η σωστή, και όταν έφτασε η ώρα των μεγάλων και σημαντικών επιλογών, η Ελλάδα βρισκόταν στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Ωστόσο, εκτιμώ ότι υπάρχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά που συνδέουν εκείνες τις περιόδους κατά τις οποίες η Ελλάδα είχε πράγματι καλή πορεία ως χώρα. Πρώτον, η πεποίθηση ότι η θέση μας στον κόσμο καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την ισχύ της οικονομίας μας και από την ικανότητα να προχωρήσουμε πραγματικά σε εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες ευθυγραμμίζουν την πολιτική ηγεσία με τις δυναμικές κοινωνικές τάξεις που επιθυμούν και ωφελούνται από μια ανοιχτή οικονομία. Αυτό ακριβώς έκανε ο Βενιζέλος, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν επίσης ένας πολύ φιλόδοξος μεταρρυθμιστής στο εσωτερικό.

Η ανάγκη να διαβάζουμε σωστά το διεθνές τοπίο και να σχηματίζουμε τις κατάλληλες συμμαχίες -και σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για κάτι πάρα πολύ επίκαιρο σήμερα. Και φυσικά, η πεποίθηση ότι σε μια εποχή ανανεωμένων γεωπολιτικών εντάσεων, η σκληρή ισχύς έχει σημασία, και μάλιστα μεγάλη.

Επομένως, αν ήθελα να εξάγω συμπεράσματα από αυτά τα διδάγματα για το τι κάνουμε σήμερα, η Ελλάδα είναι μια χώρα που αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, αλλά βρίσκεται επίσης στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή.

Πρέπει να είμαστε ισχυροί εντός της Ευρώπης, οπότε το γεγονός ότι δεν είμαστε πλέον το «προβληματικό παιδί» της ευρωζώνης -εννοώ, ήταν ουσιαστικά πριν από 10, 11 χρόνια, όταν παραλίγο να βγούμε από την ευρωζώνη- αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα για τη χώρα. Το γεγονός ότι έχουμε αποκαταστήσει την αξιοπιστία μας, το γεγονός ότι μπορούμε πραγματικά να καθορίζουμε όχι μόνο το δικό μας μέλλον αλλά και να διαμορφώνουμε το μέλλον της Ευρώπης, νομίζω, είναι μία σημαντική παράμετρος του ρόλου που θέλουμε να διαδραματίσουμε.

Αλλά, ταυτόχρονα, κοιτάζουμε την περιοχή μας και αποτελούμε, θα έλεγα, μια φυσική «γέφυρα» μεταξύ των εξελίξεων στην Ευρώπη ή στη Δύση, αλλά και των εξελίξεων στο δικό μας μέρος του κόσμου, το οποίο, όπως γνωρίζετε, επιδεικνύει μεγάλο δυναμισμό.

Μία από τις θεμελιώδεις προτεραιότητές μου στην εξωτερική πολιτική, για παράδειγμα, ήταν η οικοδόμηση πολύ ισχυρών δεσμών με τις χώρες του Κόλπου, και πιστεύω ότι καταφέραμε να το πετύχουμε αυτό, και πράγματι σταθήκαμε στο πλευρό τους σε περιόδους κρίσης και τους υποστηρίξαμε ουσιαστικά όταν δέχθηκαν επίθεση από το Ιράν.

Έχω θέσει ως βασική προτεραιότητα τη δημιουργία μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης με την Ινδία. Το λέω αυτό επειδή το όλο σκεπτικό πίσω από τον Διάδρομο IMEC τοποθετεί την Ελλάδα ακριβώς στο επίκεντρο αυτών των νέων γεωπολιτικών συσχετισμών που πιστεύω θα διαμορφώσουν τον κόσμο στο μέλλον.

Έτσι, από την οπτική γωνία της Ελλάδας, μιλάμε για την ικανότητα να κοιτάζουμε προς τη Δύση, όπως πάντα κάναμε -η Ελλάδα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το μέλλον μας διαμορφώνεται πάντα από μια δυτική προσέγγιση-, αλλά και να μην ξεχνάμε την κληρονομιά της ιστορίας μας και της περιοχής μας σε μια εποχή που, όπως γνωρίζετε, μεγάλο μέρος της ισχύος μετακινείται προς την Ανατολή.

Μπορούμε πραγματικά να αξιοποιήσουμε αυτόν τον νέο ρόλο, να είμαστε πιο ενεργοί στη διπλωματία μας και, φυσικά, να ενισχύσουμε τα εθνικά μας συμφέροντα στην πορεία.

Ερωτηθείς για τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ και κατ’ επέκταση τις σχέσεις Ευρώπης – ΗΠΑ, o Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε:

Σας ευχαριστώ, καταρχάς, που μοιραστήκατε τις απόψεις σας σχετικά με τις περίπλοκες πραγματικότητες της σημερινής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Όσον αφορά μια χώρα όπως η Ελλάδα, πρέπει να είμαστε απολύτως ξεκάθαροι ότι είμαστε αφοσιωμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα θέτουμε πάντα τα ευρωπαϊκά μας συμφέροντα πάνω από όλα.

Ταυτόχρονα, έχουμε μια μακροχρόνια στρατηγική εταιρική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την οποία σκοπεύουμε να τιμήσουμε. Πρόκειται για μια στρατηγική σχέση που έχει αναπτυχθεί εδώ και πολλά χρόνια. Πιστεύω ότι υπάρχει διακομματική αναγνώριση στις ΗΠΑ για το βάθος αυτής της συνεργασίας και για τον ιδιαίτερο ρόλο της Ελλάδας ως σταθεροποιητικού πυλώνα στην περιοχή, και έχουμε εργαστεί συστηματικά προκειμένου να το αναπτύξουμε αυτό.

Επομένως, από αυτή την άποψη, πιστεύω ότι καταφέραμε να μην βρεθούμε σε θέση να πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας και των ισχυρών δεσμών μας με τις ΗΠΑ. Διαβλέπω να αναδύονται σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι υπάρχουν σαφώς μεταβαλλόμενες προτεραιότητες όσον αφορά την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Θα ήθελα να αναφερθώ σε μία: στην ενέργεια. Είναι πολύ σαφές ότι η ενέργεια -αυτό που οι ΗΠΑ αποκαλούν «ενεργειακή κυριαρχία»- αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό θέμα για την κυβέρνηση Trump. Είναι επίσης σαφές ότι, όταν εξετάζουμε το δικό μας ενεργειακό μείγμα, έχουμε λάβει πολύ συνειδητά την απόφαση ότι επιθυμούμε σημαντικές επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά ότι θα χρειαστούμε φυσικό αέριο στο ορατό μέλλον ως ενέργεια βασικού φορτίου.

Μπορούν λοιπόν αυτοί οι δύο στόχοι να ευθυγραμμιστούν; Σίγουρα ναι. Δύο πολύ σαφή παραδείγματα: η Ελλάδα αρχίζει εκ νέου ένα δυναμικό πρόγραμμα ερευνών για να διαπιστώσει αν μπορούμε πράγματι να εντοπίσουμε φυσικό αέριο εντός των δικών μας υδάτων. Αυτό γίνεται σε συνεργασία με μια μεγάλη αμερικανική εταιρεία ενέργειας. Έτσι, για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 40 χρόνια θα πραγματοποιήσουμε ερευνητική γεώτρηση δυτικά της Κέρκυρας, μέσα στους επόμενους έξι μήνες.

Και, ταυτόχρονα, αξιοποιούμε τη γεωγραφική μας θέση, καθώς υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξάγουν υγροποιημένο φυσικό αέριο στην Ευρώπη, κάτι που, παρεμπιπτόντως, αποτελεί και ευρωπαϊκή στρατηγική. Αν θέλουμε να αποδεσμευτούμε από τη Ρωσία -κάτι που έχουμε ήδη κάνει σε μεγάλο βαθμό-, πρέπει να προμηθευόμαστε φυσικό αέριο από αλλού. Σε ό,τι με αφορά, δεν έχω κανένα πρόβλημα να αγοράζω φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ, υπό την προϋπόθεση ότι οι όροι θα είναι εμπορικά αποδεκτοί.

Όταν μιλάμε την Ελλάδα, διαπιστώνω ότι αποτελούμε το φυσικό σημείο εισόδου για τον εφοδιασμό όλων των βόρειων γειτόνων μας. Αυτό, ξέρετε, μας επιτρέπει να αξιοποιήσουμε τις υποδομές φυσικού αερίου που διαθέτουμε, αλλά και να αναδειχθούμε σε έναν πιο σημαντικό γεωπολιτικό παράγοντα στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων των ΗΠΑ. Πρόκειται απλώς για ένα μόνο παράδειγμα όπου μια αλλαγή στην αμερικανική πολιτική μας δίνει τη δυνατότητα να αξιοποιήσουμε μια ευκαιρία που ίσως δεν θα ήταν διαθέσιμη πριν από μερικά χρόνια.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στη σημασία της ναυτιλίας ως γεωπολιτικού πλεονεκτήματος για τη χώρα. Δεν νομίζω ότι έχουμε μιλήσει αρκετά για το γεγονός ότι η ναυτιλία και το γεγονός ότι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν το 25% του παγκόσμιου στόλου για θαλάσσιες μεταφορές, αποτελεί ένα πολύ, πολύ σημαντικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ), άλλωστε, πρέπει να μεταφερθεί με κάποιον τρόπο. Το 25% της παγκόσμιας μεταφορικής ικανότητας ΥΦΑ ανήκει σε Έλληνες. Αυτό μας επιτρέπει τουλάχιστον να έχουμε μια θέση στο τραπέζι, επειδή εισφέρουμε κάτι στη συζήτηση.

Το δεύτερο σημείο για το οποίο πιστεύω ότι υπάρχει κοινό ενδιαφέρον των ΗΠΑ και της Ελλάδας, είναι αυτή η αναβίωση της διάθεσης πόρων για αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη, η οποία ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα του Προέδρου Trump, ο οποίος από την πρώτη θητεία του επεσήμανε στην Ευρώπη, με μάλλον ωμό τρόπο, ότι είμαστε «επιβάτες που δεν πληρώνουν εισιτήριο», ότι ουσιαστικά είχαμε αναθέσει την ασφάλειά μας στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι η Ευρώπη δεν δαπανούσε αρκετά για την άμυνά της και δεν κατέβαλε επαρκείς προσπάθειες στο πλαίσιο μιας συλλογικής συμμαχίας όπως το ΝΑΤΟ, προκειμένου να συμβάλει στον κοινό στόχο.

Αυτό έχει αλλάξει, προφανώς. Η Ελλάδα, για δικούς της λόγους, πάντα δαπανούσε πάνω από 2% του ΑΕΠ για την άμυνα, αλλά το γεγονός ότι παρατηρούμε ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας ενδέχεται να δημιουργήσει ορισμένες ανησυχίες στις αμερικανικές αμυντικές εταιρείες, επειδή επιθυμούμε να αναπτύξουμε περισσότερες ευρωπαϊκές αμυντικές δυνατότητες.

Αν όμως εξετάσει κανείς το ευρύτερο σχέδιο ενίσχυσης της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, η ύπαρξη ενός ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα θα πρέπει να είναι στο συμφέρον του ΝΑΤΟ, και αυτό πιστεύω ότι αναγνωρίζεται από τις ΗΠΑ. Πιστεύω λοιπόν ότι για εμάς, ως μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκή δύναμη, είναι σημαντικό να αναπτύξουμε τομείς σύγκλισης με τις ΗΠΑ.

Και ο τρίτος τομέας σύγκλισης είναι σαφώς, όπως αναφέρατε, το σχήμα «3+1», με την Κύπρο και το Ισραήλ. Η Ελλάδα έχει αναπτύξει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική εταιρική σχέση με το Ισραήλ, όχι απαραίτητα με οποιαδήποτε ισραηλινή κυβέρνηση, θέλω να είμαι σαφής σε αυτό. Έχω επικρίνει την τρέχουσα ισραηλινή κυβέρνηση σε πολλά μέτωπα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα αμφισβητούσα την εγκυρότητα μιας μακροπρόθεσμης συμμαχίας που αρχίζει επίσης να έχει μια πολύ ισχυρή αμυντική συνιστώσα.

Αυτά είναι απλώς ορισμένα παραδείγματα για το πώς μπορούμε να τοποθετηθούμε στο πλαίσιο σημαντικών προτεραιοτήτων των ΗΠΑ, διατηρώντας παράλληλα τον ισχυρό μας ευρωπαϊκό ρόλο και, ουσιαστικά, παίζοντας ένα είδος διπλωματικού «παιχνιδιού» να μην κληθούμε να επιλέξουμε μεταξύ της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας και της ισχυρής συμμαχίας μας με τις ΗΠΑ.

Σε ερώτηση αναφορικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του πολέμου στον Κόλπο, ο Πρωθυπουργός τόνισε:

Υποθέτω ότι πολλά θα εξαρτηθούν από την τελική έκβαση αυτής της σύγκρουσης. Πιστεύω ότι δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να βρίσκεται κανείς σε μια κατάσταση αέναης αβεβαιότητας. Ο πραγματικός κίνδυνος αυτή τη στιγμή είναι, όπως γνωρίζετε, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ να μην ομαλοποιείται με την πάροδο των εβδομάδων και των μηνών και αυτή η ανώμαλη κατάσταση, κατά μία έννοια, μετατρέπεται σε νέα κανονικότητα.

Πιστεύω ότι αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να αναμένουμε σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Πιστεύω ότι σε κάποιο σημείο θα φτάσουμε σε ένα σημείο καμπής όπου τα προβλήματα στον εφοδιασμό θα επηρεάσουν σημαντικά περαιτέρω την τιμή της ενέργειας.

Και όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα περιβάλλον όπου η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα για όλες τις κυβερνήσεις -συμπεριλαμβανομένης της δικής μου- είναι το προσιτό κόστος ζωής για τους πολίτες -αυτό λένε οι πολίτες ότι τους απασχολεί. Από την εποχή του Covid αντιμετωπίζουμε μια συνεχή αύξηση των τιμών. Στην περίπτωσή μας, αυτό έχει μετριαστεί από το γεγονός ότι μειώσαμε τους φόρους και αυξήσαμε τους ονομαστικούς μισθούς, αλλά το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται.

Επομένως, οποιαδήποτε περαιτέρω αναταραχή που θα αυξήσει τον πληθωρισμό και θα μειώσει την ανάπτυξη θα ασκήσει μόνο επιπλέον πίεση σε όλες τις κυβερνήσεις. Και πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι που αναγνωρίζεται επίσης σε μεγάλο βαθμό από τον Πρόεδρο Trump, ειδικά με δεδομένο ότι οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν.

Πιστεύω λοιπόν ότι υπάρχει κίνητρο για την επίλυση αυτού του ζητήματος. Ταυτόχρονα, όμως, δεν μου είναι σαφές αν μπορεί να βρεθεί ένας κοινός τόπος που να ικανοποιεί και τις δύο πλευρές. Ποιος είναι λοιπόν ο κίνδυνος; Ο κίνδυνος είναι να τεθεί ένα προηγούμενο όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, διότι ένα από τα κληροδοτήματα της μεταπολεμικής τάξης -για την οποία ουσιαστικά μεσολάβησαν και την οποία εγγυήθηκαν οι ΗΠΑ- ήταν μια διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες, όπου το ελεύθερο εμπόριο συνδέονταν στενά με την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Μπορεί κανείς μόνο να φανταστεί τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για το εμπόριο στο μέλλον, εάν στα Στενά του Ορμούζ δημιουργούνταν ένα νέο προηγούμενο.

Στην δική μας περίπτωση, όπως έχω πει, έχουμε έντονο συμφέρον να αγωνιστούμε για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Αυτό ήταν το θέμα της προεδρίας μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον Μάιο, πολύ πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Σήμερα είναι ακόμη πιο επίκαιρο. Και εμείς, ως μεσαίου μεγέθους χώρα, πράγματι μιλάμε με πράξεις και όχι μόνο λόγια, διότι στείλαμε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα για να συμμετάσχουν στην επιχείρηση «Aspides», η οποία ήταν μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την προστασία των ναυτιλιακών διαδρομών από τις επιθέσεις των Χούθι.

Επομένως, δεν αρκεί απλώς να μιλάμε για αυτές τις προτεραιότητες, πρέπει επίσης να διαθέσουμε χειροπιαστούς πόρους για να τις υποστηρίξουμε. Φοβάμαι, λοιπόν, ότι ο χρόνος τρέχει, δεν φαίνεται να υπάρχει αίσθηση επείγοντος όσον αφορά τις πιθανές παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις, αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Κληθείς να μιλήσει για την αντίληψή του για τον πόλεμο στην Ουκρανία και να κάνει μια πρόβλεψη για το τέλος των συγκρούσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε:

Πιστεύω ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν πάντα πόλεμος της Ευρώπης, διότι πρόκειται για πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, η υποστήριξη του Διεθνούς Δικαίου, η παραβίαση της αρχής ότι τα σύνορα δεν μπορούν να αλλάξουν δια της βίας, καθώς και η αμφισβήτηση κάθε είδους νεοϊμπεριαλιστικών φιλοδοξιών μιας μεγάλης δύναμης που προσπαθεί να αναβιώσει το ένδοξο παρελθόν της στο παρόν, αποτελούν βασικές αρχές της εξωτερικής μας πολιτικής.

Και φυσικά, χαίρομαι που αναφέρατε την Οδησσό, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, όταν η Μαριούπολη ουσιαστικά καταστράφηκε, υπήρχε ακόμα ένας πολύ σημαντικός πληθυσμός ντόπιων ελληνικής καταγωγής εκεί. Υποστηρίζουμε ανεπιφύλακτα την Ουκρανία για όλους αυτούς τους λόγους.

Αλλά αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου, εκτιμώ, για πρώτη φορά ενδέχεται να υπάρχουν περισσότερα κίνητρα για τη Ρωσία να προχωρήσει πράγματι σε συμφωνία. Γιατί συμβαίνει αυτό; Πρώτα απ’ όλα, επειδή το πεδίο της μάχης έχει «παγώσει». Αυτό που έχει συμβεί όσον αφορά το μέλλον του πολέμου, το οποίο έχει γίνει το παρόν του πολέμου, είναι συγκλονιστικό. Το γεγονός ότι μπορεί να υπάρχει μια «ζώνη θανάτου» 50 χιλιομέτρων όπου τίποτα δεν κινείται, όπου όλα γίνονται εξ αποστάσεως, όπου όλα καταστρέφονται και όπου ουσιαστικά όλες οι πολεμικές ενέργειες εκτελούνται εξ αποστάσεως είναι κάτι που πρέπει να μελετήσουμε πάρα πολύ προσεκτικά.

Και πιστεύω ότι το κλειδί για να έρθει η Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι να καταλάβει ο Putin ότι δεν θα επιτύχει τους στόχους του με στρατιωτικά μέσα. Και, ασφαλώς, τελικά, το μεγάλο εμπόδιο ήταν πάντα ένα εντελώς παράλογο αίτημα της Ρωσίας προς την Ουκρανία, και αυτό ήταν να παραδώσει η Ουκρανία εδάφη που είχε υπερασπιστεί με τις θυσίες εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών. Αυτό δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει αποδεκτό, από οποιαδήποτε ηγεσία.

Επομένως, η βασική προϋπόθεση για μια δυνητική ειρηνευτική συμφωνία θα είναι πάντα ότι οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν από τη γραμμή επαφής. Αυτό μου ήταν απολύτως σαφές από την πρώτη στιγμή του πολέμου και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε σε αυτή τη λογική: ότι πρέπει να υπάρχουν απτές εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία, ότι η Ρωσία δεν μπορεί στο μέλλον να αποτελεί απειλή για την Ουκρανία. Οι Ουκρανοί προκαλούν σημαντική ζημιά στη Ρωσία και οι ευρωπαϊκές κυρώσεις αρχίζουν πράγματι να έχουν αποτέλεσμα.

Πιστεύω λοιπόν ότι είμαστε πιο κοντά τώρα στο να επικοινωνήσουμε στη Ρωσία ότι είναι άσκοπο να συνεχίσει αυτόν τον πόλεμο. Δεν μπορώ να μπω στο μυαλό του Προέδρου Putin, αλλά πιστεύω ότι οποιοσδήποτε λογικός άνθρωπος θα καταλάβαινε ότι έχει περισσότερα να χάσει παρά να κερδίσει συνεχίζοντας αυτόν τον πόλεμο με τον τρόπο που εξελίσσεται σήμερα το πεδίο της μάχης.

Και, ασφαλώς, ανταποκριθήκαμε. Έχουμε προσφέρει οικονομική στήριξη ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία. Έχουμε, λοιπόν, επωμιστεί ένα μεγάλο μέρος του βάρους τους τελευταίους μήνες.

Christiane Amanpour: Χάρη στον λαό της Ουγγαρίας.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ότι θα βρίσκαμε έναν τρόπο να ξεπεράσουμε το βέτο της Ουγγαρίας, όπως έχουμε κάνει και στο παρελθόν.

Σχετικά με το πως εκτιμά ότι θα εξελιχθούν οι σχέσεις Ευρώπης – Κίνας τα επόμενα χρόνια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε:

Εξαρτάται από το αν εξετάζετε τις εμπορικές σχέσεις από τη σκοπιά του καταναλωτή ή του παραγωγού. Πάρτε για παράδειγμα τα αυτοκίνητα. Αν θέλετε τα φθηνότερα αυτοκίνητα, κανείς δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα αυτή τη στιγμή. Αλλά αν, όπως πιστεύω, πρέπει επίσης να έχουμε ως προτεραιότητα να μην αποβιομηχανοποιήσουμε βίαια την Ευρώπη, δεν μπορούμε απλώς να κλείνουμε τα μάτια στο γεγονός ότι η Κίνα έχει δημιουργήσει μια επιδοτούμενη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα της μεταποίησης διεθνώς. Και δεν μιλάμε μόνο για τη βασική μεταποίηση, αλλά για πολύ εξελιγμένη μεταποίηση που αποτελεί πραγματική απειλή για τις ευρωπαϊκές θέσεις εργασίας σε όλους τους τομείς.

Αυτό, λοιπόν, είναι ένα ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί και υπάρχουν εργαλεία για να ισορροπήσουμε το εμπορικό ισοζύγιο. Πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς -είμαστε μια μεγάλη αγορά- ότι είμαστε διατεθειμένοι να τα χρησιμοποιήσουμε, διότι αυτή τη στιγμή, αν κοιτάξει κανείς απλώς τα στοιχεία για το εμπορικό έλλειμμα, αυτά λένε μόνο τη μισή αλήθεια. Εννοώ, η άλλη μισή αλήθεια είναι το γεγονός ότι η βιομηχανία μας απλώς δεν είναι επαρκώς ανταγωνιστική.

Φυσικά, αυτό δεν είναι απλώς θέμα σχέσεων με την Κίνα. Είναι θέμα αντιμετώπισης θεμελιωδών ζητημάτων που αφορούν την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Επιτρέψτε μου να επισημάνω την ενέργεια. Το κόστος της ενέργειας εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλό. Επιτρέψτε μου να επισημάνω τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Πώς υποστηρίζουμε τις κρίσιμες πρώτες ύλες ευρωπαϊκής προέλευσης; Για παράδειγμα, μόλις στηρίξαμε μια ελληνική επένδυση στο γάλλιο, το οποίο είναι μία από τις κρίσιμες πρώτες ύλες, επειδή τυχαίνει να μπορούμε να το παράγουμε στην Ελλάδα.

Πρέπει όμως να εντείνουμε αυτές τις πρωτοβουλίες και, φυσικά, να εντείνουμε την ευρωπαϊκή στήριξη στους τομείς όπου μπορούμε ακόμα να διατηρήσουμε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε τεχνολογικό επίπεδο. Θα καταφέρουμε να παράγουμε ηλιακά πάνελ σε τιμή ανταγωνιστική προς την Κίνα; Αμφιβάλλω. Υπάρχουν όμως πολλοί άλλοι τομείς όπου μπορούμε ακόμα να είμαστε ανταγωνιστικοί, και αυτό απαιτεί μια πιο δυναμική βιομηχανική πολιτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και είμαι αρκετά βέβαιος ότι η Ευρώπη κινείται, και δικαίως, προς αυτή την κατεύθυνση.

Για το εάν η Ευρώπη μπορεί να γίνει «παίκτης» σε γεωπολιτικό επίπεδο και τι απαιτείται προς αυτήν την κατεύθυνση, ο Πρωθυπουργός σημείωσε:

Να εφαρμόσουμε απλώς την Έκθεση Draghi. Δεν θα επαναλάβω τα όσα αναφέρονται σε αυτήν, είναι όλα γνωστά. Πιστεύω ότι υπάρχει σαφής αίσθηση επείγοντος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όσον αφορά την ελάφρυνση του ρυθμιστικού πλαισίου, την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, την έμφαση στην ενέργεια, την οικοδόμηση της στρατηγικής μας αυτονομίας και του αμυντικού μας χώρου. Επομένως, εάν αυτό δεν συμβεί τα επόμενα χρόνια, φοβάμαι ότι η απάντηση στο ερώτημά σας δεν θα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική για όλους εμάς τους Ευρωπαίους. Τώρα είναι η ώρα να προχωρήσουμε με πολύ γρήγορο ρυθμό.

Ερωτηθείς πώς η Ελλάδα μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από τις γεωπολιτικές αναταραχές διασφαλίζοντας ασφάλεια, ειρήνη και ευημερία στους πολίτες της καθώς και το πώς «βλέπει» τα επόμενα 10-15 χρόνια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε:

Καταρχάς, πιστεύω ότι, κοιτώντας προς το μέλλον, τα επόμενα μεγάλα πεδία διαφωνίας δεν θα είναι απαραίτητα μεταξύ κρατών, αλλά μεταξύ κυβερνήσεων και μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, όσον αφορά την κυριαρχία τους στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος στο οποίο ουσιαστικά όλοι λειτουργούμε. Πιστεύω ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι μακράν η τεχνολογία που εμπεριέχει τη μεγαλύτερη δυναμική μετασχηματισμού και έχει βρεθεί στα χέρια της ανθρωπότητας. Έως τώρα έχουμε δει μόνο την κορυφή του παγόβουνου ως προς τα απίστευτα πιθανά οφέλη της, αλλά σίγουρα και τις βαθιές επιπτώσεις της, οπωσδήποτε στον δημοκρατικό διάλογο.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα θεμέλια πάνω στα οποία έχουμε χτίσει παραμένουν σταθερά και να συνεχίσουμε να χτίζουμε όροφο-όροφο, αυτό τελικά θα μας οδηγήσει σε ένα σημείο όπου θα συγκλίνουμε πλήρως με την Ευρώπη στους βασικούς οικονομικούς δείκτες. Το μοναδικό ζήτημα, το θεμέλιο, που κατά τη γνώμη μου δεν είναι διαπραγματεύσιμο, είναι η μακροοικονομική σταθερότητα, διότι τελικά αυτό είναι που μας επιτρέπει να εφαρμόζουμε τις πολιτικές μας και αυτό είναι που μας επέτρεψε να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία μας.

Σε μια εποχή που πολλές ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζουν μεγάλα ελλείμματα, η Ελλάδα είναι σε θέση να έχει πλεόνασμα. Σε μια εποχή που άλλες ευρωπαϊκές χώρες επιδιώκουν να μειώσουν τις παροχές και να αυξήσουν τους φόρους, εμείς είμαστε σε θέση να μειώσουμε τους φόρους και, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας, να προσφέρουμε εισοδηματική στήριξη στις πιο ευάλωτες οικογένειες.

Πιστεύω λοιπόν ότι, τελικά, το ζητούμενο των επόμενων εκλογών θα είναι αν μπορούμε να συνεχίσουμε την πορεία μας αλλά με ανανεωμένη την αίσθηση του επείγοντος, να αλλάξουμε ό,τι προφανώς πρέπει να αλλάξει, φροντίζοντας παράλληλα να διατηρήσουμε την πρόοδο που έχουμε επιτύχει.

Παρεμπιπτόντως, καθώς φτάνουμε στο τέλος της συζήτησής μας, σας ευχαριστώ πολύ που δεν με ρωτήσατε πότε θα γίνουν οι επόμενες εκλογές. Ήταν πολύ ευγενικό εκ μέρους σας, αν και μπορώ να απαντήσω: θα γίνουν το 2027.

Επίσης, σας ευχαριστώ για τις αισιόδοξες προβλέψεις σας σχετικά με το μέλλον της οικονομίας, με έναν σημαντικό αστερίσκο, ότι αυτές οι προβλέψεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό -εγώ το λέω αυτό, όχι εσείς- από το αν θα συνεχίσουμε και θα κερδίσουμε τις επόμενες εκλογές. Εσείς δεν μπορείτε να το πείτε αυτό, αλλά εγώ μπορώ.

Όλα αυτά, και πολλά άλλα γίνονται όμως, και δεν πρέπει να ξεχνάμε την τελική κατάληξη. Για να μπορέσει να διασφαλιστεί το μέγα αγαθό της ασφάλειας της κάθε Ελληνίδας και του κάθε Έλληνα. Η συνταγματική, του και της, δυνατότητα, να επιλέγει ελεύθερα πώς η χώρα αυτή, πώς τα παιδιά μας θα κατευθυνθούν στο μέλλον, ώστε ο εκάστοτε Έλληνας Πρωθυπουργός να μπορεί να παίρνει τις αποφάσεις του επί τη βάσει των θελήσεων του ελληνικού λαού και της Βουλής των Ελλήνων, όχι υποχρεωμένος υπό το κράτος διακηρυγμένης απειλής, μιας άλλης χώρας που να τον υποβάλει σε αποφάσεις τις οποίες αυτός δεν θα επιθυμούσε. Για να το καταφέρουμε όμως αυτό, και το λέω επειδή μπαίνουμε στον τέταρτο χρόνο της δεύτερης τετραετίας της παρούσας Κυβέρνησης, άρα αυτονόητα σε έναν προεκλογικό χρόνο, για να καταφέρουμε το αποτέλεσμα για το οποίο έχω απεριόριστη αισιοδοξία, θα πρέπει να υπάρξει μία βασική και αναγκαία συνθήκη με την οποία θα ήθελα να τελειώσω την τοποθέτησή μου. Αυτή είναι η στοιχειώδης σύμπνοια στα βασικά. Να μην επιτρέψουμε δηλαδή το προεκλογικό κλίμα, η αυτονόητη όξυνση που κάθε φορά προηγείται μιας εκλογικής μάχης, να επηρεάσει τις πάγιες και απαραίτητες επιλογές που θα οδηγήσουν τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις το 2030 να είναι οι ισχυρότερες κατά πολύ Ένοπλες Δυνάμεις που μπορούσε να παρατάξει ο Ελληνισμός στην ιστορία του....

Ομιλία ΥΕΘΑ  

Νίκου Δένδια

για την Εθνική Άμυνα και 

την Αμυντική Βιομηχανία, 

στο Συνέδριο «Ελλάδα 2030»

                  

 

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, απηύθυνε ομιλία σήμερα, Τρίτη 9 Ιουνίου 2026, κατά τη δεύτερη ημέρα των εργασιών του Συνεδρίου «Ελλάδα 2030»,», το οποίο διοργανώνεται στην Αθήνα από τη Next is Now και τη Dome Consulting Firm.

Ο κ. Δένδιας, ο οποίος μίλησε στη θεματική ενότητα «Εθνική Άμυνα και Αμυντική Βιομηχανία», ανέφερε:

«Είναι μεγάλη μου χαρά και μεγάλη μου τιμή που μου δόθηκε η ευκαιρία να είμαι σήμερα εδώ.

Διότι το Συνέδριο φέρνει τον ίδιο τίτλο που έχει επιλέξει εδώ και τρία χρόνια το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σαν το ορόσημο και τη γενική περιγραφή της μεταρρύθμισης, νομίζω, της μεγαλύτερης μεταρρύθμισης στην ιστορία των Ενόπλων μας Δυνάμεων.

Το ορόσημο αυτό που μας επιτρέπει να ελπίζουμε ότι με την ολοκλήρωσή του σε 3,5 χρόνια από τώρα θα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι επιτέλους οι Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας έχουν περάσει σε μια άλλη εποχή.

Νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε, ακόμα και άλλοι εκτός της αίθουσας, ίσως και κάποιοι οι οποίοι ελάχιστα ασχολούνται με τα της Άμυνας, ότι έχουμε περάσει σε μια συνολικά άλλη εποχή.

Η αποτροπή, διότι την Ελλάδα αυτό την αφορά, η αποτροπή στον 21ο αιώνα, δεν διασφαλίζεται με την αγορά ενός σημαντικού αριθμού ικανών συστημάτων. Δεν εξασφαλίζεται ούτε με την ύπαρξη ενός ικανού, αξιόλογου και αξιόμαχου προσωπικού μόνο.

Η προσπάθεια πλέον προϋποθέτει τεχνολογική υπεροχή, δυνατότητα παραγωγής, ερευνητική δραστηριότητα για να υποστηρίζει τα άλλα δύο και βεβαίως το απαραίτητο για κάθε χώρα που θέλει να θεωρείται ισχυρή στον 21ο αιώνα, και πριν – για να είμαι ειλικρινής από αυτόν-, δηλαδή οικονομική ανθεκτικότητα.

Εγώ θεωρώ πάντοτε ότι η άμυνα και η ανάπτυξη αλληλοτροφοδοτούνται, και στη δική μας περίπτωση μπορούν να συνδιαμορφώσουν το μέλλον της Πατρίδας μας. Ένα μέλλον που το συμφωνήσαμε πριν, αλλάζει με ιδιαίτερη ταχύτητα, ίσως με πρωτοφανή ταχύτητα.

Δεν θα σας εκπλήσσω λέγοντάς σας ότι η παραβίαση των συνόρων έχει επανέλθει πλέον στην ημερήσια διάταξη. Ο πόλεμος, η βία, η απειλή, ο αναθεωρητισμός, η περιφερειακή αποσταθεροποίηση.

Όλα αυτά είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούμαστε να επιβιώσουμε. Εμείς, η Ελλάδα, είμαστε σε μια μοναδική θέση γεωγραφικά στο νοτιοανατολικό άκρο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Ένα σημείο όπου και ιστορικά συναντήθηκαν και συναντώνται πολιτισμοί, οδοί επικοινωνίας, διάδρομοι ενέργειας. Αυτό δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην ανάγκη να υπερασπίσουμε αυτή τη χώρα, αυτόν τον χώρο, αλλά βεβαίως και τον πολιτισμό μας, την κουλτούρα μας, τον λόγο της ύπαρξής μας.

Μου επιτρέπετε εδώ να σας πω ότι διάβαζα τις τελευταίες μέρες ένα βιβλίο του Κούντερα για την κεντρική Ευρώπη, με μία πρωτότυπη εσωτερική αναζήτηση:

«Δεν θα ήμασταν», λέει, «σε καλύτερη θέση εμείς οι Τσέχοι, εάν παλαιότερα είχαμε επιλέξει να είμαστε ένα απλό κομμάτι του γερμανικού χώρου, υιοθετώντας τη γερμανική γλώσσα, που μιλάνε πολύ περισσότεροι άνθρωποι, τους κώδικες επικοινωνίας, που απευθύνονται σε ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό, αντί να επιδιώκουμε μια μοναχική πορεία, με μια γλώσσα και με μια κουλτούρα που μιλούν λίγα εκατομμύρια άνθρωποι;»

Το ίδιο ερώτημα θα μπορούσε ίσως να τεθεί και σε μας, όμως νομίζω ότι στο σύνολό του ο πληθυσμός της Πατρίδας μας, στο σύνολό τους οι Έλληνες, έχουν επιλέξει αυτή την αυτόνομη πορεία στην παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα, την κατάθεση αυτής της πρότασης, αυτού του πολιτισμικού και πολιτιστικού παραδείγματος, που εκφράζει το παρελθόν μας, το παρόν μας και το μέλλον μας.

Όμως για να μπορούμε να διατηρήσουμε αυτή την αυτόνομη οντότητα, πρέπει να μπορούμε να την υπερασπίσουμε. Θα πρέπει να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την οιαδήποτε επιβουλή, όχι μόνο ως μια στενή απειλή που αφορά έναν περιορισμένο γεωγραφικό χώρο ή κάποιες θαλάσσιες εκτάσεις, αλλά να την προσλάβουμε και να την αντιμετωπίσουμε αποτρέποντάς την, ως απειλή που αφορά το τι είμαστε σε αυτόν τον πλανήτη, το τι πρόταση κομίζουμε, το τι παρελθόν έχουμε και σε τι μέλλον ελπίζουμε.

Ίσως όλα αυτά ακούγονται γενικόλογα, αλλά έχουν μία πολύ σαφή, σας διαβεβαιώ, κατάληξη. Απολύτως σαφή και με απόλυτο πρόγραμμα και με ορίζοντα εκτέλεσης. Σας είπα πριν, το επαναλαμβάνω, η χώρα χρειάζεται ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις. Όμως Ένοπλες Δυνάμεις με μια τελείως διαφορετική νοοτροπία. Ένοπλες Δυνάμεις που δεν αφορούν ένα σύνολο εξοπλιστικών προγραμμάτων και ένα αξιόμαχο ανθρώπινο προσωπικό μόνον, αλλά μια τελείως διαφορετική προσέγγιση δημιουργίας ενός συνόλου, που προσλαμβάνει την πραγματικότητα μέσω εκατομμυρίων αισθητήρων, τους μεταφέρει, μεταφέρει αυτή την πραγματικότητα σε ένα κέντρο επεξεργασίας όλων αυτών των δεδομένων, όπου προτεραιοποιούνται, λαμβάνονται οι αποφάσεις, επιλέγεται και προτείνεται στο ανθρώπινο δυναμικό η κατάλληλη απάντηση στην εκάστοτε απειλή.

Οι σύγχρονες Ένοπλες Δυνάμεις είναι ένας μηχανισμός γνώσης και επεξεργασίας της πληροφορίας. Δεν είναι πια ένα σύνολο οπλικών συστημάτων όπως παλιά ή μια διάταξη δυνάμεων τύπου μεραρχιών, ταξιαρχιών, συνταγμάτων, ταγμάτων.

Είναι κάτι βαθιά διαφορετικό. Και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε στην Ελλάδα. Προσπαθούμε όμως να το κάνουμε λύνοντας και ένα άλλο πολύ σημαντικό πρόβλημα της Πατρίδας μας. Αναφέρομαι στην οικονομική μας ανάπτυξη, κατά το ποσοστό που μας αναλογεί. Τι εννοώ; Μέχρι τώρα το υπόδειγμα ήταν γνωστό. Υπήρχε μια ανάγκη, διαπιστωνόταν από τα Γενικά Επιτελεία, πηγαίναμε στο εξωτερικό, αγοράζαμε ένα οπλικό σύστημα. Αυτό ήταν το modus operandi της χώρας. Μην μιλήσω για διάφορους τρόπους δήθεν επιστροφής ορισμένων από αυτά τα χρήματα στην αμυντική μας βιομηχανία. Οι προσπάθειες αυτές στο παρελθόν με τον τρόπο που εγένοντο, όπως ξέρετε, κατέληξαν σε ένα αποτέλεσμα που δεν μας τιμά, λέω ότι δύο εκ των προκατόχων μου – όταν βγαίνω από το γραφείο και βλέπω τις φωτογραφίες των προκατόχων μου -, δύο εξ αυτών έχουν φιλοξενηθεί στις ελληνικές φυλακές.

Η αντιμετώπιση αυτή, όπως ξέρετε, λεγόταν αντισταθμιστικά οφέλη. Έχουμε φύγει από αυτή την πραγματικότητα. Και έχουμε πάει σε μια πραγματικότητα που οποιοσδήποτε συνεργάτης μας, οποιοσδήποτε μεταφέρει τεχνογνωσία κυρίως αλλά και συστήματα στη χώρα οφείλει να επενδύσει το 25% της αξίας αυτών των συστημάτων στην Πατρίδα μας. Και επιδιώκουμε κυρίως αυτό να γίνει με τη μεταφορά τεχνογνωσίας. Όχι απλώς υποκατασκευαστικού έργου.

Αλλά το κύριο στοιχείο, το κύριο υπόδειγμα που δείχνει τη διαφορά της αντιμετώπισης, έχει να κάνει με τη χρήση μιας οντότητας που δημιουργήθηκε για να καλύψει τις ελλείψεις της αγοράς, αυτό που οι αγγλοσάξονες λένε “market failures” και το έχουμε ονομάσει, το ξέρετε, ΕΛΚΑΚ. Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας.

Ποια είναι η διαφορά του υποδείγματος που φέρνει το ΕΛΚΑΚ; Όπως σας είπα, παλιότερα αυτό το οποίο γινόταν, ήταν ότι τα Επιτελεία διαπίστωναν μια ανάγκη, η Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών διαπραγματευόταν το σύστημα, και το αγόραζαν. Ωραία, εκεί ήμασταν.

Αυτό που διδάσκουμε τώρα τις Ένοπλες Δυνάμεις, δεν είναι να ζητούν ένα συγκεκριμένο σύστημα. Είναι να θέτουν ένα συγκεκριμένο ερώτημα, ιδίως όσον αφορά τα ζητήματα της καινοτομίας. Θα σας πω το γνωστό παράδειγμα – ανοίγω παρένθεση, υπάρχουν αρκετά και μερικά είναι απόρρητα.-το γνωστό και επί τούτου διαφημιζόμενο από εμάς παράδειγμα, είναι το anti-drone σύστημα «Κένταυρος». Πώς δημιουργήθηκε αυτό το σύστημα;

Το σύστημα αυτό δεν δημιουργήθηκε ως μία παραγγελία. Δημιουργήθηκε ως ένα ερώτημα, ποιο ήταν το ερώτημα; Πώς αντιμετωπίζω σμήνη drones συγκεκριμένης τεχνολογίας προερχόμενα από χώρα η οποία απειλεί την Ελλάδα; Αυτό ήταν το ερώτημα. Το ερώτημα αυτό το ΕΛΚΑΚ το έθεσε στο αμυντικό Οικοσύστημα, μεταξύ του οποίου και την Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία, την ΕΑΒ.

Και το ελληνικό αμυντικό Οικοσύστημα προσέφερε απάντηση στο ερώτημα υπό μορφή πρωτοτύπου. Αυτό το πρωτότυπο, πρώτα ελέγχθηκε διεξοδικά, μετά στάλθηκε στην Ερυθρά Θάλασσα και διαπιστώθηκε το αξιόμαχο, όχι όπως συνήθως λέμε στις παρελάσεις – ξέρετε στη θέση μου ο κάθε Υπουργός Εθνικής Άμυνας μετά από τη παρέλαση κάθεται μπροστά από κάποια μικρόφωνα και διαπιστώνει το αξιόμαχο των Ενόπλων Δυνάμεων. Τώρα πως μπορείς να διαπιστώσεις το αξιόμαχο στις παρελάσεις, πέστε μου κι εμένα – ο «Κένταυρος» όμως διαπιστώθηκε ότι είναι αξιόμαχος, όχι σε παρελάσεις, αλλά σε κανονικές συνθήκες στην Ερυθρά Θάλασσα. Κατέρριψε δύο drones των Χούθις. Και από εκεί και πέρα υιοθετείται από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, θα είναι το κύριο anti-drone σύστημα μιας σειράς των Φρεγατών μας, και το οποίο διαρκώς εξελίσσεται, γιατί έχουμε τον πηγαίο του κώδικα.

Άρα, δεν είναι ότι αγοράσαμε ένα σύστημα και μόλις παρέλθει η διάρκεια ζωής του πρέπει να πάμε να αγοράσουμε από τον προμηθευτή το επόμενο μοντέλο, αυτό που γινόταν μέχρι σήμερα. Εμείς οι ίδιοι, θα εξελίξουμε το σύστημά μας. Κάποια στιγμή θα υπάρχει ο «Κένταυρος ΙΙ» όταν η τεχνολογία λέιζερ μπει στα anti-drone συστήματα ή θα λέγεται κάπως αλλιώς, θα επιλεγεί τότε.

Όμως, χρησιμοποίησα πάγιο παράδειγμα, για να εξηγήσω τη διαφορά του υποδείγματος. Δεν είναι όμως μόνο αυτό το οποίο συμβαίνει. Αλλάζει συνολικά και η Δομή. Είχαμε ατέλειωτες Μεραρχίες, ατέλειωτα Συντάγματα, ατέλειωτα Τάγματα, ατέλειωτα Στρατόπεδα, απίστευτο αριθμό χιλιάδων αρμάτων και οχημάτων. Ατέλειωτο αριθμό Συνταγματαρχών. Οι Συνταγματάρχες μας ήταν περισσότεροι από τους Επιλοχίες μας. Οι Ταγματάρχες μας ήταν περισσότεροι από τους Λοχίες μας. Μια τεράστια Δομή η οποία καλείτο να υπερασπίσει την χώρα.

Πήραμε την δύσκολη απόφαση να πάμε σε συγχωνεύσεις, σε αλλαγή υποδείγματος, σε διαφορετικές, μικρότερες, πιο ευέλικτες, με διαφορετική εκπαίδευση Μονάδες. Κάθε Έλληνας νεοσύλλεκτος σιγά – σιγά εκπαιδεύεται στην χρήση FPV. Drone, δηλαδή, κατηγορία Ι. Σε λίγες μέρες, την Παρασκευή νομίζω, θα θεμελιωθεί στη Μαλακάσα το τρίτο και μεγαλύτερο, κατά πολύ, εργοστάσιο παραγωγής drones των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Και κάπου μέσα στον Ιούνιο ή στις αρχές Ιουλίου θα έχω την χαρά να εγκαινιάσω στην Τρίπολη την πρώτη σχολή εκπαίδευσης πιλότων drones, κατηγορίας ΙΙ και ΙΙΙ. Τα ΙΙ και τα ΙΙΙ είναι τα πιο μεγάλα. Ώστε να μπορέσει και αυτή η γνώση να ενσωματωθεί στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Και έχουμε προχωρήσει στη δημιουργία Διεύθυνσης Αυτονόμων στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, όπως επίσης και στη λειτουργία μιας συνολικής καθετοποιημένης δομής ηλεκτρονικού πολέμου. Τα εγκαίνια του κτιρίου θα γίνουν σε λίγες μέρες. Και βέβαια, για όσους από σας έχετε ασχοληθεί λίγο, ο ηλεκτρονικός πόλεμος δεν είναι απλώς ορισμένα μέσα κυβερνοεπίθεσης ή κυβερνοάμυνας. Είναι κάτι πολύ πιο πολύπλοκο από αυτό. Είναι data center. Τα οποία πρέπει να βρίσκονται εντός της επικρατείας, αλλιώς πράγματι κινδυνεύει η κυριαρχία σου. Είναι cloud. Είναι SOC. SOC λέγεται το επιχειρησιακό κέντρο. Είναι miror SOC, γιατί δεν μπορείς να έχεις μόνο ένα επιχειρησιακό κέντρο, δεν μπορείς να δοκιμάζεις εντός αυτού. Και από εκεί και πέρα είναι τα διάφορα εργαλεία τα οποία χρησιμοποιείς.

Όλα αυτά που σας εξηγώ, ήταν άγνωστες λέξεις στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, και σε πολλές άλλες Ένοπλες Δυνάμεις εδώ και λίγα χρόνια. Αυτό, λοιπόν, το οποίο βλέπετε να δημιουργείται είναι κάτι το τελείως διαφορετικό από ότι εδώ και πολύ λίγα χρόνια υπήρχε ως πραγματικότητα για εμάς.

Όλα αυτά, και πολλά άλλα γίνονται όμως, και δεν πρέπει να ξεχνάμε την τελική κατάληξη. Για να μπορέσει να διασφαλιστεί το μέγα αγαθό της ασφάλειας της κάθε Ελληνίδας και του κάθε Έλληνα. Η συνταγματική, του και της, δυνατότητα, να επιλέγει ελεύθερα πώς η χώρα αυτή, πώς τα παιδιά μας θα κατευθυνθούν στο μέλλον, ώστε ο εκάστοτε Έλληνας Πρωθυπουργός να μπορεί να παίρνει τις αποφάσεις του επί τη βάσει των θελήσεων του ελληνικού λαού και της Βουλής των Ελλήνων, όχι υποχρεωμένος υπό το κράτος διακηρυγμένης απειλής, μιας άλλης χώρας που να τον υποβάλει σε αποφάσεις τις οποίες αυτός δεν θα επιθυμούσε.

Για να το καταφέρουμε όμως αυτό, και το λέω επειδή μπαίνουμε στον τέταρτο χρόνο της δεύτερης τετραετίας της παρούσας Κυβέρνησης, άρα αυτονόητα σε έναν προεκλογικό χρόνο, για να καταφέρουμε το αποτέλεσμα για το οποίο έχω απεριόριστη αισιοδοξία, θα πρέπει να υπάρξει μία βασική και αναγκαία συνθήκη με την οποία θα ήθελα να τελειώσω την τοποθέτησή μου.

Αυτή είναι η στοιχειώδης σύμπνοια στα βασικά. Να μην επιτρέψουμε δηλαδή το προεκλογικό κλίμα, η αυτονόητη όξυνση που κάθε φορά προηγείται μιας εκλογικής μάχης, να επηρεάσει τις πάγιες και απαραίτητες επιλογές που θα οδηγήσουν τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις το 2030 να είναι οι ισχυρότερες κατά πολύ Ένοπλες Δυνάμεις που μπορούσε να παρατάξει ο Ελληνισμός στην ιστορία του.

Σας ευχαριστώ πολύ».

Στην ίδια θεματική ενότητα του Συνεδρίου «Ελλάδα 2030» συμμετείχαν σε συζήτηση ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας Αντώνης Οικονόμου, ο Εκτελεστικός Πρόεδρος της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) Αλέξανδρος Διακόπουλος, ο Ιδρυτής και Πρόεδρος του Ομίλου ONEX Shipyards and Technologies & Πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων Πάνος Ξενοκώστας και ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας SCYTALYS Γιώργος Μενεξής. Τη συζήτηση συντόνισε η συνιδρύτρια της Dome Consulting Firm Μαριάννα Πυργιώτη.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΘΑ κ Οικονόμου μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Κατ’ αρχάς, επιτρέψτε μου να κάνω μία σύνδεση με τα προηγούμενα, κυρίως με την ομιλία του κυρίου Υπουργού.

Θα πω για το πώς φτάσαμε μέχρι εδώ. Τα πρώτα εφτά χρόνια που ήμουν στο Υπουργείο προσπαθούσα να καταλάβω το μηχανισμό των αντισταθμιστικών οφελών.

Δεν σας κρύβω ότι σε κάθε υπολογισμό μπερδευόμουν. Δεν υπήρχε περίπτωση να βγει ένα νούμερο σωστό. Ήταν κάτι το τραγικό και κανείς δεν τολμούσε να τα σβήσει, να αλλάξει τον τρόπο αυτής της μεθοδολογίας.

Όπως και το θέμα της ξένης συνεργασίας με ελληνικές εταιρείες, ήταν πάντα στην κατάσταση ενός ευχολογίου, όπου ερχόντουσαν οι ξένες εταιρείες, άλλοτε ισχυρές, άλλοτε μη ισχυρές. Ακούγανε τις δικές μας παρακλήσεις θα έλεγα και εκεί το πράγμα τελείωνε. Σπάνια δεχόντουσαν να συνεργαστούν».

Για το ίδιο ζήτημα επίσης ανέφερε:

«Από την ώρα που ο κύριος Υπουργός ανέλαβε το ’23, μέσα σε δυο χρόνια αυτά όλα άλλαξαν τελείως. Δηλαδή, αν έχεις ζήσει αυτό το Υπουργείο πλέον 9, 10 χρόνια, δε θέλεις και πολύ να καταλάβεις τη διαφορά».

H Ελλάδα ήταν αυτή η οποία ολοκλήρωσε τον IGB σε χρόνο ρεκόρ, σε μία εποχή όπου υπήρχε μεγάλη ανάγκη παροχής φυσικού αερίου στη Βουλγαρία, στην πρώτη φάση του πολέμου μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Οπότε, η δυνατότητα για συνεργασία στον τομέα αυτόν είναι πραγματικά πολύ σημαντική και μπορούμε από κοινού να διεκδικήσουμε σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους για να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση. Θέλω να τονίσω, επίσης, την ανάγκη να μπορέσουμε να πετύχουμε μια στρατηγική συμφωνία μακροπρόθεσμου χαρακτήρα για το ζήτημα της διαχείρισης των διασυνοριακών υδάτων, είτε αυτό αφορά τον ποταμό Άρδα και τον Έβρο είτε αφορά τον ποταμό Νέστο. Έχει έρθει η ώρα, νομίζω, τώρα να μπορέσουμε να δούμε το ζήτημα μακροπρόθεσμα για να μπορούμε και εμείς να σχεδιάσουμε τις σημαντικές επενδύσεις που πρέπει να κάνουμε σε έναν τομέα ο οποίος αφορά όχι μόνο τον αγροτικό τομέα, αλλά και την προστασία από την κλιματική κρίση....

 

Δηλώσεις Πρωθυπουργού 

μετά τη συνάντησή του με 

τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Rumen Radev, στη Σόφια

4 Ιουνίου 2026

Αγαπητέ κ. Πρόεδρε της κυβέρνησης, αγαπητέ Rumen, με μεγάλη χαρά βρίσκομαι σήμερα στη Βουλγαρία ως ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης ο οποίος επισκέπτεται τη φίλη χώρα μετά τη μεγάλη εκλογική σου νίκη.

Θέλω να σε συγχαρώ γι’ αυτή την εκλογική σου επιτυχία, να ευχηθώ καλή τύχη στη νέα κυβέρνηση και να εκφράσω την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι υπάρχει μια κυβέρνηση με άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η οποία μπορεί να υλοποιήσει μακροπρόθεσμες σημαντικές μεταρρυθμίσεις προς όφελος της Βουλγαρίας αλλά συνολικά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θέλω να συγχαρώ, επίσης, τη Βουλγαρία για την είσοδο στη ζώνη του ευρώ και την είσοδο στη ζώνη του Σένγκεν. Νομίζω ότι είναι μία σημαντική εξέλιξη, η οποία προφανώς αφορά και την Ελλάδα και σίγουρα διευκολύνει όχι μόνο τις εμπορικές συναλλαγές, αλλά και τη σημαντική τουριστική κίνηση μεταξύ των δύο χωρών. Δύο εκατομμύρια Βούλγαροι επισκέπτονται την πατρίδα μας κάθε χρόνο και θέλουμε προφανώς να κάνουμε τις μετακινήσεις τους όσο το δυνατόν πιο εύκολες.

Πιστεύω ότι αναφέρθηκες σε πολλά θέματα τα οποία αφορούν τη διμερή μας συνεργασία: επενδύσεις διασυνδεσιμότητας, τη σημασία ενός κάθετου διαδρόμου υποδομών, ο οποίος θα συνδέσει την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και ενδεχομένως να φτάσει μέχρι την Ουκρανία, ζητήματα τα οποία αφορούν την ενεργειακή διασύνδεση, τη δυνατότητα υλοποίησης του κάθετου διαδρόμου διακίνησης φυσικού αερίου.

H Ελλάδα ήταν αυτή η οποία ολοκλήρωσε τον IGB σε χρόνο ρεκόρ, σε μία εποχή όπου υπήρχε μεγάλη ανάγκη παροχής φυσικού αερίου στη Βουλγαρία, στην πρώτη φάση του πολέμου μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Οπότε, η δυνατότητα για συνεργασία στον τομέα αυτόν είναι πραγματικά πολύ σημαντική και μπορούμε από κοινού να διεκδικήσουμε σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους για να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση.

Θέλω να τονίσω, επίσης, την ανάγκη να μπορέσουμε να πετύχουμε μια στρατηγική συμφωνία μακροπρόθεσμου χαρακτήρα για το ζήτημα της διαχείρισης των διασυνοριακών υδάτων, είτε αυτό αφορά τον ποταμό Άρδα και τον Έβρο είτε αφορά τον ποταμό Νέστο. Έχει έρθει η ώρα, νομίζω, τώρα να μπορέσουμε να δούμε το ζήτημα μακροπρόθεσμα για να μπορούμε και εμείς να σχεδιάσουμε τις σημαντικές επενδύσεις που πρέπει να κάνουμε σε έναν τομέα ο οποίος αφορά όχι μόνο τον αγροτικό τομέα, αλλά και την προστασία από την κλιματική κρίση.

Θέλω να τονίσω, επίσης, τη σημασία που αποδίδω στην ενίσχυση της αμυντικής μας συνεργασίας. Αγαπητέ Rumen, η Ελλάδα στάθηκε στο πλευρό της Βουλγαρίας, προστατεύοντας τον εναέριο χώρο από ενδεχόμενες απειλές που θα μπορούσαν να έρθουν από ανατολάς και νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα βήματα τώρα που αποκτούμε και ενιαίο αμυντικό εξοπλισμό για να ενισχύσουμε την αμυντική συνεργασία προς όφελος και των διμερών σχέσεων αλλά και συνολικά της NATOϊκής συμμαχίας στην οποία και οι δύο ανήκουμε.

Θα βρεθούμε σε λίγο και οι δύο στο Μαυροβούνιο για να συζητήσουμε θέματα τα οποία αφορούν τις προοπτικές των Δυτικών Βαλκανίων. Επιμένουμε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια ανήκουν στην Ευρώπη, αλλά τονίζουμε επίσης ότι όλη αυτή η διαδικασία πρέπει να είναι μια διαδικασία αυτοτελής, η οποία θα λαμβάνει υπόψη και τη βούληση των βαλκανικών χωρών να σεβαστούν τους κανόνες καλής γειτονίας και να προσαρμοστούν απόλυτα στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Τέλος, θέλω και εγώ να κάνω μια ξεχωριστή αναφορά στις σημαντικές ευρωπαϊκές συζητήσεις οι οποίες ξεκινούν για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Να τονίσω πόσο σημαντική είναι η διαχείριση και η διατήρηση των πόρων της Συνοχής αλλά και του πρωτογενούς τομέα και να συμφωνήσω μαζί σου ότι το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας θα πρέπει να κατανεμηθεί με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι εις βάρος των χωρών που δεν έχουν αυτή τη στιγμή την ίδια ανταγωνιστικότητα ενδεχομένως με πιο προηγμένες οικονομίες.

Θέλω και πάλι να σε ευχαριστήσω για την ευγενική σου φιλοξενία και να τονίσω την ανάγκη να συγκροτήσουμε άμεσα το 5ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών μας, όπου θα μπορέσουμε πια, σε πολύ πιο λεπτομερές επίπεδο, να συζητήσουμε όλα αυτά τα θέματα και να πάμε τη διμερή μας συνεργασία σε ένα ακόμα πιο προχωρημένο επίπεδο.

Ακολουθούν οι απαντήσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σε ερωτήσεις δημοσιογράφων:

Δημήτρης Γκάτσιος (EΡT NEWS): Η ερώτησή μου απευθύνεται και στους δύο ηγέτες. Βρισκόμαστε λίγες ημέρες πριν την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής των «27» στις Βρυξέλλες, εκεί όπου θα τεθούν μείζονα ζητήματα επί τάπητος, και βρισκόμαστε και μπροστά στις συζητήσεις για την ανταγωνιστικότητα και τις διαπραγματεύσεις -το αναφέρατε και εσείς- για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Θα ήθελα, λοιπόν, να σας ρωτήσω εάν υπάρχει κοινή προσέγγιση Ελλάδος και Βουλγαρίας όσον αφορά στη διατήρηση ή ακόμα και στην ενίσχυση της χρηματοδότησης σε πυλώνες όπως είναι η Συνοχή αλλά και η Κοινή Αγροτική Πολιτική. Επίσης, θα ήθελα να σας ρωτήσω αν συζητήσατε το θέμα του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού ως εργαλείου χρηματοδότησης συγκεκριμένων προτεραιοτήτων στα πρότυπα που έχει λειτουργήσει το Ταμείο Ανάκαμψης. Σας ευχαριστώ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι απαντήσαμε ήδη στο πρώτο σκέλος. Πράγματι, θα έχουμε δύσκολες διαπραγματεύσεις που αφορούν το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Είναι σαφές ότι οι φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτή τη στιγμή ξεπερνούν τους πόρους τους οποίους η ΕΕ είναι διατεθειμένη να διαθέσει για να μπορέσει να τις εκπληρώσει. Γι’ αυτό και η Ελλάδα επιμένει σε μία πιο φιλόδοξη προσέγγιση των θεμάτων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Για τα ζητήματα της άμυνας έχω τοποθετηθεί πολλές φορές και έχω τονίσει την ανάγκη, ότι η ευρωπαϊκή άμυνα θα μπορούσε να είναι αντικείμενο χρηματοδότησης από ένα καινούργιο ευρωπαϊκό εργαλείο δανεισμού, καθώς αφορά ουσιαστικά το συλλογικό μας καλό.

Είναι ένα ευρωπαϊκό δημόσιο καλό η άμυνα και θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από καινούργια εργαλεία ευρωπαϊκού δανεισμού, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα κατανεμηθούν με έναν τρόπο δίκαιο σε όλες τις χώρες και θα εξυπηρετούν αμυντικές ανάγκες ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Και όταν μιλώ για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, κ. Γκάτσιο, εννοώ επίσης ότι δεν μπορούμε η προσοχή μας να είναι στραμμένη μόνο στην Ανατολή. Η Ουκρανία είναι μία πολύ μεγάλη κρίση την οποία πρέπει να διαχειριστούμε, όμως, η Ευρώπη αντιμετωπίζει προκλήσεις 360 μοιρών και κατά συνέπεια η θεώρησή της ως προς την αμυντική της πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τους προβληματισμούς χωρών όπως η Βουλγαρία και η Ελλάδα, που βρίσκονται στο νοτιοανατολικό άκρο.

Κατά συνέπεια, θέλω να σας επαναλάβω ότι η Ελλάδα θα επιμένει, μαζί με -πιστεύω- αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, στη συνέχιση αυτής της συζήτησης, έχοντας επίσης αναλάβει και το βαρύ χρέος να προετοιμαστούμε για την προεδρία του Συμβουλίου το β’ εξάμηνο του 2027. Θα δουλέψουμε και με τους εταίρους μας και με τις προεδρίες οι οποίες προηγούνται ώστε το ζήτημα αυτό να τεθεί πια με πολύ μεγαλύτερη συστηματικότητα στην ευρωπαϊκή ατζέντα.

Δημοσιογράφος (ανεπίσημη διερμηνεία από τη βουλγαρική γλώσσα): Μία ερώτηση από τη Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία. Η Βουλγαρία και η Ελλάδα είναι ένας διάδρομος-κλειδί για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη στον τομέα της ενέργειας. Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα σε αυτή την κατεύθυνση εν όψει του Κάθετου Διαδρόμου και με την επιθυμία της Βουλγαρίας να έχει και δεύτερο τερματικό σταθμό στην Αλεξανδρούπολη για φυσικό αέριο;

Σε ό,τι αφορά την οδική υποδομή, αφού το έργο είναι στρατηγικό και για τις δύο χώρες, πότε θα δούμε μια πραγματική κυκλοφορία σε αυτόν τον διάδρομο και πώς αυτό ενσωματώνεται στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση;

Επίσης, η Ελλάδα στήριξε τη Βουλγαρία όταν υπάρχουν εναέριες απειλές, αλλά υπάρχει ένα γενικότερο πλαίσιο κοινών αμυντικών έργων και υπάρχει πρόταση επίσης, από την πλευρά της Ελλάδας, για την διαχείριση των υδάτων που περνούν από τη Βουλγαρία στην Ελλάδα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ο κ. Πρωθυπουργός, απάντησε, νομίζω, με ευθύτητα σε όλα τα ζητήματα τα οποία θέσατε.

Εγώ να επαναλάβω τη σημασία που αποδίδουμε στις ενεργειακές διασυνδέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου αναβαθμίζει ουσιαστικά τη γεωπολιτική θέση και των δύο χωρών μας, καθώς γινόμαστε πια πάροχοι ενεργειακής ασφάλειας για πολλές χώρες οι οποίες βρίσκονται βορείως της Ελλάδος και της Βουλγαρίας. Τα δε ζητήματα διασυνδεσιμότητας βρίσκονται στον πυρήνα της συνεργασίας μας.

Εγώ οραματίζομαι έναν χερσαίο διάδρομο, ο οποίος θα συμπεριλαμβάνει αυτοκινητοδρόμους, σιδηροδρόμους, ο οποίος θα ενώνει τα λιμάνια της Ελλάδος και θα καταλήγει μέχρι την Ουκρανία. Αυτό προφανώς απαιτεί τη συνεργασία και της Βουλγαρίας, αλλά τη συνεργασία και της Ρουμανίας. Φιλοδοξούμε ότι μια τριμερής συζήτηση μεταξύ των δύο χωρών μπορεί να μας οδηγήσει σε αυτή την κατεύθυνση.

Όσον αφορά τα λιμάνια στα οποία αναφέρθηκε ο κ. Πρόεδρος, είναι ιδιωτικές επενδύσεις αυτές οι οποίες γίνονται και λιμάνια τα οποία έχουν ήδη παραχωρηθεί. Φαντάζομαι ότι θα μπορούσε να διερευνηθεί το ενδιαφέρον συμμετοχής βουλγαρικών οντοτήτων σε αυτά τα λιμάνια, αλλά είναι ένα ζήτημα το οποίο αφορά τους ιδιώτες παραχωρησιούχους. Αλλά αντιλαμβάνομαι απόλυτα ότι στη λογική μιας ολοκληρωμένης διασύνδεσης, η οποία θα συμπεριλαμβάνει και ελληνικές επενδύσεις που μπορούν να γίνουν σε βουλγαρικές υποδομές, ένα τέτοιο σχήμα ενδεχομένως να είχε νόημα.

Να ευχαριστήσω και πάλι τον Βούλγαρο Πρωθυπουργό για την εξαιρετικά ευγενική φιλοξενία του και νομίζω να ανανεώσουμε τη συνάντησή μας για το επόμενο διακυβερνητικό συμβούλιο, το οποίο θα θέσει όλα αυτά τα ζητήματα, και με τη συμμετοχή των Υπουργών μας.

Κατά τις επόμενες δύο ημέρες θα έχουμε την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις σχετικά με το εξελισσόμενο περιβάλλον ασφάλειας, να αξιολογήσουμε τους υφιστάμενους μηχανισμούς συνεργασίας και να διερευνήσουμε νέους τρόπους ενίσχυσης του συντονισμού, της ανταλλαγής πληροφοριών, της εκπαίδευσης, των ασκήσεων και της πρακτικής συνεργασίας μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεών μας. Θα επωφεληθούμε επίσης από τις πολύτιμες εισηγήσεις διακεκριμένων ομιλητών, οι οποίοι θα προσφέρουν σημαντικές προσεγγίσεις σχετικά με την καινοτομία, την αμυντική βιομηχανία, τη θαλάσσια ασφάλεια και τις ευρύτερες προκλήσεις που επηρεάζουν την περιοχή μας και πέραν αυτής. Η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην περιφερειακή συνεργασία στα Βαλκάνια. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η ανοικτή επικοινωνία, η αμοιβαία εμπιστοσύνη και η συντονισμένη δράση μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεών μας είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και την ενίσχυση της σταθερότητας στη γειτονιά μας.

Η εναρκτήρια

δήλωση Αρχηγού ΓΕΕΘΑ

στη 19η Σύνοδο Αρχηγών Ενόπλων Δυνάμεων των Βαλκανικών χωρών

Από την Τρίτη 2 Ιουνίου έως σήμερΑ Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026, πραγματοποιήθηκαν στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια, οι εργασίες της 19ης Συνόδου Αρχηγών Ενόπλων Δυνάμεων (Α/ΓΕΕΔ) των Βαλκανικών χωρών.

Τις εργασίες της Συνόδου, με θέμα «Προκλήσεις και Καινοτομία στην Πολιτική Προστασία: Προσαρμογή στις Νέες Πραγματικότητες του Πολέμου», άνοιξε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο οποίος καλωσόρισε τους συμμετέχοντες. 

Συμμετέσχον οι Αρχηγοί των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) της Αλβανίας, Lieutenant General Arben KINGJI, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, Lieutenant General Gojko KNEŽEVIĆ, της Βουλγαρίας, Admiral Emil EFTIMOV, της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, Major General Sashko LAFCHISKI, του Μαυροβούνιου, Brigadier General Miodrag VUKSANOVIC, της Σερβίας, General Milan MOJSILOVIĆ, και της Τουρκίας, General Selçuk BAYRAKTAROĞLU, ενώ η Ρουμανία εκπροσωπήθηκε από τον Ακόλουθο Άμυνάς της στην Ελλάδα, Colonel (A) Vasile STĂNESCU.

Επιπλέον, ως παρατηρητές συμμετέσχον οι εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων της Κροατίας, Major General Denis TRETINJAK, και της Σλοβενίας, Brigadier General Bostjan BAS.

Στις εργασίες παρέστησαν δε, κατόπιν πρόσκλησης, ο Διοικητής της Allied Joint Force Command Naples (JFC Naples), Admiral George M. WIKOFF, ο επιχειρησιακός Διοικητής της επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUNAVFOR ASPIDES) Υποναύαρχος Βασίλειος Γρυπάρης ΠΝ και ο Διευθυντής του Innovation, Hybrid and Cyber Division του ΝΑΤΟ HQ, Δρ. Νίκος Λούτας.

Η Σύνοδος Α/ΓΕΕΔ Βαλκανικών χωρών αποτελεί ελληνική πρωτοβουλία, η οποία ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη το 2007 και διεξάγεται ετησίως. Σκοπός της είναι η προαγωγή της σταθερότητας και η ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας των συμμετεχουσών χωρών.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου συζητήθηκαν θέματα που αφορούν στις ευκαιρίες συνεργασίας των ΕΔ των βαλκανικών χωρών, οι προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας στα Βαλκάνια και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και οι επιπτώσεις του διαμορφούμενου σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος.

Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ πραγματοποίησε διμερείς συναντήσεις με τους ομολόγους του από την Αλβανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, τη Βουλγαρία, τη Σερβία και την Τουρκία, καθώς και με τον Διοικητή της JFC Naples.

Εναρκτήρια δήλωση  Αρχηγού ΓΕΕΘΑ
Στρατηγού Δημ. Χούπη

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή και χαρά να καλωσορίζω στη Θεσσαλονίκη τους Αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων Ενόπλων Δυνάμεων των βαλκανικών χωρών, ενόψει της 19ης Συνόδου των Αρχηγών των Γενικών Επιτελείων Ενόπλων Δυνάμεων των Βαλκανικών χωρών για τη στρατιωτική συνεργασία. 

Η σημαντική αυτή περιφερειακή πρωτοβουλία έχει εξελιχθεί με τα χρόνια σε μια πολύτιμη πλατφόρμα για διάλογο, αμοιβαία κατανόηση και ουσιαστική στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεων των βαλκανικών χωρών. Βασίζεται στη συμμετοχή, στις κοινές αξίες, στα κοινά συμφέροντα και στη συλλογική δέσμευση για ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα στην περιοχή μας. 

Eίναι γνωστό ότι βρισκόμαστε σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, ταχύτατων τεχνολογικών εξελίξεων και ολοένα πιο σύνθετων προκλήσεων ασφάλειας. Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρές συνέπειες για την περιφερειακή και ευρωπαϊκή ασφάλεια, υπενθυμίζοντάς μας παράλληλα τις βαθιές ανθρωπιστικές επιπτώσεις του σύγχρονου πολέμου, ιδιαίτερα στους άμαχους πληθυσμούς. 

Στο πλαίσιο αυτό, η φετινή Σύνοδος είναι αφιερωμένη στο θέμα: «Προκλήσεις και Καινοτομία στην Πολιτική Προστασία: Προσαρμογή στις Νέες Πραγματικότητες του Πολέμου». Το θέμα αυτό είναι επίκαιρο, σημαντικό και ουσιώδες. Αντικατοπτρίζει την ανάγκη να ενσωματώσουμε περαιτέρω την Πολιτική Προστασία στη στρατιωτική σχεδίαση και διεξαγωγή των αποστολών, ιδιαίτερα σε ένα σύνθετο και απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον. 

Κατά τις επόμενες δύο ημέρες θα έχουμε την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις σχετικά με το εξελισσόμενο περιβάλλον ασφάλειας, να αξιολογήσουμε τους υφιστάμενους μηχανισμούς συνεργασίας και να διερευνήσουμε νέους τρόπους ενίσχυσης του συντονισμού, της ανταλλαγής πληροφοριών, της εκπαίδευσης, των ασκήσεων και της πρακτικής συνεργασίας μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεών μας. 

Θα επωφεληθούμε επίσης από τις πολύτιμες εισηγήσεις διακεκριμένων ομιλητών, οι οποίοι θα προσφέρουν σημαντικές προσεγγίσεις σχετικά με την καινοτομία, την αμυντική βιομηχανία, τη θαλάσσια ασφάλεια και τις ευρύτερες προκλήσεις που επηρεάζουν την περιοχή μας και πέραν αυτής. 

Η Ελλάδα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην περιφερειακή συνεργασία στα Βαλκάνια. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η ανοικτή επικοινωνία, η αμοιβαία εμπιστοσύνη και η συντονισμένη δράση μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεών μας είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και την ενίσχυση της σταθερότητας στη γειτονιά μας.

 Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά όλους τους συμμετέχοντες Αρχηγούς Γενικών Επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων για την παρουσία τους στη Θεσσαλονίκη και για τη συνεχή δέσμευσή τους σε αυτή τη σημαντική πρωτοβουλία. 

Είμαι βέβαιος ότι η φετινή Σύνοδος θα ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία μας και θα συμβάλει ουσιαστικά στην ασφάλεια, τη σταθερότητα και την επαύξηση της ανθεκτικότητας στην περιοχή μας. Σας ευχαριστώ.