ΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΗΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ, ΑΠΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ...

Έξι επιστολές αναγνωστών, από 

την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 16/12/17

1. «Το Αθήνησι; τελειότατον»
Κύριε διευθυντά,

ΑΙΩΝ, 2.2.1882: Ο εν Αθήναις ανταποκριτής του βερολινείου «Βήματος» επιστέλλει προς την εφημερίδα ταύτην τα επόμενα περί της καταστάσεως της ανωτάτης παιδείας εν Ελλάδι. «Ως γνωστόν, υπάρχει ενταύθα το μόνον ελληνικόν Πανεπιστήμιον, συχναζόμενον ου μόνον υπό εγχωρίων αλλά και υπό αλλοδαπών· ουχί ευάριθμοι εισίν οι εκ Τουρκίας και Μικράς Ασίας σπουδασταί. Καθόλου δε δύναταί τις ειπείν, ότι το Αθήνησι Πανεπιστήμιον είναι το τελειότατον εν τη Ανατολή επιστημονικόν ίδρυμα. Οι εν αυτώ διδάσκοντες καθηγηταί, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, εισί πάντες διαπρεπείς επιστήμονες, υπό πάσαν δε έποψιν το εν Αθήναις Πανεπιστήμιον αμιλλάται ευδοκίμως προς πάντα τα εν τη Δυτική Ευρώπη ομοταγή ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. [...]

Αυτά ανεύρον, ξεφυλλίζοντας στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου την αθηναϊκή εφημερίδα «Αιών», του 1882, για το «εν Αθήναις Πανεπιστήμιον», σε μια εποχή στην οποία η αριστεία δεν εθεωρείτο «ρετσινιά» και οι καταλήψεις σχολικών αιθουσών «δημοκρατική κατάκτηση»...

Αντώνης Ν. Βενέτης, Μοναστηράκι Δωρίδος

2. Ο όρος «κίνημα» και η συμμαχία

Κύριε διευθυντά, 

Παρ’ ότι θεωρώ σαφέστερη και πληρέστερη την ονομασία «Μεταρρυθμιστική Συμμαχία» για τίτλο του νέου κόμματος του Κέντρου, επειδή δίνει το ορθό και πρέπον στίγμα του νέου πολιτικού φορέα, εντούτοις θα πάρω ως βάση την γενομένη πρόταση «Κίνημα Αλλαγής» και θα προτείνω μία άλλη, αφού την τροποποιήσω, ώστε να βελτιωθή και να καταστή αποδεκτή από ευρύτερες πολιτικές ομάδες πολιτών. Ναι μεν το ΠΑΣΟΚ αποτελεί τον κορμό του νέου εγχειρήματος, όμως πρέπει να εκφράζη το νέο, το άφθαρτο, το ελπιδοφόρο, για να γίνη πιστευτό και να υποστηριχθή από ευρύτερα στρώματα του λαού, και όχι να προκαλή συνειρμούς παλαιοπασοκικούς.

Ο όρος «κίνημα» είναι ακατάλληλος, διότι παραπέμπει σε πολεμικού τύπου πρόθεση, όπως ανατροπή, ανταρσία, ενώ αυτό που χρειάζεται σήμερα η Ελλάδα είναι ειρηνικού τύπου πρόταγμα, όπως συμμαχία, σύμπραξη, συνένωση. Προτιμούμε τον όρο «συμμαχία», διότι είναι πολυσυλλεκτικό όχι χαοτικό· πολύσημο όχι αμφίσημο· ελκυστικό όχι βαρετό και πολυκαιρισμένο· σύγχρονο και εύηχο, όχι παρωχημένο και απωθητικό.

Πώς όμως πρέπει να εννοιολογηθή ο όρος «αλλαγή», ώστε να λειτουργήση προτρεπτικά και να διεισδύση σε αμφότερες τις πλευρές του πολιτικού κέντρου;

Ο όρος «αλλαγή» πρέπει να εκλαμβάνεται ως σήμα πολυεπίπεδων μεταμορφώσεων και μετατροπών, δηλαδή αλλαγών στην μορφή-υπόσταση και στον τρόπο δράσεως του νέου φορέα: Αλλαγή ως ρήξη με το φαύλο, το διαπλεκόμενο, το άφρονα συνδικαλιστικό, το αναποτελεσματικό, το αντιπαραγωγικό, το παρακμιακό. Αλλαγή ως προοπτική μεταρρυθμίσεων, ανατροπών, ανασυγκροτήσεων, νέων στοχεύσεων. Αλλαγή ως ελπίδα εδραιωμένη στην γνώση, στο μελετημένο και αρτίως επεξεργασμένο σχέδιο δράσεως, στην εξειδικευμένη, συγκροτημένη και συγκεκριμενοποιημένη πρόταση· στην ανορθωτική, προαγωγική, βελτιωτική πορεία. Αλλαγή ως πρόθεση εμπλοκής για την επίλυση των επειγόντων και σοβαρών προβλημάτων της χώρας και ευθύνη λογοδοσίας για τα λάθη και τις παραλείψεις.

Η αλλαγή που ευαγγελίζεται ο νέος πολιτικός φορέας πρέπει να είναι αμφίπλευρος: αλλαγή και προς τα έξω, την κοινωνία, αλλαγή και προς τα μέσα, την οργάνωση, την στελέχωση και την λειτουργία του.

Ο νέος φορέας πρέπει να ταχθή κατά του πολιτικού καιροσκοπισμού, του τυχοδιωκτισμού και του τραμπουκισμού· κατά του αμοραλιστικού, αντιαισθητικού και εξαχρειω τικού υβριδίου που βλάστησε σαν τσουκνίδα στο πολιτικό στερέωμα της χώρας· κατά του σταλινικο-ζαχαριαδικού εξαμβλώματος με το αγγελικό προσωπείο που αυταπατάται, εξαπατά και παραπλανά· κατά του συνδικάτου της πολιτισμικής παρακμής και του κοινωνικού χάους που εκφράζει το πληβειακό, οχλοκρατικό αριστερο-λαϊκιστικό μόρφωμα που μας κυβερνά· κατά της πολιτικο-πολιτισμικής πλέμπας των «συριζανέλλων».

Πάνος Πολυχρονόπουλος, Συνταξιούχος καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών, Ν. Σμύρνη

3. Οι μπαχαλάκηδες και οι «στρατηγοί»

Κύριε διευθυντά,

Οσοι ακούσατε την απίστευτη δήλωση του υπουργού, αλήθεια έχει συνείδηση τι λέει ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη; «Μία μειοψηφία» κάνει όλες αυτές τις αναρχικές πράξεις για ανατροπή του καθεστώτος... Καλά, ποιος είναι ο σκοπός του υπουργού Προστασίας του Πολίτη και μάλιστα πρώην στρατιωτικού; Να εφαρμόσει, αν θυμάται, τη στρατηγική, τη σύλληψη των αναρχικών και παράδοση στη Δικαιοσύνη, να δικαστούν όπως τους αξίζει για τις εγκληματικές πράξεις εις βάρος πολιτών, περιουσίας ιδιωτών (αυτοκίνητα - καταστήματα κ.λπ.) και κρατικής περιουσίας (λεωφορεία - τρόλεϊ, πανεπιστήμια κ.λπ.). Το σπουδαιότερο όμως είναι και το πιο επικίνδυνο, η ζωή των αξιοθαύμαστων απλών αστυνομικών στην πρώτη γραμμή των επιθέσεων, που τίθεται σε κίνδυνο από τη «μειοψηφία» με τις μολότοφ, πέτρες, καδρόνια και άλλα επικίνδυνα που τους εκτοξεύουν ανενόχλητοι, αφού υπάρχει εντολή άνωθεν να μην τους συλλαμβάνουν αλλά να τους αφήνουν να «εκτονώνονται». 

Ο υπουργός, ο αρχηγός της αστυνομίας και άλλοι υπεύθυνοι είναι ικανοποιημένοι από την εικόνα αυτών των εγκληματικών πράξεων και κοιμούνται ήσυχα το βράδυ; Σκέφτηκαν όμως οι «υπεύθυνοι» ότι αν ξυπνήσουν οι αντίθετοι σε αυτό το καθεστώς των προστατευμένων αναρχικών και έλθουν σε σύγκρουση, τι θα γίνει; Ετσι αρχίζει ένας «εμφύλιος» πόλεμος νεολαίας. Εχετε τα παραδείγματα στα γήπεδα των ανοήτων φανατικών οπαδών. Αυτή την εποχή η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που η «υπεύθυνη» πολιτεία αδιαφορεί τελείως για όσα συμβαίνουν. Ακουσα τον κ. Φίλη στον ΣΚΑΪ να λέει ότι πρέπει να επανιδρύσουμε το κράτος. Νέος ήμουν και γέρασα, και το «σλόγκαν» αυτό για την επανίδρυση του κράτους το λένε όλοι οι πολιτικοί, αλλά πότε θα το εφαρμόσουν; Ποτέ;

Δημήτρης Σκεπαρνιάς, Γενεύη

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 16/12/17

4. Τα βουνά μας μπορεί να γίνουν «χρυσωρυχεία», αλλά δεν βαριέστε τώρα...

Κύριε διευθυντά,

Η πατρίδα μας έζησε πρόσφατα το δράμα των κατοίκων της Μάνδρας. Ανατρέχοντας σε παλαιότερες εποχές, βρίσκουμε πολλές όμοιες περιπτώσεις καταστροφών σε χωριά, οικισμούς, καλλιέργειες, τεχνικά έργα που προξένησαν και απώλειες ανθρώπων. Το νερό για ακόμη μία φορά από θείο δώρο έγινε εφιάλτης. Η αιτία ήταν πάντοτε η δράση των χειμάρρων. Η πατρίδα μας είναι ορεινή κατά το 70% (92 χιλ. τετραγωνικά χιλιόμετρα). Συνεπώς, το νερό της βροχής που πέφτει στα βουνά, αν δεν «πιαστεί» εκεί, κυλάει προς τα κάτω σε μια κοίτη χειμάρρου, η οποία αν είναι ελεύθερη από εμπόδια ξεχύνεται στην έξοδο με μυθική ορμή, προκαλώντας τις γνωστές καταστροφές.

Το πρόβλημα είναι η παρεμπόδιση της αιτίας του φαινομένου. Η παρακράτηση όλης, αν είναι δυνατό, της ποσότητας του νερού της βροχής στον τόπο όπου εμφανίζεται. Οπου υπάρχει συγκροτημένο δάσος το πρόβλημα είναι μηδενικό ή ελάχιστο. Οπου το δάσος λείπει ή είναι κατεστραμμένο, το νερό μάς θυμίζει την απρονοησία μας! Η Δασική Υπηρεσία πέραν του πελώριου έργου που είχε να κάνει (και έκανε) πριν και μετά τον πόλεμο, την ανασυγκρότηση των κατεστραμμένων δασών άρχισε από τη δεκαετία του 1930 τη δράση της και στη μάχη για την απόσβεση των χειμάρρων.

Στη χώρα μας, 400 χείμαρροι μαστίγωναν τα βουνά μας και προκαλούσαν ολέθριες εμπράγματες ζημίες, εκτός από τις ανυπολόγιστες απώλειες τεράστιου ποσού πολύτιμου παραγωγικού εδάφους που χάνονταν στη θάλασσα.

Με το ολιγάριθμο προσωπικό της και την ίδρυση της Υπηρεσίας Ορεινών Υδρονομικών Εργων παρήγαγε και φύτεψε στην ορεινή χώρα και στην Αττική περί τα 480 εκατομμύρια δασικά δενδρύλλια και κατασκεύασε μεγάλο αριθμό τεχνικών (λίθινα φράγματα) και φυτοτεχνικών έργων στις λεκάνες απορροής και στις κοίτες των χειμάρρων. Γιατί όμως δεν λύθηκε το πρόβλημα;

Πρώτον, διότι τα έργα αυτά χρειάζονται επίβλεψη και όπου απαιτείται και συντήρηση. Δεύτερον και το κυριότερο, διότι καταργήθηκε αυτή η Υπηρεσία και έπαψε η δραστηριότητά της. Ακόμη, αποδυναμώθηκε η Δασική Υπηρεσία, διασπάστηκε και υποχρηματοδοτείται. Επειτα από αυτά πρέπει να διευκρινιστεί ότι: Μια κατεξοχήν ορεινή χώρα, όπως η πατρίδα μας, όπου η ζωή των κατοίκων της είναι συνυφασμένη με το δάσος, πρέπει να διαθέτει μια ισχυρή Δασική Υπηρεσία με Διεύθυνση Ορεινών Υδρονομικών Εργων, που θα επιτηρεί και θα δημιουργεί προϋποθέσεις για αποφυγή τέτοιων φαινομένων.
Γενικότερα, ο παραμελημένος σήμερα ορεινός χώρος μας πρέπει να μετατραπεί σε ασπίδα των πεδινών περιοχών και να καταστεί χώρος δημιουργίας.

Με κατάλληλο σχεδιασμό είναι δυνατές η σημαντική αύξηση παραγωγής ξυλείας (σήμερα δεν γίνεται καλλιέργεια των δασών και η παραγωγική ικανότητά τους βαίνει μειούμενη), η ανάπτυξη ξυλοβιοτεχνιών, οικόσιτης κτηνοτροφίας, εντατικής γεωργίας, παραγωγής φαρμακευτικών φυτών, περιζήτητων στην Ευρώπη, ουσιαστικής ιχθυοκαλλιέργειας, ανάπτυξης κυνηγίου, οικοτεχνίας, εντατικής μελισσοκομίας κ.ά. Κυρίως όμως είναι δυνατή η ανάπτυξη αξιόλογου τουρισμού δώδεκα μηνών με τις πολλαπλές μορφές του όπως αναψυχή, παραθέριση, άθληση, πεζοπορία, ποδηλασία, αναρρίχηση, παιχνίδια, κατάβαση ποταμιών, ανάπτυξη αθλημάτων του σκι, επίσκεψη ιστορικών μνημείων και τοποθεσιών αισθητικής θέας, αρχαιολογικών περιοχών κ.λπ., ακριβώς όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με ίδια ορεογραφία, πλην μιας βασικής παραμέτρου που εμείς διαθέτουμε σε αφθονία, τον ζωογόνο ήλιο.

Σε όλα αυτά μπορούν να βοηθήσουν οι δασικοί για την οργάνωση του χώρου.

Είναι καιρός να σκεφθεί κάποιος αρμόδιος αυτή την αξιοποίηση του ορεινού χώρου και να ιδρύσει ένα θεσμό όπως π.χ. υφυπουργείο Δασών, που ταιριάζει απόλυτα σε μια κατεξοχήν ορεινή χώρα, ώστε να αποδώσει δυνατότητες που σήμερα υπολειτουργούν ή είναι καθηλωμένες σε αδράνεια.

Κ. Κατενίδης, Συνταξιούχος δασολόγος

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 16/12/17

5. Social media: κάπου στη μέση η αλήθεια

Κύριε διευθυντά,

Μια πολύ ενδιαφέρουσα επιστολή δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή» στις 2.12.2017 («Από το γνώθι σαυτόν... στο selfie εαυτόν και στο μέγα άγχος για τα like»). Στο κείμενό της, η κ. Σοφία Μαργαρίτη θέτει ένα καίριο για την εποχή μας ερώτημα: πώς τα social media επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε με τους άλλους. Η επιστολογράφος στέκεται στη μοναξιά ως απότοκο της εξέλιξης των social media. Τονίζει ότι έχει χαθεί το νόημα της ζωής (υπονοεί ότι δεν υπάρχει πλέον αυτοσχεδιασμός και ότι έχει χαθεί ο αυθορμητισμός στην καθημερινότητά μας) και ότι η δημόσια εικόνα του καθενός μας καλλιεργείται και κατασκευάζεται με έντεχνο τρόπο. Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Κανείς μπορεί να προσεγγίσει την ανάπτυξη του Διαδικτύου και των social media με μεγάλη επιφυλακτικότητα (που μπορεί να φτάσει στα όρια του απόλυτου αρνητισμού) και –στον αντίποδα– με μια a priori και άκριτη αποδοχή τους. Η αλήθεια είναι μάλλον κάπου στη μέση· όπως έχει πολλάκις ειπωθεί, το Διαδίκτυο όπως και κάθε τεχνολογικό επίτευγμα δεν είναι από τη φύση του ούτε κάτι θετικό ούτε κάτι αρνητικό, αλλά ουδέτερο. Η χρήση που εμείς κάνουμε του δίνει πρόσημο.

Εστω λοιπόν ότι «καλλιεργούμε επιτηδευμένα» τη δημόσια εικόνα μας. Γιατί αυτό είναι de facto κάτι αρνητικό; Γενικότερα στη δημόσια εικόνα τους οι άνθρωποι δεν επιδιώκουν να βγάζουν τον καλύτερό τους εαυτό; Ας δεχτούμε επίσης ότι οι selfies αποτελούν έκφανση της επικράτησης της εικόνας έναντι του λόγου. Μα ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα δεν χρησιμοποιούσαν αρκετοί την εποχή που ανέτειλε ο κινηματογράφος ή η τηλεόραση; Σήμερα, με την απόσταση και την εμπειρία του χρόνου, θα τους χαρακτηρίζαμε ενδεχομένως και κινδυνολόγους και σίγουρα η εξέλιξη των πραγμάτων δεν τους δικαίωσε.

Η αλήθεια είναι ότι το Διαδίκτυο όπως και κάθε τι νέο κλονίζει τις βεβαιότητές μας. Σε μια εποχή που ο κόσμος και τα πάντα γύρω μας γίνονται πιο απρόβλεπτα και πολύπλοκα, επιδιώκουμε να βρούμε κάποιες σταθερές για να ακουμπήσουμε και να μη χαθούμε μέσα στον κυκεώνα τής (αφιλτράριστης πολλές φορές) πληροφορίας. Κάπως έτσι εξηγείται και η εξιδανίκευση του παρελθόντος, τότε που όλα ήταν «απλά», «αθώα» (και ευκόλως εξηγήσιμα). Τότε παρεμπιπτόντως ήμασταν και εμείς πιο νέοι και σίγουρα περισσότερο αθώοι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προαναφερθείσα εξιδανίκευση...

Η εξέλιξη της τεχνολογίας έδωσε δυνατότητες που κάποτε δεν θα μπορούσαμε καν να τις φανταστούμε. Φανταζόταν κανείς δύο δεκαετίες πριν ότι με τη χρήση του Διαδικτύου θα μπορούσες να κρατήσεις επαφή με τον συμφοιτητή σου από τη Μαλαισία ή ότι θα έχεις μπροστά σου, με εικόνα και ήχο στο σαλόνι του σπιτιού σου, τον συγγενή που βρίσκεται στην Αυστραλία; Για να μην πούμε ότι θα μπορούσες να διεκπεραιώνεις καθημερινές χρονοβόρες διαδικασίες με το πάτημα ενός πλήκτρου. Από την άλλη, πράγματι υπάρχουν στιγμές που πιάνουμε τον εαυτό μας να είναι δέσμιος των applications. Προσπαθώντας να φωτογραφίσουμε τη στιγμή για να δείξουμε στους άλλους ότι ήμασταν κι εμείς «εκεί», καταλήγουμε τελικά να μην τη ζούμε. Εθισμένοι στο κυνήγι των likes, πολλές φορές κάνουμε επανειλημμένα scroll down στην οθόνη του κινητού μας, χάνοντας όσα συμβαίνουν γύρω μας.

Ομως, όπως δεν φταίει το φαγητό που κάποιος... τρώει πολύ ή η τηλεόραση επειδή κάποιος κάθεται μπροστά της με τις ώρες, έτσι δεν φταίει και το Διαδίκτυο για τη χρήση που εμείς κάνουμε. Οσο νωρίτερα το καταλάβουμε, τόσο καλύτερα θα μπορέσουμε να διαχειριστούμε ένα υπαρκτό και αρκετά σύνθετο ζήτημα της εποχής μας. Διαφορετικά, θα καταλήγουμε να κυνηγάμε χίμαιρες...

Δημήτρης Τζίνης, MSc Management - University of Glasgow

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ",
16/12/17

6. Πόλεμος πατήρ πάντων... (Ηράκλειτος)

Κύριε διευθυντά,

«Εκτός κειμένου, εντός ρόλου» έγραφε στην «Καθημερινή» στις 27-11-2017 η κ. Μαρία Κατσουνάκη, από τις πιο δυνατές πένες της εφημερίδας μας. Γνώση άρτια, λόγος λιτός, ευαισθησία περισσή.

Διαβάζοντας το άρθρο της στάθηκα ιδιαίτερα στην κατακλείδα του: «Εκλεισα την τηλεόραση. Κάθισα στο σκοτάδι, αποκαμωμένη· χωρίς συμμάχους. Κι αυτή η μοναξιά ήταν χωρίς μεσάζοντες. Σκληρή και απαρηγόρητη». Ετσι διαπίστωσα πως ένιωσα κάτι ανάλογο κι εγώ εκείνη την άχαρη βραδιά, αλλά, ας παρηγορηθεί. Υπάρχουν αναγνώστες συνοδοιπόροι, σύμμαχοι. Θύελλα στον ναό της Δημοκρατίας –Θεός φυλάξοι, ναός– για όπλα, μεσάζοντες, ύβρεις, έγγραφα έγκυρα και αλλοιωμένα, και χειροκροτητές άκρας ικανοποίησης. Αμετρος ο φαρισαϊσμός! Μοιραία, η όλη χλαλοή μου θύμισε το «πόλεμος πατήρ πάντων» του Εφέσιου φιλοσόφου Ηράκλειτου κι αναρωτήθηκα: Στο διάβα των αιώνων τι άλλαξε, ως προς αυτό κι ώς σήμερα;

Λαοί ύφαιναν πολιτισμούς κι εξαφανίστηκαν. Αντίθετα, τα όπλα ποτέ τους δεν εσίγησαν, μονίμως εξελίσσονταν. Μα κι όσοι επεβίωσαν στον ρουν της Ιστορίας, πλήρωσαν τα όποια πολιτισμού κι ανθρωπισμού τους επιτεύγματα με τίμημα βαρύ, που το επέβαλε συχνά η βάρβαρη οπλική υπεροχή του κάθε επιτιθέμενου, κατακτητή...

Ο άνθρωπος παραμένει –δυστυχώς– θύμα του «πεπρωμένου του». Ωστόσο, στη διαδρομή του καθένας το αντιμάχεται με τα δικά του όπλα. Του ενστίκτου, του νου και της ψυχής. Το ένστικτο πυροβολεί... ο νους το κατευνάζει, αλλά η ψυχή δεινοπαθεί...

Στις μέρες μας –αλίμονο– μίκρυναν, πλανητικά, πολιτικά ηγετικά μεγέθη. Εντρομοι οι λαοί παρακολουθούν παράφρονες ιθύνοντες να προβάλλουν δήθεν ως μέσα προστασία τους μοναδικά οπλικά συστήματα, ενώ απειλούν να αφανίσουν ό,τι δεν τους ανήκει επί της Γης.

Περίσσεψε η απόγνωση... Μόνη διέξοδος, συλλογική αφύπνιση και αντίσταση στην Υβριν και την απειλή. Εντός και εκτός συνόρων μας. Δεν τους ανήκει η ύπαρξή μας. Μας προσφέρθηκε ως δώρο από τη ζωή!

Φόνη Ρεπούλη, Φιλόλογος, Κηφισιά