Το δισέλιδο θέμα, από "ΤΑ ΝΕΑ"
"ΤΑ ΝΕΑ", 08/03/17
«Πολλές, όχι δύο οι ταχύτητες της νέας Ευρώπης»
Για να κατευνάσουν τις ανησυχίες, κορυφαίοι εκπρόσωποι του γαλλογερμανικού άξονα σπεύδουν να διαβεβαιώσουν ότι οι ταχύτητες της ΕΕ δεν θα συνιστούν διαιρετική τομή ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, ισχυρούς και ανίσχυρους
Του Περικλή Δημητρολόπουλου
Μια Ευρώπη πολλών ή μόλις δύο ταχυτήτων; Είναι το ερώτημα που ανέκυψε μετά τη μίνι Σύνοδο Κορυφής των Βερσαλλιών, στην οποία συμμετείχαν οι ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας. Και είναι ένα ερώτημα που απασχολεί τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας - μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα - και αναμένεται να τεθεί στη Σύνοδο Κορυφής των 27, που θα συγκληθεί αύριο και μεθαύριο στις Βρυξέλλες. «Ενότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία» είχε δηλώσει ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ από τα ανάκτορα των Βερσαλλιών. «Πρέπει να έχουμε το θάρρος να προχωρήσουν κάποιες χώρες πιο γρήγορα από τις άλλες, να προχωρήσουν με διαφοροποιημένες συνεργασίες» είχε συμπληρώσει η Ανγκελα Μέρκελ.
Η εξαγγελία μιας Ευρώπης δύο ταχυτήτων, πάντως, δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να γιορτάσει η Γηραιά Ηπειρος τα 60 χρόνια από την ιδρυτική πράξη της ένωσής της. Και μάλλον γι' αυτό δύο κορυφαίοι εκπρόσωποι του γαλλογερμανικού άξονα έσπευσαν χθες να διαβεβαιώσουν ότι οι ταχύτητες δεν θα είναι δύο ούτε συνιστούν διαιρετική τομή ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, ισχυρούς και ανίσχυρους. Ο ένας είναι ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος δήλωσε στην εφημερίδα «Ιλ Μεσατζέρο» ότι «οι χώρες του Νότου, η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα, είναι ήδη στην πρώτη κατηγορία και δεν υπάρχει κίνδυνος να βγουν».
Σύμφωνα με τον γερμανό ευρωβουλευτή, «το σχέδιο του κοινού νομίσματος πρέπει να προχωρήσει και όχι να κάνει βήματα πίσω». Η κύρια υποχρέωση, για την ομάδα αυτή, είναι να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη. Και για να γίνει αυτό είναι αναγκαίο να προχωρήσουμε με την πολιτική ολοκλήρωση, επισημαίνει ο Βέμπερ προσθέτοντας ότι «το σχέδιο του κοινού νομίσματος πρέπει να ενισχυθεί, όχι να διορθωθεί», και ότι όλες οι χώρες «πρέπει να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις όπως είναι η ατζέντα 2000, την οποία είχε επινοήσει και θέσει σε εφαρμογή ο πρώην καγκελάριος Σρέντερ». Το ζητούμενο για τον Μάνφρεντ Βέμπερ είναι να «ισχυροποιήσουμε την Ευρώπη, την οποία ο Πούτιν θα ήθελε διαιρεμένη και αδύναμη. Πρέπει να σταθούμε στο ίδιο ύψος των ΗΠΑ του Τραμπ και της Κίνας ως παγκόσμιοι εταίροι. Να δημιουργήσουμε μια ενήλικη Ευρώπη σε έναν παγκοσμιοποιημένο πλανήτη».
Στη διαβεβαίωση ότι το επόμενο βήμα της ευρωπαϊκής ιδέας δεν αφορά μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων έδωσε και ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Μισέλ Σαπέν. «Δεν πρόκειται ασφαλώς για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, όπου η πρώτη θα περιλαμβάνει τα μεγάλα κράτη που προχωρούν γρήγορα και η δεύτερη τα μικρά που δεν προχωρούν αρκετά γρήγορα. Δεν πρόκειται για ένα σχέδιο αποκλεισμού» δήλωσε από τη Λισαβόνα όπου πραγματοποιεί επίσκεψη. Οπως εξήγησε, «όλες οι χώρες που επιθυμούν να προχωρήσουν γρήγορα, θα μπορούν να το κάνουν». Από την πρωτεύουσα της Πορτογαλίας ο γάλλος υπουργός έσπευσε να εκφράσει την πεποίθησή του ότι και αυτή η χώρα της Ιβηρικής περιλαμβάνεται στις χώρες της «πρώτης γραμμής», που θα αντιμετωπίσουν από την πρώτη ταχύτητα τις σημερινές προκλήσεις. «Πρέπει όλες εκείνες οι χώρες που το επιθυμούν και είναι αποφασισμένες να προχωρήσουν πιο γρήγορα, να μπορέσουν να το κάνουν μαζί».
Οπως πάντως σημειώνει η γαλλική «Φιγκαρό», ο πορτογάλος υπουργός Οικονομικών Μάριο Σεντένο εξέφρασε αρκετές επιφυλάξεις κατά τη συνάντηση που είχε με τον γάλλο ομόλογό του, μολονότι αυτός ο τελευταίος υπογράμμισε σε όλους τους τόνους ότι «ούτε η Γαλλία ούτε η Πορτογαλία έχουν μέλλον έξω από την Ευρώπη». Οι προβληματισμοί αυτοί αναμένεται να τεθούν και στην αυριανή Σύνοδο κορυφής της ΕΕ, που αποτελεί και το τελευταίο ραντεβού των 27 πριν από τους εορτασμούς, στις 25 Μαρτίου, των 60 χρόνων από την ίδρυση της ενωμένης Ευρώπης. Στη Σύνοδο των Βρυξελλών θα φανεί αν στη γιορτή της Ρώμης θα πάνε ενωμένοι ή διχασμένοι.
Ουγγαρία
«Ναι» στη συστηματική κράτηση
Το μέτρο είχε καταργηθεί το 2013 υπό την πίεση της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Η Βουδαπέστη όμως επιμένει: χθες το ουγγρικό Κοινοβούλιο ψήφισε με μεγάλη πλειοψηφία την επανεισαγωγή της συστηματικής κράτησης όλων των προσφύγων και μεταναστών που εισέρχονται στη χώρα. Η Υπατη Αρμοστεία δεν άφησε ασχολίαστη τη νέα επίδειξη αντιμεταναστευτικού μένους της κυβέρνησης Ορμπαν δηλώνοντας «εξαιρετικά ανήσυχη» για τον νέο νόμο που προβλέπει την αυτόματη κράτηση όλων των αιτούντων άσυλο, «μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά». Σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ, «ο νόμος αυτός παραβιάζει τις υποχρεώσεις της Ουγγαρίας απέναντι στο διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο και θα έχει φυσικές και ψυχικές επιπτώσεις σε γυναίκες, παιδιά και άνδρες που έχουν ήδη υποφέρει πολύ». Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος της υπηρεσίας Σεσίλ Πουγί, «τα παιδιά δεν πρέπει ποτέ να κρατούνται υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».
«Σύμφωνα με το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο, η κράτηση των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο σε περιορισμένους αριθμούς και μόνο όταν είναι αναγκαίο, λογικό και αναλογικό» υπενθύμισε. «Εναλλακτικές λύσεις στην κράτηση πρέπει πάντοτε να εξετάζονται, σε διαφορετική περίπτωση η κράτηση λαμβάνει αυθαίρετο χαρακτήρα» πρόσθεσε. Ο νέος νόμος, που υιοθετήθηκε με 138 ψήφους υπέρ και 22 αποχές, προβλέπει ότι όλοι οι πρόσφυγες και μετανάστες θα τίθενται υπό κράτηση σε «ζώνες τράνζιτ» στα σερβικά και τα κροατικά σύνορα, όπου θα κρατούνται εν αναμονή μιας οριστικής απόφασης για την αίτηση ασύλου. Το μέτρο θα εφαρμοστεί τόσο στους νεοαφιχθέντες όσο και στους αιτούντες άσυλο που βρίσκονται ήδη στην Ουγγαρία, δηλαδή 587 άτομα τον Φεβρουάριο. Από το πρωθυπουργικό γραφείο του Βίκτορ Ορμπαν είχε διευκρινιστεί ότι οι πρόσφυγες και μετανάστες αυτοί θα στεγασθούν σε διαμορφωμένα κοντέινερ.
Ο ίδιος ο Ορμπαν, πάντως, είχε αναγνωρίσει τον περασμένο Ιανουάριο ότι η επαναφορά του μέτρου είναι αντίθετη προς το ευρωπαϊκό δίκαιο και θα έχει καθαρά αντιευρωπαϊκό χαρακτήρα. Το 2016, 29.432 άνθρωποι κατέθεσαν αίτηση ασύλου στην Ουγγαρία, πριν συνεχίσουν, στη μεγάλη τους πλειονότητα, τον δρόμο προς τη Δυτική Ευρώπη. Από αυτούς τους περίπου 30.000, μόνο οι 425 έλαβαν άσυλο στην Ουγγαρία. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, από τις αρχές του έτους έχουν φτάσει στη χώρα 345 πρόσφυγες και μετανάστες.
Η σημασία του καινούργιου σχεδίου
"ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΟΙΝΕΙΡΟ", του Π.Κ. Ιωακειμίδη*
Πολύς λόγος για την Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων τις τελευταίες μέρες, αλλά περί τίνος πρόκειται;
Με τη φράση «Ευρώπη δύο ή πολλαπλών ταχυτήτων» ή «ευέλικτης ολοκλήρωσης» (flexible integration) ή «διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης» (differentiated integration) ή «μεταβλητής γεωμετρίας» (variable geometry) υπονοείται ένα καθεστώς στην Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) όπου κάποιες χώρες-μέλη προχωρούν ταχύτερα και βαθύτερα στην ενοποίηση, ενώ κάποιες άλλες παραμένουν πίσω ή εντελώς εκτός. Ωστόσο η Ευρώπη των «δύο ή πολλαπλών ταχυτήτων» δεν είναι εντελώς καινούργια. Χρονολογείται ουσιαστικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ενώ το 1994 οι Σόιμπλε και Λαμέρς στο γνωστό κοινό κείμενό τους ζήτησαν τη θεσμοποίησή της. Από τότε και μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ουσιαστικά διαμορφωθεί σε καθεστώς πολλαπλών ταχυτήτων. Ετσι υπάρχουν κάποιες χώρες που συμμετέχουν στην ευρωζώνη (19), κάποιες άλλες συμμετέχουν στο σύστημα Σένγκεν ή στην αμυντική ενοποίηση, ενώ κάποιες άλλες δεν συμμετέχουν.
Η Συνθήκη της Λισαβόνας προβλέπει τη δυνατότητα χωρών (εννέα τουλάχιστον) να προχωρήσουν ταχύτερα και μέσω ρύθμισης - ονομάζεται «ενισχυμένη συνεργασία» (enhanced cooperation) - που είναι ανοιχτή για όλες τις χώρες που επιθυμούν να συμμετάσχουν ευθύς αμέσως ή σε μεταγενέστερο στάδιο, καθώς και μια σειρά άλλων ασφαλιστικών δικλίδων (δεν θα πρέπει να θίγει π.χ. την οικονομική και κοινωνική συνοχή). Προβλέπεται επίσης ειδική ρύθμιση για ευέλικτη ενοποίηση στον αμυντικό τομέα (Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία/ Permanent Structured Cooperation - PESCO).
Οι προτάσεις που κατατίθενται τώρα για «δύο ταχύτητες» (ως απάντηση κυρίως στο Brexit) είτε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή/ Junker (Λευκή Βίβλος, σενάριο 3 - «Αυτοί που θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα») είτε από χώρες-μέλη (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία - συνάντηση Βερσαλλιών 6ης Μαρτίου) δεν είναι σαφές εάν επιδιώκουν τις δύο/πολλαπλές ταχύτητες εντός ή εκτός Συνθήκης. Στην πρώτη περίπτωση εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις για την «ενισχυμένη συνεργασία». Με όλες τις ασφαλιστικές δικλίδες. Στη δεύτερη όμως (εκτός Συνθήκης) μπορούν να δημιουργηθούν αυθαίρετες και επικίνδυνες καταστάσεις με ενδεχόμενο αποκλεισμό κρατών-μελών (ρητά έχει αναφερθεί η Ελλάδα) προκειμένου να δημιουργηθεί η Ευρώπη του «εσωτερικού πυρήνα» (Core Europe - Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία + BENELUX).
Ως απάντηση στο Brexit και γενικώς στα προβλήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ενωση, η Ελλάδα θα πρέπει να υποστηρίξει την επιτάχυνση της ενοποίησης «για περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη», της ανάπτυξης, ευημερίας, απασχόλησης, ασφάλειας, κ.λπ. Οπου είναι αναγκαία η ευελιξία/ διαφοροποίηση θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι ρυθμίσεις της Συνθήκης της Λισαβόνας (ενισχυμένη συνεργασία, PESCO κ.λπ.) χωρίς αυθαίρετους αποκλεισμούς χωρών-μελών ή αλλοίωση του κεκτημένου της Ενωσης (σχετικά με αλληλεγγύη, συνοχή κ.λπ.). Αυτονόητο είναι ότι θα πρέπει να ταχθούμε ενάντια στην ιδέα του Core Europe.
*Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
"ΤΑ ΝΕΑ", 08/03/17
«Πολλές, όχι δύο οι ταχύτητες της νέας Ευρώπης»
Για να κατευνάσουν τις ανησυχίες, κορυφαίοι εκπρόσωποι του γαλλογερμανικού άξονα σπεύδουν να διαβεβαιώσουν ότι οι ταχύτητες της ΕΕ δεν θα συνιστούν διαιρετική τομή ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, ισχυρούς και ανίσχυρους
Του Περικλή Δημητρολόπουλου
Μια Ευρώπη πολλών ή μόλις δύο ταχυτήτων; Είναι το ερώτημα που ανέκυψε μετά τη μίνι Σύνοδο Κορυφής των Βερσαλλιών, στην οποία συμμετείχαν οι ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας. Και είναι ένα ερώτημα που απασχολεί τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας - μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα - και αναμένεται να τεθεί στη Σύνοδο Κορυφής των 27, που θα συγκληθεί αύριο και μεθαύριο στις Βρυξέλλες. «Ενότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία» είχε δηλώσει ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ από τα ανάκτορα των Βερσαλλιών. «Πρέπει να έχουμε το θάρρος να προχωρήσουν κάποιες χώρες πιο γρήγορα από τις άλλες, να προχωρήσουν με διαφοροποιημένες συνεργασίες» είχε συμπληρώσει η Ανγκελα Μέρκελ.
Η εξαγγελία μιας Ευρώπης δύο ταχυτήτων, πάντως, δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να γιορτάσει η Γηραιά Ηπειρος τα 60 χρόνια από την ιδρυτική πράξη της ένωσής της. Και μάλλον γι' αυτό δύο κορυφαίοι εκπρόσωποι του γαλλογερμανικού άξονα έσπευσαν χθες να διαβεβαιώσουν ότι οι ταχύτητες δεν θα είναι δύο ούτε συνιστούν διαιρετική τομή ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, ισχυρούς και ανίσχυρους. Ο ένας είναι ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος δήλωσε στην εφημερίδα «Ιλ Μεσατζέρο» ότι «οι χώρες του Νότου, η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα, είναι ήδη στην πρώτη κατηγορία και δεν υπάρχει κίνδυνος να βγουν».
Σύμφωνα με τον γερμανό ευρωβουλευτή, «το σχέδιο του κοινού νομίσματος πρέπει να προχωρήσει και όχι να κάνει βήματα πίσω». Η κύρια υποχρέωση, για την ομάδα αυτή, είναι να δώσει νέα ώθηση στην ανάπτυξη. Και για να γίνει αυτό είναι αναγκαίο να προχωρήσουμε με την πολιτική ολοκλήρωση, επισημαίνει ο Βέμπερ προσθέτοντας ότι «το σχέδιο του κοινού νομίσματος πρέπει να ενισχυθεί, όχι να διορθωθεί», και ότι όλες οι χώρες «πρέπει να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις όπως είναι η ατζέντα 2000, την οποία είχε επινοήσει και θέσει σε εφαρμογή ο πρώην καγκελάριος Σρέντερ». Το ζητούμενο για τον Μάνφρεντ Βέμπερ είναι να «ισχυροποιήσουμε την Ευρώπη, την οποία ο Πούτιν θα ήθελε διαιρεμένη και αδύναμη. Πρέπει να σταθούμε στο ίδιο ύψος των ΗΠΑ του Τραμπ και της Κίνας ως παγκόσμιοι εταίροι. Να δημιουργήσουμε μια ενήλικη Ευρώπη σε έναν παγκοσμιοποιημένο πλανήτη».
Στη διαβεβαίωση ότι το επόμενο βήμα της ευρωπαϊκής ιδέας δεν αφορά μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων έδωσε και ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Μισέλ Σαπέν. «Δεν πρόκειται ασφαλώς για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, όπου η πρώτη θα περιλαμβάνει τα μεγάλα κράτη που προχωρούν γρήγορα και η δεύτερη τα μικρά που δεν προχωρούν αρκετά γρήγορα. Δεν πρόκειται για ένα σχέδιο αποκλεισμού» δήλωσε από τη Λισαβόνα όπου πραγματοποιεί επίσκεψη. Οπως εξήγησε, «όλες οι χώρες που επιθυμούν να προχωρήσουν γρήγορα, θα μπορούν να το κάνουν». Από την πρωτεύουσα της Πορτογαλίας ο γάλλος υπουργός έσπευσε να εκφράσει την πεποίθησή του ότι και αυτή η χώρα της Ιβηρικής περιλαμβάνεται στις χώρες της «πρώτης γραμμής», που θα αντιμετωπίσουν από την πρώτη ταχύτητα τις σημερινές προκλήσεις. «Πρέπει όλες εκείνες οι χώρες που το επιθυμούν και είναι αποφασισμένες να προχωρήσουν πιο γρήγορα, να μπορέσουν να το κάνουν μαζί».
Οπως πάντως σημειώνει η γαλλική «Φιγκαρό», ο πορτογάλος υπουργός Οικονομικών Μάριο Σεντένο εξέφρασε αρκετές επιφυλάξεις κατά τη συνάντηση που είχε με τον γάλλο ομόλογό του, μολονότι αυτός ο τελευταίος υπογράμμισε σε όλους τους τόνους ότι «ούτε η Γαλλία ούτε η Πορτογαλία έχουν μέλλον έξω από την Ευρώπη». Οι προβληματισμοί αυτοί αναμένεται να τεθούν και στην αυριανή Σύνοδο κορυφής της ΕΕ, που αποτελεί και το τελευταίο ραντεβού των 27 πριν από τους εορτασμούς, στις 25 Μαρτίου, των 60 χρόνων από την ίδρυση της ενωμένης Ευρώπης. Στη Σύνοδο των Βρυξελλών θα φανεί αν στη γιορτή της Ρώμης θα πάνε ενωμένοι ή διχασμένοι.
Ουγγαρία
«Ναι» στη συστηματική κράτηση
προσφύγων και μεταναστών
Το μέτρο είχε καταργηθεί το 2013 υπό την πίεση της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Η Βουδαπέστη όμως επιμένει: χθες το ουγγρικό Κοινοβούλιο ψήφισε με μεγάλη πλειοψηφία την επανεισαγωγή της συστηματικής κράτησης όλων των προσφύγων και μεταναστών που εισέρχονται στη χώρα. Η Υπατη Αρμοστεία δεν άφησε ασχολίαστη τη νέα επίδειξη αντιμεταναστευτικού μένους της κυβέρνησης Ορμπαν δηλώνοντας «εξαιρετικά ανήσυχη» για τον νέο νόμο που προβλέπει την αυτόματη κράτηση όλων των αιτούντων άσυλο, «μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά». Σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ, «ο νόμος αυτός παραβιάζει τις υποχρεώσεις της Ουγγαρίας απέναντι στο διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο και θα έχει φυσικές και ψυχικές επιπτώσεις σε γυναίκες, παιδιά και άνδρες που έχουν ήδη υποφέρει πολύ». Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος της υπηρεσίας Σεσίλ Πουγί, «τα παιδιά δεν πρέπει ποτέ να κρατούνται υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».
«Σύμφωνα με το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο, η κράτηση των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο σε περιορισμένους αριθμούς και μόνο όταν είναι αναγκαίο, λογικό και αναλογικό» υπενθύμισε. «Εναλλακτικές λύσεις στην κράτηση πρέπει πάντοτε να εξετάζονται, σε διαφορετική περίπτωση η κράτηση λαμβάνει αυθαίρετο χαρακτήρα» πρόσθεσε. Ο νέος νόμος, που υιοθετήθηκε με 138 ψήφους υπέρ και 22 αποχές, προβλέπει ότι όλοι οι πρόσφυγες και μετανάστες θα τίθενται υπό κράτηση σε «ζώνες τράνζιτ» στα σερβικά και τα κροατικά σύνορα, όπου θα κρατούνται εν αναμονή μιας οριστικής απόφασης για την αίτηση ασύλου. Το μέτρο θα εφαρμοστεί τόσο στους νεοαφιχθέντες όσο και στους αιτούντες άσυλο που βρίσκονται ήδη στην Ουγγαρία, δηλαδή 587 άτομα τον Φεβρουάριο. Από το πρωθυπουργικό γραφείο του Βίκτορ Ορμπαν είχε διευκρινιστεί ότι οι πρόσφυγες και μετανάστες αυτοί θα στεγασθούν σε διαμορφωμένα κοντέινερ.
Ο ίδιος ο Ορμπαν, πάντως, είχε αναγνωρίσει τον περασμένο Ιανουάριο ότι η επαναφορά του μέτρου είναι αντίθετη προς το ευρωπαϊκό δίκαιο και θα έχει καθαρά αντιευρωπαϊκό χαρακτήρα. Το 2016, 29.432 άνθρωποι κατέθεσαν αίτηση ασύλου στην Ουγγαρία, πριν συνεχίσουν, στη μεγάλη τους πλειονότητα, τον δρόμο προς τη Δυτική Ευρώπη. Από αυτούς τους περίπου 30.000, μόνο οι 425 έλαβαν άσυλο στην Ουγγαρία. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, από τις αρχές του έτους έχουν φτάσει στη χώρα 345 πρόσφυγες και μετανάστες.
Η σημασία του καινούργιου σχεδίου
"ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΟΙΝΕΙΡΟ", του Π.Κ. Ιωακειμίδη*
Πολύς λόγος για την Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων τις τελευταίες μέρες, αλλά περί τίνος πρόκειται;
Με τη φράση «Ευρώπη δύο ή πολλαπλών ταχυτήτων» ή «ευέλικτης ολοκλήρωσης» (flexible integration) ή «διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης» (differentiated integration) ή «μεταβλητής γεωμετρίας» (variable geometry) υπονοείται ένα καθεστώς στην Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) όπου κάποιες χώρες-μέλη προχωρούν ταχύτερα και βαθύτερα στην ενοποίηση, ενώ κάποιες άλλες παραμένουν πίσω ή εντελώς εκτός. Ωστόσο η Ευρώπη των «δύο ή πολλαπλών ταχυτήτων» δεν είναι εντελώς καινούργια. Χρονολογείται ουσιαστικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, ενώ το 1994 οι Σόιμπλε και Λαμέρς στο γνωστό κοινό κείμενό τους ζήτησαν τη θεσμοποίησή της. Από τότε και μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ουσιαστικά διαμορφωθεί σε καθεστώς πολλαπλών ταχυτήτων. Ετσι υπάρχουν κάποιες χώρες που συμμετέχουν στην ευρωζώνη (19), κάποιες άλλες συμμετέχουν στο σύστημα Σένγκεν ή στην αμυντική ενοποίηση, ενώ κάποιες άλλες δεν συμμετέχουν.
Η Συνθήκη της Λισαβόνας προβλέπει τη δυνατότητα χωρών (εννέα τουλάχιστον) να προχωρήσουν ταχύτερα και μέσω ρύθμισης - ονομάζεται «ενισχυμένη συνεργασία» (enhanced cooperation) - που είναι ανοιχτή για όλες τις χώρες που επιθυμούν να συμμετάσχουν ευθύς αμέσως ή σε μεταγενέστερο στάδιο, καθώς και μια σειρά άλλων ασφαλιστικών δικλίδων (δεν θα πρέπει να θίγει π.χ. την οικονομική και κοινωνική συνοχή). Προβλέπεται επίσης ειδική ρύθμιση για ευέλικτη ενοποίηση στον αμυντικό τομέα (Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία/ Permanent Structured Cooperation - PESCO).
Οι προτάσεις που κατατίθενται τώρα για «δύο ταχύτητες» (ως απάντηση κυρίως στο Brexit) είτε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή/ Junker (Λευκή Βίβλος, σενάριο 3 - «Αυτοί που θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα») είτε από χώρες-μέλη (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία - συνάντηση Βερσαλλιών 6ης Μαρτίου) δεν είναι σαφές εάν επιδιώκουν τις δύο/πολλαπλές ταχύτητες εντός ή εκτός Συνθήκης. Στην πρώτη περίπτωση εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις για την «ενισχυμένη συνεργασία». Με όλες τις ασφαλιστικές δικλίδες. Στη δεύτερη όμως (εκτός Συνθήκης) μπορούν να δημιουργηθούν αυθαίρετες και επικίνδυνες καταστάσεις με ενδεχόμενο αποκλεισμό κρατών-μελών (ρητά έχει αναφερθεί η Ελλάδα) προκειμένου να δημιουργηθεί η Ευρώπη του «εσωτερικού πυρήνα» (Core Europe - Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία + BENELUX).
Ως απάντηση στο Brexit και γενικώς στα προβλήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ενωση, η Ελλάδα θα πρέπει να υποστηρίξει την επιτάχυνση της ενοποίησης «για περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη», της ανάπτυξης, ευημερίας, απασχόλησης, ασφάλειας, κ.λπ. Οπου είναι αναγκαία η ευελιξία/ διαφοροποίηση θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι ρυθμίσεις της Συνθήκης της Λισαβόνας (ενισχυμένη συνεργασία, PESCO κ.λπ.) χωρίς αυθαίρετους αποκλεισμούς χωρών-μελών ή αλλοίωση του κεκτημένου της Ενωσης (σχετικά με αλληλεγγύη, συνοχή κ.λπ.). Αυτονόητο είναι ότι θα πρέπει να ταχθούμε ενάντια στην ιδέα του Core Europe.
*Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου