Από "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"
"ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ", 07/05/17
Τζέφρι Πάιατ: «Ο Πρωθυπουργός έχει την ευκαιρία
Στον Άγγελο Αλ. Αθανασόπουλο
Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα έχει μπροστά της την ευκαιρία να αλλάξει το αφήγημα της κρίσης σε αφήγημα ευκαιρίας μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, εκτιμά ο Τζέφρι Πάιατ. Ο αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα, μιλώντας στο «Βήμα», εμφανίζεται έτοιμος για δυναμικές πρωτοβουλίες στους πυλώνες της διμερούς αμυντικής συνεργασίας και της προσέλκυσαης επενδύσεων στην Ελλάδα. Λέει δημοσίως ότι η Ουάσιγκτον βλέπει θετικά την επέκταση της αμυντικής συμφωνίας για τη βάση της Σούδας, αναγνωρίζει τη σημασία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στη Μεσόγειο και εμφανίζεται έτοιμη να συνδράμει με στρατιωτικό υλικό. Παράλληλα, ο ίδιος θα μεταβεί σύντομα στις ΗΠΑ για να διερευνήσει και να προωθήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον. Σε σχέση με την Τουρκία, ο κ. Πάιατ είναι προσεκτικός και αναγνωρίζει την ψύχραιμη στάση της Αθήνας απέναντι στη γειτονική χώρα - χωρίς να παραγνωρίζει το ιστορικό βάρος των σχέσεων. Τέλος, θεωρεί ότι οι σχέσεις ΗΠΑ - Ευρώπης επιστρέφουν σταδιακά σε μια ισορροπία μετά την αρχική δύσκολη περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ.
Από την πρώτη επίσημη ομιλία σας αναφερθήκατε στη σημασία της Σούδας. Για πρώτη φορά σε αυτό το θέμα η αμερικανική υποστήριξη γίνεται τόσο δημόσια. Θα μας πείτε γιατί;
«Πιστεύω πολύ στη σημασία της γεωγραφίας στις διεθνείς σχέσεις. Η γεωγραφία παραμένει, παρά την παγκοσμιοποίηση, αποφασιστικός παράγοντας. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό για την Ευρώπη και την Ευρασία. Η Ελλάδα καταλαμβάνει μια σημαντικότατη γεωγραφική θέση. Υπήρξε για αιώνες η πύλη προς την Ευρώπη, μια πύλη που συνέδεε την Ευρώπη με την ευρασιατική μάζα. Σε ό,τι αφορά ζητήματα άμεσης σημασίας, πάντα σκέπτομαι με βάση τρεις διαφορετικούς κύκλους. Ο πρώτος είναι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικότερα στη Συρία, όπου η Ελλάδα μάς βοηθά να διαχειριστούμε τις προκλήσεις που προέρχονται από αυτή την κατεύθυνση. Ο δεύτερος κύκλος αφορά την κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς επίσης στα Δυτικά Βαλκάνια και το ρωσικό πρόβλημα που σχετίζεται με αυτές τις περιοχές. Ο δε τρίτος κύκλος έχει σχέση με τη Νότια Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Είναι σημαντικός για την πρόκληση της μετανάστευσης και θα καταστεί σημαντικότερος αφού επικρατήσουμε στρατιωτικά του ISIS. Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο αυτής της στρατηγικά σημαντικής γεωγραφίας και συνιστά για εμένα το επιχείρημα για την οικοδόμηση μιας ισχυρής συνεργασίας σε θέματα άμυνας και ασφάλειας. Η συμμαχία μας είναι πολύ ισχυρή και σε λίγο καιρό θα γιορτάσουμε 70 χρόνια της αμυντικής μας συνεργασίας. Η σημασία του Νότου και η έμφαση του ΝΑΤΟ σε αυτόν είναι κάτι νέο. Αντανακλά τις εξελίξεις στις τρεις σφαίρες επιρροής που περιέγραψα. Το σημαντικό για εμένα είναι ότι, πέραν της γεωγραφίας, οι χώρες μας έχουν συγκλίνοντα συμφέροντα για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, για τη θαλάσσια ασφάλεια, για την παράνομη μετανάστευση, για την καταπολέμηση των δικτύων λαθρεμπορίας. Δεν ξέρω τι συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά για το πού βρισκόμαστε σήμερα υπάρχει μια ξεκάθαρη ευκαιρία από όσα συζητώ στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας και γενικότερα στην κυβέρνηση. Η επιθυμία είναι να σκεφτούμε πιο φιλόδοξα για το πώς θα συνεργαστούμε στο μέλλον - κυρίως στον τομέα της ασφάλειας. Κοιτώντας 5-10 χρόνια μπροστά, η Ελλάδα θα παραμένει ένα ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ και μία δημοκρατία. Στον περίγυρο της Ελλάδος πολλά πράγματα θα είναι λιγότερο προβλέψιμα. Και το επιχείρημα της ενίσχυσης της επένδυσης που έχουμε κάνει εδώ τα τελευταία 70 χρόνια είναι ισχυρό».
Μιλήσατε για φιλόδοξα σχέδια. Ποια θα μπορούσαν να είναι τα πρακτικά βήματα στην αμυντική συνεργασία; Σας ενδιαφέρει η πολυετής επέκταση χρήσης της βάσης της Σούδας;
«Κατά την πρόσφατη επιτυχημένη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, ο κ. Καμμένος μίλησε δημόσια για την πρόθεση της κυβέρνησης να επεκτείνει για περισσότερα από ένα έτη τη συμφωνία για τις δραστηριότητές μας στη Σούδα. Θα το καλωσορίζαμε αυτό. Θα διευκόλυνε τον σχεδιασμό, αλλά και τη χρηματοδότηση, καθώς έχουμε κάνει αξιοσημείωτες επενδύσεις εκεί. Εκτιμούμε πολύ όσα προσφέρει η Σούδα από την άποψη του ελλιμενισμού αεροπλανοφόρων και αεροσκαφών, επειγουσών προσγειώσεων ή αποστολών ρουτίνας για ανεφοδιασμό. Θα έδινα επίσης έμφαση, έπειτα από όσα έχω συζητήσει με τον Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχο Αποστολάκη, στο ενδιαφέρον του Πολεμικού Ναυτικού να αναπτύξει μια ισχυρότερη και εμφανέστερη παρουσία στο Νότιο Αιγαίο. Η ανάπτυξη όμως ελληνικών πλοίων που θα υπηρετήσει τα κοινά μας συμφέροντα στην αστυνόμευση της περιοχής θα απαιτήσει κάποιου είδους υποστήριξη. Σε σχέση με τη στρατιωτική βοήθεια, καθώς η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και της ευρωζώνης, υπάρχουν ορισμένα όρια στο επίπεδο της συνδρομής που μπορούμε να παρέχουμε. Ανεξαρτήτως αυτού όμως, ενδιαφερόμαστε η Ελλάδα να μπορεί να συντηρήσει αξιόμαχες Ενοπλες Δυνάμεις διότι είναι και προς το δικό μας συμφέρον. Εγώ και η ομάδα μου εργαζόμαστε σκληρά να εντοπίσουμε πρόσθετες ευκαιρίες για μεταφορά πλεονάζοντος στρατιωτικού υλικού. Πρόσφατα έφθασαν ελικόπτερα Chinook, έχουμε ήδη ξεκινήσει ένα πρόγραμμα για μεταφορά ελικοπτέρων Kiowa, είμαστε ενθουσιασμένοι με την πρόοδο του εκσυγχρονισμού των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας Ρ-3. Δεν το βλέπουμε ως συναλλαγή, αλλά ως προώθηση κοινών συμφερόντων».
Τι εννοείτε όταν αναφέρεστε σε ένα περιβάλλον μη προβλεψιμότητας; Συμπεριλαμβάνετε σε αυτό την Τουρκία;
«Βρέθηκα πρόσφατα στην Κωνσταντινούπολη και είχα μεταξύ άλλων την ευκαιρία να συνομιλήσω με τους ομολόγους μου στην Αγκυρα και στη Λευκωσία, Τζον Μπας και Κάθριν Ντόχερτι αντιστοίχως. Αυτό που είπα στον κ. Μπας είναι ότι έχω εντυπωσιαστεί από τις συζητήσεις μου με υψηλόβαθμους έλληνες αξιωματούχους μετά το τουρκικό δημοψήφισμα, για την έμφαση που δίνουν στο να παραμείνει η Τουρκία αγκυροβολημένη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Τα αμερικανικά και ελληνικά συμφέροντα συγκλίνουν στο ζήτημα αυτό. Θέλουμε μια Τουρκία δημοκρατική, που θα σέβεται τα ευρωπαϊκά κριτήρια διακυβέρνησης και θα είναι σταθερή. Ενθαρρύνουμε να παραμείνουν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας Αθήνας - Αγκυρας. Εχουμε μια πολύπλοκη διμερή ατζέντα με την Τουρκία, ιδιαίτερα στη Συρία. Επίσης, συνομιλώντας με τούρκους και ισραηλινούς αξιωματούχους, υπάρχει ήδη στενή οικονομική συνεργασία που μπορεί να αναπτυχθεί».
Υπήρξε μεγάλη συζήτηση στην Ελλάδα μετά την εκλογή Τραμπ σχετικά με το αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Τι πιστεύετε;
«Το συμφέρον των ΗΠΑ είναι να δουν την Ελλάδα, μια σύμμαχο χώρα στο ΝΑΤΟ και μέλος της ευρωζώνης, να βγαίνει από τον επταετή κύκλο οικονομικής κρίσης και να πορεύεται σε έναν δρόμο βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτή είναι θέση αρχής. Πρόκειται για διαρκές αμερικανικό συμφέρον. Από αυτή την οπτική, είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από την είδηση για τη συμφωνία της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Είμαι αισιόδοξος ότι τώρα θα δούμε ταχεία πρόοδο προς το Eurogroup της 22ας Μαΐου που θα εγκρίνει την εκταμίευση της επόμενης δόσης. Σε σχέση με την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ επί της ελληνικής οικονομικής κατάστασης, δεν έχω να προσθέσω κάτι σε όσα πρόσφατα είπε ο ίδιος ο πρόεδρος».
Πώς βλέπετε το μέλλον της χώρας, ιδιαίτερα μετά την ολοκλήρωση της τρέχουσας αξιολόγησης;
«Πιστεύω ότι ο πρωθυπουργός Τσίπρας έχει πλέον μια ευκαιρία να διαμορφώσει ένα νέο αφήγημα. Επί χρόνια πολλοί ανησυχούσαν για το Grexit και αν η Ελλάδα θα τα καταφέρει μέχρι την επόμενη δόση. Υποθέτοντας ότι η διαδικασία θα προχωρήσει και η επόμενη εκταμίευση πραγματοποιηθεί, η Ελλάδα θα πλεύσει σε ήρεμα νερά για περίπου δύο χρόνια. Θα είναι μια περίοδος οικονομικής και χρηματοδοτικής προβλεψιμότητας και μια ευκαιρία για την κυβέρνηση να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία. Τον Ιούνιο θα μεταβώ στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον με τον υπουργό Οικονομίας Δημήτρη Παπαδημητρίου. Προσβλέπω να περιγράψω τις ευκαιρίες που βλέπω για διευρυμένες εμπορικές σχέσεις και επενδύσεις στην Ελλάδα. Το ταξίδι αυτό έχει επίσης ως σκοπό να καταδείξει την υποστήριξή μας για την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ώστε να βγει από τον συνεχή κύκλο κρίσης. Το βάρος και η ευθύνη όμως ανήκουν στον Πρωθυπουργό, ώστε να αδράξει την ευκαιρία να αλλάξει το αφήγημα, να υπάρξει κινητικότητα σε ορισμένες από τις αποκρατικοποιήσεις-κλειδιά, όπως στην ενέργεια και στο Ελληνικό. Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι στο πολιτικό σύστημα που απλά θέλουν να πουν "όχι". Δεν ενδιαφέρονται να δουν την Ελλάδα να προχωράει μπροστά επειδή είναι άβολο για αυτούς από ιδεολογικής απόψεως ή λόγω προσωπικών οικονομικών συμφερόντων. Προσωπικά θα κάνω ό,τι μπορώ για να υπογραμμίσω το πολιτικό συμφέρον των ΗΠΑ ώστε η μεταρρυθμιστική διαδικασία να παράγει τα οφέλη που ελπίζουμε».
«Η σχέση ΗΠΑ - ΕΕ είναι η σημαντικότερη και θα βρεθούν λύσεις»
Υπάρχει μια ρωσική ατζέντα στα Βαλκάνια. Μετά την εκλογή του προέδρου Τραμπ, πολλοί αισθάνθηκαν άβολα στην Ευρώπη λόγω των θέσεών του για το ΝΑΤΟ, το εμπόριο κ.ά. Ποιο μέλλον βλέπετε για τις διατλαντικές σχέσεις;
«Επειτα από μια περίοδο αγωνίας κατά τη διάρκεια της μετάβασης, υπήρξαν πολύ σαφή μηνύματα από την κυβέρνηση Τραμπ προς την Ευρώπη χάρη στα ταξίδια του υπουργού Αμυνας Μάτις και του αντιπροέδρου Πενς και στην ομιλία του υπουργού Εξωτερικών Τίλερσον. Επίσης, ο πρόεδρος Τραμπ θα επισκεφθεί τις Βρυξέλλες σε περίπου δύο εβδομάδες. Κατά μία έννοια "έχουμε επιστρέψει στη δουλειά" με ξεκάθαρη τη θέση ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για την ισχύ και την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών θεσμών. Σε ό,τι αφορά το μέλλον, υπάρχουν ορισμένα εμπορικά θέματα που πρέπει να τακτοποιήσουμε. Η οικονομική και εμπορική σχέση ΗΠΑ - ΕΕ είναι η σημαντικότερη στον κόσμο και είμαι πεπεισμένος ότι θα βρεθούν λύσεις. Στο στρατηγικό επίπεδο, το απλό γεγονός είναι ότι η Ευρώπη είναι το πρώτο μέρος στο οποίο προσφεύγουν οι ΗΠΑ σε περιόδους κρίσης ή προβλημάτων. Δεν βλέπω να αλλάζει αυτό. Πιστεύω ότι η διατλαντική σχέση πατάει σε στέρεο έδαφος».
Βλέποντας όσα συμβαίνουν στα Βαλκάνια και συγκεκριμένα στην πΓΔΜ, θα λέγατε ότι υπάρχει κάποιου είδους ρωσική ανάμειξη;
«Πολύ σημαντική ερώτηση. Πιστεύω ότι υπάρχει μια ρωσική ατζέντα στα Βαλκάνια. Δείτε τη ρωσική δραστηριότητα στο Μαυροβούνιο με τη Μόσχα να είναι ο "συγγραφέας" μιας απόπειρας πραξικοπήματος εναντίον μιας εκλεγμένης κυβέρνησης με σκοπό να εκτροχιαστεί η απόφασή της για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Αυτή είναι μια περιοχή στην οποία η Ελλάδα παίζει ήδη έναν σημαντικό ρόλο, που μπορεί όμως να γίνει σημαντικότερος. Η Ελλάδα είναι ένα ισχυρό παράδειγμα για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων επειδή δείχνει πρώτα από όλα την έλξη του ευρωπαϊκού μοντέλου, τη σημασία των μεταρρυθμίσεων, τη δύναμη των ευρωπαϊκών θεσμών της. Θα ήλπιζα οι ΗΠΑ να συνεχίσουν να είναι παρούσες στην περιοχή. Συνεργαζόμαστε με την ελληνική κυβέρνηση για να συγχρονίσουμε τις προσεγγίσεις μας, ενώ την Πέμπτη και την Παρασκευή, 4-5 Μαΐου, επρόκειτο να έλθει στην Ελλάδα ο ομόλογός του Τζόναθαν Κόεν. Για τις χώρες σε μετάβαση, η εμπειρία μου από την Ουκρανία είναι ότι όταν μια κοινωνία επιλέξει έναν δρόμο, αυτός δύσκολα μπορεί να αλλάξει. Το έργο οικοδόμησης μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας μπορεί να πάρει δεκαετίες και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα το βρουν. Χρειάζονται διπλωματική, τεχνική ή και οικονομική υποστήριξη, όπως αυτή που έχει προσφέρει η Ελλάδα μέσω των εμπορικών δεσμών, αλλά και ειδικότερα της ενέργειας».
Η Αθήνα, η Αγκυρα, το «ιστορικό βάρος» και οι επενδύσεις
Λογική αμοιβαίου οφέλους στην Ανατολική Μεσόγειο. Πόσο σημαντικές είναι για τις ΗΠΑ οι τριγωνικές συνεργασίες Ελλάδος - Κύπρου - Ισραήλ και Ελλάδος - Κύπρου - Αιγύπτου;
«Καλωσορίζουμε τη συμμετοχή της Ελλάδος σε αυτές τις συνεργασίες. Εχουν διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά και το πιο ενδιαφέρον για εμένα είναι η "διαγώνιος" Ελλάδος - Ισραήλ. Υπάρχει η ενέργεια. Υπάρχει η άμυνα, όπως απέδειξε η συμμετοχή ισραηλινών F-16 στην πρόσφατη άσκηση Ηνίοχος. Υπάρχει η πλευρά της συνεργασίας στους τομείς της οικονομίας και της καινοτομίας. Υπάρχει, τέλος, το ζήτημα των αξιών. Οι ΗΠΑ, η Ελλάδα και το Ισραήλ είναι ισχυρές δημοκρατίες με ισχυρούς θεσμούς και αυτό βοηθά στις πολιτικές αποφάσεις στην Ουάσιγκτον. Σχετικά με την Αίγυπτο, έχουμε απλώς "ξύσει την επιφάνεια". Υπάρχει μεγάλη εκτίμηση στην Ουάσιγκτον για τη στρατιωτική σχέση Αθήνας - Καΐρου. Η Κύπρος είναι επίσης γεωγραφικά σημαντική. Μας ενδιαφέρει να αναπτύξουμε τις σχέσεις των χωρών της περιοχής σε μια λογική αμοιβαίου οφέλους. Ενα από τα θέματα που μου κάνουν εντύπωση στην ενέργεια είναι ότι η συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ, Τουρκίας δεν μπορεί παρά να είναι αμοιβαία επωφελής».
Δεν σας φαίνεται όμως ότι η Αγκυρα θέλει να χαλάσει την προοπτική συνεργασίας;
«Πιστεύω ότι αυτό οφείλεται στην περιπλοκή των σχέσεων Αθήνας - Αγκυρας. Είναι για εμένα πολύ σημαντικό ότι υπάρχουν ξεκάθαρα μηνύματα από το Μέγαρο Μαξίμου αλλά και το υπουργείο Εξωτερικών, όπου έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια να διατηρηθούν τα κανάλια επικοινωνίας ανοιχτά και να υπάρξει θετικός διάλογος. Δεν σημαίνει ότι η σχέση θα είναι εύκολη, υπάρχει μεγάλο ιστορικό βάρος για κάτι τέτοιο. Είναι σημαντικό όμως να αναζητηθούν δρόμοι για μελλοντική συνεργασία, όπως η ενέργεια».
Υπάρχουν τομείς στους οποίους διακρίνετε αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον;
«Υπάρχει ο τουρισμός που μπορεί να φέρει γρήγορο όφελος. Αλλος τομέας είναι η ενέργεια. Μιλήσαμε ήδη για τον ΤΑΡ, ενώ υπάρχει ήδη αμερικανική παρουσία στην παραγωγή υδρογονανθράκων με την Energean στο Βόρειο Αιγαίο. Υπάρχουν και άλλες εταιρείες που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον σε εμένα προσωπικά και αναμένουν τα κατάλληλα μηνύματα. Ακούω επίσης αρκετά πράγματα για τον αγροτοδιατροφικό τομέα, όπου υπάρχουν δύο επίπεδα: το ένα είναι το μάρκετινγκ της Ελλάδος και της ελληνικής κουζίνας και το δεύτερο, λαμβανομένης υπόψη της τεράστιας ευρωπαϊκής αγοράς, είναι ότι η Ελλάδα είναι μία πολύ ελκυστική επιχειρησιακή βάση επειδή με όρους ευρωζώνης είναι φθηνή από άποψη κόστους. Για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ η προσέλκυση επενδύσεων είναι η σημαντικότερη προϋπόθεση για να έλθει η οικονομική ανάπτυξη».
"αλήθεια", 07/05/17
"αλήθεια", 07/05/17
"αλήθεια", 07/05/17
Η ΠΡΕΣΒΗΣ ΤΩΝ ΗΠΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΙΛΑ ΣΤΗΝ «ΑΛΗΘΕΙΑ»
 |
| "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ", 07/05/17 |
"ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ", 07/05/17
Τζέφρι Πάιατ: «Ο Πρωθυπουργός έχει την ευκαιρία
για ένα νέο αφήγημα»
Ο αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα τονίζει ότι είναι αμερικανικό συμφέρον να μπει η Ελλάδα σε δρόμο βιώσιμης ανάπτυξης αλλά τονίζει ότι το βάρος και η ευθύνη ανήκουν στον Πρωθυπουργό, ενώ βλέπει θετικά τη χρονική επέκταση της συμφωνίας για τη Σούδα
Ο αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα τονίζει ότι είναι αμερικανικό συμφέρον να μπει η Ελλάδα σε δρόμο βιώσιμης ανάπτυξης αλλά τονίζει ότι το βάρος και η ευθύνη ανήκουν στον Πρωθυπουργό, ενώ βλέπει θετικά τη χρονική επέκταση της συμφωνίας για τη Σούδα
Στον Άγγελο Αλ. Αθανασόπουλο
Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα έχει μπροστά της την ευκαιρία να αλλάξει το αφήγημα της κρίσης σε αφήγημα ευκαιρίας μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, εκτιμά ο Τζέφρι Πάιατ. Ο αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα, μιλώντας στο «Βήμα», εμφανίζεται έτοιμος για δυναμικές πρωτοβουλίες στους πυλώνες της διμερούς αμυντικής συνεργασίας και της προσέλκυσαης επενδύσεων στην Ελλάδα. Λέει δημοσίως ότι η Ουάσιγκτον βλέπει θετικά την επέκταση της αμυντικής συμφωνίας για τη βάση της Σούδας, αναγνωρίζει τη σημασία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στη Μεσόγειο και εμφανίζεται έτοιμη να συνδράμει με στρατιωτικό υλικό. Παράλληλα, ο ίδιος θα μεταβεί σύντομα στις ΗΠΑ για να διερευνήσει και να προωθήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον. Σε σχέση με την Τουρκία, ο κ. Πάιατ είναι προσεκτικός και αναγνωρίζει την ψύχραιμη στάση της Αθήνας απέναντι στη γειτονική χώρα - χωρίς να παραγνωρίζει το ιστορικό βάρος των σχέσεων. Τέλος, θεωρεί ότι οι σχέσεις ΗΠΑ - Ευρώπης επιστρέφουν σταδιακά σε μια ισορροπία μετά την αρχική δύσκολη περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ.
Από την πρώτη επίσημη ομιλία σας αναφερθήκατε στη σημασία της Σούδας. Για πρώτη φορά σε αυτό το θέμα η αμερικανική υποστήριξη γίνεται τόσο δημόσια. Θα μας πείτε γιατί;
«Πιστεύω πολύ στη σημασία της γεωγραφίας στις διεθνείς σχέσεις. Η γεωγραφία παραμένει, παρά την παγκοσμιοποίηση, αποφασιστικός παράγοντας. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό για την Ευρώπη και την Ευρασία. Η Ελλάδα καταλαμβάνει μια σημαντικότατη γεωγραφική θέση. Υπήρξε για αιώνες η πύλη προς την Ευρώπη, μια πύλη που συνέδεε την Ευρώπη με την ευρασιατική μάζα. Σε ό,τι αφορά ζητήματα άμεσης σημασίας, πάντα σκέπτομαι με βάση τρεις διαφορετικούς κύκλους. Ο πρώτος είναι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικότερα στη Συρία, όπου η Ελλάδα μάς βοηθά να διαχειριστούμε τις προκλήσεις που προέρχονται από αυτή την κατεύθυνση. Ο δεύτερος κύκλος αφορά την κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς επίσης στα Δυτικά Βαλκάνια και το ρωσικό πρόβλημα που σχετίζεται με αυτές τις περιοχές. Ο δε τρίτος κύκλος έχει σχέση με τη Νότια Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Είναι σημαντικός για την πρόκληση της μετανάστευσης και θα καταστεί σημαντικότερος αφού επικρατήσουμε στρατιωτικά του ISIS. Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο αυτής της στρατηγικά σημαντικής γεωγραφίας και συνιστά για εμένα το επιχείρημα για την οικοδόμηση μιας ισχυρής συνεργασίας σε θέματα άμυνας και ασφάλειας. Η συμμαχία μας είναι πολύ ισχυρή και σε λίγο καιρό θα γιορτάσουμε 70 χρόνια της αμυντικής μας συνεργασίας. Η σημασία του Νότου και η έμφαση του ΝΑΤΟ σε αυτόν είναι κάτι νέο. Αντανακλά τις εξελίξεις στις τρεις σφαίρες επιρροής που περιέγραψα. Το σημαντικό για εμένα είναι ότι, πέραν της γεωγραφίας, οι χώρες μας έχουν συγκλίνοντα συμφέροντα για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, για τη θαλάσσια ασφάλεια, για την παράνομη μετανάστευση, για την καταπολέμηση των δικτύων λαθρεμπορίας. Δεν ξέρω τι συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά για το πού βρισκόμαστε σήμερα υπάρχει μια ξεκάθαρη ευκαιρία από όσα συζητώ στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας και γενικότερα στην κυβέρνηση. Η επιθυμία είναι να σκεφτούμε πιο φιλόδοξα για το πώς θα συνεργαστούμε στο μέλλον - κυρίως στον τομέα της ασφάλειας. Κοιτώντας 5-10 χρόνια μπροστά, η Ελλάδα θα παραμένει ένα ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ και μία δημοκρατία. Στον περίγυρο της Ελλάδος πολλά πράγματα θα είναι λιγότερο προβλέψιμα. Και το επιχείρημα της ενίσχυσης της επένδυσης που έχουμε κάνει εδώ τα τελευταία 70 χρόνια είναι ισχυρό».
Μιλήσατε για φιλόδοξα σχέδια. Ποια θα μπορούσαν να είναι τα πρακτικά βήματα στην αμυντική συνεργασία; Σας ενδιαφέρει η πολυετής επέκταση χρήσης της βάσης της Σούδας;
«Κατά την πρόσφατη επιτυχημένη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, ο κ. Καμμένος μίλησε δημόσια για την πρόθεση της κυβέρνησης να επεκτείνει για περισσότερα από ένα έτη τη συμφωνία για τις δραστηριότητές μας στη Σούδα. Θα το καλωσορίζαμε αυτό. Θα διευκόλυνε τον σχεδιασμό, αλλά και τη χρηματοδότηση, καθώς έχουμε κάνει αξιοσημείωτες επενδύσεις εκεί. Εκτιμούμε πολύ όσα προσφέρει η Σούδα από την άποψη του ελλιμενισμού αεροπλανοφόρων και αεροσκαφών, επειγουσών προσγειώσεων ή αποστολών ρουτίνας για ανεφοδιασμό. Θα έδινα επίσης έμφαση, έπειτα από όσα έχω συζητήσει με τον Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχο Αποστολάκη, στο ενδιαφέρον του Πολεμικού Ναυτικού να αναπτύξει μια ισχυρότερη και εμφανέστερη παρουσία στο Νότιο Αιγαίο. Η ανάπτυξη όμως ελληνικών πλοίων που θα υπηρετήσει τα κοινά μας συμφέροντα στην αστυνόμευση της περιοχής θα απαιτήσει κάποιου είδους υποστήριξη. Σε σχέση με τη στρατιωτική βοήθεια, καθώς η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και της ευρωζώνης, υπάρχουν ορισμένα όρια στο επίπεδο της συνδρομής που μπορούμε να παρέχουμε. Ανεξαρτήτως αυτού όμως, ενδιαφερόμαστε η Ελλάδα να μπορεί να συντηρήσει αξιόμαχες Ενοπλες Δυνάμεις διότι είναι και προς το δικό μας συμφέρον. Εγώ και η ομάδα μου εργαζόμαστε σκληρά να εντοπίσουμε πρόσθετες ευκαιρίες για μεταφορά πλεονάζοντος στρατιωτικού υλικού. Πρόσφατα έφθασαν ελικόπτερα Chinook, έχουμε ήδη ξεκινήσει ένα πρόγραμμα για μεταφορά ελικοπτέρων Kiowa, είμαστε ενθουσιασμένοι με την πρόοδο του εκσυγχρονισμού των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας Ρ-3. Δεν το βλέπουμε ως συναλλαγή, αλλά ως προώθηση κοινών συμφερόντων».
Τι εννοείτε όταν αναφέρεστε σε ένα περιβάλλον μη προβλεψιμότητας; Συμπεριλαμβάνετε σε αυτό την Τουρκία;
«Βρέθηκα πρόσφατα στην Κωνσταντινούπολη και είχα μεταξύ άλλων την ευκαιρία να συνομιλήσω με τους ομολόγους μου στην Αγκυρα και στη Λευκωσία, Τζον Μπας και Κάθριν Ντόχερτι αντιστοίχως. Αυτό που είπα στον κ. Μπας είναι ότι έχω εντυπωσιαστεί από τις συζητήσεις μου με υψηλόβαθμους έλληνες αξιωματούχους μετά το τουρκικό δημοψήφισμα, για την έμφαση που δίνουν στο να παραμείνει η Τουρκία αγκυροβολημένη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Τα αμερικανικά και ελληνικά συμφέροντα συγκλίνουν στο ζήτημα αυτό. Θέλουμε μια Τουρκία δημοκρατική, που θα σέβεται τα ευρωπαϊκά κριτήρια διακυβέρνησης και θα είναι σταθερή. Ενθαρρύνουμε να παραμείνουν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας Αθήνας - Αγκυρας. Εχουμε μια πολύπλοκη διμερή ατζέντα με την Τουρκία, ιδιαίτερα στη Συρία. Επίσης, συνομιλώντας με τούρκους και ισραηλινούς αξιωματούχους, υπάρχει ήδη στενή οικονομική συνεργασία που μπορεί να αναπτυχθεί».
Υπήρξε μεγάλη συζήτηση στην Ελλάδα μετά την εκλογή Τραμπ σχετικά με το αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Τι πιστεύετε;
«Το συμφέρον των ΗΠΑ είναι να δουν την Ελλάδα, μια σύμμαχο χώρα στο ΝΑΤΟ και μέλος της ευρωζώνης, να βγαίνει από τον επταετή κύκλο οικονομικής κρίσης και να πορεύεται σε έναν δρόμο βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτή είναι θέση αρχής. Πρόκειται για διαρκές αμερικανικό συμφέρον. Από αυτή την οπτική, είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από την είδηση για τη συμφωνία της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Είμαι αισιόδοξος ότι τώρα θα δούμε ταχεία πρόοδο προς το Eurogroup της 22ας Μαΐου που θα εγκρίνει την εκταμίευση της επόμενης δόσης. Σε σχέση με την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ επί της ελληνικής οικονομικής κατάστασης, δεν έχω να προσθέσω κάτι σε όσα πρόσφατα είπε ο ίδιος ο πρόεδρος».
Πώς βλέπετε το μέλλον της χώρας, ιδιαίτερα μετά την ολοκλήρωση της τρέχουσας αξιολόγησης;
«Πιστεύω ότι ο πρωθυπουργός Τσίπρας έχει πλέον μια ευκαιρία να διαμορφώσει ένα νέο αφήγημα. Επί χρόνια πολλοί ανησυχούσαν για το Grexit και αν η Ελλάδα θα τα καταφέρει μέχρι την επόμενη δόση. Υποθέτοντας ότι η διαδικασία θα προχωρήσει και η επόμενη εκταμίευση πραγματοποιηθεί, η Ελλάδα θα πλεύσει σε ήρεμα νερά για περίπου δύο χρόνια. Θα είναι μια περίοδος οικονομικής και χρηματοδοτικής προβλεψιμότητας και μια ευκαιρία για την κυβέρνηση να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία. Τον Ιούνιο θα μεταβώ στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον με τον υπουργό Οικονομίας Δημήτρη Παπαδημητρίου. Προσβλέπω να περιγράψω τις ευκαιρίες που βλέπω για διευρυμένες εμπορικές σχέσεις και επενδύσεις στην Ελλάδα. Το ταξίδι αυτό έχει επίσης ως σκοπό να καταδείξει την υποστήριξή μας για την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ώστε να βγει από τον συνεχή κύκλο κρίσης. Το βάρος και η ευθύνη όμως ανήκουν στον Πρωθυπουργό, ώστε να αδράξει την ευκαιρία να αλλάξει το αφήγημα, να υπάρξει κινητικότητα σε ορισμένες από τις αποκρατικοποιήσεις-κλειδιά, όπως στην ενέργεια και στο Ελληνικό. Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι στο πολιτικό σύστημα που απλά θέλουν να πουν "όχι". Δεν ενδιαφέρονται να δουν την Ελλάδα να προχωράει μπροστά επειδή είναι άβολο για αυτούς από ιδεολογικής απόψεως ή λόγω προσωπικών οικονομικών συμφερόντων. Προσωπικά θα κάνω ό,τι μπορώ για να υπογραμμίσω το πολιτικό συμφέρον των ΗΠΑ ώστε η μεταρρυθμιστική διαδικασία να παράγει τα οφέλη που ελπίζουμε».
«Η σχέση ΗΠΑ - ΕΕ είναι η σημαντικότερη και θα βρεθούν λύσεις»
Υπάρχει μια ρωσική ατζέντα στα Βαλκάνια. Μετά την εκλογή του προέδρου Τραμπ, πολλοί αισθάνθηκαν άβολα στην Ευρώπη λόγω των θέσεών του για το ΝΑΤΟ, το εμπόριο κ.ά. Ποιο μέλλον βλέπετε για τις διατλαντικές σχέσεις;
«Επειτα από μια περίοδο αγωνίας κατά τη διάρκεια της μετάβασης, υπήρξαν πολύ σαφή μηνύματα από την κυβέρνηση Τραμπ προς την Ευρώπη χάρη στα ταξίδια του υπουργού Αμυνας Μάτις και του αντιπροέδρου Πενς και στην ομιλία του υπουργού Εξωτερικών Τίλερσον. Επίσης, ο πρόεδρος Τραμπ θα επισκεφθεί τις Βρυξέλλες σε περίπου δύο εβδομάδες. Κατά μία έννοια "έχουμε επιστρέψει στη δουλειά" με ξεκάθαρη τη θέση ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για την ισχύ και την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών θεσμών. Σε ό,τι αφορά το μέλλον, υπάρχουν ορισμένα εμπορικά θέματα που πρέπει να τακτοποιήσουμε. Η οικονομική και εμπορική σχέση ΗΠΑ - ΕΕ είναι η σημαντικότερη στον κόσμο και είμαι πεπεισμένος ότι θα βρεθούν λύσεις. Στο στρατηγικό επίπεδο, το απλό γεγονός είναι ότι η Ευρώπη είναι το πρώτο μέρος στο οποίο προσφεύγουν οι ΗΠΑ σε περιόδους κρίσης ή προβλημάτων. Δεν βλέπω να αλλάζει αυτό. Πιστεύω ότι η διατλαντική σχέση πατάει σε στέρεο έδαφος».
Βλέποντας όσα συμβαίνουν στα Βαλκάνια και συγκεκριμένα στην πΓΔΜ, θα λέγατε ότι υπάρχει κάποιου είδους ρωσική ανάμειξη;
«Πολύ σημαντική ερώτηση. Πιστεύω ότι υπάρχει μια ρωσική ατζέντα στα Βαλκάνια. Δείτε τη ρωσική δραστηριότητα στο Μαυροβούνιο με τη Μόσχα να είναι ο "συγγραφέας" μιας απόπειρας πραξικοπήματος εναντίον μιας εκλεγμένης κυβέρνησης με σκοπό να εκτροχιαστεί η απόφασή της για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Αυτή είναι μια περιοχή στην οποία η Ελλάδα παίζει ήδη έναν σημαντικό ρόλο, που μπορεί όμως να γίνει σημαντικότερος. Η Ελλάδα είναι ένα ισχυρό παράδειγμα για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων επειδή δείχνει πρώτα από όλα την έλξη του ευρωπαϊκού μοντέλου, τη σημασία των μεταρρυθμίσεων, τη δύναμη των ευρωπαϊκών θεσμών της. Θα ήλπιζα οι ΗΠΑ να συνεχίσουν να είναι παρούσες στην περιοχή. Συνεργαζόμαστε με την ελληνική κυβέρνηση για να συγχρονίσουμε τις προσεγγίσεις μας, ενώ την Πέμπτη και την Παρασκευή, 4-5 Μαΐου, επρόκειτο να έλθει στην Ελλάδα ο ομόλογός του Τζόναθαν Κόεν. Για τις χώρες σε μετάβαση, η εμπειρία μου από την Ουκρανία είναι ότι όταν μια κοινωνία επιλέξει έναν δρόμο, αυτός δύσκολα μπορεί να αλλάξει. Το έργο οικοδόμησης μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας μπορεί να πάρει δεκαετίες και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα το βρουν. Χρειάζονται διπλωματική, τεχνική ή και οικονομική υποστήριξη, όπως αυτή που έχει προσφέρει η Ελλάδα μέσω των εμπορικών δεσμών, αλλά και ειδικότερα της ενέργειας».
Η Αθήνα, η Αγκυρα, το «ιστορικό βάρος» και οι επενδύσεις
Λογική αμοιβαίου οφέλους στην Ανατολική Μεσόγειο. Πόσο σημαντικές είναι για τις ΗΠΑ οι τριγωνικές συνεργασίες Ελλάδος - Κύπρου - Ισραήλ και Ελλάδος - Κύπρου - Αιγύπτου;
«Καλωσορίζουμε τη συμμετοχή της Ελλάδος σε αυτές τις συνεργασίες. Εχουν διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά και το πιο ενδιαφέρον για εμένα είναι η "διαγώνιος" Ελλάδος - Ισραήλ. Υπάρχει η ενέργεια. Υπάρχει η άμυνα, όπως απέδειξε η συμμετοχή ισραηλινών F-16 στην πρόσφατη άσκηση Ηνίοχος. Υπάρχει η πλευρά της συνεργασίας στους τομείς της οικονομίας και της καινοτομίας. Υπάρχει, τέλος, το ζήτημα των αξιών. Οι ΗΠΑ, η Ελλάδα και το Ισραήλ είναι ισχυρές δημοκρατίες με ισχυρούς θεσμούς και αυτό βοηθά στις πολιτικές αποφάσεις στην Ουάσιγκτον. Σχετικά με την Αίγυπτο, έχουμε απλώς "ξύσει την επιφάνεια". Υπάρχει μεγάλη εκτίμηση στην Ουάσιγκτον για τη στρατιωτική σχέση Αθήνας - Καΐρου. Η Κύπρος είναι επίσης γεωγραφικά σημαντική. Μας ενδιαφέρει να αναπτύξουμε τις σχέσεις των χωρών της περιοχής σε μια λογική αμοιβαίου οφέλους. Ενα από τα θέματα που μου κάνουν εντύπωση στην ενέργεια είναι ότι η συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ, Τουρκίας δεν μπορεί παρά να είναι αμοιβαία επωφελής».
Δεν σας φαίνεται όμως ότι η Αγκυρα θέλει να χαλάσει την προοπτική συνεργασίας;
«Πιστεύω ότι αυτό οφείλεται στην περιπλοκή των σχέσεων Αθήνας - Αγκυρας. Είναι για εμένα πολύ σημαντικό ότι υπάρχουν ξεκάθαρα μηνύματα από το Μέγαρο Μαξίμου αλλά και το υπουργείο Εξωτερικών, όπου έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια να διατηρηθούν τα κανάλια επικοινωνίας ανοιχτά και να υπάρξει θετικός διάλογος. Δεν σημαίνει ότι η σχέση θα είναι εύκολη, υπάρχει μεγάλο ιστορικό βάρος για κάτι τέτοιο. Είναι σημαντικό όμως να αναζητηθούν δρόμοι για μελλοντική συνεργασία, όπως η ενέργεια».
Υπάρχουν τομείς στους οποίους διακρίνετε αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον;
«Υπάρχει ο τουρισμός που μπορεί να φέρει γρήγορο όφελος. Αλλος τομέας είναι η ενέργεια. Μιλήσαμε ήδη για τον ΤΑΡ, ενώ υπάρχει ήδη αμερικανική παρουσία στην παραγωγή υδρογονανθράκων με την Energean στο Βόρειο Αιγαίο. Υπάρχουν και άλλες εταιρείες που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον σε εμένα προσωπικά και αναμένουν τα κατάλληλα μηνύματα. Ακούω επίσης αρκετά πράγματα για τον αγροτοδιατροφικό τομέα, όπου υπάρχουν δύο επίπεδα: το ένα είναι το μάρκετινγκ της Ελλάδος και της ελληνικής κουζίνας και το δεύτερο, λαμβανομένης υπόψη της τεράστιας ευρωπαϊκής αγοράς, είναι ότι η Ελλάδα είναι μία πολύ ελκυστική επιχειρησιακή βάση επειδή με όρους ευρωζώνης είναι φθηνή από άποψη κόστους. Για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ η προσέλκυση επενδύσεων είναι η σημαντικότερη προϋπόθεση για να έλθει η οικονομική ανάπτυξη».
"αλήθεια", 07/05/17
"αλήθεια", 07/05/17
"αλήθεια", 07/05/17
Η ΠΡΕΣΒΗΣ ΤΩΝ ΗΠΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΙΛΑ ΣΤΗΝ «ΑΛΗΘΕΙΑ»
Μείνετε προσηλωμένοι στη λύση
του κυπριακού προβλήματος
Στον Γιώργο Πυρίσιη
Σε αποκλειστική συνέντευξή της στην «Αλήθεια» η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Κύπρο Καθλίν Ντόχερτυ αναφέρεται στα σημαντικά βήματα προόδου που έχουν γίνει στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Λευκωσίας ιδιαίτερα όσον αφορά την ενεργειακή πτυχή. Σε μια περίοδο απειλών και έντασης στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου η κ. Ντόχερτυ στέλνει τα δικά της μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις και όλους τους εμπλεκόμενους. Σύμφωνα με την Αμερικανίδα πρέσβειρα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει το δικαίωμα των ερευνών στην Κυπριακή ΑΟΖ και ευελπιστεί πως θα ανευρεθούν σημαντικές ποσότητες υδρογονανθράκων που θα βοηθήσουν πρωτίστως την Κύπρο και τον κυπριακό λαό στο σύνολο του. Σημειώνει επίσης ότι οι συνομιλίες για εξεύρεση πολιτικής συμφωνίας στο κυπριακό πρόβλημα θα πρέπει να συνεχιστούν τονίζοντας ότι και αν ακόμα βρεθούν σημαντικές ποσότητες υδρογονανθράκων, η εκμετάλλευσή τους θα χρειαστεί κάποια χρόνια. Η κ. Ντόχερτυ καλεί τους Ε/κύπριους και τους Τ/κύπριους να κοιτάζουν προς το μέλλον και όχι το παρελθόν και τονίζει πως αν η Κύπρος επανενωθεί τότε μπορεί να γίνει η Νορβηγία της ανατολικής Μεσογείου ή η Σιγκαπούρη. Η Κύπρος θα μπορέσει να είναι ένα λαμπρό αστέρι στην ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζει.
- Μπορείτε να αξιολογήσετε σε ποιο σημείο βρίσκονται σήμερα οι οικονομικές και εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ και Κύπρου; Πρόσφατα ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε στη σχέση ΗΠΑ - Κύπρου σαν στρατηγικής σημασίας. Μπορείτε να μας δώσετε μια ερμηνεία αυτής της δήλωσης από την πλευρά των ΗΠΑ;
- Τα τελευταία χρόνια είδαμε σημαντικά βήματα αμερικανικών επενδύσεων στην Κύπρο. Έχουμε δει τόσο την Noble Energy να έρχεται στο νησί επενδύοντας εκατοντάδες εκατομμύρια στην ενέργεια, όσο και τον Wilbur Ross να επενδύει στην Τράπεζα Κύπρου. Κάθε χρόνο και σχεδόν κάθε μήνα έχουμε επιπλέον επενδύσεις σε διάφορους τομείς, όμως αναμφίβολα οι μεγαλύτερες επενδύσεις έγιναν από την Noble Energy και την Exxon Mobil αλλά και το Hard Rock Casino. Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι που όλες αυτές οι επενδύσεις έγιναν στην Κύπρο. Επομένως, με το πέρασμα των χρόνων βλέπουμε μια εμβάθυνση των επιχειρηματικών και οικονομικών σχέσεων των δυο χωρών και ελπίζω να υπάρξουν και άλλες. Είμαι πολύ αισιόδοξη γι αυτό.
- Ποια θεωρείτε τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα της Κύπρου;
- Τα πλεονεκτήματα της Κύπρου έχουν να κάνουν με το πολύ καλό επίπεδο μόρφωσης του εργατικού δυναμικού και το κράτος δικαίου, δύο σημαντικά στοιχεία που επενεργούν θετικά στην προσέλκυση επενδύσεων και νομίζω πως με την προοπτική της επανένωσης οι επενδυτικές προοπτικές θα γίνονται ακόμα πιο μεγάλες. Υπάρχουν ευκαιρίες και για άλλες επενδύσεις όπως σε softwares, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε επαγγελματικές υπηρεσίες κτλ. Εξ όσον γνωρίζω η κυπριακή κυβέρνηση προσπαθεί να προσελκύσει και άλλες επενδύσεις από τις ΗΠΑ και αυτό φαίνεται και από την πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στις ΗΠΑ αλλά και στελεχών της κυπριακής κυβέρνησης. Σε πολιτικό επίπεδο έχουμε δει βελτίωση των διμερών σχέσεων σε θέματα που αφορούν την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και γενικά σε θέματα ασφαλείας. Βλέπουμε την Κύπρο σαν ένα σημαντικό νησί και υπάρχουν προοπτικές για να κτίσουμε πάνω σε αυτή τη σχέση.
- Αφού αναφέρατε την ενεργειακή πτυχή, όπως φαίνεται η ενέργεια έχει καταστεί σημαντικός παράγοντας συνεργασίας μεταξύ των δυο κρατών. Ο ενεργειακός γίγαντας Exxon Mobil βρίσκεται στην Κύπρο και στην κυπριακή ΑΟΖ. Τι σημαίνει αυτό;
- Συγχαίρω την Exxon Mobil για την παρουσία της στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Exxon Mobil είναι η 7η μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο, επομένως είναι πολύ σημαντικό για μια εταιρεία τέτοιου μεγέθους να βρίσκεται στην Κύπρο. Οι αξιωματούχοι της, όπως γνωρίζω, έχουν μια πολύ θετική εμπειρία από τον τρίτο γύρο αδειοδότησης, καθώς όλες οι διαδικασίες ήταν πολύ διαφανείς και αποτελεσματικές. Αναμένουμε και ελπίζουμε να δούμε ότι υπάρχουν σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ, οι οποίες θα βοηθήσουν οικονομικά πρωτίστως την Κύπρο αλλά και τους Κύπριους συνολικά.
- Όμως, βλέπουμε ότι η Τουρκία απειλεί σε σχέση με τα σχέδια της Κυπριακής Δημοκρατίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Μόλις πριν λίγες ημέρες η Τουρκία απέστειλε επιστολή στα Ηνωμένα Έθνη αμφισβητώντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ποια είναι η θέση των ΗΠΑ;
- Η Κύπρος έχει το δικαίωμα να εκμεταλλευτεί τον φυσικό της πλούτο. Ελπίζουμε να ανευρεθούν όπως είπα προηγουμένως σημαντικές ποσότητες. Αυτό που θέλω να πω προς όλους τους παίκτες της περιοχής είναι πως η ανακάλυψη και οι έρευνες είναι το πρώτο στάδιο. Μέχρι στιγμής έχουμε μόνο έρευνες. Οι εταιρείες κάνουν επιλογές βασιζόμενες στο πολιτικό ρίσκο και λαμβάνουν υπόψη όλο αυτό το περιβάλλον και τους παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές τους.
- Όμως, σαν αμερικανική κυβέρνηση δεν ανησυχείτε από τις απειλές που εκτοξεύει η Τουρκία;
- Ως αμερικανική κυβέρνηση έχουμε εκφράσει στο παρελθόν τις ανησυχίες μας σε ότι λαμβάνει χώρα σε αυτή την ασταθή περιοχή. Θέλουμε οι εταιρείες να μην αντιμετωπίζουν πολιτικό ρίσκο. Όπως έχουμε δηλώσει επανειλημμένα, ο καλύτερος τρόπος για να επιλυθεί το κυπριακό πρόβλημα είναι μέσω μιας πολιτικής συμφωνίας για την επανένωση. Όσο οι συνομιλίες συνεχίζονται ελπίζουμε πως δεν θα υπάρξουν ενέργειες που θα δυσχεραίνουν το κλίμα και θα θέτουν εμπόδια στις συνομιλίες.
- Σε περίπτωση που υπάρξει μια κλιμάκωση της έντασης πως θα αντιδράσει η κυβέρνηση των ΗΠΑ;
- Ελπίζουμε να αποφύγουμε την κλιμάκωση και θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν για να την αποτρέψουμε. Είναι δύσκολο να πούμε τι θα γίνει. Η Τουρκία είναι σημαντικός εταίρος των ΗΠΑ, είναι επίσης εταίρος και χωρών όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Είμαστε όλοι μέρος της Νατοϊκής συμμαχίας. Στόχος μας επαναλαμβάνω είναι να αποφύγουμε την ένταση και να αφήσουμε τις συνομιλίες να συνεχιστούν.
- Θα εισηγείστο ως αμερικανική κυβέρνηση να σταματήσει η Κυπριακή Δημοκρατία τις έρευνες για υδρογονάνθρακες μέχρι να βρεθεί συνολική λύση στο κυπριακό πρόβλημα;
- Δεν είναι ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης να πει στην Κυπριακή Δημοκρατία τί πρέπει ή τί δεν πρέπει να κάνει. Επαναλαμβάνω ότι απλά τώρα γίνονται έρευνες. Πολλά θα εξαρτηθούν από το τί ποσότητες θα ανευρεθούν, αλλά και από τις οικονομικές και εμπορικές συνθήκες που θα επικρατούν όταν θα έρθει η ώρα για την εκμετάλλευση.
- Επομένως, νομίζετε οι Κύπριοι και ιδιαίτερα οι Ε/κ έχουν δώσει μεγάλη έμφαση στην ανεύρεση φυσικού αερίου;
- Ελπίζουμε να ανευρεθούν ποσότητες, αλλά αυτό που θέλω να τονίσω είναι πως ακόμα και αν ανευρεθούν ποσότητες οι εταιρείες ίσως να μην μπορούν να τις εκμεταλλευτούν αμέσως, αφού εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως οι τιμές του φυσικού αερίου, η εγχώρια κατανάλωση κτλ.
- Δηλαδή είμαστε ακόμα σε θεωρητικό επίπεδο;
- Ναι, είσαστε. Είναι πρόωρο να πούμε κάτι χωρίς να έχουμε μπροστά μας κάποια στοιχεία. Ακόμα και αν υπάρξουν ανακαλύψεις σημαντικών ποσοτήτων η διαδικασία εκμετάλλευσης μπορεί να πάρει κάποια χρόνια. Για κάποιες εταιρείες, ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός μπορεί να είναι 25 με 30 χρόνια.
- Είναι επομένως σημαντικό να είμαστε προσηλωμένοι στην εξεύρεση πολιτικής συμφωνίας για το κυπριακό;
- Αν βρείτε μια πολιτική συμφωνία τότε όλα αυτά τα θέματα θα επιλυθούν. Και εδώ πιστεύω η πολιτική διαδικασία είναι σημαντική. Η διαδικασία επίλυσης του κυπριακού δεν πρέπει να εξαρτάται από τις ποσότητες υδρογονανθράκων που αναμένεται να ανευρεθούν στην κυπριακή ΑΟΖ ή όχι. Και επαναλαμβάνω: Άλλο έρευνες για εντοπισμό υδρογονανθράκων και άλλο ανακάλυψη.
- Σε περίπτωση επίλυσης του κυπριακού προβλήματος η αμερικανική κυβέρνηση θα ήθελε το κυπριακό φυσικό αέριο (αν ανευρεθεί) να διοχετεύεται μέσω Τουρκίας, μέσω του αγωγού ανατολικής Μεσογείου, μέσω Αιγύπτου, ή όλων των πιο πάνω επιλογών;
- Η θέση μας είναι πως η Ευρώπη θα πρέπει να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της πηγές. Όμως, οι εταιρείες θα αποφασίσουν ποιος θα είναι οικονομικά και εμπορικά εφικτός τρόπος για διοχέτευση του κυπριακού φυσικού αερίου. Και εδώ εισέρχεται και ο παράγοντας Τουρκία. Ένα από τα πιο σημαντικά οφέλη της επίλυσης του κυπριακού προβλήματος είναι η δυνατότητα της Τουρκίας να επωφεληθεί από την ανεύρεση φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο. Ένας από τους πιο βιώσιμους εμπορικούς τρόπους διοχέτευσης του κυπριακού φυσικού αερίου είναι μέσω Τουρκίας.
- Μπορούμε όμως ως Ε/κ να εμπιστευόμαστε την Τουρκία;
- Η Τουρκία θα επωφεληθεί από τη διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών αλλά και η Κύπρος θα επωφεληθεί αφού θα μπορεί να διοχετεύει το φυσικό της αέριο σε μια μεγάλη αγορά. Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης, είναι εμπορική συναλλαγή. Οι επιχειρηματικοί δεσμοί είναι πιο δυνατοί από τους πολιτικούς. Η ενεργειακή πολιτική είναι ριζωμένη στα επιχειρηματικά συμφέροντα. Δέστε το παράδειγμα της Τουρκίας με τη Ρωσία και το Ισραήλ.
- Η αμερικανική κυβέρνηση επανειλημμένα υποστηρίζει πως τα έσοδα από το φυσικό αέριο θα πρέπει να κατανεμηθούν ακριβοδίκαια μεταξύ των δυο κοινοτήτων. Τι θα συμβεί αν δεν υπάρξει λύση του κυπριακού και οι εταιρείες είναι έτοιμες για εκμετάλλευση;
- Δεν μπορώ να απαντήσω στο θεωρητικό αυτό ερώτημα καθώς οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη. Ελπίζουμε και θέλουμε να υπάρξει λύση. Σε τέτοια περίπτωση, όλοι οι Κύπριοι θα επωφεληθούν από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων.
Θα βοηθήσουμε οικονομικά αν λυθεί το κυπριακό
- Θα μπορέσει κ. Ντόχερτυ η αμερικανική κυβέρνηση να βοηθήσει οικονομικά την Κύπρο σε περίπτωση επίλυσης του προβλήματος και πως;
- Είμαστε θετικοί σε αυτό το σενάριο. Τα τελευταία 43 χρόνια οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει 500 εκ. δολάρια σε δικοινοτικά έργα και προγράμματα. Όμως σε περίπτωση επίλυσης του προβλήματος θα πρέπει να γνωρίζουμε τι ακριβώς κεφάλαια χρειάζονται και μετά θα αποφασίσουμε. Το τι μπορώ να δηλώσω βασιζόμενη σε συζητήσεις που έχω με αμερικανικές εταιρείες είναι πως θα βοηθήσουν στη δημιουργία νέων και πιο σύγχρονων υποδομών. Όταν έρθει η ώρα της πολιτικής συμφωνίας και γνωρίζουμε τί χρειάζεται θα ζητήσουμε από την αμερικανική κυβέρνηση και το Κογκρέσο τα ανάλογα ποσά.
- Το κυπριακό πρόβλημα είναι πέραν του μισού αιώνα. Νομίζετε πως πρέπει να υπάρξει κατάληξη σε αυτό το πρόβλημα;
- Νομίζω ότι όσο προχωρούν τα χρόνια η εξεύρεση λύσης γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Υπάρχουν απρόβλεπτοι παράγοντες. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε στο μέλλον ποιοι θα είναι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Από την πλευρά τη δική μου πιστεύω πως έγινε θετική πρόοδος και πρέπει οι δύο πλευρές να εκμεταλλευτούν το γεγονός αυτό.
- Επομένως θεωρείτε πως αν δεν υπάρξει συμφωνία ούτε και σε αυτή την προσπάθεια, είναι η τελευταία ευκαιρία επίλυσης του προβλήματος στη βάση Ομοσπονδίας;
- Δεν γνωρίζω τι θα φέρει το μέλλον αλλά πιστεύω πως είναι εφικτή η συμφωνία το επόμενο διάστημα. Είναι καλύτερα να δουλεύουμε πάνω στο τι γνωρίζουμε σήμερα παρά να προσπαθούμε να αναμένουμε και να κάνουμε υπολογισμούς με βάση το άγνωστο. Μπορεί να γίνουν καλύτερα τα πράγματα μπορεί όμως να γίνουν και χειρότερα απ’ ότι είναι σήμερα.
- Επειδή στην Κύπρο έχουμε την τάση να κοιτάζουμε το κυπριακό πρόβλημα σε απομόνωση με τα διάφορα περιφερειακά προβλήματα, νομίζετε ότι αυτή είναι η σωστή μεθοδολογία ή χρειάζεται να βλέπουμε την μεγαλύτερη εικόνα του προβλήματος;
- Είμαι στην Κύπρο περίπου 20 μήνες. Πηγαίνω και στις δυο πλευρές του νησιού. Δυστυχώς, οι άνθρωποι και στις δυο κοινότητες κοιτάζουν το παρελθόν. Το τι εύχομαι είναι να υπάρχουν περισσότερα άτομα που να κοιτάζουν το μέλλον παρά το παρελθόν. Αν η Κύπρος επανενωθεί τότε μπορεί να γίνει η Νορβηγία της ανατολικής Μεσογείου ή η Σιγκαπούρη. Η Κύπρος θα μπορέσει να είναι ένα λαμπρό αστέρι στην ανατολική Μεσόγειο. Έχετε ένα υψηλό επίπεδο ανάπτυξης υπηρεσιών και παράλληλα έχετε αναπτυχθεί ως ένα σημαντικό νομικό και χρηματοπιστωτικό κέντρο. Υπάρχει ένα εξαιρετικά ικανό εργατικό δυναμικό και στις δυο πλευρές του νησιού. Αν μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα ιδανικό επιχειρηματικό κέντρο στην περιοχή αυτό θα ήταν η Κύπρος.
Στον Γιώργο Πυρίσιη
Σε αποκλειστική συνέντευξή της στην «Αλήθεια» η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Κύπρο Καθλίν Ντόχερτυ αναφέρεται στα σημαντικά βήματα προόδου που έχουν γίνει στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Λευκωσίας ιδιαίτερα όσον αφορά την ενεργειακή πτυχή. Σε μια περίοδο απειλών και έντασης στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου η κ. Ντόχερτυ στέλνει τα δικά της μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις και όλους τους εμπλεκόμενους. Σύμφωνα με την Αμερικανίδα πρέσβειρα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει το δικαίωμα των ερευνών στην Κυπριακή ΑΟΖ και ευελπιστεί πως θα ανευρεθούν σημαντικές ποσότητες υδρογονανθράκων που θα βοηθήσουν πρωτίστως την Κύπρο και τον κυπριακό λαό στο σύνολο του. Σημειώνει επίσης ότι οι συνομιλίες για εξεύρεση πολιτικής συμφωνίας στο κυπριακό πρόβλημα θα πρέπει να συνεχιστούν τονίζοντας ότι και αν ακόμα βρεθούν σημαντικές ποσότητες υδρογονανθράκων, η εκμετάλλευσή τους θα χρειαστεί κάποια χρόνια. Η κ. Ντόχερτυ καλεί τους Ε/κύπριους και τους Τ/κύπριους να κοιτάζουν προς το μέλλον και όχι το παρελθόν και τονίζει πως αν η Κύπρος επανενωθεί τότε μπορεί να γίνει η Νορβηγία της ανατολικής Μεσογείου ή η Σιγκαπούρη. Η Κύπρος θα μπορέσει να είναι ένα λαμπρό αστέρι στην ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζει.
- Μπορείτε να αξιολογήσετε σε ποιο σημείο βρίσκονται σήμερα οι οικονομικές και εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ και Κύπρου; Πρόσφατα ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε στη σχέση ΗΠΑ - Κύπρου σαν στρατηγικής σημασίας. Μπορείτε να μας δώσετε μια ερμηνεία αυτής της δήλωσης από την πλευρά των ΗΠΑ;
- Τα τελευταία χρόνια είδαμε σημαντικά βήματα αμερικανικών επενδύσεων στην Κύπρο. Έχουμε δει τόσο την Noble Energy να έρχεται στο νησί επενδύοντας εκατοντάδες εκατομμύρια στην ενέργεια, όσο και τον Wilbur Ross να επενδύει στην Τράπεζα Κύπρου. Κάθε χρόνο και σχεδόν κάθε μήνα έχουμε επιπλέον επενδύσεις σε διάφορους τομείς, όμως αναμφίβολα οι μεγαλύτερες επενδύσεις έγιναν από την Noble Energy και την Exxon Mobil αλλά και το Hard Rock Casino. Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι που όλες αυτές οι επενδύσεις έγιναν στην Κύπρο. Επομένως, με το πέρασμα των χρόνων βλέπουμε μια εμβάθυνση των επιχειρηματικών και οικονομικών σχέσεων των δυο χωρών και ελπίζω να υπάρξουν και άλλες. Είμαι πολύ αισιόδοξη γι αυτό.
- Ποια θεωρείτε τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα της Κύπρου;
- Τα πλεονεκτήματα της Κύπρου έχουν να κάνουν με το πολύ καλό επίπεδο μόρφωσης του εργατικού δυναμικού και το κράτος δικαίου, δύο σημαντικά στοιχεία που επενεργούν θετικά στην προσέλκυση επενδύσεων και νομίζω πως με την προοπτική της επανένωσης οι επενδυτικές προοπτικές θα γίνονται ακόμα πιο μεγάλες. Υπάρχουν ευκαιρίες και για άλλες επενδύσεις όπως σε softwares, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε επαγγελματικές υπηρεσίες κτλ. Εξ όσον γνωρίζω η κυπριακή κυβέρνηση προσπαθεί να προσελκύσει και άλλες επενδύσεις από τις ΗΠΑ και αυτό φαίνεται και από την πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στις ΗΠΑ αλλά και στελεχών της κυπριακής κυβέρνησης. Σε πολιτικό επίπεδο έχουμε δει βελτίωση των διμερών σχέσεων σε θέματα που αφορούν την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και γενικά σε θέματα ασφαλείας. Βλέπουμε την Κύπρο σαν ένα σημαντικό νησί και υπάρχουν προοπτικές για να κτίσουμε πάνω σε αυτή τη σχέση.
- Αφού αναφέρατε την ενεργειακή πτυχή, όπως φαίνεται η ενέργεια έχει καταστεί σημαντικός παράγοντας συνεργασίας μεταξύ των δυο κρατών. Ο ενεργειακός γίγαντας Exxon Mobil βρίσκεται στην Κύπρο και στην κυπριακή ΑΟΖ. Τι σημαίνει αυτό;
- Συγχαίρω την Exxon Mobil για την παρουσία της στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Exxon Mobil είναι η 7η μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο, επομένως είναι πολύ σημαντικό για μια εταιρεία τέτοιου μεγέθους να βρίσκεται στην Κύπρο. Οι αξιωματούχοι της, όπως γνωρίζω, έχουν μια πολύ θετική εμπειρία από τον τρίτο γύρο αδειοδότησης, καθώς όλες οι διαδικασίες ήταν πολύ διαφανείς και αποτελεσματικές. Αναμένουμε και ελπίζουμε να δούμε ότι υπάρχουν σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ, οι οποίες θα βοηθήσουν οικονομικά πρωτίστως την Κύπρο αλλά και τους Κύπριους συνολικά.
- Όμως, βλέπουμε ότι η Τουρκία απειλεί σε σχέση με τα σχέδια της Κυπριακής Δημοκρατίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Μόλις πριν λίγες ημέρες η Τουρκία απέστειλε επιστολή στα Ηνωμένα Έθνη αμφισβητώντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ποια είναι η θέση των ΗΠΑ;
- Η Κύπρος έχει το δικαίωμα να εκμεταλλευτεί τον φυσικό της πλούτο. Ελπίζουμε να ανευρεθούν όπως είπα προηγουμένως σημαντικές ποσότητες. Αυτό που θέλω να πω προς όλους τους παίκτες της περιοχής είναι πως η ανακάλυψη και οι έρευνες είναι το πρώτο στάδιο. Μέχρι στιγμής έχουμε μόνο έρευνες. Οι εταιρείες κάνουν επιλογές βασιζόμενες στο πολιτικό ρίσκο και λαμβάνουν υπόψη όλο αυτό το περιβάλλον και τους παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές τους.
- Όμως, σαν αμερικανική κυβέρνηση δεν ανησυχείτε από τις απειλές που εκτοξεύει η Τουρκία;
- Ως αμερικανική κυβέρνηση έχουμε εκφράσει στο παρελθόν τις ανησυχίες μας σε ότι λαμβάνει χώρα σε αυτή την ασταθή περιοχή. Θέλουμε οι εταιρείες να μην αντιμετωπίζουν πολιτικό ρίσκο. Όπως έχουμε δηλώσει επανειλημμένα, ο καλύτερος τρόπος για να επιλυθεί το κυπριακό πρόβλημα είναι μέσω μιας πολιτικής συμφωνίας για την επανένωση. Όσο οι συνομιλίες συνεχίζονται ελπίζουμε πως δεν θα υπάρξουν ενέργειες που θα δυσχεραίνουν το κλίμα και θα θέτουν εμπόδια στις συνομιλίες.
- Σε περίπτωση που υπάρξει μια κλιμάκωση της έντασης πως θα αντιδράσει η κυβέρνηση των ΗΠΑ;
- Ελπίζουμε να αποφύγουμε την κλιμάκωση και θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν για να την αποτρέψουμε. Είναι δύσκολο να πούμε τι θα γίνει. Η Τουρκία είναι σημαντικός εταίρος των ΗΠΑ, είναι επίσης εταίρος και χωρών όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Είμαστε όλοι μέρος της Νατοϊκής συμμαχίας. Στόχος μας επαναλαμβάνω είναι να αποφύγουμε την ένταση και να αφήσουμε τις συνομιλίες να συνεχιστούν.
- Θα εισηγείστο ως αμερικανική κυβέρνηση να σταματήσει η Κυπριακή Δημοκρατία τις έρευνες για υδρογονάνθρακες μέχρι να βρεθεί συνολική λύση στο κυπριακό πρόβλημα;
- Δεν είναι ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης να πει στην Κυπριακή Δημοκρατία τί πρέπει ή τί δεν πρέπει να κάνει. Επαναλαμβάνω ότι απλά τώρα γίνονται έρευνες. Πολλά θα εξαρτηθούν από το τί ποσότητες θα ανευρεθούν, αλλά και από τις οικονομικές και εμπορικές συνθήκες που θα επικρατούν όταν θα έρθει η ώρα για την εκμετάλλευση.
- Επομένως, νομίζετε οι Κύπριοι και ιδιαίτερα οι Ε/κ έχουν δώσει μεγάλη έμφαση στην ανεύρεση φυσικού αερίου;
- Ελπίζουμε να ανευρεθούν ποσότητες, αλλά αυτό που θέλω να τονίσω είναι πως ακόμα και αν ανευρεθούν ποσότητες οι εταιρείες ίσως να μην μπορούν να τις εκμεταλλευτούν αμέσως, αφού εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως οι τιμές του φυσικού αερίου, η εγχώρια κατανάλωση κτλ.
- Δηλαδή είμαστε ακόμα σε θεωρητικό επίπεδο;
- Ναι, είσαστε. Είναι πρόωρο να πούμε κάτι χωρίς να έχουμε μπροστά μας κάποια στοιχεία. Ακόμα και αν υπάρξουν ανακαλύψεις σημαντικών ποσοτήτων η διαδικασία εκμετάλλευσης μπορεί να πάρει κάποια χρόνια. Για κάποιες εταιρείες, ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός μπορεί να είναι 25 με 30 χρόνια.
- Είναι επομένως σημαντικό να είμαστε προσηλωμένοι στην εξεύρεση πολιτικής συμφωνίας για το κυπριακό;
- Αν βρείτε μια πολιτική συμφωνία τότε όλα αυτά τα θέματα θα επιλυθούν. Και εδώ πιστεύω η πολιτική διαδικασία είναι σημαντική. Η διαδικασία επίλυσης του κυπριακού δεν πρέπει να εξαρτάται από τις ποσότητες υδρογονανθράκων που αναμένεται να ανευρεθούν στην κυπριακή ΑΟΖ ή όχι. Και επαναλαμβάνω: Άλλο έρευνες για εντοπισμό υδρογονανθράκων και άλλο ανακάλυψη.
- Σε περίπτωση επίλυσης του κυπριακού προβλήματος η αμερικανική κυβέρνηση θα ήθελε το κυπριακό φυσικό αέριο (αν ανευρεθεί) να διοχετεύεται μέσω Τουρκίας, μέσω του αγωγού ανατολικής Μεσογείου, μέσω Αιγύπτου, ή όλων των πιο πάνω επιλογών;
- Η θέση μας είναι πως η Ευρώπη θα πρέπει να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της πηγές. Όμως, οι εταιρείες θα αποφασίσουν ποιος θα είναι οικονομικά και εμπορικά εφικτός τρόπος για διοχέτευση του κυπριακού φυσικού αερίου. Και εδώ εισέρχεται και ο παράγοντας Τουρκία. Ένα από τα πιο σημαντικά οφέλη της επίλυσης του κυπριακού προβλήματος είναι η δυνατότητα της Τουρκίας να επωφεληθεί από την ανεύρεση φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο. Ένας από τους πιο βιώσιμους εμπορικούς τρόπους διοχέτευσης του κυπριακού φυσικού αερίου είναι μέσω Τουρκίας.
- Μπορούμε όμως ως Ε/κ να εμπιστευόμαστε την Τουρκία;
- Η Τουρκία θα επωφεληθεί από τη διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών αλλά και η Κύπρος θα επωφεληθεί αφού θα μπορεί να διοχετεύει το φυσικό της αέριο σε μια μεγάλη αγορά. Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης, είναι εμπορική συναλλαγή. Οι επιχειρηματικοί δεσμοί είναι πιο δυνατοί από τους πολιτικούς. Η ενεργειακή πολιτική είναι ριζωμένη στα επιχειρηματικά συμφέροντα. Δέστε το παράδειγμα της Τουρκίας με τη Ρωσία και το Ισραήλ.
- Η αμερικανική κυβέρνηση επανειλημμένα υποστηρίζει πως τα έσοδα από το φυσικό αέριο θα πρέπει να κατανεμηθούν ακριβοδίκαια μεταξύ των δυο κοινοτήτων. Τι θα συμβεί αν δεν υπάρξει λύση του κυπριακού και οι εταιρείες είναι έτοιμες για εκμετάλλευση;
- Δεν μπορώ να απαντήσω στο θεωρητικό αυτό ερώτημα καθώς οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη. Ελπίζουμε και θέλουμε να υπάρξει λύση. Σε τέτοια περίπτωση, όλοι οι Κύπριοι θα επωφεληθούν από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων.
Θα βοηθήσουμε οικονομικά αν λυθεί το κυπριακό
- Θα μπορέσει κ. Ντόχερτυ η αμερικανική κυβέρνηση να βοηθήσει οικονομικά την Κύπρο σε περίπτωση επίλυσης του προβλήματος και πως;
- Είμαστε θετικοί σε αυτό το σενάριο. Τα τελευταία 43 χρόνια οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει 500 εκ. δολάρια σε δικοινοτικά έργα και προγράμματα. Όμως σε περίπτωση επίλυσης του προβλήματος θα πρέπει να γνωρίζουμε τι ακριβώς κεφάλαια χρειάζονται και μετά θα αποφασίσουμε. Το τι μπορώ να δηλώσω βασιζόμενη σε συζητήσεις που έχω με αμερικανικές εταιρείες είναι πως θα βοηθήσουν στη δημιουργία νέων και πιο σύγχρονων υποδομών. Όταν έρθει η ώρα της πολιτικής συμφωνίας και γνωρίζουμε τί χρειάζεται θα ζητήσουμε από την αμερικανική κυβέρνηση και το Κογκρέσο τα ανάλογα ποσά.
- Το κυπριακό πρόβλημα είναι πέραν του μισού αιώνα. Νομίζετε πως πρέπει να υπάρξει κατάληξη σε αυτό το πρόβλημα;
- Νομίζω ότι όσο προχωρούν τα χρόνια η εξεύρεση λύσης γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Υπάρχουν απρόβλεπτοι παράγοντες. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε στο μέλλον ποιοι θα είναι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Από την πλευρά τη δική μου πιστεύω πως έγινε θετική πρόοδος και πρέπει οι δύο πλευρές να εκμεταλλευτούν το γεγονός αυτό.
- Επομένως θεωρείτε πως αν δεν υπάρξει συμφωνία ούτε και σε αυτή την προσπάθεια, είναι η τελευταία ευκαιρία επίλυσης του προβλήματος στη βάση Ομοσπονδίας;
- Δεν γνωρίζω τι θα φέρει το μέλλον αλλά πιστεύω πως είναι εφικτή η συμφωνία το επόμενο διάστημα. Είναι καλύτερα να δουλεύουμε πάνω στο τι γνωρίζουμε σήμερα παρά να προσπαθούμε να αναμένουμε και να κάνουμε υπολογισμούς με βάση το άγνωστο. Μπορεί να γίνουν καλύτερα τα πράγματα μπορεί όμως να γίνουν και χειρότερα απ’ ότι είναι σήμερα.
- Επειδή στην Κύπρο έχουμε την τάση να κοιτάζουμε το κυπριακό πρόβλημα σε απομόνωση με τα διάφορα περιφερειακά προβλήματα, νομίζετε ότι αυτή είναι η σωστή μεθοδολογία ή χρειάζεται να βλέπουμε την μεγαλύτερη εικόνα του προβλήματος;
- Είμαι στην Κύπρο περίπου 20 μήνες. Πηγαίνω και στις δυο πλευρές του νησιού. Δυστυχώς, οι άνθρωποι και στις δυο κοινότητες κοιτάζουν το παρελθόν. Το τι εύχομαι είναι να υπάρχουν περισσότερα άτομα που να κοιτάζουν το μέλλον παρά το παρελθόν. Αν η Κύπρος επανενωθεί τότε μπορεί να γίνει η Νορβηγία της ανατολικής Μεσογείου ή η Σιγκαπούρη. Η Κύπρος θα μπορέσει να είναι ένα λαμπρό αστέρι στην ανατολική Μεσόγειο. Έχετε ένα υψηλό επίπεδο ανάπτυξης υπηρεσιών και παράλληλα έχετε αναπτυχθεί ως ένα σημαντικό νομικό και χρηματοπιστωτικό κέντρο. Υπάρχει ένα εξαιρετικά ικανό εργατικό δυναμικό και στις δυο πλευρές του νησιού. Αν μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα ιδανικό επιχειρηματικό κέντρο στην περιοχή αυτό θα ήταν η Κύπρος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου