"...Ενα έντονο διπλωματικό «σκάκι» με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή, αλλά και το παιχνίδι των υδρογονανθράκων που εξελίσσεται στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκαλύπτει η έναρξη σειράς ασκήσεων και συνεχιζόμενων επιχειρήσεων, στις οποίες η Ελλάδα έχει πλέον σταθερή συμμετοχή. Παράλληλα, στο εσωτερικό της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας έχουν αρχίσει ορισμένες πιο έντονες συζητήσεις για το εύρος και τη σκοπιμότητα της δράσης της SNMG-2 στο Αιγαίο, αλλά και την πιθανότητα αλλαγής στη διοίκησή της. Ολες αυτές οι δράσεις και επιχειρήσεις διεξάγονται παράλληλα με μια προσπάθεια της Ελλάδας να αυξήσει τη συμμετοχή της σε κάθε συμμαχική δραστηριότητα στην περιοχή. Η Τουρκία, πάντως, φαίνεται να ενεργοποιείται πλέον ανοικτά στην Ανατολική Μεσόγειο, είτε στο σκέλος της που αφορά άμεσα την Ελλάδα (Ρόδος και Καστελλόριζο) είτε σε εκείνο που συνδέεται με τις διεξαγόμενες έρευνες για φυσικό αέριο στην Κύπρο. Ενώ ανώτατοι Τούρκοι αξιωματικοί θέτουν δημοσίως και σε συμμαχικό επίπεδο την ύπαρξη διαφορών που έχουν ενταθεί στο Αιγαίο...."

Το ολοσέλιδο θέμα, από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"


                                            "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", γράφημα, 20/03/17

Η τριεθνής «Noble Dina» και η τουρκική απάντηση

-Η ενεργοποίηση της Ελλάδος σε κάθε δραστηριότητα του ΝΑΤΟ και οι εξελίξεις στο Αιγαίο
-Η Βρετανία εμφανίστηκε πρόθυμη να αναλάβει τη διοίκηση της SNMG-2, που τελεί υπό τις εντολές Γερμανού υποναυάρχου

Του Βασίλη Νέδου

Ενα έντονο διπλωματικό «σκάκι» με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή, αλλά και το παιχνίδι των υδρογονανθράκων που εξελίσσεται στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκαλύπτει η έναρξη σειράς ασκήσεων και συνεχιζόμενων επιχειρήσεων, στις οποίες η Ελλάδα έχει πλέον σταθερή συμμετοχή. Παράλληλα, στο εσωτερικό της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας έχουν αρχίσει ορισμένες πιο έντονες συζητήσεις για το εύρος και τη σκοπιμότητα της δράσης της SNMG-2 στο Αιγαίο, αλλά και την πιθανότητα αλλαγής στη διοίκησή της. Ολες αυτές οι δράσεις και επιχειρήσεις διεξάγονται παράλληλα με μια προσπάθεια της Ελλάδας να αυξήσει τη συμμετοχή της σε κάθε συμμαχική δραστηριότητα στην περιοχή. Η Τουρκία, πάντως, φαίνεται να ενεργοποιείται πλέον ανοικτά στην Ανατολική Μεσόγειο, είτε στο σκέλος της που αφορά άμεσα την Ελλάδα (Ρόδος και Καστελλόριζο) είτε σε εκείνο που συνδέεται με τις διεξαγόμενες έρευνες για φυσικό αέριο στην Κύπρο. Ενώ ανώτατοι Τούρκοι αξιωματικοί θέτουν δημοσίως και σε συμμαχικό επίπεδο την ύπαρξη διαφορών που έχουν ενταθεί στο Αιγαίο.

ΝΑΤΟ στο Αιγαίο

Συγκεκριμένα, πρόσφατα η Βρετανία εμφανίστηκε πρόθυμη να αναλάβει τη διοίκηση της SNMG-2 στο Αιγαίο, που από την αρχή της δράσης τον Φεβρουάριο του 2016 τελεί υπό τις εντολές Γερμανού υποναυάρχου. Η διοίκηση της SNMG-2 αλλάζει κάθε εξάμηνο και θεωρείται δεδομένο ότι θα παραταθεί τουλάχιστον έως το τέλος του 2017, όταν πλέον θα έχουν πραγματοποιηθεί και οι τελευταίες κρίσιμες ευρωπαϊκές εκλογές, οι γερμανικές.

Ευλόγως η ελληνική πλευρά αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό το ενδεχόμενο αλλαγής διοίκησης, καθώς η Γερμανία αποτελεί ίσως τον πλέον ισχυρό παράγοντα υπέρ της άσκησης, εντός του ΝΑΤΟ. Η συγκεκριμένη στάση δεν σημαίνει ότι η Αθήνα δεν επιθυμεί την ισχυροποίηση των διμερών στρατιωτικών δεσμών με το Ηνωμένο Βασίλειο. Αντιθέτως, υπάρχουν εντεινόμενες επαφές ανάμεσα στις δύο πλευρές, με τελευταίο παράδειγμα τη συνάντηση της πρεσβευτού του Η.Β. στην Αθήνα Κέιτ Σμιθ με τον υπουργό Αμυνας Πάνο Καμμένο.

Την ερχόμενη Πέμπτη 23 Μαρτίου αρχίζει η κοινή άσκηση Ελλάδας, ΗΠΑ και Ισραήλ υπό την κωδική ονομασία «Noble Dina», η οποία θα εκκινήσει από την Ελλάδα και στα μέσα Απριλίου θα καταλήξει στη ναυτική διοίκηση Ισραήλ στη Χάιφα. Θεωρείται εξάσκηση ναυτικής διπλωματίας και έχει ως στόχο τη δραστηριοποίηση ελληνικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο σε μια κρίσιμη περίοδο.

Η Κύπρος θα συμμετάσχει με καθεστώς παρατηρητή. Σύμφωνα με πληροφορίες, αρχικά συζητήθηκε η πιθανότητα συμμετοχής και της Κύπρου (συμβολικής επί της ουσίας, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει μόνον ένα πλοίο ανοικτής θαλάσσης), ωστόσο τελικά αποκλείστηκε για εμφανείς πολιτικούς λόγους, κυρίως λόγω των διαφορών που παραμένουν με την Τουρκία στο Κυπριακό. Η Ελλάδα θα συμμετάσχει με πλοία όλων των μεγεθών, φρεγάτα, πυραυλάκατο και υποβρύχιο. Ενδεικτική της πολύπλευρης στρατιωτικής συνεργασίας που έχει η Αθήνα με την Ιερουσαλήμ είναι και η συμμετοχή του Ισραήλ στην αεροπορική άσκηση «Ηνίοχος 17», που θα πραγματοποιηθεί στη Δυτική Ελλάδα από τις 27 Μαρτίου έως και τις 6 Απριλίου. Θα συμμετάσχουν Ελλάδα, Ισραήλ, ΗΠΑ, Ιταλία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

«Sea Guardian»

Παράλληλα η συμμετοχή της Ελλάδας στην επιχείρηση του ΝΑΤΟ «Sea Guardian» στην Κεντρική Μεσόγειο ενισχύεται. Τον επόμενο μήνα αναμένεται η ανάληψη της διοίκησης της επιχείρησης, τα πλοία της οποίας θα εκτελέσουν σενάρια ασκήσεων στα νότια της Κρήτης. Και η συγκεκριμένη αλλαγή καθηκόντων κρύβει αρκετό παρασκήνιο, καθώς η Αθήνα επιθυμούσε να αποφευχθεί η ανάληψη διοίκησης από την Τουρκία, σε μια περίοδο κατά την οποία θα πραγματοποιηθούν ασκήσεις στα νότια της Κρήτης.

Τουρκική κινητικότητα 
Η ελληνική κινητοποίηση είναι απολύτως παράλληλη προς την εξαιρετικά αυξημένη τουρκική δραστηριότητα. Με μια σειρά από NAVTEX, οι οποίες έχουν εκδοθεί και αφορούν το Αιγαίο, την περιοχή του Καστελλόριζου, αλλά και την Κυπριακή ΑΟΖ, η Τουρκία πρακτικά προβάλλει όλες τις πάγιες διεκδικήσεις της, είτε μέσω δέσμευσης περιοχών για ασκήσεις είτε μέσα από τον πλου ερευνητικών σκαφών όπως το «Τσεσμέ» και το «Πίρι Ρέις».

Η τουρκική στρατηγική προκύπτει ανάγλυφα στο τελευταίο κείμενο του Τούρκου αρχηγού ΓΕΝ Μπουλέντ Μποστάνογλου, ο οποίος στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Proceedings, που εκδίδει η Στρατιωτική Ναυτική Ακαδημία των ΗΠΑ, αναφέρει ότι «στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, μακροχρόνιες διαφορές στην οριοθέτηση ναυτικής δικαιοδοσίας έχουν γίνει πιο εμφανείς».

Στο ίδιο περιοδικό, ο Ελληνας αρχηγός ΓΕΝ Ν. Τσούνης κάνει λόγο για τους επιπλέον «υλικούς πόρους» που χρειάζεται το Πολεμικό Ναυτικό. Τονίζει, παράλληλα, ότι το Π.Ν. μπορεί να δώσει προς το Ναυτικό των ΗΠΑ «μια αρωγή που θα μπορούσε να απελευθερώσει αμερικανικούς πόρους για άλλα θέατρα επιχειρήσεων, μετατρέποντας μια τέτοια συνεργασία σε στρατηγική επένδυση με πραγματικά οφέλη».

Δεν αποκλείω ένταση στο Αιγαίο και στην Κύπρο
Η συνέντευξη του Υπουργού Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας Ι. Κασουλίδη

Λευκωσία, αποστολή Αθανάσιος Έλλις

Η ένταση από την πλευρά της Τουρκίας στο Αιγαίο θα συνεχιστεί, χωρίς να αποκλείεται ένα ατύχημα, ενώ ανάλογη παρενοχλητική συμπεριφορά μπορεί να επιδείξει η Αγκυρα και στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, τονίζει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών, Ιωάννης Κασουλίδης.

Aπό τους πλέον έμπειρους πολιτικούς της Μεγαλονήσου, δείχνει σκεπτικός, βλέπει κινδύνους, αλλά εμφανίζεται καθησυχαστικός. Θεωρεί πιθανό να αυξήσει ο Ερντογάν τη ροή προσφύγων προς τα ελληνικά νησιά, αλλά και να στείλει το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Μπαρμπαρός» στην κυπριακή ΑΟΖ, και με τη στωικότητα που τον διακρίνει υπογραμμίζει ότι η Αθήνα και η Λευκωσία πρέπει να αντιδράσουν με ψυχραιμία, επισημαίνοντας δηκτικά ότι «για να γίνει καβγάς, χρειάζονται δύο». Τέλος, μιλάει για τη σύγκρουση της Τουρκίας με την Ολλανδία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως και για το μέλλον των συνομιλιών για λύση του Κυπριακού. 

– Πόσο άσχημες είναι αυτή τη στιγμή οι σχέσεις Ε.Ε. - Τουρκίας;

– Οι ευρωτουρκικές σχέσεις δεν είναι καλές, όχι λόγω των πρόσφατων εξελίξεων, αλλά γενικότερα, λόγω των ενεργειών του κ. Ερντογάν στη μετά την απόπειρα πραξικοπήματος εποχή, που έχει δημιουργήσει μεγάλες αντιδράσεις στην κοινή γνώμη πολλών κρατών-μελών που ασκεί μεγάλες πιέσεις στις κυβερνήσεις. Επίσης, στο Ευρωκοινοβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Τουρκία δεν θεωρείται πλέον ότι φοράει το κοστούμι μιας χώρας που διεκδικεί να εισέλθει στην Ε.Ε.

 – Πώς αποτιμάτε την κρίση με την Ολλανδία;

– Εξυπηρετεί αμφοτέρους. Τον Ερντογάν ενόψει του δημοψηφίσματος, καθώς οι εθνικιστικές εξάρσεις δρουν υπέρ του, αλλά και τους Ολλανδούς οι οποίοι είχαν ανάγκη να συγκρατήσουν ψηφοφόρους που κινούνταν προς την Ακροδεξιά, και αυτό εν μέρει επιτεύχθηκε. 

– Και με τη Γερμανία, την Αυστρία και άλλες χώρες;

– Το ίδιο ισχύει και στις σχέσεις με τη Γερμανία, την Αυστρία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εγώ προβλέπω ότι στην πορεία του χρόνου, και ύστερα από την ολοκλήρωση των εκλογικών αναμετρήσεων, οι σχέσεις, σε μεγάλο βαθμό, θα αποκατασταθούν. Οχι αμέσως, αλλά στην πορεία.

 – Θα επηρεάσουν οι εξελίξεις αυτές την Κύπρο και το Κυπριακό;

– Οχι. Το πρόβλημα στο Κυπριακό είναι κατά πόσον είναι έτοιμη η Τουρκία να προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις. Δεν είμαστε πλέον στο στάδιο όπου μια εκδήλωση πρόθεσης δεν είχε συνέπειες. Τώρα πρέπει να τοποθετηθεί, και δεν είναι σαφές αν θέλει να το κάνει. Υπάρχουν δύο ερωτήματα: Δεν είναι έτοιμη λόγω του δημοψηφίσματος και επομένως, όταν διεξαχθεί αυτό και αναλόγως και του αποτελέσματος, η θέση της Τουρκίας θα είναι πιο καθαρή, ή δεν είναι έτοιμη, τουλάχιστον για το ορατό μέλλον, και το τίμημα που θα απαιτήσει για να υπάρξει λύση θα είναι απαγορευτικό για μας; Αυτά θα διαφανούν το προσεχές διάστημα. Πάντως, επειδή η αποχώρηση του κ. Ακιντζί από τις συνομιλίες έγινε για λόγους που δεν χαρακτηρίζονται από σοβαρότητα, η λογική λέει ότι σύντομα θα επιστρέψει. 

– Θα υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση του κλίματος στο Αιγαίο;

– Η επιδείνωση της κατάστασης στο Αιγαίο εντάσσεται στο πλαίσιο της προεκλογικής περιόδου για το δημοψήφισμα, ενώ αποτελεί και μια επιπλέον άσκηση πίεσης προς την Ελλάδα η οποία ούσα κράτος δικαίου δεν μπορούσε να αποδεχθεί την έκδοση των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών που έχουν αιτηθεί άσυλο. Η ένταση θα συνεχιστεί. Χρειάζεται από όλους ψυχραιμία, και από την Αθήνα και από τη Λευκωσία. Ξέρετε, για να γίνει καβγάς, ουσιαστικώς χρειάζονται δύο. Το ίδιο ισχύει και για μας σε ό,τι αφορά την ΑΟΖ μας. 

– Θα αυξήσει τις ροές των προσφύγων;
– Αυτό δεν το αποκλείω. Είναι πιθανό να βρεθεί σε τέτοια δύσκολη θέση η Ευρ. Ενωση με όλα αυτά που κάνει ο Ερντογάν, που να μην είναι σε θέση να τηρήσει όλα όσα έχει υποσχεθεί στην Αγκυρα, χρήματα, άρση της βίζας κ.λπ. και οι ροές των προσφύγων να αυξηθούν ξανά.

 – Και να αντιδράσει ο Ερντογάν στέλνοντας πρόσφυγες.

– Ναι. Να υλοποιήσει τους εκβιασμούς του. Δυστυχώς, ως Ευρώπη στηρίξαμε τα πάντα στην καλή θέληση του Ερντογάν, ενώ, κατά την άποψή μου, υπήρχαν και άλλες λύσεις που μπορούσαν τα τρία δισ., και με δυνατότητα να γίνουν έξι, που χρειάζονται για τη διαχείριση των προσφύγων –αξιοπρεπή διαβίωση, καταγραφή κ.λπ.– να δοθούν στην Ελλάδα. Γιατί να δοθούν στην Τουρκία; Η Eλλάδα θα ήταν τότε έτοιμη και ικανή να αντιμετωπίσει πολύ καλύτερα το πρόβλημα με βάση και την αρχή της αλληλεγγύης που, οφείλω να πω, δεν έδειξε η Ε.Ε. σε ό,τι αφορά τον καταμερισμό των βαρών. Αυτό μπορεί να είναι το Plan B, αν ο απρόβλεπτος Ερντογάν πράγματι προκαλέσει ένα νέο κύμα προσφύγων.

 – Φοβάστε θερμό επεισόδιο;

– Οχι. Αλλά πρέπει να φοβόμαστε τα ατυχήματα. Και γι’ αυτό εμείς πρέπει να επιδείξουμε ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση. Θυμάμαι τη νύχτα των Ιμίων, όπου κάπου χάσαμε λιγάκι την ψυχραιμία μας, την ανακτήσαμε στη συνέχεια όταν συνειδητοποιήσαμε τι πάει να γίνει, και χρειάστηκε μια μεγάλη απεμπλοκή αφού ο στόλος του ενός είχε στο στόχαστρο τον στόλο του άλλου και εάν χτυπούσε κάποιος, θα γινόταν κόλαση. Στα προκαταρκτικά στάδια είναι που χρειάζεται η ψυχραιμία.

 – Και παραμένει ασαφές κατά πόσον οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ, θα παρέμβαιναν.

– Οντως, δεν γνωρίζουμε αν ο νέος πρόεδρος έχει την πρόθεση να παρεμβαίνει σε τέτοιου είδους περιπτώσεις.

 – Ο στόχος της επίσκεψης Αναστασιάδη στη Νέα Υόρκη τις επόμενες ημέρες;

– Μεταβαίνει συνοδευόμενος από τρεις υπουργούς –Οικονομικών, Ενέργειας και Ναυτιλίας– με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων. Για την οικονομία και το αέριο.

Αποφασισμένοι να προχωρήσουμε

– Θα προχωρήσει η Κύπρος σε γεωτρήσεις στην ΑΟΖ της; 

– Δεν έχουμε επιλογή. Πρέπει να προχωρήσουμε ανεξαρτήτως των απειλών της Τουρκίας. Εναπόκειται στην Τουρκία να επιλέξει μέχρι ποίου σημείου θα φθάσει και αν θα διαβεί την «κόκκινη γραμμή» ώστε να φέρει και την ευθύνη για τις οποιεσδήποτε εξελίξεις. Και τότε δεν θα έχει απέναντί της μόνο τη μικρή Κύπρο, αλλά τα μεγάλα κράτη των οποίων οι εταιρείες έχουν σημαντική επιρροή. Πιθανώς να κάνει ό,τι έκανε και την προηγούμενη φορά. Να στείλει το «Μπαρμπαρός» να περιφέρεται στην περιοχή χωρίς να ενοχλεί τις εταιρείες. Πιθανώς να περάσουμε από μια τέτοια κρίση, αλλά δεν μπορούσαμε να σταματήσουμε το πρόγραμμα των εταιρειών. Εμείς θα χάσουμε την αξιοπιστία μας και αυτοί το ενδιαφέρον τους. Αρα, είμαστε υποχρεωμένοι και αποφασισμένοι να προχωρήσουμε. 

– Πώς είδατε την επίσκεψη του κ. Κοτζιά στις ΗΠΑ; 

– Θα σας έλεγα πως και μόνο το γεγονός ότι ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας είναι από τους πρώτους που γίνεται δεκτός από τη νέα αμερικανική κυβέρνηση, η οποία του έδωσε την ευκαιρία να ακουστεί και να επηρεάσει προς την κατεύθυνση των δικών μας θέσεων αυτούς που θα παίρνουν τις νέες αποφάσεις, είναι από μόνο του σημαντικό.

Ο Ερντογάν φοβίζει τις εταιρείες αερίου

Η ανεξέλεγκτη συμπεριφορά του Ταγίπ Ερντογάν επηρεάζει τους στρατηγικούς σχεδιασμούς κρατών και ενεργειακών κολοσσών για την αξιοποίηση των τεράστιων κοιτασμάτων αερίου που έχουν ήδη εντοπιστεί και των ακόμη μεγαλύτερων που οι ειδικοί του χώρου εκτιμούν ότι κρύβονται στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου. Εχοντας καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, εκτός απροόπτου, ο ισχυρός άνδρας της Τουρκίας θα βρίσκεται στην εξουσία για πολλά χρόνια, βλέπουν όλο και πιο αρνητικά την προοπτική μετεξέλιξης της Τουρκίας σε ενεργειακό κόμβο για τη μεταφορά ποσοτήτων οι οποίες, σύμφωνα με προβλέψεις ειδικών, μπορεί να είναι τέτοιες που να αλλάξουν τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.

«Οχι μόνο το κοίτασμα Ζορ είναι τεράστιο, αλλά εκτιμάμε ότι δίπλα σε αυτό, στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, μπορεί να υπάρχει και άλλο αντιστοίχου μεγέθους», τονίζει στην «Κ» ο επικεφαλής ερευνών της ιταλικής ΕΝΙ, Λούκα Μπερτέλι, στο περιθώριο ενεργειακού συνεδρίου στη Λευκωσία. Δηλώνει, δε, ότι η ΕΝΙ είναι αποφασισμένη να υπογράψει συμφωνία με την Κύπρο μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες και εκτιμά ότι θα αρχίσουν γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ εντός του 2017.

Σε ένα δύσκολο περιβάλλον, η Κύπρος εμφανίζεται ως χώρα «κλειδί». Οχι μόνο λόγω των δικών της κοιτασμάτων, που στην πορεία μπορεί και αυτά να αποδειχθούν πολύ μεγάλα, αλλά και λόγω της προοπτικής να αποτελέσει γέφυρα μεταξύ χωρών και εταιρειών διευκολύνοντας δράσεις που προσφέρουν τεράστιες προοπτικές κέρδους.

Σε πολλές περιπτώσεις οι σχεδιασμοί παραμένουν στον αέρα, όμηροι των δύσκολων αν όχι ανύπαρκτων σχέσεων μεταξύ συγκεκριμένων κρατών. Χαρακτηριστική περίπτωση, τα πολιτικά εμπόδια στις σχέσεις του Ισραήλ με χώρες του αραβικού κόσμου. Ο κ. Νετανιάχου εμφανίζεται ως ο κύριος σύμμαχος των ΗΠΑ στην εύφλεκτη περιοχή, αλλά οι δυνατότητές του να συνεργαστεί με γειτονικές χώρες είναι πολύ περιορισμένες.

Η μεγαλύτερη εταιρεία του κόσμου, η αμερικανική ExxonMobil, θέλει να εμπλακεί, αλλά το γεγονός ότι λειτουργεί σε κοινοπραξία με την καταρινή Qatar Petroleum δυσχεραίνει την προοπτική συνεργασίας με το Ισραήλ. Εδώ, η Λευκωσία και η Αθήνα, που αποτελούν κοινά αποδεκτούς συνομιλητές, δύνανται να διαδραματίσουν ρόλο διευκολύνοντας τη λειτουργία του περίπλοκου ενεργειακού παζλ.


Στο «μεγάλο παιχνίδι» του αερίου στην περιοχή εμπλέκονται πολλές εταιρείες από όλο τον κόσμο. Εκτός της ΕΝΙ, η αμερικανική ExxonMobil, η γαλλική Total, η βρετανική BP, η καταρινή QP, η αμερικανοϊσραηλινή κοινοπραξία Noble/Delek, η ρωσική Rosneft κ.ά.

Εκτός των ποσοτήτων, ακόμη μία σημαντική διάσταση είναι ο τρόπος μεταφοράς του αερίου. «Εξαρτάται από τις ποσότητες αερίου που θα ανακαλύψουμε. Χρειάζονται κι άλλες έρευνες και γεωτρήσεις, γιατί χωρίς αυτές δεν θα είμαστε ποτέ σίγουροι, αλλά έχουμε μια εικόνα για την εσωτερική αγορά της Αιγύπτου», λέει ο κ. Μπερτέλι, ο οποίος είναι σαφής σε ό,τι αφορά τις προθέσεις της ΕΝΙ για τη μεταφορά του αερίου. «Στην Αίγυπτο υπάρχουν ήδη εγκαταστάσεις τερματικών για εξαγωγή αερίου και έχουμε αποφασίσει να τις χρησιμοποιήσουμε», λέει, χωρίς ωστόσο να αποκλείει τίποτα, συμπεριλαμβανομένου του αγωγού EastMed που θα ενώνει τη λεκάνη της Ανατ. Μεσογείου με την Ελλάδα: «Συζητάμε για τον EastMed, αλλά πρόκειται για ένα μεγάλο εγχείρημα στο οποίο εμπλέκονται πολλές χώρες».

Εάν διασφαλιστεί η χρηματοδότηση και οικονομική βιωσιμότητα του συγκεκριμένου αγωγού, ενδιαφέρον επιδεικνύει και το Ισραήλ. Μετά τις αρχικές σκέψεις υπέρ ενός αγωγού μέσω Τουρκίας, η όλη συμπεριφορά του Ερντογάν έχει δημιουργήσει αμφιβολίες και έχει περιορίσει το σχετικό επενδυτικό ενδιαφέρον. Στο πλαίσιο αυτό, ο Ισραηλινός υπουργός Ενέργειας θα φιλοξενήσει στις αρχές Απριλίου τετραμερή συνάντηση με τη συμμετοχή των ομολόγων του της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ιταλίας, όπου θα συζητηθεί εις βάθος η προοπτική κατασκευής αγωγού προς την Ελλάδα και την Ιταλία. «Ο EastMed παρουσιάζει τεχνικές δυσκολίες και έχει σημαντικό κόστος, αλλά αποφεύγουμε την απρόβλεπτη Τουρκία», σημειώνει γνώστης των διεργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη τόσο στις Βρυξέλλες, στους κόλπους της Κομισιόν, όσο και σε χώρες της περιοχής.

Η αίσθηση που αποκομίζει κανείς από στελέχη των εμπλεκομένων εταιρειών είναι ότι προς το παρόν προκρίνεται η χρήση των δύο τερματικών στην Αίγυπτο και η μεταφορά του αερίου με LNG, ενώ εξετάζονται παράλληλα και οι προοπτικές κατασκευής αγωγών, και στο πλαίσιο αυτό ο EastMed, που μέχρι πρόσφατα εθεωρείτο μάλλον ανέφικτος, έχει επανέλθει στο προσκήνιο. Εάν οι ποσότητες αποδειχθούν όσο μεγάλες προβλέπουν κάποιοι, θα υπάρξει ένας συνδυασμός αγωγών και LNG.
Την ίδια ώρα, πληροφορίες φέρουν την Exxon Mobil να βλέπει θετικά την προοπτική κατασκευής τερματικού στην Κύπρο (στο Βασιλικό), θέλοντας να αποφύγει τον απρόβλεπτο Ερντογάν και την αβεβαιότητα της Αιγύπτου. Η τελική επιλογή του αμερικανικού κολοσσού έχει προφανώς ιδιαίτερη αξία λόγω και της παρουσίας στην ηγεσία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ του μέχρι πρότινος επικεφαλής της εταιρείας.

Την ίδια ώρα, πληροφορίες φέρουν την Exxon Mobil να βλέπει θετικά την προοπτική κατασκευής τερματικού στην Κύπρο (στο Βασιλικό), θέλοντας να αποφύγει τον απρόβλεπτο Ερντογάν και την αβεβαιότητα της Αιγύπτου. Η τελική επιλογή του αμερικανικού κολοσσού έχει προφανώς ιδιαίτερη αξία λόγω και της παρουσίας στην ηγεσία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ του μέχρι πρότινος επικεφαλής της εταιρείας.

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΛΛΙΣ