Κυριακή 14 Μαΐου 2017

"...Είναι αναμφισβήτητο γεγο­νός ότι ή πεφωτισμένη δημοκρα­τική μερίδα της τουρκικής κοινής γνώμης έχει πλέον συνειδητοποι­ήσει, έστω καί πολύ αργά, τό μεγά­λο σφάλμα τής εκδίωξης τού ελλη­νικού στοιχείου άπό τήν ευρύτερη κοινωνία τους. Ομολογούν σήμερα ότι αυτοί οί ίδιοι καλούνται πια νά πληρώσουν τό τίμημα τής μεγάλης αυτής αδικίας καί αντιδημοκρα­τικής συμπεριφοράς τού παρελθό­ντος.Άλλωστε, ένα ακόμη πιό με­γάλο κομμάτι τής τουρκικής κοινω­νίας σήμερα φαίνεται νά αντιλαμ­βάνεται ότι ή πολιτική Ρωμιοσύνη αποτελεί κεφάλαιο για τή σημερι­νή Τουρκία, καθώς συμβάλλει κα­θοριστικά στό νά διατηρηθεί τό πολυπολιτισμικό μωσαϊκό πού συνι­στούσε κύριο γνώρισμα τής οθω­μανικής Κωνσταντινούπολης..."

Από την "ΕΣΤΙΑ"




                                       "ΕΣΤΙΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 13-14/05/17

Μνήμη Στέφανου Καραθεοδωρή

Του Πρέσβεως Αλέξη Αλεξανδρή

ΜΠΟΡΕΙ νά μή γνωρίζουμε τόν ακριβή αριθμό των ομογενών μας που παραμένουν ώς μόνιμοι κάτοι­κοι στην Κωνσταντινούπολη. Μπο­ρεί νά μήν είμαστε σε θέση νά απα­ντήσουμε στό ερώτημα αν οι νεο-Πολίτες, δηλαδή oι Έλληνες εξ Ελλάδος, πούτά τελευταία χρόνια έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στην Κωνσταντινούπολη, έχουν πλέ­ον ενταχθεί καί αποτελούν μέρος τής ελληνορθόδοξης μειονότη­τας. Μπορεί νά αδυνατούμε ή ακό­μη νά μή θέλουμε νά απαντήσου­με στό έρώτημα άν οί ρωμιορθόδοξοι άπό τήν Αντιόχεια, πού εδώ καί χρόνια κινούνται στίς παρυφές των κοινοτικών δομών καί του συστή­ματος τής ελληνορθόδοξης μειο­νότητας συνιστούν ενεργό τμήμα τής μειονότητας μας. Ένα είναι σί­γουρο: ότι ό άριθμός των Ελλήνων στην Πόλη είναι πάρα πολύ περι­ορισμένος. Τί εκτόπισμα μπορούν νά έχουν 3.500 άτομα σέ μιά πόλη τών 17 εκατομμυρίων; Καί όμως, ό Ελληνισμός στην Πόλη, παρά τίς δοκιμασίες, τίς αμφισβητήσεις, τους διωγμούς, τον πληθυσμια­κό μαρασμό, παραμένει ζωντανός στίς επάλξεις, διατηρώντας τήν άναγνωριοιμότητά του ώς μειο­νότητα και διαφυλάττοντας τήν τε­ράστια Ιστορία, τή γλώσσα, τή θρη­σκεία καί τα ευαγή της Ιδρύματα. Δέν χάνει τήν ευκαιρία νά δια­τρανώνει ότι οι μεγάλοι προγονοί της, ό μυθικός Βύζαντας καί ό Ρω­μαίος αυτοκράτωρ Μεγάλος Κων­σταντίνος, ίδρυσαν τήν πόλη αυτή, ένώ άμέτρητοι βυζαντινοί, ρωμαίοι, ρωμιοί, ορθόδοξοι, φαναριώτες, ελληνορθόδοξοι μειονοτικοί με­γαλούργησαν, παράγοντας πολιτι­σμό καί πλούτο άπό τό 330 μέχρι τίς ήμερες μας.

Οι εκδηλώσεις πού διοργανώθηκαν ιό προηγούμενο Σαββατο­κύριακο άπό τήν κοινότητα του Νιχωρίου (Νεοχωρίου ή Yanikôy στά τουρκικά), τό αριστοκρατικό προ­άστιο τού Βοσπόρου, εντάσσο­νται οτό πνεύμα αυτό. Ή ομο­γένεια τίμηοε τήν 150ή επέτειο μνήμης του θανάτου του μεγά­λου Ιατρού Στέφανου Καραθεο­δωρή (1789-1867), ή όποία τυγχά­νει νά συμπίπτει μέ τήν 180ή επέ­τειο τής ανέγερσης τοΰ Ί. Ναοϋ Παναγίας Κουμαρώτισσας του Νιχωρίου. Έχοντας διατελέσει
προ­σωπικός ιατρός των Σουλτάνων, Μαχμούτ Β' καί Άμπντουλμετζίτ, ο Στέφανος Καραθεοδωρή θεω­ρείται ό Ιδρυτής τής διακεκριμέ­νης οικογένειας των Καραθεοδωρήδων, μεταξύ των οποίων εξέ­χουν ό Αλέξανδρος Καραθεοδω­ρή παοά (1833-1906), λαμπρός διπλωμάτης καί'Υπουργός Εξω­τερικών τής Οθωμανικής Αυτο­κρατορίας, καί Κωνσταντίνος Κα­ραθεοδωρή (1873-1950), μαθημα­τικός διεθνούς φήμης, τό επιστη­μονικό έργο του οποίου έκτιμάτο ιδιαίτερα από τόν Αϊνστάιν.

Ο Στέφανος Καραθεοδωρη θεω­ρείται άπό τους μεγάλους ευερ­γέτες τής Μεγάλης του Χριστού 'Εκκλησίας καί του Γένους καί Ιδρυτικό μέλος του 'Ελληνικού Φι­λολογικού Συλλόγου Κωνσταντι­νουπόλεως. Ειδικά, όμως, γιά τήν Παναγία Κουμαριώτισσα πρέπει νά σημειωθεί ότι αφού εξασφά­λισε τήν αναγκαία άδεια από τό Σουλτάνο, ανέλαβε τήν ανέγερση του περικαλλούς αυτού ναού μέ τό τεράστιο περίτεχνο ξύλινο καμπα­ναριό, τό 1837. Τό γεγονός ότι οί τάφοι τών Καραθεοδωρήδων βρί­σκονται οτόν περίβολο τής Πανα­γίας Κουμαριώτισσας, επιβεβαιώ­νει τήν ειδική σχέση τού ναού μέ τήν οικογένεια αυτή.

Στίς λαμπρές εκδηλώσεις τού διήμερου, συμμετείχαν οί απόγο­νοι τής οικογένειας Καραθεοδωρλη, Στέφανος Γερουλάνος, γνωστός καθηγητής χειρουργικής καί τής Ιστορίας Ιατρικής, καί ό δρ Παύλος Πηλαβάκης, οί οποίοι σέ εσπερίδα που διοργάνωσε η κοινότητα του Νιχωρίου τό Σάββατο 6 τρέχοντος, παρουσίασαν Ιστορικά στοιχεία αναφορικά μέ τόν Στέφανο Καρα­θεοδωρή καί τήν οικογένειά του. Στην εσπερίδα προσκλήθηκα καί έγώ, για νά αναφερθώ στους νεο-Φαναριώτες διπλωμάτες πού υπη­ρέτησαν στην Οθωμανική Αύτοκρατορία άπό τό 1836 έως τό1912, μεταξύ τών οποίων εξέχοντα ρόλο διαδραμάτισαν αρκετά μέλη τής οικογένειας Καραθεοδωρή.

Πέραν τών απογόνων τών Καραθεοδωρήδων, στους εορτα­σμούς στο Νιχώρι του Βοσπόρου προσήλθε ό Σεβ.Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος καί Σουφλίου κ. Δαμασκηνός, ηγούμενος ομάδας προσκυνητών άπό τις πε­ριοχές αυτές τής ελληνικής Θρά­κης, μεταξύ τών οποίων ό Δήμαρ­χος Ορεστιάδας Δημήτριος Μαυρίδης καί τα μέλη τού Πολιτιστικού Συλλόγου «Στέφανος Καραθε­οδωρή», καθώς ό μεγάλος αυτός ιατρός του Γένους γεννήθηκε στό Μποσνάκοι στην ανατολική όχθη του 'Εβρου, πλησίον της Αδριανούπολης, καί μέ τήν ανταλλαγή τών πληθυσμών τό ελληνικό στοι­χείο της μεταφέρθηκε στή δυτική όχθη τού ποταμού, όπου ίδρυσαν τή Νέα Βύσσα.

Τήν Κυριακή του Παραλύτου, στίς 7 Μαίου, τελέσθηκε Θ. Λει­τουργία στην Κουμαριώτισοα άπό τόν Μητροπολίτη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος καί Σουφλίου κ. Δα­μασκηνό, συμπροσευχούμενου άπό του Ιερού Βήματος του Οικου­μενικού Πατριάρχου. Ακολούθη­σε πατριαρχικό τρισάγιο επί του τάφου τού αείμνηστου Στεφάνου Καραθεοδωρή καί τελετή αποκα­λυπτηρίων της προτομής του στον αυλόγυρο τής εκκλησίας άπό τήν Α.Θ.Π. τόν Οικουμενικό Πατριάρ­χη. Τήν προτομή φιλοτέχνησε ό έξ Ελλάδος γλύπτης Στάθης Αλεξό­πουλος, ό οποίος καί παραβρέθη­κε στίς εκδηλώσεις.

Παρόμοιες εκδηλώσεις λαμβά­νουν χώρα πολύ συχνά στην  Κων­σταντινούπολη, καθώς μιά ομάδα δραστήριων ταγών τής ομογένει­ας έχουν αφοσιωθεί στην προώ­θηση τού ελληνικού- ρωμαίικου πολιτιομού στην Πόλη, τά τελευταία χρόνια. Στόχος τους είναι ή  ανα­τροπή του κλίματος της ηττοπά­θειας, τών φοβικών συνδρόμων, της αδράνειας καί τής έσωστρέφειας  πού χαρακτήριζε τήν ομο­γένεια στό παρελθόν. Ενδεικτική είναι ή απάντηση σέ σχετική ερώ­τηση του υπογράφοντος προς τόν πρόεδρο τής κοινότητας του Νιχωρίου, κ. Λάκη Βίγκα (Μέγας Χαρτοφύλαξ τής ΜτΧΕ), ό όποίος αναφερόμενος στούς εορτασμούς τοΰ Σαββατοκύριακου είπε: «Εκδηλώ­σεις αυτής τής εμβέλειας άφ' ενός εκφράζουν τήν αναγνώριση καί τήν ανάδειξη του παρελθόντος καί άφ' έτέρου δηλώνουν τήν διαχρονι­κή ύπαρξη καί παρουσία μας στόν τόπο που ανήκουμε. Η επιβίωση του ρωμαίικου πνεύματος εκφρά­ζεται καί μεταλαμπαδεύεται μέ­σω τής Ιστορικής μας κληρονομι­άς». Τίς αξιέπαινες αυτές προσπά­θειες τής Ρωμιοσύνης αγκαλιάζει μέ αγάπη καί συμπαράσταση ό οημερινός Γενικός μας Πρόξενος κ. Βαγγέλης Σέκερης, ό οποίος είναι ιδιαίτερα άγαπητός άπότήν ομογέ­νεια καί χαίρει τής εκτίμησης του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ασφαλώς, ό ακρογωνιαίος λί­θος τής όμογενειακής υπόστα­σης καί ό κατ' εξοχήν πόλος συ­σπείρωσης καί άναφοράς γιάτους Ρωμιούς, αποτελεί το Οικουμενι­κό Πατριαρχείο, του οποίου συ­νιστούν άμεσο καί αναπόσπαστο κομμάτι. Αν ή ομογένεια υπήρξε ιστορικά ό φυσικός αιμοδότης του Φαναριού, τό Οικουμενικό Πατρι­αρχείο παραμένει ό εγγυητής τής συμπαγούς ύπαρξης τής Ρωμιο­σύνης στην σημερινή Τουρκία. Ή ελληνορθόδοξη μειονότητα είναι ιδιαίτερα τυχερή πού οτόν Πατρι­αρχικό θρόνο βρίσκεται έδώ καί 25 χρόνια ό χαρισματικός κ.κ. Βαρθο­λομαίος, μιάς διεθνούς εμβέλειας πνευματική προσωπικότητα, πού σοφά καί ακούραστα καθοδηγεί τό άμεσο ποίμνιο του.

Έκείνο όμως πού εντυπωσιάζει είναι ότι στις εορταστικές εκδη­λώσεις τού Νιχωρίου, όπως καί σέ πολλές άλλες, συμμετέχουν καί Τούρκοι.Έτσι,ήλθαν για νά ένημερωθούν σχετικά μέ τόν βίο καί τήν πολιτεία τού Στέφανου Καραθε­οδωρη, πέραν τού Δημάρχου τής περιοχής τού Βοσπόρου, καί πολ­λοί διακεκριμένοι Τούρκοι, κυρίως πανεπιστημιακοί, ιατροί, επιχειρη­ματίες καί φοιτητές, γεγονός πού επιβεβαιώνει τήν πιό πάνω παρα­τήρηση μου, ότι ό ελληνισμός τής Πόλης συνεχίζει νά παράγει πολι­τισμό πού προσελκύει γενικότερο ενδιαφέρον.

Είναι αναμφισβήτητο γεγο­νός ότι ή πεφωτισμένη δημοκρα­τική μερίδα της τουρκικής κοινής γνώμης έχει πλέον συνειδητοποι­ήσει, έστω καί πολύ αργά, τό μεγά­λο σφάλμα τής εκδίωξης τού ελλη­νικού στοιχείου άπό τήν ευρύτερη κοινωνία τους. Ομολογούν σήμερα ότι αυτοί οί ίδιοι καλούνται πια νά πληρώσουν τό τίμημα τής μεγάλης αυτής αδικίας καί αντιδημοκρα­τικής συμπεριφοράς τού 
παρελθό­ντος.Άλλωστε, ένα ακόμη πιό με­γάλο κομμάτι τής τουρκικής κοινω­νίας σήμερα φαίνεται νά αντιλαμ­βάνεται ότι ή πολιτική Ρωμιοσύνη αποτελεί κεφάλαιο για τή σημερι­νή Τουρκία, καθώς συμβάλλει κα­θοριστικά στό νά διατηρηθεί τό πολυπολιτισμικό μωσαϊκό πού συνι­στούσε κύριο γνώρισμα τής οθω­μανικής Κωνσταντινούπολης. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου