Από "ΤΑ ΝΕΑ"
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 08/08/19 |
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ
ΑΓΓΕΛΟ ΑΛ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟ
Μία ημέρα πριν από τη συνάντηση της 9ης Αυγούστου με τον Νίκο Αναστασιάδη, ο τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί ανοίγει τα χαρτιά του. Μιλώντας αποκλειστικά στα «ΝΕΑ», ο Ακιντζί προειδοποιεί ότι «δεν μπορεί να συνεχιστεί η αναβλητικότητα στο Κυπριακό». Οπως σημειώνει, το ζήτημα των υδρογονανθράκων δεν μπορεί πλέον να αγνοείται και οι τουρκικές γεωτρητικές πλατφόρμες δεν θα είχαν εμφανιστεί στην Ανατολική Μεσόγειο αν η Λευκωσία δεν είχε προχωρήσει στις μονομερείς, όπως ο ίδιος τις χαρακτηρίζει, ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζει ότι η πρόταση την οποία ο ίδιος κατέθεσε για τη δημιουργία μιας κοινής επιτροπής που θα αναλάβει τη διαχείριση των υδρογονανθράκων συνιστά τον καλύτερο τρόπο για τη μείωση της έντασης. Ωστόσο, ο Μουσταφά Ακιντζί ασκεί παράλληλα δριμεία κριτική στον Νίκο Αναστασιάδη, αναφέροντας ότι λέει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους σε διαφορετικές στιγμές και ότι ουσιαστικά αυτός ευθύνεται για την αποτυχία των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά. Αναφορικά, τέλος, με την πιθανή επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, ο τουρκοκύπριος ηγέτης δηλώνει υποστηρικτής της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, χωρίς πάντως να αποκλείει μια πιθανή συζήτηση νέων σεναρίων, εφόσον γίνεται σεβαστή η αρχή της πολιτικής ισότητας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Κύριε Ακιντζί, ποιες είναι οι προσδοκίες σας από την αυριανή σας συνάντηση με τον Νίκο Αναστασιάδη;
Η συνέχιση του παρατεταμένου μας προβλήματος καθώς και των μονομερών δραστηριοτήτων στον τομέα των υδρογονανθράκων θα μπορούσε να θέσει σε περαιτέρω κίνδυνο την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Επομένως, η επίτευξη μιας συνολικής λύσης στη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα θα ήταν προς το συμφέρον όλων των πλευρών.
Αυτή η εξέλιξη θα συνεισέφερε θετικά στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας;
Μια λύση στο Κυπριακό θα σήμαινε επίσης καλύτερες σχέσεις μεταξύ του τουρκικού λαού και των Ελληνοκυπρίων καθώς και μεταξύ του ελληνικού λαού και των Τουρκοκυπρίων και των λαών όλης της περιοχής. Δεν μπορούμε απλά να αλλάξουμε τη γεωγραφία, μπορούμε όμως να επιτύχουμε μια καλύτερη σχέση. Εχοντας αυτό στο μυαλό μου, θα συμμετάσχω στη συνάντηση της 9ης Αυγούστου με σκοπό μια ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων με τον κ. Αναστασιάδη και αναμένω από αυτόν να προσέλθει με την ίδια λογική προσέγγιση. Εχει καταστεί ολοένα και σαφέστερο ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί η αναβλητικότητα στο Κυπριακό. Καθημερινά, ερχόμαστε αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις που ίσως έχουν περαιτέρω επιβλαβή αποτελέσματα και ανεπανόρθωτες συνέπειες. Η διαίρεση είναι πιθανότερο να εμπεδωθεί εις βάρος ενός κοινού μέλλοντος για τις δύο κοινότητες του νησιού. Σε τέτοιες περιόδους, είναι καθήκον των ηγετών να δράσουν με ύψιστη ευθύνη και με αυτό το πνεύμα θα πάω στην αυριανή συνάντηση.
Πρόσφατα, στείλατε μια επιστολή στον κ. Αναστασιάδη προτείνοντας τη συγκρότηση μιας κοινής επιτροπής για τους υδρογονάνθρακες. Τι καινούργιο υπάρχει στην πρότασή σας σε σχέση με την προηγούμενη που είχε καταθέσει ο Ντερβίς Ερογλου και γιατί πιστεύετε ότι θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από τους Ελληνοκύπριους;
Η νέα πρόταση προς τον κ. Αναστασιάδη είναι πιο συνολική και φέρει μια λεπτομερή δομή σε σχέση με προηγούμενες απόπειρες. Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, να συγκροτηθεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και αποδίδει στην Ευρωπαϊκή Ενωση ρόλο παρατηρητή. Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εταιρειών και λαμβάνει υπόψη τις υπάρχουσες προετοιμασίες. Επιπλέον, η χρονική στιγμή της πρότασης είναι υπέρτατης σημασίας καθώς έχει παρουσιαστεί σε μια κρίσιμη στιγμή με απώτατο στόχο να μειωθεί η ένταση. Αυτός είναι ο λόγος που αναμένουμε από την ελληνοκυπριακή πλευρά να υιοθετήσει μια πιο εποικοδομητική προσέγγιση που θα οδηγούσε στην αποδοχή της πρότασής μου καθώς η αυξανόμενη ένταση δεν είναι προς το συμφέρον κανενός.
Κατά την άποψή σας, η διευθέτηση του ζητήματος των υδρογονανθράκων πρέπει να λάβει χώρα πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό και ανεξάρτητα από αυτές ή στο πλαίσιο αυτών; Γνωρίζετε ασφαλώς ότι η πρότασή σας απερρίφθη από τους ελληνοκύπριους πολιτικούς ηγέτες…
Η ελληνοκυπριακή πλευρά κρατά επίμονα το ζήτημα των υδρογονανθράκων χωριστά από τις διαπραγματεύσεις για μια συνολική λύση. Σε συνέχεια της Διάσκεψης του Κραν Μοντανά για την Κύπρο, η επανέναρξη των μονομερών ενεργειών των Ελληνοκυπρίων σε ό,τι αφορά τους υδρογονάνθρακες έφερε το ζήτημα αυτό στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης. Δεν πρόκειται για ένα ζήτημα που θα μπορούσε να αγνοηθεί. Είτε εντός του πλαισίου των διαπραγματεύσεων είτε χωριστά, πρέπει να αντιμετωπιστεί και μια φόρμουλα πρέπει να διαμορφωθεί που θα ικανοποιεί τις προσδοκίες όλων των μερών. Θα αναδείξω το ζήτημα αυτό στη συνάντηση της 9ης Αυγούστου, ώστε να συζητηθεί, καθώς δεν έχουμε την πολυτέλεια να το αγνοούμε.
Δεν συμφωνείτε ότι η αποχώρηση των τουρκικών πλωτών γεωτρυπάνων θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί πριν από κάθε συζήτηση επί μιας κοινής επιτροπής; Δεν θα δημιουργούσε πιο θετική ατμόσφαιρα μια τέτοια κίνηση; Αντιλαμβάνεστε, υποθέτω, ότι οι τουρκικές ενέργειες αυξάνουν την ανασφάλεια στην ελληνοκυπριακή πλευρά…
Δεν πρέπει να λησμονείται ότι δεν υπήρχαν πλωτές πλατφόρμες γεωτρήσεων όταν η τουρκοκυπριακή πλευρά κατέθεσε την αρχική της πρόταση για τη συγκρότηση μιας κοινής επιτροπής το 2011. Παρά τις επίμονες εκκλήσεις μας, η ελληνοκυπριακή πλευρά είχε προτιμήσει να ακολουθήσει τις μονομερείς της δραστηριότητες, αποκλείοντας τους Τουρκοκύπριους και την Τουρκία από την εξίσωση. Είναι αναγκαίο να εγκαθιδρυθεί ένας κοινός μηχανισμός και να ασχοληθεί αρμοδίως με το ζήτημα, ώστε να αναστραφούν οι αρνητικές επιπτώσεις αυτής της μονομερούς κίνησης και να ενθαρρυνθούν όλα τα μέρη να επιδείξουν μια εποικοδομητική προσέγγιση. Καθώς οι Τουρκοκύπριοι διατηρούν τα δικαιώματά τους στους φυσικούς πόρους του νησιού, είναι αναπόφευκτο να ασχολούνται με το ζήτημα αυτό είτε επί τη βάσει ενός κοινού μηχανισμού είτε με κάθε πλευρά να συνεχίζει τις ενέργειές της επί μονομερούς βάσεως. Η τρίτη επιλογή θα ήταν όλες οι πλευρές να σταματήσουν συγχρόνως τις ενέργειές τους για μια χρονική περίοδο. Κάποιος χρειάζεται να αναρωτηθεί και να κατανοήσει γιατί οι τουρκικές γεωτρητικές πλατφόρμες βρίσκονται εδώ και έχουν ξεκινήσει τις δραστηριότητές τους. Αν είχε υπάρξει θετική ανταπόκριση στις εκκλήσεις μας για τη σύσταση μιας κοινής επιτροπής για τη διαχείριση των υδρογονανθράκων, η τρέχουσα κατάσταση δεν θα είχε χειροτερεύσει σε αυτή την έκταση και η ένταση δεν θα κλιμακωνόταν.
Πέραν της πρότασής σας για τους υδρογονάνθρακες, αποστείλατε επίσης επιστολή στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, ζητώντας τη σύγκληση μιας άτυπης διάσκεψης για το Κυπριακό. Ποια είναι η λογική πίσω από αυτή την ιδέα; Θα έπρεπε η άτυπη συνάντηση να προετοιμάσει μια νέα διεθνή διάσκεψη για το Κυπριακό; Και ποιο θα έπρεπε να είναι το χρονοδιάγραμμα;
Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την ανεπιτυχή Διάσκεψη για το Κυπριακό στο Κραν Μοντανά. Είναι πλέον γνωστό σε όλους ότι από τότε διαφορετικές απόψεις έχουν εγερθεί από τον κ. Αναστασιάδη σε διαφορετικούς ανθρώπους και σε διαφορετικές περιστάσεις και χρονικές στιγμές. Πρόσφατα, ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε δημοσίως ότι ο κ. Αναστασιάδης ήταν έτοιμος να εξετάσει μια λύση δύο κρατών. Επιπροσθέτως, ο κ. Τσαβούσογλου επισήμανε ότι ο κ. Αναστασιάδης ήγειρε θέμα συνομοσπονδίας ως ένα νέο μοντέλο για τη λύση του κυπριακού προβλήματος, ενώ αργότερα ο ίδιος ο κ. Αναστασιάδης τόνισε ότι αυτό που εννοούσε ήταν μια χαλαρή ομοσπονδία. Σε μεταγενέστερο στάδιο, μια αποκεντρωμένη ομοσπονδία και πιο πρόσφατα μια εκ περιτροπής πρωθυπουργία παρά μια εκ περιτροπής προεδρία έχουν προταθεί από τον κ. Αναστασιάδη. Δυστυχώς, η έλλειψη σαφήνειας στη στάση της ελληνοκυπριακής ηγεσίας έχει οδηγήσει σε μια πολύ ασαφή και θολή εικόνα. Αυτός είναι ο λόγος που έχουμε συναντήσει διάφορες δυσκολίες στις συζητήσεις μας με την ειδική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, την κυρία Λουτ, ειδικότερα δε αναφορικά με την απροθυμία της ελληνοκυπριακής πλευράς να συμμορφωθεί με τις αρχές της πολιτικής ισότητας, που συνιστά συμφωνημένη σύγκλιση και καθιερωμένη παράμετρο των Ηνωμένων Εθνών. Ολες οι πλευρές χρειάζεται να αποσαφηνίσουν τις θέσεις τους και είναι ανάγκη να βρούμε αν υπάρχει ακόμη κοινό όραμα για έναν κοινό προορισμό. Παράλληλα, δεν αποκλείω μια συνάντηση των ηγετών με τον γενικό γραμματέα που θα μπορούσε να βοηθήσει σε μια ακριβή κατανόηση της πορείας από εδώ και στο εξής. Μια τέτοια άσκηση θα έπρεπε να διεξαχθεί ώστε να στρωθεί ο δρόμος για μια άτυπη πενταμερή συνάντηση όχι σε ένα μακρινό μέλλον, σαφώς όμως με καλή προετοιμασία για να αποφευχθεί άλλη μία αποτυχία.
Θα έπρεπε ένας νέος γύρος συνομιλιών να ξεκινήσει από το σημείο που τελείωσε η Διάσκεψη του Κραν Μοντανά; Είναι δυνατό αυτό;
Οπως εξήγησα, είναι πλέον η στιγμή τα εμπλεκόμενα μέρη να αποσαφηνίσουν τις θέσεις τους σχετικά με το πού βρισκόμαστε δύο χρόνια μετά το Κραν Μοντανά. Αυτό είναι υψίστης σημασίας και ίσως να έχουν ευκρινέστερη προοπτική μόλις αυτή η άσκηση ολοκληρωθεί.
Ποιο ήταν, κατά την άποψή σας, το «κεκτημένο του Κραν Μοντανά»; Και γιατί πιστεύετε ότι οι συνομιλίες κατέρρευσαν;
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ παρουσίασε τα έξι σημεία του πλαισίου του στις 30 Ιουνίου 2017, αφού άκουσε τις θέσεις των δύο πλευρών. Η τουρκοκυπριακή πλευρά απάντησε εποικοδομητικά στο πλαίσιο του γενικού γραμματέα και ανέλαβε την ιστορική ευθύνη. Η στάση μας δεν βρήκε αμοιβαία ανταπόκριση από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Ενας από τους διεθνείς συμμετέχοντες στη Διάσκεψη που παρακολούθησε στενά τις εργασίες στο Κραν Μοντανά είπε ότι «ο Αναστασιάδης απλά δεν ήθελε». Κάποιος άλλος επισήμανε ότι «προσπάθησε να μετακινήσει τα γκολπόστ» την τελευταία στιγμή της Διάσκεψης. Η Τουρκία προσφέρθηκε να φέρει τον τότε πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ στο Κραν Μοντανά, κάτι στο οποίο ανταποκρίθηκε η πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τερίζα Μέι, ωστόσο η ελληνική πλευρά δεν δέχθηκε να έλθει στο τραπέζι ο κ. Τσίπρας. Αυτά πλέον ανήκουν στο παρελθόν και ήταν μια ατυχής εξέλιξη. Πρέπει πια να κοιτάξουμε το μέλλον.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, κυκλοφορούν νέες ιδέες για την επίλυση του Κυπριακού. Διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, για χαλαρή ομοσπονδία, μια λύση δύο κρατών, για ένα «μοντέλο Μονακό». Εξακολουθείτε να υποστηρίζετε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία ή πιστεύετε ότι πρέπει να διερευνηθούν κι άλλα σενάρια;
Οσο υπάρχει η αμοιβαία αποδοχή νέων ιδεών αναφορικά με μια λύση του Κυπριακού, διαφορετικά μοντέλα θα μπορούσαν να εξεταστούν. Νέα σενάρια μπορούν να διερευνηθούν με αμοιβαία συναίνεση και θα πρέπει να είναι συμβατά με τις υπάρχουσες πραγματικότητες. Θα έπρεπε επίσης να είναι γνωστό, αλλά επιτρέψτε μου να το επαναλάβω, ότι οποιαδήποτε λύση που θα προτείνει καθεστώς μειονότητας για τους Τουρκοκύπριους δεν θα γίνει ποτέ αποδεκτή. Αναφορικά με το μοντέλο των δύο κρατών, παρατηρούμε ότι δεν θα γινόταν δεκτό από τη συντριπτική πλειοψηφία της ελληνοκυπριακής κοινότητας καθώς και από τη διεθνή κοινότητα. Επομένως, νέες ιδέες ίσως μπορούν να εξεταστούν αν είναι αμοιβαία αποδεκτές και λογικές, καθώς και αν βασίζονται σε πραγματικότητες επί των οποίων έχει οικοδομηθεί η μέχρι σήμερα εργασία του ΟΗΕ. Αυτός είναι ο κύριος λόγος που η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία βασισμένη στην πολιτική ισότητα εξακολουθεί να είναι το πιθανό και εφικτό μοντέλο λύσης. Η μελλοντική πορεία πρέπει να βασιστεί στην ανανέωση της δέσμευσης της Κοινής Δήλωσης της 11ης Φεβρουαρίου 2014, στις υπάρχουσες συγκλίσεις και στα έξι σημεία του πλαισίου που παρουσίασε ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών στις 30 Ιουνίου 2017. Αν η δέσμευση επί των παλαιών συγκλίσεων επανεπιβεβαιωθεί, τότε δεν αποκλείουμε την πιθανότητα διερεύνησης ιδεών για μια πιο αποκεντρωμένη ομοσπονδία με τρόπο που δεν θα αποδυναμώνει τη βασική αρχή της πολιτικής ισότητας.
Πρόσφατα, Οζερσάι και Τατάρ ανακοίνωσαν ότι θα ανοίξουν την κλειστή πόλη - φάντασμα των Βαρωσίων και θα συστήσουν μια επιτροπή η οποία θα αξιολογήσει τα επόμενα βήματα για την ανοικοδόμησή της. Συμφωνείτε με την πρόταση αυτή;
Αυτό που μέχρι σήμερα έχει ανακοινώσει η τουρκοκυπριακή πλευρά είναι η προετοιμασία μιας καταγραφής στα Βαρώσια. Ηδη υπάρχει μια καταγραφή, αλλά μια αναθεώρησή της δεν θα έκανε κακό. Ο,τι κι αν συμβεί αναφορικά με τα Βαρώσια, θα έπρεπε να είναι συμβατό με το διεθνές δίκαιο και σε αρμονία με τα Ηνωμένα Εθνη. Ωστόσο, πρέπει να καταστεί γνωστό ότι όσο το Κυπριακό συνεχίζει να παραμένει άλυτο, το ζήτημα των Βαρωσίων θα συνεχίσει να εμφανίζεται ως ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Μία ημέρα πριν από τη συνάντηση της 9ης Αυγούστου με τον Νίκο Αναστασιάδη, ο τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί ανοίγει τα χαρτιά του. Μιλώντας αποκλειστικά στα «ΝΕΑ», ο Ακιντζί προειδοποιεί ότι «δεν μπορεί να συνεχιστεί η αναβλητικότητα στο Κυπριακό». Οπως σημειώνει, το ζήτημα των υδρογονανθράκων δεν μπορεί πλέον να αγνοείται και οι τουρκικές γεωτρητικές πλατφόρμες δεν θα είχαν εμφανιστεί στην Ανατολική Μεσόγειο αν η Λευκωσία δεν είχε προχωρήσει στις μονομερείς, όπως ο ίδιος τις χαρακτηρίζει, ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζει ότι η πρόταση την οποία ο ίδιος κατέθεσε για τη δημιουργία μιας κοινής επιτροπής που θα αναλάβει τη διαχείριση των υδρογονανθράκων συνιστά τον καλύτερο τρόπο για τη μείωση της έντασης. Ωστόσο, ο Μουσταφά Ακιντζί ασκεί παράλληλα δριμεία κριτική στον Νίκο Αναστασιάδη, αναφέροντας ότι λέει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους σε διαφορετικές στιγμές και ότι ουσιαστικά αυτός ευθύνεται για την αποτυχία των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά. Αναφορικά, τέλος, με την πιθανή επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, ο τουρκοκύπριος ηγέτης δηλώνει υποστηρικτής της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, χωρίς πάντως να αποκλείει μια πιθανή συζήτηση νέων σεναρίων, εφόσον γίνεται σεβαστή η αρχή της πολιτικής ισότητας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Κύριε Ακιντζί, ποιες είναι οι προσδοκίες σας από την αυριανή σας συνάντηση με τον Νίκο Αναστασιάδη;
Η συνέχιση του παρατεταμένου μας προβλήματος καθώς και των μονομερών δραστηριοτήτων στον τομέα των υδρογονανθράκων θα μπορούσε να θέσει σε περαιτέρω κίνδυνο την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Επομένως, η επίτευξη μιας συνολικής λύσης στη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα θα ήταν προς το συμφέρον όλων των πλευρών.
Αυτή η εξέλιξη θα συνεισέφερε θετικά στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας;
Μια λύση στο Κυπριακό θα σήμαινε επίσης καλύτερες σχέσεις μεταξύ του τουρκικού λαού και των Ελληνοκυπρίων καθώς και μεταξύ του ελληνικού λαού και των Τουρκοκυπρίων και των λαών όλης της περιοχής. Δεν μπορούμε απλά να αλλάξουμε τη γεωγραφία, μπορούμε όμως να επιτύχουμε μια καλύτερη σχέση. Εχοντας αυτό στο μυαλό μου, θα συμμετάσχω στη συνάντηση της 9ης Αυγούστου με σκοπό μια ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων με τον κ. Αναστασιάδη και αναμένω από αυτόν να προσέλθει με την ίδια λογική προσέγγιση. Εχει καταστεί ολοένα και σαφέστερο ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί η αναβλητικότητα στο Κυπριακό. Καθημερινά, ερχόμαστε αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις που ίσως έχουν περαιτέρω επιβλαβή αποτελέσματα και ανεπανόρθωτες συνέπειες. Η διαίρεση είναι πιθανότερο να εμπεδωθεί εις βάρος ενός κοινού μέλλοντος για τις δύο κοινότητες του νησιού. Σε τέτοιες περιόδους, είναι καθήκον των ηγετών να δράσουν με ύψιστη ευθύνη και με αυτό το πνεύμα θα πάω στην αυριανή συνάντηση.
Πρόσφατα, στείλατε μια επιστολή στον κ. Αναστασιάδη προτείνοντας τη συγκρότηση μιας κοινής επιτροπής για τους υδρογονάνθρακες. Τι καινούργιο υπάρχει στην πρότασή σας σε σχέση με την προηγούμενη που είχε καταθέσει ο Ντερβίς Ερογλου και γιατί πιστεύετε ότι θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από τους Ελληνοκύπριους;
Η νέα πρόταση προς τον κ. Αναστασιάδη είναι πιο συνολική και φέρει μια λεπτομερή δομή σε σχέση με προηγούμενες απόπειρες. Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, να συγκροτηθεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και αποδίδει στην Ευρωπαϊκή Ενωση ρόλο παρατηρητή. Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εταιρειών και λαμβάνει υπόψη τις υπάρχουσες προετοιμασίες. Επιπλέον, η χρονική στιγμή της πρότασης είναι υπέρτατης σημασίας καθώς έχει παρουσιαστεί σε μια κρίσιμη στιγμή με απώτατο στόχο να μειωθεί η ένταση. Αυτός είναι ο λόγος που αναμένουμε από την ελληνοκυπριακή πλευρά να υιοθετήσει μια πιο εποικοδομητική προσέγγιση που θα οδηγούσε στην αποδοχή της πρότασής μου καθώς η αυξανόμενη ένταση δεν είναι προς το συμφέρον κανενός.
Κατά την άποψή σας, η διευθέτηση του ζητήματος των υδρογονανθράκων πρέπει να λάβει χώρα πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό και ανεξάρτητα από αυτές ή στο πλαίσιο αυτών; Γνωρίζετε ασφαλώς ότι η πρότασή σας απερρίφθη από τους ελληνοκύπριους πολιτικούς ηγέτες…
Η ελληνοκυπριακή πλευρά κρατά επίμονα το ζήτημα των υδρογονανθράκων χωριστά από τις διαπραγματεύσεις για μια συνολική λύση. Σε συνέχεια της Διάσκεψης του Κραν Μοντανά για την Κύπρο, η επανέναρξη των μονομερών ενεργειών των Ελληνοκυπρίων σε ό,τι αφορά τους υδρογονάνθρακες έφερε το ζήτημα αυτό στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης. Δεν πρόκειται για ένα ζήτημα που θα μπορούσε να αγνοηθεί. Είτε εντός του πλαισίου των διαπραγματεύσεων είτε χωριστά, πρέπει να αντιμετωπιστεί και μια φόρμουλα πρέπει να διαμορφωθεί που θα ικανοποιεί τις προσδοκίες όλων των μερών. Θα αναδείξω το ζήτημα αυτό στη συνάντηση της 9ης Αυγούστου, ώστε να συζητηθεί, καθώς δεν έχουμε την πολυτέλεια να το αγνοούμε.
Δεν συμφωνείτε ότι η αποχώρηση των τουρκικών πλωτών γεωτρυπάνων θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί πριν από κάθε συζήτηση επί μιας κοινής επιτροπής; Δεν θα δημιουργούσε πιο θετική ατμόσφαιρα μια τέτοια κίνηση; Αντιλαμβάνεστε, υποθέτω, ότι οι τουρκικές ενέργειες αυξάνουν την ανασφάλεια στην ελληνοκυπριακή πλευρά…
Δεν πρέπει να λησμονείται ότι δεν υπήρχαν πλωτές πλατφόρμες γεωτρήσεων όταν η τουρκοκυπριακή πλευρά κατέθεσε την αρχική της πρόταση για τη συγκρότηση μιας κοινής επιτροπής το 2011. Παρά τις επίμονες εκκλήσεις μας, η ελληνοκυπριακή πλευρά είχε προτιμήσει να ακολουθήσει τις μονομερείς της δραστηριότητες, αποκλείοντας τους Τουρκοκύπριους και την Τουρκία από την εξίσωση. Είναι αναγκαίο να εγκαθιδρυθεί ένας κοινός μηχανισμός και να ασχοληθεί αρμοδίως με το ζήτημα, ώστε να αναστραφούν οι αρνητικές επιπτώσεις αυτής της μονομερούς κίνησης και να ενθαρρυνθούν όλα τα μέρη να επιδείξουν μια εποικοδομητική προσέγγιση. Καθώς οι Τουρκοκύπριοι διατηρούν τα δικαιώματά τους στους φυσικούς πόρους του νησιού, είναι αναπόφευκτο να ασχολούνται με το ζήτημα αυτό είτε επί τη βάσει ενός κοινού μηχανισμού είτε με κάθε πλευρά να συνεχίζει τις ενέργειές της επί μονομερούς βάσεως. Η τρίτη επιλογή θα ήταν όλες οι πλευρές να σταματήσουν συγχρόνως τις ενέργειές τους για μια χρονική περίοδο. Κάποιος χρειάζεται να αναρωτηθεί και να κατανοήσει γιατί οι τουρκικές γεωτρητικές πλατφόρμες βρίσκονται εδώ και έχουν ξεκινήσει τις δραστηριότητές τους. Αν είχε υπάρξει θετική ανταπόκριση στις εκκλήσεις μας για τη σύσταση μιας κοινής επιτροπής για τη διαχείριση των υδρογονανθράκων, η τρέχουσα κατάσταση δεν θα είχε χειροτερεύσει σε αυτή την έκταση και η ένταση δεν θα κλιμακωνόταν.
Πέραν της πρότασής σας για τους υδρογονάνθρακες, αποστείλατε επίσης επιστολή στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, ζητώντας τη σύγκληση μιας άτυπης διάσκεψης για το Κυπριακό. Ποια είναι η λογική πίσω από αυτή την ιδέα; Θα έπρεπε η άτυπη συνάντηση να προετοιμάσει μια νέα διεθνή διάσκεψη για το Κυπριακό; Και ποιο θα έπρεπε να είναι το χρονοδιάγραμμα;
Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την ανεπιτυχή Διάσκεψη για το Κυπριακό στο Κραν Μοντανά. Είναι πλέον γνωστό σε όλους ότι από τότε διαφορετικές απόψεις έχουν εγερθεί από τον κ. Αναστασιάδη σε διαφορετικούς ανθρώπους και σε διαφορετικές περιστάσεις και χρονικές στιγμές. Πρόσφατα, ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε δημοσίως ότι ο κ. Αναστασιάδης ήταν έτοιμος να εξετάσει μια λύση δύο κρατών. Επιπροσθέτως, ο κ. Τσαβούσογλου επισήμανε ότι ο κ. Αναστασιάδης ήγειρε θέμα συνομοσπονδίας ως ένα νέο μοντέλο για τη λύση του κυπριακού προβλήματος, ενώ αργότερα ο ίδιος ο κ. Αναστασιάδης τόνισε ότι αυτό που εννοούσε ήταν μια χαλαρή ομοσπονδία. Σε μεταγενέστερο στάδιο, μια αποκεντρωμένη ομοσπονδία και πιο πρόσφατα μια εκ περιτροπής πρωθυπουργία παρά μια εκ περιτροπής προεδρία έχουν προταθεί από τον κ. Αναστασιάδη. Δυστυχώς, η έλλειψη σαφήνειας στη στάση της ελληνοκυπριακής ηγεσίας έχει οδηγήσει σε μια πολύ ασαφή και θολή εικόνα. Αυτός είναι ο λόγος που έχουμε συναντήσει διάφορες δυσκολίες στις συζητήσεις μας με την ειδική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, την κυρία Λουτ, ειδικότερα δε αναφορικά με την απροθυμία της ελληνοκυπριακής πλευράς να συμμορφωθεί με τις αρχές της πολιτικής ισότητας, που συνιστά συμφωνημένη σύγκλιση και καθιερωμένη παράμετρο των Ηνωμένων Εθνών. Ολες οι πλευρές χρειάζεται να αποσαφηνίσουν τις θέσεις τους και είναι ανάγκη να βρούμε αν υπάρχει ακόμη κοινό όραμα για έναν κοινό προορισμό. Παράλληλα, δεν αποκλείω μια συνάντηση των ηγετών με τον γενικό γραμματέα που θα μπορούσε να βοηθήσει σε μια ακριβή κατανόηση της πορείας από εδώ και στο εξής. Μια τέτοια άσκηση θα έπρεπε να διεξαχθεί ώστε να στρωθεί ο δρόμος για μια άτυπη πενταμερή συνάντηση όχι σε ένα μακρινό μέλλον, σαφώς όμως με καλή προετοιμασία για να αποφευχθεί άλλη μία αποτυχία.
Θα έπρεπε ένας νέος γύρος συνομιλιών να ξεκινήσει από το σημείο που τελείωσε η Διάσκεψη του Κραν Μοντανά; Είναι δυνατό αυτό;
Οπως εξήγησα, είναι πλέον η στιγμή τα εμπλεκόμενα μέρη να αποσαφηνίσουν τις θέσεις τους σχετικά με το πού βρισκόμαστε δύο χρόνια μετά το Κραν Μοντανά. Αυτό είναι υψίστης σημασίας και ίσως να έχουν ευκρινέστερη προοπτική μόλις αυτή η άσκηση ολοκληρωθεί.
Ποιο ήταν, κατά την άποψή σας, το «κεκτημένο του Κραν Μοντανά»; Και γιατί πιστεύετε ότι οι συνομιλίες κατέρρευσαν;
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ παρουσίασε τα έξι σημεία του πλαισίου του στις 30 Ιουνίου 2017, αφού άκουσε τις θέσεις των δύο πλευρών. Η τουρκοκυπριακή πλευρά απάντησε εποικοδομητικά στο πλαίσιο του γενικού γραμματέα και ανέλαβε την ιστορική ευθύνη. Η στάση μας δεν βρήκε αμοιβαία ανταπόκριση από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Ενας από τους διεθνείς συμμετέχοντες στη Διάσκεψη που παρακολούθησε στενά τις εργασίες στο Κραν Μοντανά είπε ότι «ο Αναστασιάδης απλά δεν ήθελε». Κάποιος άλλος επισήμανε ότι «προσπάθησε να μετακινήσει τα γκολπόστ» την τελευταία στιγμή της Διάσκεψης. Η Τουρκία προσφέρθηκε να φέρει τον τότε πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ στο Κραν Μοντανά, κάτι στο οποίο ανταποκρίθηκε η πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τερίζα Μέι, ωστόσο η ελληνική πλευρά δεν δέχθηκε να έλθει στο τραπέζι ο κ. Τσίπρας. Αυτά πλέον ανήκουν στο παρελθόν και ήταν μια ατυχής εξέλιξη. Πρέπει πια να κοιτάξουμε το μέλλον.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, κυκλοφορούν νέες ιδέες για την επίλυση του Κυπριακού. Διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, για χαλαρή ομοσπονδία, μια λύση δύο κρατών, για ένα «μοντέλο Μονακό». Εξακολουθείτε να υποστηρίζετε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία ή πιστεύετε ότι πρέπει να διερευνηθούν κι άλλα σενάρια;
Οσο υπάρχει η αμοιβαία αποδοχή νέων ιδεών αναφορικά με μια λύση του Κυπριακού, διαφορετικά μοντέλα θα μπορούσαν να εξεταστούν. Νέα σενάρια μπορούν να διερευνηθούν με αμοιβαία συναίνεση και θα πρέπει να είναι συμβατά με τις υπάρχουσες πραγματικότητες. Θα έπρεπε επίσης να είναι γνωστό, αλλά επιτρέψτε μου να το επαναλάβω, ότι οποιαδήποτε λύση που θα προτείνει καθεστώς μειονότητας για τους Τουρκοκύπριους δεν θα γίνει ποτέ αποδεκτή. Αναφορικά με το μοντέλο των δύο κρατών, παρατηρούμε ότι δεν θα γινόταν δεκτό από τη συντριπτική πλειοψηφία της ελληνοκυπριακής κοινότητας καθώς και από τη διεθνή κοινότητα. Επομένως, νέες ιδέες ίσως μπορούν να εξεταστούν αν είναι αμοιβαία αποδεκτές και λογικές, καθώς και αν βασίζονται σε πραγματικότητες επί των οποίων έχει οικοδομηθεί η μέχρι σήμερα εργασία του ΟΗΕ. Αυτός είναι ο κύριος λόγος που η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία βασισμένη στην πολιτική ισότητα εξακολουθεί να είναι το πιθανό και εφικτό μοντέλο λύσης. Η μελλοντική πορεία πρέπει να βασιστεί στην ανανέωση της δέσμευσης της Κοινής Δήλωσης της 11ης Φεβρουαρίου 2014, στις υπάρχουσες συγκλίσεις και στα έξι σημεία του πλαισίου που παρουσίασε ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών στις 30 Ιουνίου 2017. Αν η δέσμευση επί των παλαιών συγκλίσεων επανεπιβεβαιωθεί, τότε δεν αποκλείουμε την πιθανότητα διερεύνησης ιδεών για μια πιο αποκεντρωμένη ομοσπονδία με τρόπο που δεν θα αποδυναμώνει τη βασική αρχή της πολιτικής ισότητας.
Πρόσφατα, Οζερσάι και Τατάρ ανακοίνωσαν ότι θα ανοίξουν την κλειστή πόλη - φάντασμα των Βαρωσίων και θα συστήσουν μια επιτροπή η οποία θα αξιολογήσει τα επόμενα βήματα για την ανοικοδόμησή της. Συμφωνείτε με την πρόταση αυτή;
Αυτό που μέχρι σήμερα έχει ανακοινώσει η τουρκοκυπριακή πλευρά είναι η προετοιμασία μιας καταγραφής στα Βαρώσια. Ηδη υπάρχει μια καταγραφή, αλλά μια αναθεώρησή της δεν θα έκανε κακό. Ο,τι κι αν συμβεί αναφορικά με τα Βαρώσια, θα έπρεπε να είναι συμβατό με το διεθνές δίκαιο και σε αρμονία με τα Ηνωμένα Εθνη. Ωστόσο, πρέπει να καταστεί γνωστό ότι όσο το Κυπριακό συνεχίζει να παραμένει άλυτο, το ζήτημα των Βαρωσίων θα συνεχίσει να εμφανίζεται ως ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου