Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 11/03/25
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΝΕΔΟΥ
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά από πολύ σκληρές επιλογές, το σύνολο των οποίων περιλαμβάνει την ανάγκη για τη δημιουργία συνθηκών, κατά το δυνατόν μεγαλύτερης, αυτάρκειας. Η χώρα βρίσκεται σε σαφώς καλύτερη κατάσταση από την περίοδο της χρεοκοπίας και, είναι αναμφίβολο, ότι έχουν γίνει πολλά σωστά βήματα. Ωστόσο απομένουν ακόμη πολλά. Ολα αυτά, βεβαίως, κρίνονται από τη σοβαρότητα και τη μεταρρυθμιστική ζέση όχι μόνο της κυβέρνησης αλλά και σύσσωμου του πολιτικού συστήματος.
Προτού, όμως, φτάσουμε εκεί, η χώρα καλείται να λάβει θέση σε μια σειρά από διλήμματα που αφορούν τις μεταβολές στη μεγάλη στρατηγική κρατών, τα οποία καθορίζουν την ελληνική ασφάλεια τα τελευταία 80 χρόνια. Οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, με άγαρμπο και απότομο τρόπο, επιχειρούν να κλείσουν τα μέτωπα με τη Ρωσία στην Ουκρανία και αναδομούν τις συμμαχίες τους (ένα ΝΑΤΟ του Ινδο-ειρηνικού ίσως), μειώνοντας το αποτύπωμά τους, και ίσως και την επιρροή, στην Ευρώπη.
Οι Ευρωπαίοι, όταν δεν αναζητούν κρυφίως να οικοδομήσουν διακριτή σχέση με την Ουάσιγκτον, επιχειρούν να βρουν ερείσματα στην περιφέρεια της Ε.Ε., με σκοπό να «μπαλώσουν» τρύπες στη διάτρητη αποτρεπτική ικανότητά τους. Οι ευρωπαϊκοί στρατοί του ΝΑΤΟ λειτουργούσαν για χρόνια περίπου ως βοηθητικές δυνάμεις των αμερικανικών δυνάμεων, ενώ στη πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών, η στρατιωτική θητεία ήταν αντιληπτή σαν ένα καθυστερημένο απομεινάρι ενός απόμακρου παρελθόντος. Η κατάσταση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων είναι, βέβαια, καλύτερη από εκείνες πολλών ευρωπαϊκών κρατών, ωστόσο το δόγμα, οι εξοπλισμοί (πλην Αεροπορίας) και το προσωπικό δεν έχουν ακόμη περάσει στον 21ο αιώνα.
Σε όλα αυτά τα ερωτήματα οι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι η Τουρκία –μια χώρα που εισέβαλε και κατέχει το 37% κράτους-μέλους της Ε.Ε., δεν αναγνωρίζει τα θαλάσσια σύνορα με την Ελλάδα και απειλεί με πόλεμο αν η χώρα μας ασκήσει τα δικαιώματά της– μπορεί να είναι μέρος της απάντησης.
Εχουμε εισέλθει σε μια εποχή στην οποία τα χρώματα στο ταμπλό βιβάν του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ξεθωριάζουν. Αν οι εταίροι δεν είναι σε θέση να κρατήσουν τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, δηλαδή να εγγυηθούν τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός κράτους-μέλους, τότε είναι πραγματικά ακατανόητο τι ακριβώς έχει μεγαλύτερη βαρύτητα στη ζυγαριά των αξιών της Ε.Ε.: η διαφύλαξη των δικαιωμάτων των κρατών-μελών τους ή η βραχυπρόθεσμη προώθηση κάποιων συμβολαίων;
Το παιχνίδι τώρα ξεκινάει και η πίεση που θα ασκηθεί στην Αθήνα θα είναι τεράστια. Γι’ αυτό και η Ελλάδα δεν έχει καμία υποχρέωση να ακολουθήσει αυτό τον ετερόκλητο και εντέλει ακατανόητο αντιαμερικανισμό που προωθούν πανικόβλητες οι κεφαλές της Ε.Ε.
«Μην τσακώνεστε, αγαπάτε αλλήλους!»
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά από πολύ σκληρές επιλογές, το σύνολο των οποίων περιλαμβάνει την ανάγκη για τη δημιουργία συνθηκών, κατά το δυνατόν μεγαλύτερης, αυτάρκειας. Η χώρα βρίσκεται σε σαφώς καλύτερη κατάσταση από την περίοδο της χρεοκοπίας και, είναι αναμφίβολο, ότι έχουν γίνει πολλά σωστά βήματα. Ωστόσο απομένουν ακόμη πολλά. Ολα αυτά, βεβαίως, κρίνονται από τη σοβαρότητα και τη μεταρρυθμιστική ζέση όχι μόνο της κυβέρνησης αλλά και σύσσωμου του πολιτικού συστήματος.
Προτού, όμως, φτάσουμε εκεί, η χώρα καλείται να λάβει θέση σε μια σειρά από διλήμματα που αφορούν τις μεταβολές στη μεγάλη στρατηγική κρατών, τα οποία καθορίζουν την ελληνική ασφάλεια τα τελευταία 80 χρόνια. Οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, με άγαρμπο και απότομο τρόπο, επιχειρούν να κλείσουν τα μέτωπα με τη Ρωσία στην Ουκρανία και αναδομούν τις συμμαχίες τους (ένα ΝΑΤΟ του Ινδο-ειρηνικού ίσως), μειώνοντας το αποτύπωμά τους, και ίσως και την επιρροή, στην Ευρώπη.
Οι Ευρωπαίοι, όταν δεν αναζητούν κρυφίως να οικοδομήσουν διακριτή σχέση με την Ουάσιγκτον, επιχειρούν να βρουν ερείσματα στην περιφέρεια της Ε.Ε., με σκοπό να «μπαλώσουν» τρύπες στη διάτρητη αποτρεπτική ικανότητά τους. Οι ευρωπαϊκοί στρατοί του ΝΑΤΟ λειτουργούσαν για χρόνια περίπου ως βοηθητικές δυνάμεις των αμερικανικών δυνάμεων, ενώ στη πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών, η στρατιωτική θητεία ήταν αντιληπτή σαν ένα καθυστερημένο απομεινάρι ενός απόμακρου παρελθόντος. Η κατάσταση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων είναι, βέβαια, καλύτερη από εκείνες πολλών ευρωπαϊκών κρατών, ωστόσο το δόγμα, οι εξοπλισμοί (πλην Αεροπορίας) και το προσωπικό δεν έχουν ακόμη περάσει στον 21ο αιώνα.
Σε όλα αυτά τα ερωτήματα οι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι η Τουρκία –μια χώρα που εισέβαλε και κατέχει το 37% κράτους-μέλους της Ε.Ε., δεν αναγνωρίζει τα θαλάσσια σύνορα με την Ελλάδα και απειλεί με πόλεμο αν η χώρα μας ασκήσει τα δικαιώματά της– μπορεί να είναι μέρος της απάντησης.
Εχουμε εισέλθει σε μια εποχή στην οποία τα χρώματα στο ταμπλό βιβάν του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ξεθωριάζουν. Αν οι εταίροι δεν είναι σε θέση να κρατήσουν τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, δηλαδή να εγγυηθούν τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός κράτους-μέλους, τότε είναι πραγματικά ακατανόητο τι ακριβώς έχει μεγαλύτερη βαρύτητα στη ζυγαριά των αξιών της Ε.Ε.: η διαφύλαξη των δικαιωμάτων των κρατών-μελών τους ή η βραχυπρόθεσμη προώθηση κάποιων συμβολαίων;
Το παιχνίδι τώρα ξεκινάει και η πίεση που θα ασκηθεί στην Αθήνα θα είναι τεράστια. Γι’ αυτό και η Ελλάδα δεν έχει καμία υποχρέωση να ακολουθήσει αυτό τον ετερόκλητο και εντέλει ακατανόητο αντιαμερικανισμό που προωθούν πανικόβλητες οι κεφαλές της Ε.Ε.
 | |
|
«Μην τσακώνεστε, αγαπάτε αλλήλους!»
ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ
Σε αυτό το πνεύμα ήταν η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις σφαγές που διαπράττουν οι τζιχαντιστές στη Συρία. Στο ίδιο μήκος κύματος και η ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Ως γνωστόν, όταν ζητάς αυτοσυγκράτηση και από τον θύτη και από το θύμα ουσιαστικά πριμοδοτείς τον θύτη. Η ουδετερότητα είναι ανήθικη. Σε αντίθεση, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πήραν ξεκάθαρη θέση για τα εγκλήματα των πιστών στο συριακό καθεστώς πολιτοφυλακών. Νομίζω πως ουδείς εξεπλάγη από αυτήν την «πλαδαρότητα» των Ευρωπαίων. Απεναντίας, θα ήταν μη αναμενόμενη μια πιο επιθετική στάση απέναντι σε αυτές τις σφαγές.
Σε αυτό το πνεύμα ήταν η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις σφαγές που διαπράττουν οι τζιχαντιστές στη Συρία. Στο ίδιο μήκος κύματος και η ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Ως γνωστόν, όταν ζητάς αυτοσυγκράτηση και από τον θύτη και από το θύμα ουσιαστικά πριμοδοτείς τον θύτη. Η ουδετερότητα είναι ανήθικη. Σε αντίθεση, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πήραν ξεκάθαρη θέση για τα εγκλήματα των πιστών στο συριακό καθεστώς πολιτοφυλακών. Νομίζω πως ουδείς εξεπλάγη από αυτήν την «πλαδαρότητα» των Ευρωπαίων. Απεναντίας, θα ήταν μη αναμενόμενη μια πιο επιθετική στάση απέναντι σε αυτές τις σφαγές.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση ήταν και παραμένει μια συλλογικότητα, με βραδέα αντανακλαστικά, με «ισορροπημένες» ανακοινώσεις και με δυστοκία στη λήψη σημαντικών αποφάσεων. Βλέπουμε τι γίνεται με την Ουκρανία. Εκεί, στο μέτωπο, κάθε μέρα που περνάει διαμορφώνει νέους, δυσμενέστερους συσχετισμούς δυνάμεων για τον ουκρανικό στρατό, και οι Ευρωπαίοι αναλίσκονται σε συνεδριάσεις και σε συζητήσεις επί συζητήσεων. Στο τέλος ο εισβολέας, στο πλαίσιο του αναμενόμενου συμβιβασμού, θα παραχωρήσει τα εδάφη που κατέλαβε από τα μέσα Φεβρουαρίου και μετά.
Ετσι, η Ευρωπαϊκή Ενωση αντιμετωπίζει τα όσα διαδραματίζονται στη Συρία ως μια σύρραξη αντιμαχόμενων παρατάξεων. Δεν πιστεύω πως οι ηγέτες της δεν βλέπουν τι γίνεται εκεί. Αν συμβαίνει αυτό η κατάσταση είναι ακόμα πιο ανησυχητική. Υποθέτω πως δεν θέλουν να εμπλακούν σε ένα ακόμα μέτωπο.
Ετσι, η Ευρωπαϊκή Ενωση αντιμετωπίζει τα όσα διαδραματίζονται στη Συρία ως μια σύρραξη αντιμαχόμενων παρατάξεων. Δεν πιστεύω πως οι ηγέτες της δεν βλέπουν τι γίνεται εκεί. Αν συμβαίνει αυτό η κατάσταση είναι ακόμα πιο ανησυχητική. Υποθέτω πως δεν θέλουν να εμπλακούν σε ένα ακόμα μέτωπο.
Και η Ελλάδα; Τι περιθώρια επιπλέον χειρισμών έχει, με δεδομένο ότι θύματα υπάρχουν και μεταξύ των χριστιανών; Γιατί δεν συντάχθηκε, τουλάχιστον στο επίπεδο του ύφους, με τις ανακοινώσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ; Δεν γνωρίζω τι εκτιμήσεις υπάρχουν στο υπουργείο Εξωτερικών για το τι πρόκειται να συμβεί στη Συρία, αλλά πιστεύω ότι βλέπουν ως ένα ισχυρό σενάριο μια σύγκρουση, σε τοπικό επίπεδο, της Τουρκίας με το Ισραήλ. Η φορά των εξελίξεων προς τα εκεί οδηγεί, εκτός εάν υπάρξει μια θεαματική αναδίπλωση του Ταγίπ Ερντογάν. Διότι για το Ισραήλ η Συρία αποτελεί μέρος της εθνικής του ασφάλειας, ενώ για τον Ερντογάν πεδίο προβολής του νεοοθωμανισμού του.
Η Ελλάδα, από το 2013 έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με το Ισραήλ την οποία δεν διανοήθηκε να ακουμπήσει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα αυτή η σχέση έχει προσλάβει τα χαρακτηριστικά της στρατηγικής συνεργασίας, κάτι που δημιουργεί εκατέρωθεν αυξημένες υποχρεώσεις. Μάλιστα, όπως επισημαίνουν εύστοχα πολλοί αναλυτές, αυτή η στρατηγική σχέση είναι το διαβατήριο του Ελληνα πρωθυπουργού για τον Λευκό Οίκο, καθώς η Ελλάδα –όπως και η Κύπρος– αποτελεί κατά κάποιον τρόπο μέρος της ασφάλειας του Ισραήλ. Μια τέτοια σχέση όμως για να διατηρηθεί πρέπει να επιβεβαιώνεται κάθε φορά που δοκιμάζεται. Και μια σύγκρουση στη Συρία μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας θα σταθεί η αφορμή για να δοκιμασθεί αυτή η σχέση. Είμαστε προετοιμασμένοι για κάτι τέτοιο;
Η Ελλάδα, από το 2013 έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με το Ισραήλ την οποία δεν διανοήθηκε να ακουμπήσει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα αυτή η σχέση έχει προσλάβει τα χαρακτηριστικά της στρατηγικής συνεργασίας, κάτι που δημιουργεί εκατέρωθεν αυξημένες υποχρεώσεις. Μάλιστα, όπως επισημαίνουν εύστοχα πολλοί αναλυτές, αυτή η στρατηγική σχέση είναι το διαβατήριο του Ελληνα πρωθυπουργού για τον Λευκό Οίκο, καθώς η Ελλάδα –όπως και η Κύπρος– αποτελεί κατά κάποιον τρόπο μέρος της ασφάλειας του Ισραήλ. Μια τέτοια σχέση όμως για να διατηρηθεί πρέπει να επιβεβαιώνεται κάθε φορά που δοκιμάζεται. Και μια σύγκρουση στη Συρία μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας θα σταθεί η αφορμή για να δοκιμασθεί αυτή η σχέση. Είμαστε προετοιμασμένοι για κάτι τέτοιο;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου