",,,,Επιπλέον η ιδιότητα «προοδευτικός» είναι απλοϊκά διχαστική και συνήθως την απονέμει κανείς αυτάρεσκα στον εαυτό του για να αυτοθαυμάζεται, να ακκίζεται ως κάτι διαφορετικό και πιο εξελιγμένο από τους άλλους, αυτοεπαινούμενος, δήθεν, ως ανώτερος. Σε σχέση με τι ανώτερος; Με ποια κλίμακα, ποια κριτήρια, και ποιες υπεραξίες; Υπάρχει κανένα μανόμετρο προοδευτικότητας, ή αυτή προσκτάται διά της αυτο-απονομής; Ενα είδος αυτο-παρασημοφόρησης - αν και το παράσημο δεν είναι συνήθως παρά ένα τενεκεδένιο φο μπιζού της δεκαετίας του ογδόντα. Και υπ' αυτήν την έννοια προοδευτικός δεν είναι ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, αλλά σίγουρα θα μπορούσε να είναι κάποιος προαιώνιος Γουλιμής, ή μια ηθοποιός, οι νέες φωτεινές ελπίδες του πράσινου ήλιου...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 22-23/06/19

"ΠΡΟΑΣΤΙΑΚΟΣ",

του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Σκέψου, τι προπονητής θα ήταν εκείνος που στον τελικό πρωταθλήματος βγάζει τον Γκάλη, και βάζει τον κ. Γουλιμή, ή μιαν ηθοποιό από άλλο ανέκδοτο. Οι Τούρκοι που έχουνε ζήσει ανάλογες ή σχετικές περιπτώσεις και στην Ιστορία και στον αθλητισμό, έχουνε εμπνευστεί απ' αυτές και λένε: «Κάνε τον γύφτο πασά και τον πρώτο που θα σφάξει είναι ο πατέρας του». Βέβαια οι Πολωνοί το λένε πιο κομψά: «Βάλε έναν αγράμματο στο γραφείο σου και το πρώτο που θα κάνει είναι να σου πιει το μελάνι απ' το μελανοδοχείο».

Διάφορα τέτοια κι ανάλογα συμβαίνουν με την επίκληση της λέξης «προοδευτικός» - όπως στα ΚΚ έχουν διά πάσαν νόσον έτοιμη τη λέξη «προβοκάτσια». Ολα ερμηνεύονται με την «προβοκάτσια», λέξη πλέον μυστικιστική, που δεν σημαίνει τίποτε, άρα μπορεί να σημαίνει τα πάντα στον χώρο του φοβικού ανορθολογισμού. Εδώθε απ' τα ΚΚ, είναι διά πάσα χρήση η λέξη «προοδευτικός». Βάλε-βγάλε. Τι θα πει; Κανείς δεν ξέρει πλέον. Είναι μια λέξη ευρέος φάσματος και σχεδόν μηδενικού νοήματος που θα έφερνε σε άναυδη αμηχανία ακόμα και τον κ. Μπαμπινιώτη. Οταν ακούω, πια, τη λέξη «προοδευτικός» νιώθω κάποιες περίεργες διαταραχές στο πεπτικό σύστημα. Η λέξη αυτή έχει υποστεί τόσες καταχρήσεις, καπηλείες και παρερμηνείες, που δεν σημαίνει, πλέον, απολύτως τίποτε - καταρχήν την έχει εξουθενώσει πολλαπλώς ο κ. Φανούρης, ο οποίος έχει επίσης καταχραστεί και το άλλο κλισέ, την «προοδευτική κατεύθυνση» (Η «πλατιά απεύθυνση» είναι αλλουνού).

Επιπλέον η ιδιότητα «προοδευτικός» είναι απλοϊκά διχαστική και συνήθως την απονέμει κανείς αυτάρεσκα στον εαυτό του για να αυτοθαυμάζεται, να ακκίζεται ως κάτι διαφορετικό και πιο εξελιγμένο από τους άλλους, αυτοεπαινούμενος, δήθεν, ως ανώτερος. Σε σχέση με τι ανώτερος; Με ποια κλίμακα, ποια κριτήρια, και ποιες υπεραξίες; Υπάρχει κανένα μανόμετρο προοδευτικότητας, ή αυτή προσκτάται διά της αυτο-απονομής; Ενα είδος αυτο-παρασημοφόρησης - αν και το παράσημο δεν είναι συνήθως παρά ένα τενεκεδένιο φο μπιζού της δεκαετίας του ογδόντα.

Και υπ' αυτήν την έννοια προοδευτικός δεν είναι ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, αλλά σίγουρα θα μπορούσε να είναι κάποιος προαιώνιος Γουλιμής, ή μια ηθοποιός, οι νέες φωτεινές ελπίδες του πράσινου ήλιου.

Ετσι συμβαίνει, χριστιανοί. Αν ένας σχηματισμός περάσει στην παρακμή όλα γίνονται παρανοϊκά και δύσκολα. Αν δεν σε θέλει ο Θεός, σε κυνηγάει κι ο νόμος. Πιο πολύ όμως σε διώκει το τραβηγμένο χειρόφρενο του μυαλού, που έχει σταθμεύσει σε άλλες δεκαετίες και ζει ακόμα με τις δόξες και τις μηχανιστικές διεργασίες του παρελθόντος. Το θέμα, δηλαδή, είναι ότι εκεί στην Κεντροαριστερά και αλλού αρνούνται ακόμα να καταλάβουν κάτι: ότι τα κόμματα έχουν πολλές παραμέτρους, αλλά όλα κατά βάση είναι θέμα αρχηγού. Κι όταν σε ένα κόμμα και στο δίλημμα Βενιζέλος, ή ΓΑΠ, προτίμησαν τον δεύτερο (και με τα γνωστά αποτελέσματα) για λόγους αταβισμού του αίματος, δηλαδή με κριτήρια βασιλόφρονος (που πιστεύει ότι είναι «προοδευτικός») και μετά, πάλι, για δεύτερη φορά και με την ίδια βασιλόφρονα λογική, βγάζουν αρχηγό πάλι με βάση το όνομα, ε, από εκεί και πέρα συμβαίνει αυτό που λέει ο Πεντζίκης: πάει, έκοψε το γάλα.

Αυτά, αν δεις τον λαβύρινθο από ψηλά. Κατά τα άλλα η Ιστορία με οδυνηρό (βέβαια) τρόπο θα σαρώσει όλες αυτές τις πεθαμένες λογικές και θα επιβάλει, έστω μακροπρόθεσμα, αυτό που επιβάλλεται αναγκαστικά από τα πράγματα, τελικώς, παρά την καθυστέρηση που φέρνουν οι αναποδοσμπρώχτες. Διότι ο σοσιαλδημοκρατικός χώρος πάλι θα αναγεννηθεί, εν καιρώ, πάλι θα υπάρξει αλλά με νέους ανθρώπους - και να πούμε το βασικό: ποιος μας διαβεβαιώνει ότι εκείνοι οι οπορτούνες που μεταπήδησαν στον ΣΥΡΙΖΑ, μπόρεσαν να ανεχτούν τον κ. Καμμένο για τέσσερα χρόνια, αλλά δεν ανέχονται τον κ. Βενιζέλο; Και ποιος μας λέει ότι απλώς δεν αντέχουν κάτι άλλους παλιο-ημερολογίτες της εποχής των παγετώνων - ή απλώς συνεχίζουν να σκέφτονται τυχοδιωκτικά, που είναι και το πιθανότερο; Ποιος αστρολόγος διαβεβαιώνει το ένα ή το άλλο;

Και πέρα από τα πρόσωπα, ο χώρος της σοσιαλδημοκρατίας, έπειτα από την κρίση και τις δοκιμασίες που πέρασε, χρειάζεται άμεσο θεωρητικό επαναπροσδιορισμό, βαθιές επεξεργασίες με προορατική προφητικότητα και με έγνοια για το σύνθετο επερχόμενο - ο λαϊκισμός περί δήθεν «προοδευτισμού» είναι για τη θεία Παγώνα του '80, αλλά δεν πείθει κανέναν. Μάλλον ενοχλεί. Αυτή η παρελθούσα φρασεολογία που έχει χρεοκοπήσει και οι ψόφιες λέξεις προκαλούν από βαθιά πλήξη σε βαθμό μαξιλαροθήκης, έως οργή. Βέβαια, είναι κατανοητό ότι εκεί στην κυβέρνηση και όχι μόνον, μη έχοντας πλέον νέο πολιτικό λόγο, καταφεύγουνε σε ταγκιασμένα παστά του παρελθόντος. Αυτά ξέρουν, αυτά επαναλαμβάνουν. Ακόμα. Μην ξεχνούμε, όμως, τον ισπανό ποιητή που έγραψε: «Το ότι είχες δίκιο, δεν σημαίνει ότι συνεχίζεις να έχεις».

Σε κάθε περίπτωση η προσφυγή σε ποικιλίες Γουλιμή δεν είναι «προοδευτισμός» ούτε με κριτήρια του ογδόντα. Βέβαια είναι κατανοητό ότι ο κ. Γουλιμής είναι μια φιγούρα διαχρονικής αξίας - all time classic. Ταξιδεύει μέσα σε όλες τις εποχές αενάως αναγεννώμενος και καλύπτει φοβίες και συμπλέγματα. Υποκαθιστά με χλωμό τρόπο πολύ αξιότερους. Καταρχήν διότι συνήθως είναι νοβοπάν οπότε δεν ενοχλεί τον αρχηγό, είναι βολικός, προσαρμοστικός, με αποκρυπτόμενη φιλοδοξία που πλασάρεται ως μετριοπάθεια (μέχρι να 'ρθει η ώρα) και προβάλλει την έλλειψη διακριτών προσόντων ως τη μεγαλύτερη αξία του. Αυτό είναι το κυρίως πλεονέκτημά του: τυγχάνει ωχρός, ή κινείται στις πενήντα αποχρώσεις του γκρι που ταιριάζουν με κάθε έπιπλο.

Γι' αυτό εξάλλου έχει πει και ο Ηράκλειτος: «Τα πάντα γκρι, κ' ουδέν μένει».

Επιπλέον ο εκάστοτε κ. Γουλιμής είναι και «προοδευτικός», άμα χρειαστεί. Πώς όχι; Ολοι είμαστε, εξάλλου. Εκτός του κ. Ευάγγελου Βενιζέλου.