Aπό "ΤΑ ΝΕΑ", τον κλώνο της "Ε"
και την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
"ΤΑ ΝΕΑ", κύριο θέμα, 20/03/17
Παίζουν τα ρέστα τους
και ψιθυρίζουν εκλογές
Εχοντας χάσει οριστικά το ορόσημο του Μαρτίου για συμφωνία και με το ανένδοτο ΔΝΤ απέναντί της, η κυβέρνηση ποντάρει στον αντιπερισπασμό των Εξεταστικών, έχοντας κρυμμένο στο μανίκι της ακόμα και το χαρτί των εκλογών
Του Αιμίλιου Περδικάρη
Μαντάτα από τις Βρυξέλλες και το Eurogroup περιμένει σήμερα η κυβέρνηση, έχοντας αποδεχθεί ωστόσο ότι έχει χαθεί οριστικά και αυτό το ορόσημο για συμφωνία. Αυτό που πρακτικά αναμένει το Μαξίμου είναι ένα σήμα προόδου, περισσότερο για να ανατάξει την ψυχολογία στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του κόμματος, καθώς το διαφαινόμενο περιεχόμενο της συμφωνίας και τα σκληρά μέτρα που προμηνύονται έχουν μετατρέψει τον ΣΥΡΙΖΑ σε καζάνι που βράζει.
Αυτός είναι και ο λόγος που το κυβερνητικό στρατόπεδο, στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, επιλέγει την τακτική του αντιπερισπασμού. Πέραν της κλιμάκωσης της επίθεσης στη ΝΔ, στο προσκήνιο επιστρέφει η σκανδαλολογία, αφού την πρόταση σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής για την υγεία και της Προανακριτικής για τα εξοπλιστικά θα ακολουθήσουν αντίστοιχες προτάσεις για υποθέσεις από τα συρτάρια του Μαξίμου.
ΑΠΡΙΛΙΟ ΚΑΙ ΒΛΕΠΟΥΜΕ... Η ελληνική πλευρά - όπως είχε πει και στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ο Ευκλείδης Τσακαλώτος - παίζει τα ρέστα της στην πολιτική διαπραγμάτευση, ελπίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι μπορούν να βάλουν φρένο στις παράλογες, όπως τις θεωρούν, απαιτήσεις του ΔΝΤ, ιδίως στα εργασιακά. Δεν είναι τυχαίο πως και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος επανέφερε σε συνέντευξή του («Ημερησία») τις αιτιάσεις κατά του Ταμείου, επιρρίπτοντας αποκλειστικά στην πλευρά του την ευθύνη για την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
Το χρονοδιάγραμμα για το Μαξίμου μετατίθεται έτσι στον Απρίλιο, ωστόσο πολλοί αστάθμητοι παράγοντες παραμονεύουν και εμποδίζουν την προοπτική για συμφωνία έστω τον επόμενο μήνα. Τα στοιχεία της Eurostat για τις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, η απόφαση του ΔΝΤ για το πρόγραμμα και οι γαλλικές εκλογές περιπλέκουν την κατάσταση.
ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ. Σ' αυτό το σκηνικό, το Μαξίμου ξορκίζει με κάθε τρόπο τα σενάρια εκλογών ή ψήφισης των μέτρων από αυξημένη πλειοψηφία, ενώ προσώρας δεν φαίνεται να συζητά ούτε το ενδεχόμενο σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα οι περισσότεροι εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν «όσο πάει», ακόμη και αν νιώθουν στο πετσί τους ότι η συμφωνία είναι δυσβάστακτη. Αυτό είπαν και στον Τσακαλώτο στην κλειστή σύσκεψη της περασμένης εβδομάδας, με τους πιο ενθουσιώδεις να χρησιμοποιούν το επιχείρημα πως «η κοινωνία είναι μεν δυσαρεστημένη, αλλά είναι μαζί μας».
Αν και τη λέξη «εκλογές» δεν έχουν αρθρώσει δημοσίως ώς τώρα στελέχη της κυβέρνησης ή του ΣΥΡΙΖΑ, δεν παύει να υπάρχει ως σκέψη στο πίσω μέρος του μυαλού τους, εάν οι σχέσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές φτάσουν στο απροχώρητο. Η πλειονότητα αναμένει το τελικό περιεχόμενο της συμφωνίας, το οποίο θα κληθεί να εγκρίνει ή να απορρίψει η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ πριν αυτό φτάσει στη Βουλή. Βούληση του Πρωθυπουργού ασφαλώς είναι να εγκριθεί, έστω και με κραδασμούς, ώστε να δεσμεύσει την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Αν όμως συμβεί το αντίθετο, οι ραγδαίες εξελίξεις είναι αναπόφευκτες.
Η ΔΗΜΟΣΚΟΠΙΚΗ ΦΘΟΡΑ του κυβερνητικού στρατοπέδου, άλλωστε, λειτουργεί επιβαρυντικά και επαναφέρει τους φόβους «πασοκοποίησης» του ΣΥΡΙΖΑ, με την έννοια ότι ψήφιση της συμφωνίας μπορεί να οδηγήσει σε αποσύνθεση την κυβερνώσα παράταξη. Η απάντηση του Μαξίμου, ωστόσο, είναι πως η φθορά είναι παροδική και ότι τα αντίμετρα που θα συμφωνηθούν με τους θεσμούς, σε συνδυασμό με το θετικό αφήγημα της κυβέρνησης και την επιστροφή στην ανάκαμψη - εφόσον επιτευχθεί η ένταξη των ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ -, μπορούν να αντιστρέψουν την εικόνα.
Αυτό αποτελεί και την απάντηση του Πρωθυπουργού και των συνεργατών του σε όσους απεργάζονται σενάρια εκλογών, χωρίς να παραγνωρίζουν ότι οι κάλπες θα ήταν κάποια λύση στην περίπτωση που η κυβέρνηση προσκρούσει σε τοίχο με τους δανειστές και ο χρόνος παρέλθει άπρακτος έως το δύσκολο καλοκαίρι, με άδεια ταμεία. Αλλως ειπείν, μπορεί ο Τσίπρας να μην εξετάζει αυτή τη στιγμή σενάρια «ηρωικής εξόδου», αλλά η πορεία της κυβέρνησης αυτής μπορεί να έχει «ξαφνικό θάνατο».
Η αποκρυστάλλωση του περιεχομένου της συμφωνίας θα είναι αυτή που θα ορίσει και θα επιταχύνει τις εξελίξεις, με δεδομένο ότι κάθε βουλευτής θα μπορέσει τότε να πάρει τις αποφάσεις του για το τι θα πράξει. Η προτροπή του Μαξίμου «όποιος δεν θέλει να ψηφίσει, μπορεί να παραδώσει την έδρα του» ισχύει κανονικά και αναμένεται να ακουστεί όλο και πιο δυνατά το επόμενο διάστημα.
Το αδιέξοδο χτυπάει το Μαξίμου
Η τελευταία προσπάθεια συγκλίσεων έγινε την περασμένη Παρασκευή, με μια τηλεδιάσκεψη έξι ωρών με τους εκπροσώπους των δανειστών, στην οποία δεν υπήρξε η παραμικρή πρόοδος στα ανοιχτά θέματα. Στην Αθήνα, Τσακαλώτος, Χουλιαράκης, Αχτσιόγλου και Σταθάκης ήταν μάλλον αποφασισμένοι ότι πέραν των θεμάτων που σέρνονται εδώ και μήνες σε δεύτερο πλάνο και αφορούν τη λειτουργία του Υπερταμείου αποκρατικοποιήσεων ή τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, η συζήτηση δεν θα πήγαινε παραπέρα.
Το κλίμα αυτό απέδωσε η τοποθέτηση κυβερνητικού παράγοντα στη συνέχεια όταν είπε ότι «έχουν μείνει ορισμένα θέματα τα οποία γνωρίζαμε ότι δεν θα κλείσουν σε αυτό το επίπεδο», προσθέτοντας ότι «οι θέσεις είναι πλέον γνωστές και κανείς δεν εκπλήσσει κανέναν».
Πρακτικά, οι δανειστές και κυρίως το ΔΝΤ δεν κάνουν βήμα πίσω στις απαιτήσεις τους για επώδυνα μέτρα τόσο σε όρους κοινωνικούς όσο και σε όρους πολιτικούς με αιχμή τα εργασιακά, το Ασφαλιστικό και την πώληση μονάδων της ΔΕΗ.
- Στα εργασιακά, το ΔΝΤ ζητά οι ομαδικές απολύσεις να γίνονται με μια απλή ειδοποίηση από την πλευρά των εργοδοτών, χωρίς να μπαίνει καν στη συζήτηση της διοικητικής διαδικασίας των προεγκρίσεων που βάζει στο τραπέζι η ελληνική κυβέρνηση.
Στο μενού του ΔΝΤ περιλαμβάνονται ακόμα η επαναφορά του λοκάουτ (η δυνατότητα των εργοδοτών να κάνουν ανταπεργία απέναντι στις κινητοποιήσεις των εργαζομένων), οι αλλαγές στον συνδικαλιστικό νόμο αλλά και η μη επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
- Στο ασφαλιστικό, η συζήτηση είναι επίσης αδιέξοδη. Σε ενιαίο μέτωπο οι δανειστές ζητούν περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις ύψους 1,8 δισ. ευρώ μια κι έξω το 2020, απαίτηση η οποία τρομάζει πολιτικά τον ΣΥΡΙΖΑ.
Παρότι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στο Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου δέχθηκε η επάνοδος του κουαρτέτου να γίνει στη βάση μέτρων 1,8 δισ. ευρώ από τις συντάξεις και 1,8 δισ. ευρώ από τη μείωση του αφορολογήτου, όταν έγινε η συζήτηση επί ελληνικού εδάφους στην εξειδίκευση των μέτρων και κυρίως όταν έγινε απολύτως ξεκάθαρη η συνταγή των δανειστών στο μέτωπο των αντιμέτρων, εμφανίστηκε απρόθυμος να προχωρήσει σε συμφωνία. Το ίδιο και η Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου.
Στην εξέλιξη αυτή, δεν είναι άμοιρη ευθυνών η συζήτηση για τα αντίμετρα. Το αρχικό κυβερνητικό αφήγημα, με μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 35%, μείωση του ΦΠΑ στην ενέργεια και την εστίαση και ένα δάνειο 3 δισ. ευρώ για δημιουργία θέσεων απασχόλησης, δεν βγήκε.
Η διαπραγμάτευση για τα αντίμετρα μέχρι τώρα έχει αποδώσει πολιτικά δύσπεπτες για την κυβέρνηση μειώσεις φόρων, καθώς οι δανειστές προκρίνουν μείωση των φόρων για τις επιχειρήσεις και τα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια των φυσικών προσώπων.
Στον ΕΝΦΙΑ, όπου η συζήτηση παραμένει ανοιχτή, επίσης οι δανειστές θέλουν οι ελαφρύνσεις να αφορούν τον συμπληρωματικό φόρο, ο οποίος επιβάλλεται στους ιδιοκτήτες ακινήτων με περιουσία άνω των 200.000 ευρώ. Αν κοντά σε όλα αυτά αξιολογηθεί και η συμφωνηθείσα μείωση του αφορολογήτου κοντά στα 5.900 ευρώ με πρώτο συντελεστή φόρου 22%, η οποία αγγίζει μισθωτούς και συνταξιούχους των 500 ευρώ, γίνεται αντιληπτό γιατί στην κυβέρνηση υπάρχει περίσσια περίσκεψη αναφορικά με τις επιπτώσεις στο κόμμα από μια τέτοια συμφωνία. Τα νέα μέτρα θα χτυπήσουν αδιακρίτως τους συνταξιούχους και τους οικονομικά ασθενέστερους, τα δε αντίμετρα είναι αμφίβολο αν μπορούν να σταθούν ικανά ώστε οι βουλευτές της συγκυβέρνησης να δώσουν την ψήφο τους.
- Στα ενεργειακά. Πρόσθετες δυσκολίες άλλωστε υπάρχουν και στο μέτωπο της ενέργειας. Για περισσότερες από δύο ώρες την περασμένη Παρασκευή, τα ενεργειακά βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων, με τους δανειστές να επιμένουν σε «διαρθρωτικά μέτρα». Η τοποθέτηση κυβερνητικού στελέχους – μεταξύ σοβαρού και αστείου – «τσακωνόμασταν δύο ώρες, αλλά ελπίζω πως μέχρι το τέλος του χρόνου θα τα βρούμε» αποτυπώνει επακριβώς την κατάσταση.
"Εφ.Συν", 20/03/17
Απολύτως συμπαγείς οι 153
Του Νίκου Σβέρκου
Με σκοπό «να αναγνωριστεί η πρόοδος που έχει συντελεστεί» μεταβαίνει στο σημερινό Γιούρογκρουπ η ελληνική αντιπροσωπεία, ενώ, όπως ανέφερε ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, επιδίωξη της κυβέρνησης είναι «να γεφυρωθούν όσες διαφορές απομένουν στα ζητήματα της τεχνικής συμφωνίας και του δημοσιονομικού για το 2019».
Η καθυστέρηση της επίτευξης συμφωνίας προβληματίζει το Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο, ενώ το κυβερνητικό περιβάλλον θεωρεί βέβαιη την υπερψήφιση του πακέτου από σύσσωμη τη συμπολίτευση.
Στο ουσιαστικό μέρος των διαπραγματεύσεων, τις τελευταίες ημέρες έχει προκύψει προσέγγιση ανάμεσα στην Αθήνα και το ΔΝΤ στα ζητήματα εκτός των εργασιακών. Συμφωνία διαφαίνεται στην αύξηση του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, στην αναμόρφωση του ΕΝΦΙΑ και στο πρόγραμμα που αφορά τα παιδιά (γεύματα στα σχολεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί για όλες τις οικογένειες).
Στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης έχει πέσει η μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης που επιβαρύνει κυρίως τα μεσαία στρώματα.
«Μια κι έξω» περικοπές
Μάχη δίνεται επίσης για τη μείωση του κατώτατου φορολογικού συντελεστή (σήμερα ανέρχεται σε 22%), αλλά και τη μείωση ΦΠΑ σε κατηγορίες προϊόντων, ενώ ενδέχεται το πακέτο των «αρνητικών» μέτρων να είναι τελικά λίγο χαμηλότερο του 2% του ΑΕΠ.
Αναφορικά με τις συντάξεις, κυβέρνηση και δανειστές έχουν συμφωνήσει οι όποιες μειώσεις να γίνουν από το 2020 και μετά, οι δανειστές όμως θέλουν «μια κι έξω» περικοπές, με την Αθήνα να επιμένει σε σταδιακές μειώσεις που όμως θα εξισορροπούνται λόγω του μηχανισμού που προβλέπει ο νόμος Κατρούγκαλου.
«Ο στόχος της ελληνικής κυβέρνησης είναι ακριβώς αυτή η συνολική συμφωνία [τα μεσοπρόθεσμα μέτρα και το χρέος και οι στόχοι για πρωτογενή πλεονάσματα] να επιτευχθεί εντός Απριλίου, ώστε στη συνέχεια να ανοίξει ο δρόμος για την ένταξη στην ποσοτική χαλάρωση. Νομίζω ότι είναι εύλογο να περιμένουμε σύντομα θετικές εξελίξεις» δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος («Ημερησία»).
Αναγνώρισε ότι «οι καθυστερήσεις έχουν δημιουργήσει μια αίσθηση αβεβαιότητας που τροφοδοτείται και από τη γενικότερη πολιτική αστάθεια στην Ευρώπη και τον κόσμο», θέλησε όμως να φανεί καθησυχαστικός, δηλώνοντας βέβαιος ότι «σύντομα θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις».
Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να θέλει να αποφύγει τη συζήτηση περί του ποιος φέρει την ευθύνη, καθώς δράττεται της ευκαιρίας να ταυτίσει τη Ν.Δ. με το ΔΝΤ.
Ο Δημήτρης Τζανακόπουλος δήλωσε αφενός ότι «έχουμε μπροστά μας έναν πλανητικής κλίμακας γρίφο που πρέπει να επιλυθεί» αναφορικά με τις διαφωνίες της Γερμανίας με το ΔΝΤ, επισημαίνοντας όμως ότι «δεν θα υιοθετήσουμε ποτέ τη γραμμή “τόσα και άλλα τόσα” όπως μας καλεί η Ν.Δ.». «Το επιχείρημα της Ν.Δ., ότι οι καθυστερήσεις γέννησαν τις απαιτήσεις του ΔΝΤ, είναι απολύτως ψευδές.
»Οι απαιτήσεις αυτές βρίσκονταν στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης από το Ταμείο ήδη από τον Δεκέμβριο του 2015, πριν σημειωθεί οποιαδήποτε καθυστέρηση στα χρονοδιαγράμματα. Αρα δεν είναι οι καθυστερήσεις που οδήγησαν σε αυξημένες απαιτήσεις, αλλά οι παράλογες απαιτήσεις που προκάλεσαν την καθυστέρηση», εξήγησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
«Τα υψηλά πλεονάσματα»
Αποδέχτηκε επίσης ότι «πράγματι, όποια και να είναι η τελική συμφωνία, τα πρωτογενή πλεονάσματα θα είναι σχετικά υψηλά για τα πρώτα χρόνια μετά το πρόγραμμα», υπενθυμίζοντας όμως ότι «η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, που είχαν δεσμεύσει τη χώρα με πρωτογενή πλεονάσματα με μέσον όρο 4% μέχρι το 2030, είναι οι τελευταίοι που δικαιούνται να μιλάνε για υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα».
«Η κυβερνητική πλειοψηφία αριθμεί 153 βουλευτές και είναι απολύτως συμπαγής» συμπλήρωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, καλώντας τη Ν.Δ. αντί «να σκιαμαχεί για το αν θα ψηφίσει μία συνολική συμφωνία επιβαρυντικών και ελαφρυντικών μέτρων, ενώ κανείς δεν της έχει απευθύνει έκκληση για κάτι τέτοιο, καλό θα είναι να αποφασίσει εάν θα πράξει το ίδιο λάθος που έκανε τα Χριστούγεννα, όταν καταψήφιζε την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων με 617 εκατ. ευρώ».
Αντιδράσεις για το εκ παραδρομής «παρών»
Σφοδρές αντιδράσεις προκάλεσε στην εβραϊκή κοινότητα και τον πολιτικό κόσμο η αδικαιολόγητη στάση της Ν.Δ. επί της τροπολογίας που παρείχε υπηκοότητα σε κατιόντες Εβραίων, θυμάτων του Ολοκαυτώματος. Η αξιωματική αντιπολίτευση εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία ανέφερε ότι επέλεξε το «παρών» εκ παραδρομής λόγω του «κυκεώνα τροπολογιών της κυβέρνησης».
Ο ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε σφοδρή ανακοίνωση στην οποία επισήμανε ότι «αρκούσε μόνο μια λέξη για να αναδειχθεί η υποκρισία τους: Παρών». «Η “εκ παραδρομής λάθος ψήφος” από την παράταξη, που ισχυρίζεται πως είναι έτοιμη να κυβερνήσει τη χώρα, μόνο θυμηδία προκαλεί» κατέληξε ο ΣΥΡΙΖΑ.
"Εφ.Συν", 20/03/17
Τα εργασιακά «σπρώχνουν» την αξιολόγηση ώς τον ΜάιοΤου Μάριου Χριστοδούλου
Πολιτική λύση για φορολογικό, εργασιακό, ασφαλιστικό, ενέργεια και αντίμετρα, ζητήματα για τα οποία δεν βρέθηκε διέξοδος στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές, θα αναζητήσει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στη σημερινή σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Στοιχείο που είναι ενδεικτικό της κρισιμότητας της όλης κατάστασης αποτελεί ότι η υπουργός Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου θα συνοδεύσει τον Ευκλείδη Τσακαλώτο στις Βρυξέλλες και θα μετάσχει, εκτός από το Eurogroup, και στα προπαρασκευαστικά ραντεβού που θα έχει ο υπουργός με Ευρωπαίους αξιωματούχους και εκπροσώπους του ΔΝΤ.
Η ελληνική διαπραγματευτική ομάδα θα προσπαθήσει ό,τι δεν κατάφερε εδώ στην Αθήνα ή στις τηλεδιασκέψεις που είχε το Σαββατοκύριακο με τους επικεφαλής των δανειστών να το πετύχει μέσα στην έδρα τους, εκμεταλλευόμενη τις επαφές που θα έχει με πρόσωπα-κλειδιά των θεσμών.
Είναι σίγουρο ότι σε αυτές τις συναντήσεις ο κ. Τσακαλώτος θα κινηθεί στη βάση της γραμμής Μαξίμου, όπως αυτή επανασχεδιάστηκε μετά τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της διαπραγμάτευσης. Σίγουρο είναι επίσης ότι δεν θα υπάρξει non paper για τις αποφάσεις του Eurogroup, εφόσον δεν μεσολαβήσει κωδικοποίηση των μηνυμάτων με τον υπουργό Οικονομικών ώστε να αποφευχθούν άλλα επικοινωνιακά λάθη.
Οπως και να ’χει πάντως, το κλίμα στις Βρυξέλλες θα είναι βαρύ για τους δύο Ελληνες υπουργούς, με αποτέλεσμα και η πορεία της συνόδου να είναι λίγο-πολύ προδιαγεγραμμένη. Θα είναι το τέταρτο κατά σειρά Eurogroup -από τις 20 Δεκεμβρίου του 2016 που ήταν το πρώτο χρονικό ορόσημο το οποίο είχε τεθεί για τεχνική συμφωνία με τους θεσμούς- που θα περάσει άπρακτο, ενώ το πιο ανησυχητικό είναι ότι φως στο τούνελ δεν διαφαίνεται ούτε για το άτυπο συμβούλιο που θα γίνει στις 7 Απριλίου στη Μάλτα.
Η μέχρι τώρα πορεία των συζητήσεων με τους επικεφαλής των δανειστών μάλλον επιβεβαιώνει ότι θα χρειαστεί ακόμη ένα Εurogroυp, αυτό της 22ας Μαΐου, για να μπορέσουν να γεφυρωθούν οι διαφορές. Τότε μάλιστα θα έχουν ολοκληρωθεί και οι εκλογές στη Γαλλία, ενώ θα μπορούν να ειδικευτούν και τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.
Τούτο καταρρίπτει και το ελληνικό επιχείρημα ότι οι Ευρωπαίοι θα δίσταζαν να έχουν σε εξέλιξη τις εκλογικές διαδικασίες στα κράτη τους έχοντας ανοιχτό το ελληνικό ζήτημα.
Σημεία μη σύγκλισης
Οπως φάνηκε και από τις αλλεπάλληλες τηλεδιασκέψεις στη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας τόσο σε τεχνικό επίπεδο όσο και σε ανώτερο επίπεδο (επτάωρη τηλεδιάσκεψη Σαββάτου μεταξύ των συναρμόδιων υπουργών και των επικεφαλής του κουαρτέτου των δανειστών), «κλειδί» για να κλείσει η αξιολόγηση είναι τα εργασιακά.
Δηλαδή, η αύξηση του ορίου των ομαδικών απολύσεων από 5% σε 10%, η μη επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών, η καθιέρωση του λοκ άουτ, η αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου πρωτίστως ως προς τον τρόπο κήρυξης απεργιών. Ολα εκείνα που θέλουν οι θεσμοί και όχι όπως είναι φυσικό η ελληνική πλευρά.
Η ίδια προβληματική κατάσταση επικρατεί και στα άλλα μεγάλα μέτωπα, όπου κυβερνητική πηγή επιβεβαίωσε το χάσμα που χωρίζει τις δύο πλευρές. Πρόκειται για τα πρόσθετα μέτρα της περιόδου μετά το 2018, το ασφαλιστικό, τα ενεργειακά και τα αντίμετρα.
Στο ασφαλιστικό - φορολογικό, οι πιστωτές απαιτούν νέες μειώσεις κύριων συντάξεων στο πλαίσιο των πρόσθετων μέτρων ύψους έως 3,6 δισ. ευρώ ή 2% του ΑΕΠ για την περίοδο μετά το 2018. Τόσο το ύψος (η κυβέρνηση προσπαθεί να διασώσει συντάξεις 600 έως 800-1.000 ευρώ) όσο και ο χρόνος που θα επιβληθεί το «ψαλίδισμα» (από το 2019 ή το 2020 μονομιάς ή από το 2020 σταδιακά σε βάθος 3-5 ετών) παραμένουν σημεία τριβής.
Αντιθέτως, βέβαιη θεωρείται η δραστική μείωση του αφορολόγητου ορίου στην περιοχή των 5.600-5.900 ευρώ από το 2019. Πρόκειται για το δεύτερο μέτρο το οποίο θα συμπληρώσει το πακέτο των 3,6 δισ. ευρώ. Οσον αφορά τα ενεργειακά, οι δανειστές επιμένουν σε πώληση μονάδων της ΔΕΗ, ενώ η κυβέρνηση θέλει να κερδίσει χρόνο και να πάει παρά πίσω το μέτρο.
Ο... επιτυχημένος ΕΝΦΙΑ
Από την άλλη, τα μέτρα ελάφρυνσης δεν θα είναι περίπατος και δεν είναι απαραιτήτως αυτά που θέλει η κυβέρνηση. Ειδικά το ΔΝΤ έχει σαφή θέση για το ποια πρέπει να είναι τα αντίμετρα στη μείωση αφορολογήτου (μείωση υψηλών φορολογικών συντελεστών) και των συντάξεων (αύξηση των δαπανών πρόνοιας, όπως το κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης).
Τη μείωση του ΕΝΦΙΑ από το 2019 και μετά, αν και εφόσον βέβαια ξεπεραστεί ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% το 2018 και ενεργοποιηθεί το πακέτο των αντιμέτρων, η κυβέρνηση τη θεωρεί δεδομένη. Σύμφωνα με κυβερνητικό στέλεχος που συμμετέχει στη διαπραγμάτευση, το πακέτο των αντιμέτρων έχει ουσιαστικά οριστικοποιηθεί, αλλά υπάρχει μια μικρή διαφορά στο πόσο βάρος θα έχει ο ΕΝΦΙΑ στο συνολικό πακέτο.
Η ελληνική πλευρά επιθυμεί ο ΕΝΦΙΑ στο πακέτο να συμμετάσχει με περίπου ένα δισ. ευρώ, που συνεπάγεται τη μείωση του φόρου κατά περίπου 30% σε σχέση με τα σημερινά του επίπεδα (περίπου 3,5 δισ. ευρώ).
Μάλιστα, το οικονομικό επιτελείο δεν θέλει σε καμία περίπτωση η μείωση του φόρου να είναι οριζόντια κατά 30% (15% το 2019 και 15% το 2020), αλλά να είναι στοχευμένη προκειμένου να ελαφρύνει όσους έχουν μικρή και πολύ μικρή ακίνητη περιουσία. Επίσης, θέλει την πλήρη απαλλαγή από τον φόρο για όσους σήμερα έχουν έκπτωση 50% (ετήσιο εισόδημα έως 9.000 σε συνδυασμό με χαμηλή ακίνητη περιουσία).
Από την άλλη, οι θεσμοί θέλουν η συμμετοχή του ΕΝΦΙΑ στο πακέτο των αντιμέτρων να είναι της τάξης των 300 έως 500 εκατ. ευρώ, καθώς ο συγκεκριμένος φόρος είναι ο πιο πετυχημένος εισπρακτικά από όσους επιβλήθηκαν στην κρίση. Εκτός από τη μικρή μείωση του ΕΝΦΙΑ, οι θεσμοί θέλουν και μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ από το 24% στο 23%, καθώς και μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή που σήμερα είναι 29%.
Υπό αυτές τις συνθήκες, μια συνολική συμφωνία με τους θεσμούς θα χρειαστεί καιρό, καθώς δεν αρκεί να κλείσει μόνο το τεχνικό κείμενο με τις υπογραφές (Staff Level Agreement), αλλά θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία Ευρωπαίων με το ΔΝΤ για τους στόχους στα πλεονάσματα, αλλά και στα μέτρα για το χρέος.
Επεται η απόφαση συμμετοχής του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, ενώ εκκρεμεί και η απόφαση της ΕΚΤ για την ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.
Εμπόδια υψηλής τάσης
Του Βασίλη Γεώργα
Σε αγκάθι για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης αναδεικνύεται η μείωση των μεριδίων της ΔΕΗ στην αγορά ενέργειας και η άρση του μονοπωλίου πρόσβασης στα ορυχεία λιγνίτη.
Το σχέδιο της «Μικρής ΔΕΗ» φαίνεται να αναβιώνει εμμέσως κατ’ απαίτηση των δανειστών, που θέτουν επίσημα πλέον στην ατζέντα την υποχρεωτική πώληση λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων το 2018, σε συνδυασμό είτε με τη μεγάλη αύξηση των δημοπρασιών ισχύος στο μεσοδιάστημα, είτε και με τη μεταβίβαση πελατών σε ιδιώτες ανταγωνιστές της ΔΕΗ που προωθεί η ίδια η επιχείρηση.
Για την κυβέρνηση που μέχρι πρότινος υποβάθμιζε το θέμα ως τέτοιο που δεν μπορεί να επηρεάσει τη δεύτερη αξιολόγηση, η υπόθεση ΔΕΗ μπαίνει στο ίδιο κάδρο μαζί με τα εργασιακά και τις περικοπές στο ασφαλιστικό ως αντικείμενο «πολιτικής διαπραγμάτευσης», με την ελπίδα όχι να αποφευχθούν οι εξελίξεις, αλλά τουλάχιστον να καθυστερήσουν μέχρι το τέλος του έτους.
Κάποιες πληροφορίες, που διοχετεύονται από υπουργικά γραφεία, φέρουν να έχει ζητηθεί και από τον ίδιο των πρωθυπουργό να ασχοληθεί με τη ΔΕΗ. Αν είναι πράγματι αληθείς, δείχνουν είτε τον συναγερμό που έχει σημάνει στην κυβέρνηση για ένα ζήτημα που ανέκαθεν θεωρούνταν ταμπού για τον ΣΥΡΙΖΑ, είτε υποδηλώνουν μια προσπάθεια να χρεωθεί εμμέσως το Μαξίμου ένα θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα.
«Τσακωνόμασταν επί ώρες»
Αν πάντως δεν επιτευχθούν οι στόχοι της κυβέρνησης και στο αναθεωρημένο Μνημόνιο τον Μάιο-Ιούνιο ενταχθεί ρητή πρόβλεψη για πώληση παραγωγικών μονάδων ή πολύ περισσότερο η κυβέρνηση κληθεί να αποφασίσει κάτι τέτοιο, η ανησυχία είναι ότι θα μπορούσαν να δοκιμαστούν τόσο οι εσωκομματικές αντοχές, με ερώτημα την αντίδραση της πλευράς Σκουρλέτη και άλλων κυβερνητικών βουλευτών, όσο και η ίδια η κυβερνητική συμμαχία με τους ΑΝ.ΕΛΛ. οι οποίοι αντλούν σημαντικό μέρος της δύναμής τους από περιοχές του λιγνιτικού κέντρου της Δυτικής Μακεδονίας.
Ο αρμόδιος υπουργός Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης επιβεβαίωσε πάντως την Παρασκευή μετά την τηλεδιάσκεψη με τους επικεφαλής της τρόικας ότι οι δανειστές θέτουν θέμα άμεσης πώλησης μονάδων της ΔΕΗ και ότι συνολικά για τα ενεργειακά οι διαφορές παραμένουν πολύ μεγάλες.
Κυβερνητικές πηγές παράλληλα περιέγραφαν σκηνικό έντονων διαφωνιών (σ.σ. «τσακωνόμασταν επί δύο ώρες» έλεγαν χαρακτηριστικά), εξέφραζαν ωστόσο την προσδοκία ότι στο σημερινό Eurogroup «θα μπορούσε να βρεθεί μια διατύπωση που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές».
Η ΔΕΗ έχει αυτή τη στιγμή τρία ανοιχτά μέτωπα: το ένα αφορά την υποχρέωση μείωσης του μεριδίου της στη λιανική αγορά κάτω από το 50% στο τέλος του 2019 (από 89% σήμερα), το δεύτερο σχετίζεται με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για ισότιμη πρόσβαση όλων των παικτών της αγοράς στη λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή, ενώ τα δεδομένα άλλαξαν δραματικά με αφορμή και την έρευνα που ξεκίνησε εναντίον της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Ολα αντιμετωπίζονται πλέον ως ενιαίο πακέτο από τους δανειστές και με αιχμή τη συμμόρφωση της χώρας με τη δικαστική καταδίκη για πρόσβαση τρίτων στα λιγνιτικά αποθέματα της χώρας συνδέουν την άμεση πώληση του 40% του λιγνιτικού και υδροηλεκτρικού δυναμικού της ΔΕΗ με το άνοιγμα της αγοράς.
Διαφορετική ερμηνεία
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η τρόικα ερμηνεύει λάθος την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και θεωρεί ότι η Ελλάδα συμμορφώνεται από τη στιγμή που η ΔΕΗ θα αποκλειστεί από το δικαίωμα συμμετοχής σε διαγωνισμούς παραχώρησης νέων λιγνιτικών κοιτασμάτων.
Από την πλευρά τους οι δανειστές αλλά και μερίδα ιδιωτών ανταγωνιστών της ΔΕΗ επιμένουν ότι η καταδίκη της Ελλάδας επισείει εδώ και τώρα την πώληση του 40% των μονάδων της ΔΕΗ και όπως έχει διαρρεύσει, χωρίς να επιβεβαιώνεται επίσημα από το υπουργείο Ενέργειας, έχουν στείλει νεότερο κείμενο στο υπουργείο Ενέργειας με συγκεκριμένο και σφιχτό χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με το οποίο η εκχώρηση μονάδων σε δύο ή τρία «πακέτα» θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα και να έχει ολοκληρωθεί έως το πρώτο εξάμηνο του 2018.
Απορρίπτει επίσης ως μη εφαρμόσιμη την πρόταση της ΔΕΗ για πώληση 400.000-500.000 πελατών της μέσω θυγατρικών, ενώ ζητά τη δραστική αύξηση των δημοπρατούμενων ποσοτήτων ενέργειας (NOME) προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος μείωσης του μεριδίου λιανικής της επιχείρησης στο 49% το 2020.
"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 20/03/17
Στο Εurogroup με πιέσεις για κάλπες
Για αντιφατικά μηνύματα από τους θεσμούς μιλάει η Αθήνα και ελπίζει ότι το θολό τοπίο θα αποσαφηνισθεί αύριο στις Βρυξέλλες
Του Κ.Π.Παπαδιόχου
Αντιμέτωπος με την ανάγκη να προβεί σε σημαντικές παραχωρήσεις που θα δοκιμάσουν τις αντοχές του ΣΥΡΙΖΑ είναι ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας προκειμένου η διαπραγμάτευση με τους εταίρους να εξέλθει από το υφιστάμενο τέλμα, ενώ στο περιβάλλον του ενισχύονται οι φωνές σύμφωνα με τις οποίες προτιμότερη λύση είναι πλέον για την κυβέρνηση οι εκλογές.
Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρείται κρίσιμο το αυριανό Eurogroup προκειμένου να αποσαφηνισθεί η στάση των δανειστών, καθώς, όπως λέγεται, η Αθήνα γίνεται αποδέκτης αντιφατικών μηνυμάτων: σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, όχι μόνον η καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ αλλά και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β. Σόιμπλε έχουν εμφανιστεί να τάσσονται υπέρ της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης εντός του Απριλίου, όπως επιδιώκει και η κυβέρνηση. Ομως, άλλοι ευρωπαϊκοί παράγοντες μεταδίδουν ότι η όποια συμφωνία δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν από τον Μάιο, εξέλιξη που εκ των πραγμάτων θα παρατείνει το κλίμα οικονομικής και πολιτικής αβεβαιότητας στην Ελλάδα.
Ενόψει του Eurogroup, η γραμμή του Μαξίμου εδράζεται σε δύο πυλώνες:
και την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
"ΤΑ ΝΕΑ", κύριο θέμα, 20/03/17
ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΣΤΟ EUROGROUPE-ΔΕΝ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΤΟ ΚΟΥΑΡΤΕΤΟΠΗΓΗ: "ΤΑ ΝΕΑ/ηλεκτρονική έκδοση"
Άλλο ένα Eurogroup «αστραπή» ολοκληρώθηκε για την Ελλάδα. Οι θεσμοί -προς το παρόν τουλάχιστον- δεν επιστρέφουν, αφού για να συμβεί αυτό θα πρέπει να υπάρξει μεταξύ Αθήνας και κουαρτέτου πρόοδος στα κρίσιμα ζητήματα που μένουν ανοιχτά.
Προς την κατεύθυνση αυτή θα συνεχιστούν και θα ενταθούν οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες, όπως δήλωσε ο επικεφαλής του Eurogroup, Γ.Ντάισελμπλουμ, στην συνέντευξη Τύπου. Στόχος είναι να καταλήξουμε σε μια πλήρη συμφωνία, συμπλήρωσε, χωρίς όμως να μπορεί να εγγυηθεί ότι αυτό θα καταστεί εφικτό μέχρι το επόμενο Eurogroup της 7ης Απριλίου. Δεν είναι σίγουρο ότι όλα θα είναι έτοιμα μέχρι τότε, προειδοποίησε. Ωστόσο ο Γ.Ντάισελμπλουμ, διαβεβαίωσε για άλλη μια φορά ότι «υπάρχει ισχυρή βούληση» να υπάρξει συμφωνία το συντομότερο δυνατό, προσθέτοντας ότι έχει γίνει πολλή δουλειά, αλλά παραμένουν ακόμη ανοιχτά μερικά σημαντικά θέματα. Ο επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί τόνισε ότι αποφασίστηκαν συγκεκριμένες και ταχύτατες διαδικασίες για να κλειδώσουν τα εκκρεμή ζητήματα.Και ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ μίλησε για σημαντική πρόοδο σε σχέση με το τελευταίο Eurogroup, αλλά τόνισε ότι υπάρχουν σημαντικά θέματα που δεν έχουν επιλυθεί ακόμα. «Οι συνομιλίες θα εντατικοποιηθούν» πρόσθεσε ο κ. Ρέγκλινγκ συμπληρώνοντας ότι πρέπει να διατηρηθεί το momentum. «Οι επόμενες μεγάλες πληρωμές είναι τον Ιούλιο, αλλά θα ήταν πολύ καλύτερα να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση αρκετά πριν, ώστε να σταθεροποιηθεί η ελληνική οικονομία» είπε ο επικεφαλής του ESM. O Γερούν Ντάισελμπλουμ ρωτήθηκε γιατί δεν επιστρέφουν οι εκπρόσωποι των δανειστών στην Αθήνα για να συνεχιστεί η διαπραγμάτευση επί των ανοιχτών ζητημάτων. «Πάντα υπάρχει το δίλημμα εάν πρέπει πρώτα να λύσουμε τα μικρά τεχνικά ζητήματα και μετά να πάμε στα μεγάλα, ή να ξεκινήσουμε με τα μεγάλα και κατόπιν να πάμε στα μικρότερα» απάντησε. Ο Ντάισελμπλουμ πρόσθεσε ότι απόφαση είναι να αντιμετωπιστούν πρώτα τα μεγάλα ζητήματα, με τους θεσμούς στις Βρυξέλλες, και μετά θα συζητηθεί επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα για τα μικρότερα ζητήματα. Το μήνυμα του Eurogroup είναι μάλλον αδύναμο για να πείσει και να καθησυχάσει τις αγορές ότι το ελληνικό πρόγραμμα προχωρά κανονικά και η επιστροφή στην κανονικότητα είναι θέμα ημερών. Ήδη το Bloomberg σε πρωινό δημοσίευμά του προειδοποιούσε για νέα κρίση και επανάληψη του δράματος του 2015.
"ΤΑ ΝΕΑ", 20/03/17
Παίζουν τα ρέστα τους
και ψιθυρίζουν εκλογές
Εχοντας χάσει οριστικά το ορόσημο του Μαρτίου για συμφωνία και με το ανένδοτο ΔΝΤ απέναντί της, η κυβέρνηση ποντάρει στον αντιπερισπασμό των Εξεταστικών, έχοντας κρυμμένο στο μανίκι της ακόμα και το χαρτί των εκλογών
Του Αιμίλιου Περδικάρη
Μαντάτα από τις Βρυξέλλες και το Eurogroup περιμένει σήμερα η κυβέρνηση, έχοντας αποδεχθεί ωστόσο ότι έχει χαθεί οριστικά και αυτό το ορόσημο για συμφωνία. Αυτό που πρακτικά αναμένει το Μαξίμου είναι ένα σήμα προόδου, περισσότερο για να ανατάξει την ψυχολογία στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του κόμματος, καθώς το διαφαινόμενο περιεχόμενο της συμφωνίας και τα σκληρά μέτρα που προμηνύονται έχουν μετατρέψει τον ΣΥΡΙΖΑ σε καζάνι που βράζει.
Αυτός είναι και ο λόγος που το κυβερνητικό στρατόπεδο, στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, επιλέγει την τακτική του αντιπερισπασμού. Πέραν της κλιμάκωσης της επίθεσης στη ΝΔ, στο προσκήνιο επιστρέφει η σκανδαλολογία, αφού την πρόταση σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής για την υγεία και της Προανακριτικής για τα εξοπλιστικά θα ακολουθήσουν αντίστοιχες προτάσεις για υποθέσεις από τα συρτάρια του Μαξίμου.
ΑΠΡΙΛΙΟ ΚΑΙ ΒΛΕΠΟΥΜΕ... Η ελληνική πλευρά - όπως είχε πει και στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ο Ευκλείδης Τσακαλώτος - παίζει τα ρέστα της στην πολιτική διαπραγμάτευση, ελπίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι μπορούν να βάλουν φρένο στις παράλογες, όπως τις θεωρούν, απαιτήσεις του ΔΝΤ, ιδίως στα εργασιακά. Δεν είναι τυχαίο πως και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος επανέφερε σε συνέντευξή του («Ημερησία») τις αιτιάσεις κατά του Ταμείου, επιρρίπτοντας αποκλειστικά στην πλευρά του την ευθύνη για την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
Το χρονοδιάγραμμα για το Μαξίμου μετατίθεται έτσι στον Απρίλιο, ωστόσο πολλοί αστάθμητοι παράγοντες παραμονεύουν και εμποδίζουν την προοπτική για συμφωνία έστω τον επόμενο μήνα. Τα στοιχεία της Eurostat για τις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, η απόφαση του ΔΝΤ για το πρόγραμμα και οι γαλλικές εκλογές περιπλέκουν την κατάσταση.
ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ. Σ' αυτό το σκηνικό, το Μαξίμου ξορκίζει με κάθε τρόπο τα σενάρια εκλογών ή ψήφισης των μέτρων από αυξημένη πλειοψηφία, ενώ προσώρας δεν φαίνεται να συζητά ούτε το ενδεχόμενο σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα οι περισσότεροι εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν «όσο πάει», ακόμη και αν νιώθουν στο πετσί τους ότι η συμφωνία είναι δυσβάστακτη. Αυτό είπαν και στον Τσακαλώτο στην κλειστή σύσκεψη της περασμένης εβδομάδας, με τους πιο ενθουσιώδεις να χρησιμοποιούν το επιχείρημα πως «η κοινωνία είναι μεν δυσαρεστημένη, αλλά είναι μαζί μας».
Αν και τη λέξη «εκλογές» δεν έχουν αρθρώσει δημοσίως ώς τώρα στελέχη της κυβέρνησης ή του ΣΥΡΙΖΑ, δεν παύει να υπάρχει ως σκέψη στο πίσω μέρος του μυαλού τους, εάν οι σχέσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές φτάσουν στο απροχώρητο. Η πλειονότητα αναμένει το τελικό περιεχόμενο της συμφωνίας, το οποίο θα κληθεί να εγκρίνει ή να απορρίψει η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ πριν αυτό φτάσει στη Βουλή. Βούληση του Πρωθυπουργού ασφαλώς είναι να εγκριθεί, έστω και με κραδασμούς, ώστε να δεσμεύσει την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Αν όμως συμβεί το αντίθετο, οι ραγδαίες εξελίξεις είναι αναπόφευκτες.
Η ΔΗΜΟΣΚΟΠΙΚΗ ΦΘΟΡΑ του κυβερνητικού στρατοπέδου, άλλωστε, λειτουργεί επιβαρυντικά και επαναφέρει τους φόβους «πασοκοποίησης» του ΣΥΡΙΖΑ, με την έννοια ότι ψήφιση της συμφωνίας μπορεί να οδηγήσει σε αποσύνθεση την κυβερνώσα παράταξη. Η απάντηση του Μαξίμου, ωστόσο, είναι πως η φθορά είναι παροδική και ότι τα αντίμετρα που θα συμφωνηθούν με τους θεσμούς, σε συνδυασμό με το θετικό αφήγημα της κυβέρνησης και την επιστροφή στην ανάκαμψη - εφόσον επιτευχθεί η ένταξη των ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ -, μπορούν να αντιστρέψουν την εικόνα.
Αυτό αποτελεί και την απάντηση του Πρωθυπουργού και των συνεργατών του σε όσους απεργάζονται σενάρια εκλογών, χωρίς να παραγνωρίζουν ότι οι κάλπες θα ήταν κάποια λύση στην περίπτωση που η κυβέρνηση προσκρούσει σε τοίχο με τους δανειστές και ο χρόνος παρέλθει άπρακτος έως το δύσκολο καλοκαίρι, με άδεια ταμεία. Αλλως ειπείν, μπορεί ο Τσίπρας να μην εξετάζει αυτή τη στιγμή σενάρια «ηρωικής εξόδου», αλλά η πορεία της κυβέρνησης αυτής μπορεί να έχει «ξαφνικό θάνατο».
Η αποκρυστάλλωση του περιεχομένου της συμφωνίας θα είναι αυτή που θα ορίσει και θα επιταχύνει τις εξελίξεις, με δεδομένο ότι κάθε βουλευτής θα μπορέσει τότε να πάρει τις αποφάσεις του για το τι θα πράξει. Η προτροπή του Μαξίμου «όποιος δεν θέλει να ψηφίσει, μπορεί να παραδώσει την έδρα του» ισχύει κανονικά και αναμένεται να ακουστεί όλο και πιο δυνατά το επόμενο διάστημα.
Το αδιέξοδο χτυπάει το Μαξίμου
Της Έλενας Λάσκαρη
Το κουαρτέτο των δανειστών δεν πρόκειται να επιστρέψει στην Αθήνα, εάν η κυβέρνηση δεν κάνει μεγάλα βήματα πίσω στα ανοιχτά θέματα της διαπραγμάτευσης που αφορούν τα εργασιακά, τα ενεργειακά και το Ασφαλιστικό. Το μήνυμα αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη σταλεί στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ και ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε» (FAZ), η οποία δημοσιεύεται στο σημερινό της φύλλο, εκτιμά πως «μια γρήγορη ολοκλήρωση της εν εξελίξει δεύτερης αξιολόγησης από τους πιστωτές είναι μάλλον δύσκολο» και προσθέτει πως δεν πιστεύει πως «οι θεσμοί θα την ολοκληρώσουν πριν από τη συνεδρίαση του Eurogroup στη Μάλτα, τον Απρίλιο».
ΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ. Μια νέα προσπάθεια συμβιβασμών της τελευταίας στιγμής αναμένεται να επιδιωχθεί σήμερα σε πολιτικό επίπεδο, πριν από το Eurogroup, και εάν αυτή δεν καρποφορήσει, ο κίνδυνος μιας αιχμηρής συνεδρίασης για την Ελλάδα, με αρνητικά σήματα στις αγορές, είναι παραπάνω από ορατός. Κανείς, από καμία πλευρά δεν μιλά πλέον για διαφαινόμενο Staff Level Agreement – συμφωνία σε επίπεδο προσωπικού – και η κατάσταση παίρνει χαρακτηριστικά αδιεξόδου.
Το κουαρτέτο των δανειστών δεν πρόκειται να επιστρέψει στην Αθήνα, εάν η κυβέρνηση δεν κάνει μεγάλα βήματα πίσω στα ανοιχτά θέματα της διαπραγμάτευσης που αφορούν τα εργασιακά, τα ενεργειακά και το Ασφαλιστικό. Το μήνυμα αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη σταλεί στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ και ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε» (FAZ), η οποία δημοσιεύεται στο σημερινό της φύλλο, εκτιμά πως «μια γρήγορη ολοκλήρωση της εν εξελίξει δεύτερης αξιολόγησης από τους πιστωτές είναι μάλλον δύσκολο» και προσθέτει πως δεν πιστεύει πως «οι θεσμοί θα την ολοκληρώσουν πριν από τη συνεδρίαση του Eurogroup στη Μάλτα, τον Απρίλιο».
ΤΑ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ. Μια νέα προσπάθεια συμβιβασμών της τελευταίας στιγμής αναμένεται να επιδιωχθεί σήμερα σε πολιτικό επίπεδο, πριν από το Eurogroup, και εάν αυτή δεν καρποφορήσει, ο κίνδυνος μιας αιχμηρής συνεδρίασης για την Ελλάδα, με αρνητικά σήματα στις αγορές, είναι παραπάνω από ορατός. Κανείς, από καμία πλευρά δεν μιλά πλέον για διαφαινόμενο Staff Level Agreement – συμφωνία σε επίπεδο προσωπικού – και η κατάσταση παίρνει χαρακτηριστικά αδιεξόδου.
Η τελευταία προσπάθεια συγκλίσεων έγινε την περασμένη Παρασκευή, με μια τηλεδιάσκεψη έξι ωρών με τους εκπροσώπους των δανειστών, στην οποία δεν υπήρξε η παραμικρή πρόοδος στα ανοιχτά θέματα. Στην Αθήνα, Τσακαλώτος, Χουλιαράκης, Αχτσιόγλου και Σταθάκης ήταν μάλλον αποφασισμένοι ότι πέραν των θεμάτων που σέρνονται εδώ και μήνες σε δεύτερο πλάνο και αφορούν τη λειτουργία του Υπερταμείου αποκρατικοποιήσεων ή τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, η συζήτηση δεν θα πήγαινε παραπέρα.
Το κλίμα αυτό απέδωσε η τοποθέτηση κυβερνητικού παράγοντα στη συνέχεια όταν είπε ότι «έχουν μείνει ορισμένα θέματα τα οποία γνωρίζαμε ότι δεν θα κλείσουν σε αυτό το επίπεδο», προσθέτοντας ότι «οι θέσεις είναι πλέον γνωστές και κανείς δεν εκπλήσσει κανέναν».
Πρακτικά, οι δανειστές και κυρίως το ΔΝΤ δεν κάνουν βήμα πίσω στις απαιτήσεις τους για επώδυνα μέτρα τόσο σε όρους κοινωνικούς όσο και σε όρους πολιτικούς με αιχμή τα εργασιακά, το Ασφαλιστικό και την πώληση μονάδων της ΔΕΗ.
- Στα εργασιακά, το ΔΝΤ ζητά οι ομαδικές απολύσεις να γίνονται με μια απλή ειδοποίηση από την πλευρά των εργοδοτών, χωρίς να μπαίνει καν στη συζήτηση της διοικητικής διαδικασίας των προεγκρίσεων που βάζει στο τραπέζι η ελληνική κυβέρνηση.
Στο μενού του ΔΝΤ περιλαμβάνονται ακόμα η επαναφορά του λοκάουτ (η δυνατότητα των εργοδοτών να κάνουν ανταπεργία απέναντι στις κινητοποιήσεις των εργαζομένων), οι αλλαγές στον συνδικαλιστικό νόμο αλλά και η μη επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
- Στο ασφαλιστικό, η συζήτηση είναι επίσης αδιέξοδη. Σε ενιαίο μέτωπο οι δανειστές ζητούν περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις ύψους 1,8 δισ. ευρώ μια κι έξω το 2020, απαίτηση η οποία τρομάζει πολιτικά τον ΣΥΡΙΖΑ.
Παρότι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στο Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου δέχθηκε η επάνοδος του κουαρτέτου να γίνει στη βάση μέτρων 1,8 δισ. ευρώ από τις συντάξεις και 1,8 δισ. ευρώ από τη μείωση του αφορολογήτου, όταν έγινε η συζήτηση επί ελληνικού εδάφους στην εξειδίκευση των μέτρων και κυρίως όταν έγινε απολύτως ξεκάθαρη η συνταγή των δανειστών στο μέτωπο των αντιμέτρων, εμφανίστηκε απρόθυμος να προχωρήσει σε συμφωνία. Το ίδιο και η Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου.
Στην εξέλιξη αυτή, δεν είναι άμοιρη ευθυνών η συζήτηση για τα αντίμετρα. Το αρχικό κυβερνητικό αφήγημα, με μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 35%, μείωση του ΦΠΑ στην ενέργεια και την εστίαση και ένα δάνειο 3 δισ. ευρώ για δημιουργία θέσεων απασχόλησης, δεν βγήκε.
Η διαπραγμάτευση για τα αντίμετρα μέχρι τώρα έχει αποδώσει πολιτικά δύσπεπτες για την κυβέρνηση μειώσεις φόρων, καθώς οι δανειστές προκρίνουν μείωση των φόρων για τις επιχειρήσεις και τα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια των φυσικών προσώπων.
Στον ΕΝΦΙΑ, όπου η συζήτηση παραμένει ανοιχτή, επίσης οι δανειστές θέλουν οι ελαφρύνσεις να αφορούν τον συμπληρωματικό φόρο, ο οποίος επιβάλλεται στους ιδιοκτήτες ακινήτων με περιουσία άνω των 200.000 ευρώ. Αν κοντά σε όλα αυτά αξιολογηθεί και η συμφωνηθείσα μείωση του αφορολογήτου κοντά στα 5.900 ευρώ με πρώτο συντελεστή φόρου 22%, η οποία αγγίζει μισθωτούς και συνταξιούχους των 500 ευρώ, γίνεται αντιληπτό γιατί στην κυβέρνηση υπάρχει περίσσια περίσκεψη αναφορικά με τις επιπτώσεις στο κόμμα από μια τέτοια συμφωνία. Τα νέα μέτρα θα χτυπήσουν αδιακρίτως τους συνταξιούχους και τους οικονομικά ασθενέστερους, τα δε αντίμετρα είναι αμφίβολο αν μπορούν να σταθούν ικανά ώστε οι βουλευτές της συγκυβέρνησης να δώσουν την ψήφο τους.
- Στα ενεργειακά. Πρόσθετες δυσκολίες άλλωστε υπάρχουν και στο μέτωπο της ενέργειας. Για περισσότερες από δύο ώρες την περασμένη Παρασκευή, τα ενεργειακά βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων, με τους δανειστές να επιμένουν σε «διαρθρωτικά μέτρα». Η τοποθέτηση κυβερνητικού στελέχους – μεταξύ σοβαρού και αστείου – «τσακωνόμασταν δύο ώρες, αλλά ελπίζω πως μέχρι το τέλος του χρόνου θα τα βρούμε» αποτυπώνει επακριβώς την κατάσταση.
"Εφ.Συν", 20/03/17
Απολύτως συμπαγείς οι 153
Του Νίκου Σβέρκου
Με σκοπό «να αναγνωριστεί η πρόοδος που έχει συντελεστεί» μεταβαίνει στο σημερινό Γιούρογκρουπ η ελληνική αντιπροσωπεία, ενώ, όπως ανέφερε ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, επιδίωξη της κυβέρνησης είναι «να γεφυρωθούν όσες διαφορές απομένουν στα ζητήματα της τεχνικής συμφωνίας και του δημοσιονομικού για το 2019».
Η καθυστέρηση της επίτευξης συμφωνίας προβληματίζει το Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο, ενώ το κυβερνητικό περιβάλλον θεωρεί βέβαιη την υπερψήφιση του πακέτου από σύσσωμη τη συμπολίτευση.
Στο ουσιαστικό μέρος των διαπραγματεύσεων, τις τελευταίες ημέρες έχει προκύψει προσέγγιση ανάμεσα στην Αθήνα και το ΔΝΤ στα ζητήματα εκτός των εργασιακών. Συμφωνία διαφαίνεται στην αύξηση του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, στην αναμόρφωση του ΕΝΦΙΑ και στο πρόγραμμα που αφορά τα παιδιά (γεύματα στα σχολεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί για όλες τις οικογένειες).
Στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης έχει πέσει η μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης που επιβαρύνει κυρίως τα μεσαία στρώματα.
«Μια κι έξω» περικοπές
Μάχη δίνεται επίσης για τη μείωση του κατώτατου φορολογικού συντελεστή (σήμερα ανέρχεται σε 22%), αλλά και τη μείωση ΦΠΑ σε κατηγορίες προϊόντων, ενώ ενδέχεται το πακέτο των «αρνητικών» μέτρων να είναι τελικά λίγο χαμηλότερο του 2% του ΑΕΠ.
Αναφορικά με τις συντάξεις, κυβέρνηση και δανειστές έχουν συμφωνήσει οι όποιες μειώσεις να γίνουν από το 2020 και μετά, οι δανειστές όμως θέλουν «μια κι έξω» περικοπές, με την Αθήνα να επιμένει σε σταδιακές μειώσεις που όμως θα εξισορροπούνται λόγω του μηχανισμού που προβλέπει ο νόμος Κατρούγκαλου.
«Ο στόχος της ελληνικής κυβέρνησης είναι ακριβώς αυτή η συνολική συμφωνία [τα μεσοπρόθεσμα μέτρα και το χρέος και οι στόχοι για πρωτογενή πλεονάσματα] να επιτευχθεί εντός Απριλίου, ώστε στη συνέχεια να ανοίξει ο δρόμος για την ένταξη στην ποσοτική χαλάρωση. Νομίζω ότι είναι εύλογο να περιμένουμε σύντομα θετικές εξελίξεις» δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος («Ημερησία»).
Αναγνώρισε ότι «οι καθυστερήσεις έχουν δημιουργήσει μια αίσθηση αβεβαιότητας που τροφοδοτείται και από τη γενικότερη πολιτική αστάθεια στην Ευρώπη και τον κόσμο», θέλησε όμως να φανεί καθησυχαστικός, δηλώνοντας βέβαιος ότι «σύντομα θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις».
Η κυβέρνηση δεν φαίνεται να θέλει να αποφύγει τη συζήτηση περί του ποιος φέρει την ευθύνη, καθώς δράττεται της ευκαιρίας να ταυτίσει τη Ν.Δ. με το ΔΝΤ.
Ο Δημήτρης Τζανακόπουλος δήλωσε αφενός ότι «έχουμε μπροστά μας έναν πλανητικής κλίμακας γρίφο που πρέπει να επιλυθεί» αναφορικά με τις διαφωνίες της Γερμανίας με το ΔΝΤ, επισημαίνοντας όμως ότι «δεν θα υιοθετήσουμε ποτέ τη γραμμή “τόσα και άλλα τόσα” όπως μας καλεί η Ν.Δ.». «Το επιχείρημα της Ν.Δ., ότι οι καθυστερήσεις γέννησαν τις απαιτήσεις του ΔΝΤ, είναι απολύτως ψευδές.
»Οι απαιτήσεις αυτές βρίσκονταν στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης από το Ταμείο ήδη από τον Δεκέμβριο του 2015, πριν σημειωθεί οποιαδήποτε καθυστέρηση στα χρονοδιαγράμματα. Αρα δεν είναι οι καθυστερήσεις που οδήγησαν σε αυξημένες απαιτήσεις, αλλά οι παράλογες απαιτήσεις που προκάλεσαν την καθυστέρηση», εξήγησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
«Τα υψηλά πλεονάσματα»
Αποδέχτηκε επίσης ότι «πράγματι, όποια και να είναι η τελική συμφωνία, τα πρωτογενή πλεονάσματα θα είναι σχετικά υψηλά για τα πρώτα χρόνια μετά το πρόγραμμα», υπενθυμίζοντας όμως ότι «η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, που είχαν δεσμεύσει τη χώρα με πρωτογενή πλεονάσματα με μέσον όρο 4% μέχρι το 2030, είναι οι τελευταίοι που δικαιούνται να μιλάνε για υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα».
«Η κυβερνητική πλειοψηφία αριθμεί 153 βουλευτές και είναι απολύτως συμπαγής» συμπλήρωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, καλώντας τη Ν.Δ. αντί «να σκιαμαχεί για το αν θα ψηφίσει μία συνολική συμφωνία επιβαρυντικών και ελαφρυντικών μέτρων, ενώ κανείς δεν της έχει απευθύνει έκκληση για κάτι τέτοιο, καλό θα είναι να αποφασίσει εάν θα πράξει το ίδιο λάθος που έκανε τα Χριστούγεννα, όταν καταψήφιζε την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων με 617 εκατ. ευρώ».
Αντιδράσεις για το εκ παραδρομής «παρών»
Σφοδρές αντιδράσεις προκάλεσε στην εβραϊκή κοινότητα και τον πολιτικό κόσμο η αδικαιολόγητη στάση της Ν.Δ. επί της τροπολογίας που παρείχε υπηκοότητα σε κατιόντες Εβραίων, θυμάτων του Ολοκαυτώματος. Η αξιωματική αντιπολίτευση εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία ανέφερε ότι επέλεξε το «παρών» εκ παραδρομής λόγω του «κυκεώνα τροπολογιών της κυβέρνησης».
Ο ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε σφοδρή ανακοίνωση στην οποία επισήμανε ότι «αρκούσε μόνο μια λέξη για να αναδειχθεί η υποκρισία τους: Παρών». «Η “εκ παραδρομής λάθος ψήφος” από την παράταξη, που ισχυρίζεται πως είναι έτοιμη να κυβερνήσει τη χώρα, μόνο θυμηδία προκαλεί» κατέληξε ο ΣΥΡΙΖΑ.
"Εφ.Συν", 20/03/17
Τα εργασιακά «σπρώχνουν» την αξιολόγηση ώς τον ΜάιοΤου Μάριου Χριστοδούλου
Πολιτική λύση για φορολογικό, εργασιακό, ασφαλιστικό, ενέργεια και αντίμετρα, ζητήματα για τα οποία δεν βρέθηκε διέξοδος στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές, θα αναζητήσει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στη σημερινή σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Στοιχείο που είναι ενδεικτικό της κρισιμότητας της όλης κατάστασης αποτελεί ότι η υπουργός Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου θα συνοδεύσει τον Ευκλείδη Τσακαλώτο στις Βρυξέλλες και θα μετάσχει, εκτός από το Eurogroup, και στα προπαρασκευαστικά ραντεβού που θα έχει ο υπουργός με Ευρωπαίους αξιωματούχους και εκπροσώπους του ΔΝΤ.
Η ελληνική διαπραγματευτική ομάδα θα προσπαθήσει ό,τι δεν κατάφερε εδώ στην Αθήνα ή στις τηλεδιασκέψεις που είχε το Σαββατοκύριακο με τους επικεφαλής των δανειστών να το πετύχει μέσα στην έδρα τους, εκμεταλλευόμενη τις επαφές που θα έχει με πρόσωπα-κλειδιά των θεσμών.
Είναι σίγουρο ότι σε αυτές τις συναντήσεις ο κ. Τσακαλώτος θα κινηθεί στη βάση της γραμμής Μαξίμου, όπως αυτή επανασχεδιάστηκε μετά τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της διαπραγμάτευσης. Σίγουρο είναι επίσης ότι δεν θα υπάρξει non paper για τις αποφάσεις του Eurogroup, εφόσον δεν μεσολαβήσει κωδικοποίηση των μηνυμάτων με τον υπουργό Οικονομικών ώστε να αποφευχθούν άλλα επικοινωνιακά λάθη.
Οπως και να ’χει πάντως, το κλίμα στις Βρυξέλλες θα είναι βαρύ για τους δύο Ελληνες υπουργούς, με αποτέλεσμα και η πορεία της συνόδου να είναι λίγο-πολύ προδιαγεγραμμένη. Θα είναι το τέταρτο κατά σειρά Eurogroup -από τις 20 Δεκεμβρίου του 2016 που ήταν το πρώτο χρονικό ορόσημο το οποίο είχε τεθεί για τεχνική συμφωνία με τους θεσμούς- που θα περάσει άπρακτο, ενώ το πιο ανησυχητικό είναι ότι φως στο τούνελ δεν διαφαίνεται ούτε για το άτυπο συμβούλιο που θα γίνει στις 7 Απριλίου στη Μάλτα.
Η μέχρι τώρα πορεία των συζητήσεων με τους επικεφαλής των δανειστών μάλλον επιβεβαιώνει ότι θα χρειαστεί ακόμη ένα Εurogroυp, αυτό της 22ας Μαΐου, για να μπορέσουν να γεφυρωθούν οι διαφορές. Τότε μάλιστα θα έχουν ολοκληρωθεί και οι εκλογές στη Γαλλία, ενώ θα μπορούν να ειδικευτούν και τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.
Τούτο καταρρίπτει και το ελληνικό επιχείρημα ότι οι Ευρωπαίοι θα δίσταζαν να έχουν σε εξέλιξη τις εκλογικές διαδικασίες στα κράτη τους έχοντας ανοιχτό το ελληνικό ζήτημα.
Σημεία μη σύγκλισης
Οπως φάνηκε και από τις αλλεπάλληλες τηλεδιασκέψεις στη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας τόσο σε τεχνικό επίπεδο όσο και σε ανώτερο επίπεδο (επτάωρη τηλεδιάσκεψη Σαββάτου μεταξύ των συναρμόδιων υπουργών και των επικεφαλής του κουαρτέτου των δανειστών), «κλειδί» για να κλείσει η αξιολόγηση είναι τα εργασιακά.
Δηλαδή, η αύξηση του ορίου των ομαδικών απολύσεων από 5% σε 10%, η μη επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών, η καθιέρωση του λοκ άουτ, η αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου πρωτίστως ως προς τον τρόπο κήρυξης απεργιών. Ολα εκείνα που θέλουν οι θεσμοί και όχι όπως είναι φυσικό η ελληνική πλευρά.
Η ίδια προβληματική κατάσταση επικρατεί και στα άλλα μεγάλα μέτωπα, όπου κυβερνητική πηγή επιβεβαίωσε το χάσμα που χωρίζει τις δύο πλευρές. Πρόκειται για τα πρόσθετα μέτρα της περιόδου μετά το 2018, το ασφαλιστικό, τα ενεργειακά και τα αντίμετρα.
Στο ασφαλιστικό - φορολογικό, οι πιστωτές απαιτούν νέες μειώσεις κύριων συντάξεων στο πλαίσιο των πρόσθετων μέτρων ύψους έως 3,6 δισ. ευρώ ή 2% του ΑΕΠ για την περίοδο μετά το 2018. Τόσο το ύψος (η κυβέρνηση προσπαθεί να διασώσει συντάξεις 600 έως 800-1.000 ευρώ) όσο και ο χρόνος που θα επιβληθεί το «ψαλίδισμα» (από το 2019 ή το 2020 μονομιάς ή από το 2020 σταδιακά σε βάθος 3-5 ετών) παραμένουν σημεία τριβής.
Αντιθέτως, βέβαιη θεωρείται η δραστική μείωση του αφορολόγητου ορίου στην περιοχή των 5.600-5.900 ευρώ από το 2019. Πρόκειται για το δεύτερο μέτρο το οποίο θα συμπληρώσει το πακέτο των 3,6 δισ. ευρώ. Οσον αφορά τα ενεργειακά, οι δανειστές επιμένουν σε πώληση μονάδων της ΔΕΗ, ενώ η κυβέρνηση θέλει να κερδίσει χρόνο και να πάει παρά πίσω το μέτρο.
Ο... επιτυχημένος ΕΝΦΙΑ
Από την άλλη, τα μέτρα ελάφρυνσης δεν θα είναι περίπατος και δεν είναι απαραιτήτως αυτά που θέλει η κυβέρνηση. Ειδικά το ΔΝΤ έχει σαφή θέση για το ποια πρέπει να είναι τα αντίμετρα στη μείωση αφορολογήτου (μείωση υψηλών φορολογικών συντελεστών) και των συντάξεων (αύξηση των δαπανών πρόνοιας, όπως το κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης).
Τη μείωση του ΕΝΦΙΑ από το 2019 και μετά, αν και εφόσον βέβαια ξεπεραστεί ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% το 2018 και ενεργοποιηθεί το πακέτο των αντιμέτρων, η κυβέρνηση τη θεωρεί δεδομένη. Σύμφωνα με κυβερνητικό στέλεχος που συμμετέχει στη διαπραγμάτευση, το πακέτο των αντιμέτρων έχει ουσιαστικά οριστικοποιηθεί, αλλά υπάρχει μια μικρή διαφορά στο πόσο βάρος θα έχει ο ΕΝΦΙΑ στο συνολικό πακέτο.
Η ελληνική πλευρά επιθυμεί ο ΕΝΦΙΑ στο πακέτο να συμμετάσχει με περίπου ένα δισ. ευρώ, που συνεπάγεται τη μείωση του φόρου κατά περίπου 30% σε σχέση με τα σημερινά του επίπεδα (περίπου 3,5 δισ. ευρώ).
Μάλιστα, το οικονομικό επιτελείο δεν θέλει σε καμία περίπτωση η μείωση του φόρου να είναι οριζόντια κατά 30% (15% το 2019 και 15% το 2020), αλλά να είναι στοχευμένη προκειμένου να ελαφρύνει όσους έχουν μικρή και πολύ μικρή ακίνητη περιουσία. Επίσης, θέλει την πλήρη απαλλαγή από τον φόρο για όσους σήμερα έχουν έκπτωση 50% (ετήσιο εισόδημα έως 9.000 σε συνδυασμό με χαμηλή ακίνητη περιουσία).
Από την άλλη, οι θεσμοί θέλουν η συμμετοχή του ΕΝΦΙΑ στο πακέτο των αντιμέτρων να είναι της τάξης των 300 έως 500 εκατ. ευρώ, καθώς ο συγκεκριμένος φόρος είναι ο πιο πετυχημένος εισπρακτικά από όσους επιβλήθηκαν στην κρίση. Εκτός από τη μικρή μείωση του ΕΝΦΙΑ, οι θεσμοί θέλουν και μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ από το 24% στο 23%, καθώς και μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή που σήμερα είναι 29%.
Υπό αυτές τις συνθήκες, μια συνολική συμφωνία με τους θεσμούς θα χρειαστεί καιρό, καθώς δεν αρκεί να κλείσει μόνο το τεχνικό κείμενο με τις υπογραφές (Staff Level Agreement), αλλά θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία Ευρωπαίων με το ΔΝΤ για τους στόχους στα πλεονάσματα, αλλά και στα μέτρα για το χρέος.
Επεται η απόφαση συμμετοχής του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, ενώ εκκρεμεί και η απόφαση της ΕΚΤ για την ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.
Εμπόδια υψηλής τάσης
Του Βασίλη Γεώργα
Σε αγκάθι για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης αναδεικνύεται η μείωση των μεριδίων της ΔΕΗ στην αγορά ενέργειας και η άρση του μονοπωλίου πρόσβασης στα ορυχεία λιγνίτη.
Το σχέδιο της «Μικρής ΔΕΗ» φαίνεται να αναβιώνει εμμέσως κατ’ απαίτηση των δανειστών, που θέτουν επίσημα πλέον στην ατζέντα την υποχρεωτική πώληση λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων το 2018, σε συνδυασμό είτε με τη μεγάλη αύξηση των δημοπρασιών ισχύος στο μεσοδιάστημα, είτε και με τη μεταβίβαση πελατών σε ιδιώτες ανταγωνιστές της ΔΕΗ που προωθεί η ίδια η επιχείρηση.
Για την κυβέρνηση που μέχρι πρότινος υποβάθμιζε το θέμα ως τέτοιο που δεν μπορεί να επηρεάσει τη δεύτερη αξιολόγηση, η υπόθεση ΔΕΗ μπαίνει στο ίδιο κάδρο μαζί με τα εργασιακά και τις περικοπές στο ασφαλιστικό ως αντικείμενο «πολιτικής διαπραγμάτευσης», με την ελπίδα όχι να αποφευχθούν οι εξελίξεις, αλλά τουλάχιστον να καθυστερήσουν μέχρι το τέλος του έτους.
Κάποιες πληροφορίες, που διοχετεύονται από υπουργικά γραφεία, φέρουν να έχει ζητηθεί και από τον ίδιο των πρωθυπουργό να ασχοληθεί με τη ΔΕΗ. Αν είναι πράγματι αληθείς, δείχνουν είτε τον συναγερμό που έχει σημάνει στην κυβέρνηση για ένα ζήτημα που ανέκαθεν θεωρούνταν ταμπού για τον ΣΥΡΙΖΑ, είτε υποδηλώνουν μια προσπάθεια να χρεωθεί εμμέσως το Μαξίμου ένα θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα.
«Τσακωνόμασταν επί ώρες»
Αν πάντως δεν επιτευχθούν οι στόχοι της κυβέρνησης και στο αναθεωρημένο Μνημόνιο τον Μάιο-Ιούνιο ενταχθεί ρητή πρόβλεψη για πώληση παραγωγικών μονάδων ή πολύ περισσότερο η κυβέρνηση κληθεί να αποφασίσει κάτι τέτοιο, η ανησυχία είναι ότι θα μπορούσαν να δοκιμαστούν τόσο οι εσωκομματικές αντοχές, με ερώτημα την αντίδραση της πλευράς Σκουρλέτη και άλλων κυβερνητικών βουλευτών, όσο και η ίδια η κυβερνητική συμμαχία με τους ΑΝ.ΕΛΛ. οι οποίοι αντλούν σημαντικό μέρος της δύναμής τους από περιοχές του λιγνιτικού κέντρου της Δυτικής Μακεδονίας.
Ο αρμόδιος υπουργός Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης επιβεβαίωσε πάντως την Παρασκευή μετά την τηλεδιάσκεψη με τους επικεφαλής της τρόικας ότι οι δανειστές θέτουν θέμα άμεσης πώλησης μονάδων της ΔΕΗ και ότι συνολικά για τα ενεργειακά οι διαφορές παραμένουν πολύ μεγάλες.
Κυβερνητικές πηγές παράλληλα περιέγραφαν σκηνικό έντονων διαφωνιών (σ.σ. «τσακωνόμασταν επί δύο ώρες» έλεγαν χαρακτηριστικά), εξέφραζαν ωστόσο την προσδοκία ότι στο σημερινό Eurogroup «θα μπορούσε να βρεθεί μια διατύπωση που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές».
Η ΔΕΗ έχει αυτή τη στιγμή τρία ανοιχτά μέτωπα: το ένα αφορά την υποχρέωση μείωσης του μεριδίου της στη λιανική αγορά κάτω από το 50% στο τέλος του 2019 (από 89% σήμερα), το δεύτερο σχετίζεται με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για ισότιμη πρόσβαση όλων των παικτών της αγοράς στη λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή, ενώ τα δεδομένα άλλαξαν δραματικά με αφορμή και την έρευνα που ξεκίνησε εναντίον της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Ολα αντιμετωπίζονται πλέον ως ενιαίο πακέτο από τους δανειστές και με αιχμή τη συμμόρφωση της χώρας με τη δικαστική καταδίκη για πρόσβαση τρίτων στα λιγνιτικά αποθέματα της χώρας συνδέουν την άμεση πώληση του 40% του λιγνιτικού και υδροηλεκτρικού δυναμικού της ΔΕΗ με το άνοιγμα της αγοράς.
Διαφορετική ερμηνεία
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η τρόικα ερμηνεύει λάθος την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και θεωρεί ότι η Ελλάδα συμμορφώνεται από τη στιγμή που η ΔΕΗ θα αποκλειστεί από το δικαίωμα συμμετοχής σε διαγωνισμούς παραχώρησης νέων λιγνιτικών κοιτασμάτων.
Από την πλευρά τους οι δανειστές αλλά και μερίδα ιδιωτών ανταγωνιστών της ΔΕΗ επιμένουν ότι η καταδίκη της Ελλάδας επισείει εδώ και τώρα την πώληση του 40% των μονάδων της ΔΕΗ και όπως έχει διαρρεύσει, χωρίς να επιβεβαιώνεται επίσημα από το υπουργείο Ενέργειας, έχουν στείλει νεότερο κείμενο στο υπουργείο Ενέργειας με συγκεκριμένο και σφιχτό χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με το οποίο η εκχώρηση μονάδων σε δύο ή τρία «πακέτα» θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα και να έχει ολοκληρωθεί έως το πρώτο εξάμηνο του 2018.
Απορρίπτει επίσης ως μη εφαρμόσιμη την πρόταση της ΔΕΗ για πώληση 400.000-500.000 πελατών της μέσω θυγατρικών, ενώ ζητά τη δραστική αύξηση των δημοπρατούμενων ποσοτήτων ενέργειας (NOME) προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος μείωσης του μεριδίου λιανικής της επιχείρησης στο 49% το 2020.
"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 20/03/17
Στο Εurogroup με πιέσεις για κάλπες
Για αντιφατικά μηνύματα από τους θεσμούς μιλάει η Αθήνα και ελπίζει ότι το θολό τοπίο θα αποσαφηνισθεί αύριο στις Βρυξέλλες
Του Κ.Π.Παπαδιόχου
Αντιμέτωπος με την ανάγκη να προβεί σε σημαντικές παραχωρήσεις που θα δοκιμάσουν τις αντοχές του ΣΥΡΙΖΑ είναι ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας προκειμένου η διαπραγμάτευση με τους εταίρους να εξέλθει από το υφιστάμενο τέλμα, ενώ στο περιβάλλον του ενισχύονται οι φωνές σύμφωνα με τις οποίες προτιμότερη λύση είναι πλέον για την κυβέρνηση οι εκλογές.
Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρείται κρίσιμο το αυριανό Eurogroup προκειμένου να αποσαφηνισθεί η στάση των δανειστών, καθώς, όπως λέγεται, η Αθήνα γίνεται αποδέκτης αντιφατικών μηνυμάτων: σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, όχι μόνον η καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ αλλά και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β. Σόιμπλε έχουν εμφανιστεί να τάσσονται υπέρ της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης εντός του Απριλίου, όπως επιδιώκει και η κυβέρνηση. Ομως, άλλοι ευρωπαϊκοί παράγοντες μεταδίδουν ότι η όποια συμφωνία δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν από τον Μάιο, εξέλιξη που εκ των πραγμάτων θα παρατείνει το κλίμα οικονομικής και πολιτικής αβεβαιότητας στην Ελλάδα.
Ενόψει του Eurogroup, η γραμμή του Μαξίμου εδράζεται σε δύο πυλώνες:
-Πρώτον, ότι η όποια συμφωνία θα πρέπει να είναι συνολική, δηλαδή να περιλαμβάνει και την περιγραφή των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος, που θα επιτρέπει τη συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
-Δεύτερον, ότι είναι δυνατόν, από ελληνικής πλευράς, να υπάρξουν νέες παραχωρήσεις στο μέτωπο της προσωπικής διαφοράς των συντάξεων, με αντάλλαγμα, όμως, να εγκαταλειφθούν οι «ακραίες», όπως χαρακτηρίζονται, θέσεις του ΔΝΤ στα εργασιακά. Εξάλλου, οι όποιες ελπίδες υπήρχαν στο Μέγαρο Μαξίμου ότι οι αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις θα μπορούσαν να αποσπαστούν από την τρέχουσα διαπραγμάτευση προσέκρουσαν σε τείχος άρνησης, τόσο από το ΔΝΤ όσο και από την Ευρωζώνη.
Πάντως, στο πρωθυπουργικό περιβάλλον, όπως προαναφέρθηκε, κάνουν λόγο για ένα θολό τοπίο που εκτιμούν ότι μπορεί να αποσαφηνιστεί αύριο στις Βρυξέλλες. Δεν είναι τυχαίο ότι ο κ. Τσίπρας έχει αποφύγει τις εκτενείς αναφορές στα μέτωπα της διαπραγμάτευσης και τον σχετικό ρόλο έχει αναλάβει ο υπουργός Οικονομικών Ευκλ. Τσακαλώτος με αλλεπάλληλες ενημερώσεις στη Βουλή.
Ο κ. Τσίπρας θέλει να έχει ανοικτές όλες τις επιλογές του, καθώς η όποια συμφωνία θα πρέπει να είναι αποδεκτή, πρωτίστως, από τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, εάν το «πακέτο» της διαπραγμάτευσης ολοκληρωθεί, θα τεθεί προς έγκριση στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. Είναι, δε, προφανές πως σε περίπτωση μαζικών διαφοροποιήσεων από τα στελέχη του οργάνου, το πλήγμα για την εικόνα του πρωθυπουργού θα είναι καίριο, ενώ αυτομάτως η συμφωνία θα καταστεί δύσκολα υπερασπίσιμη στην κοινή γνώμη.
Πάντως, επί του παρόντος ο κ. Τσίπρας παραμένει προσανατολισμένος στην ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Εκτιμά πως η κυβέρνηση μετά την υπογραφή του τρίτου μνημονίου δεν διαθέτει επαρκές αφήγημα προκειμένου να οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες, αλλά και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει φθάσει στο ναδίρ της δημοσκοπικής του επιρροής, άρα με την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης και την αποκατάσταση συνθηκών ομαλότητας στην οικονομία θα έχει μπροστά του μια «καθαρή» διετία προκειμένου να ανακάμψει.
Τέλος, στο Μέγαρο Μαξίμου κυριαρχεί η εκτίμηση πως εάν η αξιολόγηση κλείσει, η Ν.Δ. θα βρεθεί σε κενό στρατηγικής, το αίτημα για εκλογές θα αμφισβητηθεί και ο ΣΥΡΙΖΑ θα επωφεληθεί πολιτικά από μια περίοδο εσωστρέφειας στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Η άλλη επιλογή
Ομως, όπως προαναφέρθηκε, ορισμένα κορυφαία στελέχη επιμένουν πως μόνη προοπτική διεξόδου από την υφιστάμενη στενωπό είναι για τον ΣΥΡΙΖΑ και τον ίδιο τον κ. Τσίπρα η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Κατά τα ανωτέρω στελέχη, η αποσυσπείρωση που εμφανίζει το κυβερνών κόμμα οφείλεται στο ότι τον εγκαταλείπει το «αντιμνημονιακό» τμήμα της εκλογικής του βάσης. Εάν, προσθέτουν, ο πρωθυπουργός προχωρήσει στη μείωση του αφορολογήτου και των συντάξεων, θα βρεθεί αντιμέτωπος με νέα δημοσκοπική καθίζηση που θα δημιουργήσει τους όρους για αυτοδυναμία της Ν.Δ. στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, αλλά και με τον κίνδυνο η δική του ήττα να αποδειχθεί στρατηγική, υπό την έννοια ότι θα αμφισβητηθεί η παρουσία του ως ενός εκ των δύο πυλώνων του νέου διπολισμού.
Η άποψη ότι ο κ. Τσίπρας, παρότι επί του παρόντος το αρνείται, τελικά θα κινηθεί σε λογική πρόωρων εκλογών διακινείται ευρέως και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, ειδικά μετά την επιλογή του πρωθυπουργού να δρομολογηθούν προανακριτική επιτροπή για τα εξοπλιστικά προγράμματα της περιόδου του κ. Γ. Παπαντωνίου και εξεταστική για την υγεία. Μάλιστα, ορισμένα στελέχη των αντιπολιτευόμενων κομμάτων τοποθετούν το κλείσιμο της Βουλής και την προκήρυξη των εκλογών –με ανοικτή τη διαπραγμάτευση– στα τέλη Mαΐου, ώστε να έχει παραγραφεί και η «περίοδος Βαρουφάκη».
Πάντως, στο πρωθυπουργικό περιβάλλον, όπως προαναφέρθηκε, κάνουν λόγο για ένα θολό τοπίο που εκτιμούν ότι μπορεί να αποσαφηνιστεί αύριο στις Βρυξέλλες. Δεν είναι τυχαίο ότι ο κ. Τσίπρας έχει αποφύγει τις εκτενείς αναφορές στα μέτωπα της διαπραγμάτευσης και τον σχετικό ρόλο έχει αναλάβει ο υπουργός Οικονομικών Ευκλ. Τσακαλώτος με αλλεπάλληλες ενημερώσεις στη Βουλή.
Ο κ. Τσίπρας θέλει να έχει ανοικτές όλες τις επιλογές του, καθώς η όποια συμφωνία θα πρέπει να είναι αποδεκτή, πρωτίστως, από τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, εάν το «πακέτο» της διαπραγμάτευσης ολοκληρωθεί, θα τεθεί προς έγκριση στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. Είναι, δε, προφανές πως σε περίπτωση μαζικών διαφοροποιήσεων από τα στελέχη του οργάνου, το πλήγμα για την εικόνα του πρωθυπουργού θα είναι καίριο, ενώ αυτομάτως η συμφωνία θα καταστεί δύσκολα υπερασπίσιμη στην κοινή γνώμη.
Πάντως, επί του παρόντος ο κ. Τσίπρας παραμένει προσανατολισμένος στην ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Εκτιμά πως η κυβέρνηση μετά την υπογραφή του τρίτου μνημονίου δεν διαθέτει επαρκές αφήγημα προκειμένου να οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες, αλλά και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει φθάσει στο ναδίρ της δημοσκοπικής του επιρροής, άρα με την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης και την αποκατάσταση συνθηκών ομαλότητας στην οικονομία θα έχει μπροστά του μια «καθαρή» διετία προκειμένου να ανακάμψει.
Τέλος, στο Μέγαρο Μαξίμου κυριαρχεί η εκτίμηση πως εάν η αξιολόγηση κλείσει, η Ν.Δ. θα βρεθεί σε κενό στρατηγικής, το αίτημα για εκλογές θα αμφισβητηθεί και ο ΣΥΡΙΖΑ θα επωφεληθεί πολιτικά από μια περίοδο εσωστρέφειας στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Η άλλη επιλογή
Ομως, όπως προαναφέρθηκε, ορισμένα κορυφαία στελέχη επιμένουν πως μόνη προοπτική διεξόδου από την υφιστάμενη στενωπό είναι για τον ΣΥΡΙΖΑ και τον ίδιο τον κ. Τσίπρα η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Κατά τα ανωτέρω στελέχη, η αποσυσπείρωση που εμφανίζει το κυβερνών κόμμα οφείλεται στο ότι τον εγκαταλείπει το «αντιμνημονιακό» τμήμα της εκλογικής του βάσης. Εάν, προσθέτουν, ο πρωθυπουργός προχωρήσει στη μείωση του αφορολογήτου και των συντάξεων, θα βρεθεί αντιμέτωπος με νέα δημοσκοπική καθίζηση που θα δημιουργήσει τους όρους για αυτοδυναμία της Ν.Δ. στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, αλλά και με τον κίνδυνο η δική του ήττα να αποδειχθεί στρατηγική, υπό την έννοια ότι θα αμφισβητηθεί η παρουσία του ως ενός εκ των δύο πυλώνων του νέου διπολισμού.
Η άποψη ότι ο κ. Τσίπρας, παρότι επί του παρόντος το αρνείται, τελικά θα κινηθεί σε λογική πρόωρων εκλογών διακινείται ευρέως και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, ειδικά μετά την επιλογή του πρωθυπουργού να δρομολογηθούν προανακριτική επιτροπή για τα εξοπλιστικά προγράμματα της περιόδου του κ. Γ. Παπαντωνίου και εξεταστική για την υγεία. Μάλιστα, ορισμένα στελέχη των αντιπολιτευόμενων κομμάτων τοποθετούν το κλείσιμο της Βουλής και την προκήρυξη των εκλογών –με ανοικτή τη διαπραγμάτευση– στα τέλη Mαΐου, ώστε να έχει παραγραφεί και η «περίοδος Βαρουφάκη».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου