Aπό "ΤΑ ΝΕΑ" (κύριο θέμα+εσωτερικές σελίδες)
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 18/10/19 |
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 18/10/19 |
ΤΗΣ ΚΙΤΤΥΣ ΞΕΝΑΚΗ
Η Ιστορία θα γράψει πως ο λευκός καπνός βγήκε από το Μέγαρο Μπερλεμόν των Βρυξελλών στις 11:30 π.μ. (τοπική ώρα) της Πέμπτης 17 Οκτωβρίου, μόλις λίγες ώρες προτού συνέλθουν στη βελγική πρωτεύουσα οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ. «Εχουμε μία σπουδαία νέα συμφωνία», έγραψε στο Τwitter ο βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον. «Οπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και συμφωνία - έχουμε μία!», προσυπέγραψε ο απερχόμενος πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, η ευρωπαϊκή σύνοδος κορυφής δεν «καταλήφθηκε» από το θέμα του Brexit: οι «27» ενημερώθηκαν από τον Τζόνσον, κατόπιν συνέχισαν τις διαβουλεύσεις τους χωρίς αυτόν και λίγο μετά τις 18:00, σύμφωνα με το πρόγραμμα, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και Ντόναλντ Τουσκ παραχώρησαν κοινή συνέντευξη Τύπου κατά την οποία δήλωσαν αμφότεροι χαρούμενοι για τη συμφωνία, αλλά λυπημένοι για το Brexit. Μόνο που το σασπένς δεν τελείωσε εδώ.
Ο Τζόνσον πρέπει τώρα να περάσει το Σάββατο τη συμφωνία του από τη Βουλή των Κοινοτήτων, εκεί όπου σκόνταψε τρεις φορές στη σειρά η συμφωνία την οποία είχε συνάψει με τις Βρυξέλλες η Τερίζα Μέι. Και μετά τη διαγραφή 21 «ανταρτών» του κόμματός του δεν έχει την πλειοψηφία στο σώμα. Επιπλέον, το βορειοϊρλανδικό DUP, στο οποίο στηρίζεται κοινοβουλευτικά η κυβέρνησή του, ξεκαθάρισε ότι είναι ενάντιο και σε αυτή τη συμφωνία. Αντίθετοι, για διαφορετικούς λόγους, δήλωσαν επίσης Εργατικοί, Φιλελεύθεροι Δημοκράτες και Εθνικό Κόμμα Σκωτίας. Και οι «27» δεν έκαναν στον βρετανό πρωθυπουργό τη χάρη να προσυπογράψουν τη δήλωση του Γιούνκερ ότι από τη στιγμή που υπάρχει συμφωνία, δεν υπάρχει επιχείρημα για νέα παράταση του Brexit και άρα οι βρετανοί βουλευτές καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε αυτό το deal και το no deal. Κανένας άλλος ευρωπαίος ηγέτης δεν εξέφρασε την ίδια άποψη. «Είναι fake news», δήλωσε μάλιστα ανώτερος ευρωπαίος αξιωματούχος στην Guardian, αναφερόμενος στην παρέμβαση του Γιούνκερ. Τελικά, οι «27» άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας παράτασης του Brexit σε περίπτωση καταψήφισης της συμφωνίας στη Βουλή, καταφέρνοντας ένα καίριο πλήγμα στη στρατηγική του Μπόρις Τζόνσον.
Η συμφωνία που επετεύχθη την 11η ώρα, έπειτα από μήνες αδιαλλαξίας και μόνο μετά τις σημαντικές παραχωρήσεις που έκανε στο θέμα των ιρλανδικών τελωνειακών συνόρων τις τελευταίες ημέρες ο βρετανός πρωθυπουργός, προβλέπει ένα backstop (ένα δίκτυ ασφαλείας για την αποφυγή σκληρών συνόρων) μόνο για τη Βόρεια Ιρλανδία: νομικά, η περιοχή θα βρίσκεται στον τελωνειακό χώρο του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένοντας ωστόσο παράλληλα ένα σημείο εισόδου στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. «Θέλω να επισημάνω πως είναι μία σπουδαία συμφωνία για τη χώρα μας, για το Ηνωμένο Βασίλειο. Πιστεύω επίσης ότι είναι μία πολύ καλή συμφωνία για τους φίλους μας στην ΕΕ», δήλωσε χθες το βράδυ ο Μπόρις Τζόνσον επιμένοντας ότι με τον τρόπο αυτό, «το ΗΒ μπορεί να αποχωρήσει από την ΕΕ ως ένα Ηνωμένο Βασίλειο - Αγγλία, Σκωτία, Ουαλία, Βόρεια Ιρλανδία, μαζί». «Αν το αποφασίσει η Βρετανία, η πόρτα της ΕΕ παραμένει ανοιχτή», έσπευσε από την πλευρά του να επισημάνει ο Τουσκ. Λίγη ώρα αργότερα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ, Μισέλ Μπαρνιέ, ανέβασε στο Τwitter ένα μήνυμα ολίγον τι νοσταλγικό: «Από την πρώτη μέρα, η ΕΕ έχει υπάρξει ενωμένη. Διαπραγματευτήκαμε με το ΗΒ ως μία ένωση, μία οικογένεια. Βάλαμε την ειρήνη και τους πολίτες πάνω από όλα. Τώρα είναι ώρα να γυρίσουμε σελίδα και να κοιτάξουμε προς τη νέα εταιρική μας σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο», έγραψε. Ισως όμως το tweet του να αποδειχθεί πρόωρο.
ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΤΣΟΥΚΑΛΗ
Τελικά, οι αδιάλλακτοι είναι συχνά αυτοί που κάνουν τους πιο δύσκολους συμβιβασμούς, γιατί δεν έχουν τους εαυτούς τους απέναντι. Φαίνεται ότι ο Μπόρις Τζόνσον θα αποτελέσει το πιο πρόσφατο παράδειγμα μετά τη συμφωνία που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ενωση των 27. Απείλησε με άτακτη έξοδο στις 31 Οκτωβρίου χωρίς συμφωνία, υπήρξε ο πιο άτεγκτος υποστηρικτής του καθαρού Brexit και με όχημα την αδιαλλαξία στο θέμα αυτό αναρριχήθηκε στον θώκο του πρωθυπουργού. Την τελευταία στιγμή όμως έκανε τον επώδυνο συμβιβασμό αναγνωρίζοντας στην πράξη ότι ο συσχετισμός δυνάμεων μεταξύ της χώρας του και της ΕΕ δεν του άφηνε μεγάλα διαπραγματευτικά περιθώρια. Μήπως σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά από τη δική μας επώδυνη εμπειρία των τελευταίων χρόνων
Αμοιβαίες παραχωρήσεις, πολύ περισσότερες από την πλευρά του Ηνωμένου Βασιλείου, σε συνδυασμό με τη λεγόμενη δημιουργική ασάφεια σε ευαίσθητα θέματα (δεν ζηλεύω όσους κληθούν και από τις δύο πλευρές να εφαρμόσουν τις σχετικές πρόνοιες), προσέφεραν τα απαραίτητα υλικά για τη νέα συμφωνία. Θα περάσει όμως από το βρετανικό κοινοβούλιο; Δεν θα είναι διόλου εύκολη υπόθεση για τον κ. Τζόνσον. Αλλά ίσως οι βρετανοί βουλευτές, που απέρριπταν μέχρι σήμερα τη μια συμφωνία μετά την άλλη, να έχουν πλέον αγγίξει τα όριά τους. Οι πιθανότητες μιας θετικής απόφασης από τη Βουλή των Κοινοτήτων φαίνονται μεγαλύτερες από ποτέ άλλοτε, αν και μια τέτοια θετική απόφαση δεν μπορεί ακόμη να θεωρείται δεδομένη.
Και μετά; Μετά μάλλον πρόωρες εκλογές, στις οποίες υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να επιβραβευτούν η φαινομενική αδιαλλαξία και κυρίως ο τυχοδιωκτισμός. Ζούμε σε περίεργες εποχές και επικίνδυνες.
-Ο Λουκάς Τσούκαλης είναι πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και καθηγητής στη Σχολή Διεθνών Υποθέσεων της Sciences Po στο Παρίσι
Και μετά; Μετά μάλλον πρόωρες εκλογές, στις οποίες υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να επιβραβευτούν η φαινομενική αδιαλλαξία και κυρίως ο τυχοδιωκτισμός. Ζούμε σε περίεργες εποχές και επικίνδυνες.
-Ο Λουκάς Τσούκαλης είναι πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και καθηγητής στη Σχολή Διεθνών Υποθέσεων της Sciences Po στο Παρίσι
"ΤΑ ΝΕΑ", 18/10/19
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΑΣΑΠΟΠΟΥΛΟΥ
Η Ελλάδα, όπως και πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, «καίγεται» για την επόμενη ημέρα από την υπογραφή της συμφωνίας για το Brexit. Και τούτο γιατί δεν είναι μόνον οι χιλιάδες φοιτητές της που φοιτούν στα βρετανικά πανεπιστήμια, είναι και οι ελληνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία, καθώς και οι βρετανικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Τι θα αλλάξει για τους χιλιάδες έλληνες φοιτητές; Τι θα αλλάξει στη φορολογία των ελληνικών επιχειρήσεων στη Βρετανία;
Θεωρητικά υπάρχουν κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι η Ελλάδα θα θωρακιστεί έναντι του Brexit (ακόμα και σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία) ή ότι δεν πρόκειται να υπάρξει οποιαδήποτε αύξηση στα δίδακτρα ελλήνων φοιτητών, ούτε βεβαίως θα απαιτείται βίζα για άφιξη και παραμονή στη Βρετανία. Είναι όμως έτσι τα πράγματα;
Πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν τέτοιες διαβεβαιώσεις, φέρ' ειπείν, για τη μη αύξηση των διδάκτρων, τη στιγμή που το αρμόδιο υπουργείο Εξωτερικών βεβαιώνει ότι «το θέμα των διδάκτρων παραμένει ανοικτό και αυτό θα συζητηθεί. Εμείς πάντως επιδιώκουμε να μην αυξηθούν τα δίδακτρα». Με δυο λόγια, τώρα αρχίζουν οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις δύο χώρες για το θέμα των φοιτητών.
Για να δείτε πόσο σοβαρό είναι το ζήτημα αυτό παραθέτουμε στοιχεία για τους έλληνες φοιτητές που φοιτούν σε πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου (προσοχή, όχι μόνο της Αγγλίας, αλλά και της Σκωτίας, της Ουαλίας, της Βόρειας Ιρλανδίας). Σύμφωνα με στοιχεία του «Higher Education Statistics Agency (HESA)» του ΗΒ, το ακαδημαϊκό έτος 2017-2018 φοίτησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο 10.135 Ελληνες, καταλαμβάνοντας την 4η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Στην Αγγλία ήσαν 8.065, στη Σκωτία 1.510, στην Ουαλία 520 και στη Βόρεια Ιρλανδία 40 φοιτητές. Από τους έλληνες φοιτητές οι 5.140 παρακολούθησαν προπτυχιακές σπουδές και οι 4.995 μεταπτυχιακές. Η πλειονότητα των φοιτητών έκαναν προπτυχιακά προγράμματα, με εξαίρεση τους φοιτητές στη Σκωτία, τη Βόρεια Ιρλανδία και το Λονδίνο όπου οι περισσότεροι ήσαν μεταπτυχιακοί. Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία της HESA, 17.410 έλληνες φοιτητές παρακολούθησαν την ακαδημαϊκή περίοδο 2017-2018 τμήματα βρετανικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, καταλαμβάνοντας την 1η θέση εντός ΕΕ.
Το δεύτερο σοβαρό πρόβλημα που θα προκύψει μετά το Brexit είναι εάν θα αυξηθεί ή όχι η φορολογία των ελληνικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Και εδώ τα πράγματα δεν είναι ξεκαθαρισμένα, αφού, όπως βεβαιώνουν κυβερνητικές πηγές, τώρα αρχίζουν οι συζητήσεις για το σοβαρό αυτό ζήτημα. Το θέμα βεβαίως είναι να υπάρξει συμφωνία πριν από την τελική συμφωνία για το Brexit, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Αυτό που επιδιώκει η ελληνική κυβέρνηση είναι η μεταφορά του City του Λονδίνου στον Πειραιά, δηλαδή να δοθούν γενναία φορολογικά κίνητρα για την εγκατάσταση εφοπλιστικών γραφείων στον Πειραιά και εν συνεχεία άλλα φορολογικά κίνητρα για τη λειτουργία αυτών των εφοπλιστικών γραφείων. Για να γίνει αυτό απαιτείται νόμος ή τροπολογία σε νόμο. Δεν προλαβαίνουν να την καταθέσουν τώρα με τον αναπτυξιακό νόμο και κατά πάσα πιθανότητα θα καταθέσουν τροπολογία στο νομοσχέδιο για την αυστηροποίηση του Ποινικού Κώδικα.
Στοιχεία του Enterprise Greece για τις ελληνικές επενδύσεις στη Βρετανία αναφέρουν ότι το απόθεμα αυτών το 2015 ανερχόταν σε 623 εκατ. ευρώ. Σημαντικότερες αυτών οι παραγωγικές επενδύσεις του ομίλου ΒΙΟΧΑΛΚΟ (Bridgnorth Aluminium), της Coca-Cola HBC (CCHBC Northern Ireland) και των Πλαστικών Θράκης (Don & Low).
Επίσης, αρκετές ελληνικές εταιρείες έχουν ιδρύσει θυγατρικές για την εισαγωγή και χονδρική πώληση της παραγωγής τους από την Ελλάδα ή από άλλες χώρες. Ισχυρή ελληνική παρουσία υπάρχει, επίσης, στον κλάδο λιανικής, τάση που συνδέεται με τον αυξημένο αριθμό Ελλήνων που διαβιούν στο ΗΒ. Τέλος, αξιόλογη είναι η παρουσία εταιρειών ελληνικών συμφερόντων στον τομέα της τεχνολογίας και των υπηρεσιών (ενδεικτικά Upstream, Taxibeat) και των ΑΠΕ (Biosar, METKA-EGN).
Ενας σημαντικός αριθμός βρετανικών εταιρειών έχουν επενδύσει στη χώρα μας σε τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες (Vodafone), το λιανικό εμπόριο (Dixon's - Κωτσόβολος), η υγεία (GlaxoSmithKline, BC Partners και CVC Capital), ο τουρισμός, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η πρωτογενής παραγωγή (Lamex/Alterra) κ.λπ. Πέραν των επενδύσεων βρετανικών εταιρειών, ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης και ο τομέας των επενδύσεων ιδιωτών στον κλάδο των ακινήτων και δη της θερινής κατοικίας. Τι θα γίνει από εδώ και πέρα:
Το action plan του υπουργείου Εξωτερικών που έχει ετοιμαστεί λειτουργεί ως οδικός χάρτης για τη δημόσια διοίκηση, στο οποίο περιλαμβάνονται περί τις 128 δράσεις που έχουν λάβει ή θα λάβουν οι επιμέρους υπηρεσίες και τα υπουργεία, με σκοπό τον αναπροσδιορισμό του modus operandi της Ελλάδας με τη Βρετανία. Ταυτόχρονα, το υπουργείο Εξωτερικών σε συνεργασία με επιχειρηματικούς και άλλους φορείς, όπως ο ΣΕΒ, ο ΣΒΑΠ, οι Ελληνες Εξαγωγείς, τα Επιμελητήρια κ.ά., έχει επιδοθεί σε μια έντονη επικοινωνιακή καμπάνια με σκοπό την πλήρη ενημέρωση πολιτών και επιχειρήσεων σε θέματα Brexit.
Παράλληλα, ενισχύονται με μεγάλη ταχύτητα και οι διμερείς μας σχέσεις. Ηδη ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης στη συνάντησή του με τη βρετανή πρέσβειρα Kate Smith έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην προστασία των προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ και στη μη επιβολή δασμών, κυρίως στη φέτα, καθώς και στις δράσεις που πρέπει να γίνουν από πλευράς Βρετανίας για τη διατήρηση του ύψους των διδάκτρων τόσο των προπτυχιακών όσο και των μεταπτυχιακών τίτλων στα επίπεδα που είναι σήμερα και για τα επόμενα χρόνια.
 |
Στην τελευταία του συνάντηση με τη διαπραγματευτική ομάδα του Μισέλ Μπαρνιέ, ο Τζόνσον φέρεται να έμεινε έκπληκτος με το πόσο πολύπλοκοι είναι οι έλεγχοι στα ιρλανδικά σύνορα. Πώς είναι δυνατόν ένας πολιτικός, μελετώντας και ψηφίζοντας ξανά και ξανά το Backstop (ουσιαστικά την εξαίρεση της Βόρειας Ιρλανδίας από το Brexit), να μη γνωρίζει αυτά που λένε οι εφημερίδες εδώ και τρία χρόνια;
Το περιστατικό είναι σχεδόν ταυτόσημο με την τηλεοπτική συνέντευξη του αντιπροέδρου της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννη Δραγασάκη, στις 13 Αυγούστου του 2015, λίγες εβδομάδες μετά τον συμβιβασμό του ΣΥΡΙΖΑ με τις Βρυξέλλες. «Πιστεύαμε ότι οι αγορές θα τινάζονταν στον αέρα (…) ήταν όμως λάθος εκτίμηση (…) προς έκπληξή μας ο κ. Σόιμπλε πρότεινε στον κ. Βαρουφάκη να μας βοηθήσει αν θέλουμε να βγούμε (από το ευρώ)».
Η πρόταση του Σόιμπλε ήταν όμως γνωστή, πολύ πριν ο ΣΥΡΙΖΑ έρθει στην εξουσία. «Είχαμε αυταπάτες» είπε ο Αλέξης Τσίπρας. Πιθανώς, όπως και ο Τζόνσον, όταν κάποιος επαναλαμβάνει κάτι νυχθημερόν, στο τέλος να το πιστεύει. Λίγη σημασία έχει. Αυτό που μετράει είναι αν σε πιστεύει το εκλογικό σώμα. Το σταθερό προβάδισμα σε όλες τις δημοσκοπήσεις, τόσο του Τσίπρα το 2015, όσο και του Μπόρις σήμερα, καθιστά τις κραυγαλέες αντιφάσεις τους ανάξιες λόγου για το εκλογικό σώμα. Η πρόθεση έχει μεγαλύτερη ισχύ από τα γεγονότα. Αυτή η συνθήκη επέτρεψε στον έλληνα πρωθυπουργό να μετονομάσει το «Μνημόνιο με την τρόικα» σε «οικονομική συμφωνία με τους θεσμούς».
Οι ευφημισμοί του πρώην πρωθυπουργού, αν και λοιδορήθηκαν, υπήρξαν τελικά επιτυχείς, χρησιμοποιούνται ως σήμερα. Μία κυβέρνηση δεν έχει απλά την εξουσία να περνά νόμους, αλλά και τη δύναμη να επιβάλλει τους όρους που επικρατούν στον δημόσιο διάλογο. Στο κάτω κάτω, οι λέξεις του Τσίπρα δεν έπαυαν να περιγράφουν κάτι πραγματικό, εξυπηρετώντας ταυτόχρονα τα κομματικά μέλη που μπορούσαν πια να υποστηρίζουν όσα μέχρι χθες κατήγγειλαν ως απαράδεκτα.
Για τους Βρετανούς, η μόνη συμφωνία στο τραπέζι είναι αυτή της Τερίζα Μέι ή κάποια παραλλαγή της. Ο Μπόρις έχει το πολιτικό κεφάλαιο να ονομάσει το Backstop όπως θέλει. Το κάνει ήδη από χθες, μιλώντας για «νέα συμφωνία με την οποία η Βρετανία παίρνει τις τύχες της στα χέρια της» .
Σε αντίθεση όμως με τον Τσίπρα που είχε εξασφαλισμένη τη στήριξη της αντιπολίτευσης, για το δικό του συμβιβασμό, ο Μπόρις πρέπει να κυνηγήσει αύριο και την τελευταία ψήφο. Θέλει 320 βουλευτές για να περάσει τη συμφωνία του. Εχει σίγουρους τους 259. Θα πρέπει να βρει τους 61 που του λείπουν ανάμεσα στους 19 Συντηρητικούς φιλοευρωπαϊστές που διέγραψε, τους 28 σκληροπυρηνικούς συντρόφους τους, τους 21 Εργατικούς Brexiteers, τους 10 Βορειοϊρλανδούς προτεστάντες και 7 ακόμη ανεξάρτητους βουλευτές. Θα είναι μία πολύ δύσκολη μάχη, αλλά χάρη στους ευφημισμούς και τον αέρα του Μπόρις, πολύ ευκολότερη από αυτή που έδωσε η Μέι.
-Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής με έδρα το Λονδίνο. Αρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε «Independent», Policy Network και Balkan Insight. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου