Τέσσερις σημερινές αναγνώσεις
γιά ένα κυβερνητικό πυροτέχνημα κορυφής
"ΤΑ ΝΕΑ", 07/03/17
Η «άνοιξη της οικονομίας»
με ξεκούρδιστη ορχήστρα
Ψυχρολουσία με ύφεση και το 2016, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, την ώρα που ο Τσίπρας μιλούσε για ανάπτυξη
Της Έλενας Λάσκαρη
Η προσγείωση ήταν ανώμαλη. Τόσο σε όρους πολιτικούς όσο και σε όρους αμιγώς οικονομικούς, με φόντο μια βασανιστική διαπραγμάτευση δίχως τέλος.
Οι ανακοινώσεις της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, σύμφωνα με τις οποίες η ελληνική οικονομία έκανε μακροβούτι στην ύφεση το τελευταίο τρίμηνο του 2016, ήρθαν ακριβώς την ίδια ώρα όπου ο Πρωθυπουργός στο Υπουργικό Συμβούλιο επιχειρούσε να ενορχηστρώσει ένα αναπτυξιακό κρεσέντο. «Η αντοχή της οικονομίας μάς οδήγησε στην υπέρβαση της ύφεσης. Τώρα μπορούμε να συνθέσουμε εμείς τη μουσική» ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η ανάπτυξη, τελικά, δεν ήρθε το 2016. Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία έδειξαν βουτιά του ΑΕΠ κατά 1,1% το τελευταίο τρίμηνο του περασμένου έτους ενώ συνολικά το 2016 έκλεισε με οριακή ύφεση 0,05%.
Η οικονομία πληρώνει την πολιτική της υπερφορολόγησης που έχει γονατίσει την αγορά και την πολιτική αβεβαιότητα που τροφοδοτείται απο το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές. Κορυφαίοι οικονομικοί αναλυτές και παράγοντες της οικονομίας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Αν χαθεί εξαιτίας της καθυστέρησης στην αξιολόγηση και το πρώτο εξάμηνο του 2017 - το πρώτο τρίμηνο ήδη θεωρείται χαμένο -, ούτε ο φετινός στόχος για ανάπτυξη 2,7% πρόκειται να επιτευχθεί και οι ανατροπές θα είναι αλυσιδωτές σε όλα τα κρίσιμα μεγέθη.
ΠΑΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΝΤ. Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ στις αρχές Φεβρουαρίου έδειχναν επέκταση της οικονομίας κατά 0,3% το 2016 αλλά τα νεότερα στοιχεία - δεν είναι ασύνηθες φαινόμενο οι σημαντικές αναθεωρήσεις στη βάση τελικών στοιχείων - άλλαξαν δραστικά την εικόνα δίνοντας ενδεχομένως ένα πρόσθετο πάτημα στο ΔΝΤ. Το Ταμείο με την τελευταία έκθεσή του τόνιζε ότι «αν δεν εφαρμοστούν νέες μεταρρυθμίσεις, παραμείνουν σε ισχύ τα capital controls, δεν εξασφαλιστεί η συμμετοχή στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και δεν υπάρξει λύση για το χρέος τότε ο ρυθμός ανάπτυξης σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα θα είναι 1% και σε μακροπρόθεσμο μόλις 0,3%».
Μέχρι τώρα καμία νάρκη δεν έχει εξουδετερωθεί καθώς η διαπραγμάτευση με τους δανειστές συνεχίζει να σέρνεται και το Ταμείο εξακολουθεί να υποστηρίζει τις δικές του πιο απαισιόδοξες προβλέψεις για να χτίσει πάνω σε αυτές τις απαιτήσεις πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων 2% του ΑΕΠ ή 3,6 δισ. ευρώ, με μαχαίρι στο αφορολόγητο και στις συντάξεις.
Κορυφαίο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, πάντως, χαρακτήριζε χθες την ύφεση του τέταρτου τριμήνου «συγκυριακή», τονίζοντας ότι «ένα τρίμηνο δεν επηρεάζει τη διαπραγματευτική γραμμή της χώρας».
Σχολιάζοντας τα στατιστικά στοιχεία, η εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν Ανίκα Μπράιτχαρτ τόνισε πως «συνεχίζουμε να αναμένουμε ανάπτυξη για το 2017 και όπως κάναμε ξεκάθαρο στις προβλέψεις μας η διατήρηση του μομέντουμ των μεταρρυθμίσεων και η συνέχιση της εφαρμογής τους είναι αναγκαία προκειμένου να στηριχθεί η ανάπτυξη και να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη».
Για το «χειρότερο τέταρτο τρίμηνο από το 1998» έκανε λόγο ο τομεάρχης Οικονομικών τη ΝΔ Χρήστος Σταϊκούρας τονίζοντας ότι «αυτό είναι το αποτέλεσμα της αβεβαιότητας που παραμένει και διογκώνεται λόγω κυρίως της καθυστέρησης της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης».
ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ. Προς το παρόν, το μόνο βέβαιο είναι ότι το κλείσιμο του περασμένου έτους δεν ήταν το καλύτερο δυνατό. Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελευταίο τρίμηνο του 2016 συνοδεύτηκε από δραστική συρρίκνωση των κλάδων κατασκευών (-12%), των θαλάσσιων μεταφορών (-11,5%), των νομικών και λογιστικών υπηρεσιών (-1,5%) ενώ κατά την προσέγγιση του ΑΕΠ από την πλευρά της παραγωγής η μείωση κατά 3,3% των φόρων επί των προϊόντων ανέδειξε σημαντική πτώση της παραγωγής.
Συνολικά, το 2016 δεν μπορεί να θεωρηθεί καλή χρονιά. Μπορεί το έτος να έκλεισε με οριακή ύφεση, όμως μεγάλο μέρος της συγκράτησης προκύπτει από την επίδραση ενός εξαιρετικά καλού τρίτου τριμήνου (2%). Αναλυτές εκτιμούν ότι η εκτίναξη του ΑΕΠ το τρίτο τρίμηνο είναι απολύτως συγκυριακή καθώς η σύγκριση γίνεται με μία πολύ ρηχή βάση το αντίστοιχο τρίμηνο του 2015, όταν η οικονομία επιχειρούσε να χωνέψει το σοκ των capital controls με ύφεση 2,4%.
Αν εξαιρεθεί το τρίτο τρίμηνο με την επέκταση κατά 2%, όλα τα υπόλοιπα τρίμηνα του 2016 ήταν αρνητικά. Το πρώτο τρίμηνο καταγράφηκε συρρίκνωση κατά 0,7%, το δεύτερο κατά 0,4% και το τελευταίο κατά 1,1%. Η ανάπτυξη δεν ήταν εδώ ούτε πέρυσι.
Νέους στόχους βάζει τώρα η κυβέρνηση για την επίτευξη συμφωνίας με τους θεσμούς
Χάνεται οριστικά το τρένο του Μαρτίου
Της Βούλας Κεχαγιά
Ολοένα και πιο απίθανο θεωρείται στο Μαξίμου το ενδεχόμενο πως στις 20 Μαρτίου θα μπορούσε να κλειδώσει η δεύτερη αξιολόγηση, ώστε η διαπραγμάτευση να προχωρήσει στην επόμενη φάση της συνολικής συμφωνίας. Θεωρητικά, στη συνεδρίαση του Eurogroup θα καταγραφούν κάποια βήματα προσέγγισης μεταξύ των δύο πλευρών. Ομως οι πιο αισιόδοξοι της κυβέρνησης τοποθετούν πλέον την ολοκλήρωση της αξιολόγησης τον Απρίλιο και οι πιο συγκρατημένοι βλέπουν την κατάληξή της τον Μάιο. Αν σε κάτι επιμένει το Μαξίμου προσδιορίζοντάς το ως προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της συμφωνίας - πακέτο, αυτό είναι το δόγμα πως «δεν έχει συμφωνηθεί τίποτα εάν δεν συμφωνηθούν όλα».
Το ΔΝΤ κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων την τελευταία εβδομάδα εμφανίζεται να εμμένει στις αξιώσεις του, με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να περιορίζονται κυρίως σε ρόλο αμήχανου παρατηρητή, ενώ η κυβέρνηση αφήνει να εννοηθεί ότι Γερμανία και Ολλανδία έχουν θέσει βέτο προκειμένου να γίνουν δεκτές στο σύνολό τους οι απαιτήσεις του Ταμείου, ώστε αυτό να παραμείνει στο πρόγραμμα.
Ανώτερη κυβερνητική πηγή με γνώση της εξέλιξης της διαπραγμάτευσης σχολιάζει δηκτικά πως «το Eurogroup της 20ής Φεβουαρίου είναι σαν να μην έγινε», θέλοντας να περιγράψει το πισωγύρισμα που έχει συντελεστεί στις διαβουλεύσεις με τους θεσμούς και την «αθέτηση» - όπως λέει - της καταρχήν συμφωνίας που επιτεύχθηκε πριν από λίγες ημέρες σε επίπεδο υπουργών οικονομικών της ευρωζώνης. «Φαίνεται πως τα τεχνικά κλιμάκια έρχονται με οδηγίες να το παίζουν σκληροί», σχολιάζουν πηγές που διαπιστώνουν με ανησυχία πως οι φόβοι της κυβέρνησης για τη στάση των κλιμακίων στη διαπραγμάτευση επιβεβαιώνονται.
Κυβερνητικές πηγές εξακολουθούν να πιστεύουν ότι είναι εφικτός ο στόχος ολοκλήρωσης της συμφωνίας στο Eurogroup του Μαρτίου, όμως συγχρόνως δείχνουν και προς την κατεύθυνση του αμέσως επόμενου, στις 7 Απριλίου στη Μάλτα, για να τονίσουν ότι υπάρχουν περιθώρια κατάληξης σε μία συμφωνία μέχρι τότε.
«ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΟΙ». Τον ρόλο του ΔΝΤ στη διαπραγμάτευση περιέγραψε ο Πρωθυπουργός κατά την ομιλία του στο Υπουργικό Συμβούλιο τονίζοντας ότι «στο πεδίο των κλιμακίων μπορεί κάποιοι, και ιδιαίτερα όσοι έχουν τη βαριά ευθύνη για τις καταστροφικές συνταγές στην οικονομία από το 2010, να παραμένουν αμετανόητοι». «Ομως», συνέχισε, «μπορεί αυτοί να επιμένουν στο δικό τους βιολί, αλλά η πραγματικότητα γύρω μας έχει κάνει τον σκοπό τους απόλυτα παράφωνο και τώρα είμαστε πια σε θέση, για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια, να συνθέσουμε εμείς τη μουσική».
Επί της ουσίας ο Αλέξης Τσίπρας φωτογράφισε το ΔΝΤ αφήνοντας να εννοηθεί ότι δημιουργεί κωλυσιεργίες στη διαπραγμάτευση σε τεχνικό επίπεδο που δεν διευκολύνουν την προοπτική επίτευξης συμφωνίας. Μέχρι εκείνη την ώρα ο Πρωθυπουργός είχε υπόψη του τις απαιτήσεις του ΔΝΤ, όπως αυτές έχουν αποτυπωθεί κατά τη διαπραγμάτευση στο Χίλτον, την άρνησή του να αποδεχθεί την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων στα εργασιακά, κι επιπλέον την απειλή που διατυπώθηκε την προηγούμενη Πέμπτη πως «θα σηκωθούμε να φύγουμε από τη διαπραγμάτευση».
Απειλή που τελικώς δεν υλοποιήθηκε, ωστόσο δημιούργησε άσχημο περιβάλλον στις διαβουλεύσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές. Την ίδια ώρα οι ευρωπαϊκοί θεσμοί περιγράφονται από την ελληνική πλευρά ως μη συμμετέχοντες στη διένεξη ανάμεσα στο ΔΝΤ και το οικονομικό επιτελείο, υποδεικνύοντας απλώς στις δύο πλευρές να τα βρουν μεταξύ τους. Αυτή η στάση εξηγείται με βάση τη θεωρία της κυβέρνησης ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα κάνουν τα πάντα για να παραμείνει το ΔΝΤ στο πρόγραμμα.
Πάντως ο Αλέξης Τσίπρας αμφισβήτησε και την αντίληψη που έχει το Ταμείο για την έννοια μεταρρυθμίσεις. «Η απελευθέρωση των απολύσεων, η κατάργηση της προστασίας στην εργασία, η φορολογική ασυλία στα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων και στον μεγάλο πλούτο, η προστασία των ισχυρών απέναντι στον μικρό και μεσαίο ανταγωνισμό, έχουν βαπτιστεί μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Ωστόσο, θα έλεγα ότι αυτές στην πραγματικότητα είναι αντιμεταρρυθμίσεις» σχολίασε αφήνοντας αιχμές για το ΔΝΤ.
ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ. Το χθεσινό Υπουργικό Συμβούλιο ασχολήθηκε με την παραγωγική ανασυγκρότηση, με στόχο της κυβέρνησης να πετύχει μια «αναπτυξιακή προοπτική, αισθητή στην κοινωνία και την κοινωνική πλειοψηφία».
Η χθεσινή συνεδρίαση πάντως σκιάστηκε από τη δημοσιοποίηση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ για το τέταρτο τρίμηνο του 2016 που είναι χειρότερα από τις προβλέψεις, κυρίως διότι δίνουν επιχειρηματολογία στο ΔΝΤ να συνεχίσει να αμφισβητεί τους δείκτες γύρω από την ελληνική οικονομία, ζητώντας μέτρα σε συνδυασμό με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα. Κυβερνητικές πηγές έλεγαν μετά το τέλος του Υπουργικού Συμβουλίου πως τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι τριμηνιαία και όχι τελικά και προσέθεταν: «Περιμένουμε τα στοιχεία του Απριλίου».
Πάντως ο Πρωθυπουργός στην εισήγησή του είχε πει πως η ανάκαμψη της οικονομίας είναι το στοιχείο που μας έχει ήδη οδηγήσει στην υπέρβαση της ύφεσης και μας οδηγεί σιγά σιγά και στην υπέρβαση της κρίσης. Η δημοσιοποίηση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ σε συνδυασμό με τις εκκρεμότητες στη διαπραγμάτευση ανάγκασαν αρκετές φορές τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο να βγει από την αίθουσα του Υπουργικού Συμβουλίου και να μιλήσει στο τηλέφωνο.
"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 07/03/17
Οι αριθμοί διέψευσαν τον κ. Τσίπρα
Λίγο πριν από την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ είπε ότι η χώρα έχει επιστρέψει στην ανάπτυξη από το 2016
Του Κωνσταντίνου Ζούλα
Μια ανακοίνωση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής ήταν αρκετή για να μετατρέψει σε μπούμεραγκ για την κυβέρνηση την αισιοδοξία που επιχείρησε να εκπέμψει στο υπουργικό συμβούλιο ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζοντας «ότι μετά επτά χρόνια καταστροφικής ύφεσης, η χώρα έχει επιστρέψει ήδη σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης». Τραγική ειρωνεία ήταν ότι η ανακοίνωση εκδόθηκε λίγα μόλις λεπτά μετά τους πρωθυπουργικούς ισχυρισμούς ότι «η ανάπτυξη έχει επιστρέψει ήδη από το 2016, υπερβαίνοντας θετικά όλες τις προβλέψεις», καθώς τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ διαψεύσαν πλήρως τον συγκεκριμένο ισχυρισμό. Κατέδειξαν ότι το 4ο τρίμηνο του 2016 το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 1,1% (ενώ η πρόβλεψη ήταν 0,3%).
Η εξέλιξη αυτή ήταν αναπόφευκτο να επισκιάσει το αναπτυξιακό πρόγραμμα, το οποίο ήθελε να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός. Πόσο μάλλον όταν η ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ προκάλεσε ομοβροντία δηλώσεων κατά της κυβέρνησης από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
«Ακριβώς τη στιγμή που ο πρωθυπουργός πανηγυρίζει, τα στοιχεία τον διαψεύδουν», σχολίασε ο αρμόδιος τομεάρχης της Ν.Δ. Χρ. Σταϊκούρας και υπογράμμισε ότι «ακόμη και σήμερα το ΑΕΠ δεν έχει φθάσει εκεί που ήταν το 2014. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της αβεβαιότητας που διογκώνεται λόγω της καθυστέρησης ολοκλήρωσης της αξιολόγησης, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει ούτε τη βούληση, αλλά ούτε και την ικανότητα για να βγάλει τη χώρα από την κρίση». «Για μία ακόμη φορά όλοι κατάλαβαν πως ο “βασιλιάς είναι γυμνός” και ότι αυτή η κυβέρνηση “είναι αλλού”», προσέθεσε, από την πλευρά της, η κ. Φώφη Γεννηματά. Στάθηκε δε ιδιαίτερα στα «αδιέξοδα της διαπραγμάτευσης που παίρνουν», όπως είπε, «επικίνδυνες διαστάσεις» και κατέληξε με την προσφιλή της φράση «όσο πιο γρήγορα φύγουν, τόσο το καλύτερο».
«Είδηση δεν είναι η ΕΛΣΤΑΤ. Είναι ότι στον πλανήτη ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ οι προσλήψεις, οι φοροεπιδρομές και το μπλοκάρισμα επενδύσεων λέγονται ανάπτυξη», έγραψε στα social media ο κ. Στ. Θεοδωράκης. Με ανάλογη ειρωνεία, το Ποτάμι καταλόγισε στον κ. Τσίπρα ότι «το μόνο προφανώς που ξέρει να κάνει είναι να μελοποιεί ποιήματα λαϊκισμού» και τον κάλεσε να καταλάβει επιτέλους ότι αυτό που η κοινωνία περιμένει από εκείνον είναι να πει την αλήθεια και να αναγνωρίσει τα λάθη του.
«Οι πομφόλυγες για “δίκαιη ανάπτυξη”, “άνοιξη της οικονομίας” κ.λπ. δεν μπορούν να κρύψουν τη σκληρή πραγματικότητα που επιδεινώνει τη ζωή του λαού», ανέφερε και το ΚΚΕ, καταγγέλλοντας τον πρωθυπουργό ότι, «ενώ πανηγυρίζει για την ανάπτυξη, προωθεί νέες ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις, νέα επιδρομή στο λαϊκό εισόδημα και νέες περικοπές στις συντάξεις».
Τέλος, ο Βασ. Λεβέντης, κληθείς να σχολιάσει τις εξελίξεις, προέβλεψε για μία ακόμη φορά εκλογές, εκτιμώντας μάλιστα ότι το 2017 θα έχουμε διπλές. «Μια εκλογή θα γίνει μέχρι το Πάσχα για να πέσει ο Τσίπρας και να εκλεγεί ο Μητσοτάκης με την Γεννηματά και η δεύτερη τον Οκτώβριο όταν καταρρεύσει ο Μητσοτάκης για να πάμε σε οικουμενική με απλή αναλογική», είπε ο κ. Λεβέντης.
"Εφ.Συν", 07/3/17
"Η ΑΥΓΗ", 07/03/17
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου