Από "ΤΑ ΝΕΑ" και τον κλώνο της "Ε"
"ΤΑ ΝΕΑ", 05/12/16
Ιταλικό δημοψήφισμα
Ο Ματέο φεύγει, η αβεβαιότητα έρχεται
Ο ιταλός πρωθυπουργός πήγε απροετοίμαστος σε μια εκλογική αναμέτρηση από την οποία είχε εξαρτήσει το πολιτικό του μέλλον. Και έχασε
Του Περικλή ΔημητρολόπουλουΤο επεισόδιο καταγράφηκε στο εκλογικό τμήμα όπου ψήφιζε ο Ματέο Ρέντσι στη Φλωρεντία: ο ιταλός πρωθυπουργός πλησίασε τη δικαστική αντιπρόσωπο για να διαπιστώσει ότι δεν είχε φέρει μαζί του κανένα αποδεικτικό στοιχείο. «Δεν έχω ταυτότητα, αλλά ελπίζω να με αναγνωρίζετε» της είπε. Ενδεχομένως τίποτε δεν θα μπορούσε να συμβολίσει καλύτερα από αυτή τη μικρή αμέλεια ένα γεγονός: ότι ο Ρέντσι πήγε απροετοίμαστος σε μια εκλογική αναμέτρηση από την οποία είχε εξαρτήσει το πολιτικό του μέλλον. Και έχασε.
«Το Οχι κέρδισε απολύτως καθαρά. Αναλαμβάνω την ευθύνη της ήττας. Και λέω στους υποστηρικτές του Ναι ότι έχασα εγώ, όχι εσείς. Στην ιταλική πολιτική δεν χάνει ποτέ κανένας. Εγώ θα πω ότι έχασα. Θα το πω με δυνατή φωνή, ακόμη κι αν έχω έναν κόμπο στον λαιμό. Αύριο το απόγευμα (σ.σ. σήμερα) θα υποβάλω την παραίτησή μου στον πρόεδρο της Δημοκρατίας» θα δήλωνε σχεδόν δυο ώρες μετά το κλείσιμο της κάλπης σε μήνυμά του από το πρωθυπουργικό μέγαρο ανακοινώνοντας το τέλος της πρωθυπουργίας του και κάνοντας έναν μίνι απολογισμό των χιλίων ημερών του στην εξουσία. Με όρους καμπιονάτο, η μπάλα βρίσκεται τώρα στα χέρια του προέδρου της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα, ο οποίος και θα σχεδιάσει την επόμενη ημέρα στην ιταλική πολιτική σκηνή.
Σε κάθε περίπτωση, το σχεδόν 60% που έδιναν χθες τα πρώτα έξιτ πολ στο Οχι ήταν μάλλον φυσιολογική συνέπεια αυτής της έλλειψης προετοιμασίας του Ρέντσι, το μέγεθος της οποίας αποτυπώνεται στις κυβιστήσεις του όχι μετά, αλλά πριν από το δημοψήφισμα: αρχικά ο ιταλός πρωθυπουργός είχε δηλώσει ότι σε περίπτωση που χάσει το δημοψήφισμα θα παραιτηθεί από τη θέση του πρωθυπουργού, στη συνέχεια επιχείρησε να αποδεσμεύσει το αποτέλεσμα από την προσωπική του τύχη, προς το τέλος της προεκλογικής εκστρατείας κούνησε και πάλι το λευκό μαντίλι της παραίτησης λέγοντας εμμέσως στους ψηφοφόρους πως έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στον ίδιο και τον εφιάλτη μιας κυβέρνησης τεχνοκρατών.
Αναποτελεσματικότητα
Ηταν μια στρατηγική του φόβου που αποδείχθηκε αναποτελεσματική. Οπως αναποτελεσματικές αποδείχθηκαν και οι προειδοποιήσεις, κυρίως του διεθνούς Τύπου, πως το Οχι δεν θα δυναμιτίσει μόνο την πολιτική σταθερότητα της Ιταλίας, αλλά και την εύθραυστη οικονομία της. Οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» έβλεπαν να κλυδωνίζεται το ιταλικό τραπεζικό σύστημα - και οι τριγμοί ενός οικοδομήματος τέτοιου μεγέθους θα ήταν αδύνατον να αφήσουν αλώβητη την ευρωζώνη. Κι έπειτα, ποιες δυνάμεις θα ωφελούνταν από την επικράτηση του Οχι; Μα του λαϊκιστή και αντιευρωπαϊστή Μπέπε Γκρίλο, που σε ανύποπτο χρόνο είχε ζητήσει ακόμη και δημοψήφισμα για την παραμονή της Ιταλίας στο ευρώ.
Οπως αποδείχθηκε, η επιθυμία των ιταλών ψηφοφόρων να τιμωρήσουν την κυβέρνησή τους - ή τουλάχιστον να στείλουν ένα μήνυμα - αποδείχθηκε πιο ισχυρή. Το ίδιο ισχυρό και ένα αίσθημα δυσαρέσκειας απέναντι στην Ευρώπη. Ο ίδιος ο Ρέντσι κράτησε μια μάλλον αμφίθυμη στάση απέναντι στις Βρυξέλλες αυτά τα σχεδόν δύο χρόνια της πρωθυπουργίας του. Ξεκίνησε τη θητεία του με το πνεύμα του καλού μαθητή που, όπως είχε πει και η Ανγκελα Μέρκελ, θα έπρεπε να κάνει τα μαθήματά του στο σπίτι. Προχώρησε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις - όχι πάντως μία τον μήνα που είχε υποσχεθεί - με κορυφαία αυτή της εργασίας.
Διά πυρός και σιδήρου
Η μεταρρύθμιση εκείνη πέρασε διά πυρός και σιδήρου. Και η συνταγματική μεταρρύθμιση θα γινόταν η δεύτερη μεγάλη με την υπογραφή του Ματέο Ρέντσι. Μπορεί και να ήταν έτσι εάν το μοναδικό εμπόδιο ήταν η Βουλή. Από εκεί η μεταρρύθμιση πέρασε. Αλλά μέχρι να στηθούν οι χθεσινές κάλπες για το δημοψήφισμα, ο Ρέντσι είδε να συνασπίζονται απέναντί του όχι μόνο τα κόμματα της αντιπολίτευσης - από τον Μπερλουσκόνι και τον Σαβίνι της ξενοφοβικής Λέγκας του Βορρά ώς τον Γκρίλο του Κινήματος των 5 Αστέρων, αλλά και από ένα μέρος της ιταλικής Κεντροαριστεράς. Αρκεί να λάβει υπόψη του κανείς ότι ο Ρομάνο Πρόντι, ιδρυτής της ιταλικής Ελιάς, άλλοτε πρωθυπουργός και πρόεδρος της Κομισιόν, εκφράστηκε υπέρ του Ναι με πολλές υποσημειώσεις και μόλις δυο ημέρες πριν στηθούν οι κάλπες. Ενώ όλα τα άλλα μεγάλα ονόματα του Δημοκρατικού Κόμματος, από τον Μάσιμο Ντ' Αλέμα έως τον Πιερλουίτζι Μπερσάνι, πάλεψαν μανιωδώς κατά της μεταρρύθμισης. Για να αποτρέψουν την υποτιθέμενη αντιδημοκρατική εκτροπή της Ιταλίας; Μπορεί. Αλλά κυρίως για να ξεφορτωθούν τον Ματέο Ρέντσι, έναν 40άρη κομήτη που δεν προερχόταν καν από την Αριστερά.
Αν ο Ματέο Ρέντσι ποντάριζε στο Ναι, ήταν και από έναν προσωπικό υπολογισμό. Η μεταρρύθμιση που πρότεινε, και σε συνδυασμό με τον εκλογικό νόμο, θα προσέφερε στην Ιταλία αυτό που δεν έχει εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες: σταθερές κυβερνήσεις και ακλόνητους πρωθυπουργούς. Ο φύσει αισιόδοξος Ρέντσι υπολόγιζε ότι η μικρή διαφορά που τον χωρίζει από τον Γκρίλο στις δημοσκοπήσεις θα καλυπτόταν από την ανάκαμψη της ιταλικής οικονομίας. Σε δυο χρόνια, που είναι κανονικά προγραμματισμένες οι εκλογές, θα ήταν έτοιμος να κερδίσει. Μόνος του; Οχι ακριβώς. Αυτό που χρειαζόταν ήταν η βοήθεια της Ευρώπης. Κι αυτή η βοήθεια δεν μπορούσε να προσφερθεί παρά μόνο με χαλάρωμα του χαλιναριού από τις Βρυξέλλες.
Μπρα ντε φερ
Θα ήταν ένα κεϊνσιανό μοντέλο α λα ιταλικά. Αλλά δεν έπεισε την Κομισιόν. Κι από εκείνη τη στιγμή άρχισε ένα μπρα ντε φερ ανάμεσα στις δυο πλευρές, ή μάλλον ανάμεσα στον Ματέο Ρέντσι από τη μία πλευρά και πότε τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ ή άλλοτε τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε από την άλλη. Αυτό που ζητούσε στην ουσία ο ιταλός πρωθυπουργός ήταν μια χαλάρωση του στόχου της μείωσης του ελλείμματος κατά 0,1%. Το επιχείρημα ήταν ότι η Ιταλία είχε βρεθεί αντιμέτωπη τον τελευταίο χρόνο με δυο μείζονα προβλήματα: την προσφυγική κρίση και τους καταστροφικούς σεισμούς. Επεσε σε τοίχο. Κι όσο περισσότερο συγκρουόταν με την άρνηση, τόσο ανέβαζε τους τόνους ελπίζοντας προφανώς να εκτιμήσει η ιταλική κοινή γνώμη τη μαχητική του στάση.
Πιθανότατα η κλιμάκωση φάνηκε στους ιταλούς πολίτες περισσότερο τεχνητή παρά ουσιαστική. Οπως έχει αποδειχθεί εξάλλου, οι ψηφοφόροι προτιμούν συνήθως το αυθεντικό. Και το αυθεντικό σε αυτήν την περίπτωση είναι ο Μπέπε Γκρίλο που, κάπως παραδόξως, δήλωσε λίγες ώρες πριν κλείσουν οι κάλπες ότι ακόμη και η ήττα θα του έδινε δύναμη. Ηταν μάλλον μια ευγενής στάση δεδομένης της βιαιότητας της προεκλογικής εκστρατείας. Το πολεμικό κλίμα πάντως έφερε κόσμο στις κάλπες: το σχεδόν 60% της συμμετοχής είναι ένα ποσοστό που η Ιταλία είχε να δει καιρό. Πιστοποιεί επίσης ότι το πραγματικό διακύβευμα ξεπέρασε το ερώτημα του δημοψήφισματος. Με άλλα λόγια, δεν πήγαν τόσοι πολλοί Ιταλοί να ψηφίσουν για να πουν εάν η Γερουσία τους πρέπει να έχει λιγότερα μέλη ή εάν οι περιφέρειες πρέπει να μεταφέρουν κάποιες από τις αρμοδιότητές τους στο κράτος. Αλλά από ποιον και πώς θέλουν να κυβερνηθεί η χώρα τους.
"ΤΑ ΝΕΑ", 05/12/16
Το άνθος του κακού δεν άνθισε στην Αυστρία
Η Αυστρία απώθησε το ενδεχόμενο να αποκτήσει ακροδεξιό πρόεδρο δίνοντας τη νίκη στον 72χρονο ανεξάρτητο υποψήφιο Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν. Ο ηττημένος Νόρμπερτ Χόφερ έσπευσε να αναγνωρίσει την εκλογική του ήττα
Της Κίττυς Ξενάκη
Αυτή τη φορά, οι προβλέψεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα μόλις έκλεισαν οι κάλπες ήταν ξεκάθαρες - η διαφορά ήταν μεγάλη, της τάξης του 53,3% - 46,7%. Τόσο που μέσα σε μόλις λίγα λεπτά, το ακροδεξιό Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας (FPÖ) αναγνώρισε την ήττα του και ο υποψήφιός του για την προεδρία Νόρμπερτ Χόφερ συνεχάρη για τη νίκη τον Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν. Η ιστορία δεν θα γράψει ότι η ΕΕ απέκτησε στις 4 Δεκεμβρίου 2016 τον πρώτο της ακροδεξιό πρόεδρο, αλλά ότι απέκτησε τον δεύτερο οικολόγο πρόεδρό της - ο πρώτος είναι ο Ράιμοντς Βέγιονις, ο πρόεδρος της Λετονίας. Επειτα από ένα θρίλερ που διήρκεσε μήνες λόγω της ακύρωσης του δεύτερου προεδρικού γύρου στις 22 Μαΐου, η Αυστρία κατάφερε να απωθήσει το λαϊκιστικό κύμα που έφερε τη νίκη του Brexit στη Βρετανία και την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ στέλνοντας επιτέλους στη φιλελεύθερη Ευρώπη μια δυνάμει ευοίωνη για το μέλλον της είδηση, από αυτές που σπανίζουν τελευταία.
ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ. Παίρνοντας τον λόγο πρώτη φορά μετά την ανακοίνωση των πρώτων επίσημων αποτελεσμάτων, ο 72χρονος Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν χαιρέτισε τη νίκη μιας «φιλευρωπαϊκής Αυστρίας». «Από την αρχή έδωσα μάχη και υπεράσπισα μια φιλευρωπαϊκή Αυστρία» δήλωσε ο ανεξάρτητος, υποστηριζόμενος από τους Οικολόγους νικητής των εκλογών και υποσχέθηκε να υπερασπίσει επίσης τις «αξίες της ισότητας, της ελευθερίας, της αλληλεγγύης». «Συγχαίρω τον Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν για την επιτυχία του και ζητώ από όλους τους Αυστριακούς να μείνουν ενωμένοι και να εργαστούν από κοινού. Είμαστε όλοι Αυστριακοί, όποια και αν είναι η ψήφος μας» είχε διαμηνύσει νωρίτερα μέσω facebook, «θλιμμένος» κατά δήλωσή του, ο ηττημένος Νόρμπερτ Χόφερ.
Στο live της «Μοντ» από τη χώρα που παρακολουθούσε με ιδιαίτερη αγωνία τις εξελίξεις στην Αυστρία, λόγω των προεδρικών εκλογών που αναμένει την άνοιξη με φόντο τη σταθερή άνοδο της Ακροδεξιάς, πολλοί χρήστες ρωτούσαν με αγωνία αν υπάρχει περίπτωση να ακυρωθούν και αυτές οι εκλογές όπως συνέβη με τον δεύτερο προεδρικό γύρο τον Μάιο. Οι δημοσιογράφοι εξηγούσαν πως οι προβλέψεις είχαν δείξει τότε στατιστική ισοπαλία και τελικά ο Βαν ντερ Μπέλεν είχε ανακηρυχθεί νικητής, μετά την καταμέτρηση των επιστολικών ψήφων, με διαφορά μόλις 31.000 ψήφων. Δεκαπέντε ημέρες αργότερα το FPÖ είχε προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο την 1η Ιουλίου το δικαίωσε κρίνοντας πως είχαν υπάρξει παρατυπίες στην καταμέτρηση.
ΤΟ ΑΓΚΑΘΙ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ. Μετά την πρώτη ανακούφιση, ωστόσο, η Αυστρία, θα πρέπει να συνεχίσει την αυτοκριτική της και ο ίδιος ο Βαν ντερ Μπέλεν να ενώσει τη χώρα έπειτα από μήνες σκληρής αντιπαράθεσης και διχασμού. Ο 45χρονος υποψήφιος του FPÖ, ο φωτογενής, «φιλικός» και «καθησυχαστικός» Νόρμπερτ Χόφερ είχε έρθει πρώτος με 35% των ψήφων στον πρώτο προεδρικό γύρο στις 22 Απριλίου, αφήνοντας στη δεύτερη θέση τον Βαν ντερ Μπέλεν και αποκλείοντας, πρώτη φορά στη σύγχρονη Ιστορία, τους υποψηφίους των δύο κομμάτων που μοιράζονται την εξουσία στην Αυστρία από το 1945, των Σοσιαλδημοκρατών (SPÖ) και του συντηρητικού κόμματος (ÖVP). Δεν συγκροτήθηκε «δημοκρατικό μέτωπο» μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου ώστε να διασφαλιστεί η νίκη του Βαν ντερ Μπέλεν, παρότι ο Χόφερ είχε προειδοποιήσει πως δεν θα αρκούνταν στον διακοσμητικό ρόλο που έχει κατά παράδοση ο αυστριακός πρόεδρος, αλλά θα αξιοποιούσε όλες τις εξουσίες που θεωρητικά διαθέτει, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος να αποπέμψει κυβέρνηση και καγκελάριο. Το 49,7% που έφερε ο Χόφερ στον δεύτερο, ακυρωμένο προεδρικό γύρο είναι το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγράψει ποτέ η Ακροδεξιά στην Αυστρία. Ο ηγέτης του FPÖ Χάιντς Κρίστιαν Στράχε παραμένει σταθερά προσηλωμένος στις επόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές. Ο κίνδυνος δεν αποσοβήθηκε, κερδήθηκε απλά μια μάχη.
O ΦΙΛΙΠ ΡΙΚΑΡ ΣΤΗ «MONΤ»
Το Brexit, το Oxit και ο Τραμπ
Αυτές οι αυστριακές προεδρικές εκλογές, σχολιάζει στη «Moντ» ο Φιλίπ Ρικάρ, διενεργήθηκαν με φόντο ένα διεθνές πλαίσιο ιδιαίτερα ευνοϊκό στις λαϊκιστικές και ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις που θα μπορούσε, πράγματι, να αποβεί προς όφελος του FPÖ και του υποψηφίου του. Ο Νόρμπερτ Χόφερ, ωστόσο, δεν κατάφερε να κεφαλαιοποιήσει τη νίκη του Brexit, αφού ο τρόπος με τον οποίο θα βγει η Βρετανία από την ΕΕ παραμένει ακαθόριστος. Οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν καν αρχίσει και η προοπτική ενός αντίστοιχου Öxit (μιας εξόδου της Αυστρίας από την ΕΕ) ενδεχομένως να προβλημάτισε ένα κομμάτι του εκλογικού σώματος.
Η αυστριακή κοινή γνώμη γνωρίζει καλά, σε πείσμα του ισχυρού ευρωσκεπτικιστικού ρεύματος, πως η χώρα οφελήθηκε από την ένταξή της στην ΕΕ το 1995, κατόπιν της διεύρυνσης στους γείτονές της της Κεντρικής Ευρώπης το 2004. Τα γεγονότα αυτά της επέτρεψαν να ξαναβρεί τη θέση της στις συναλλαγές μεταξύ ευρωπαϊκής Ανατολής και Δύσης.
Οπως και πολλοί ευρωπαίοι ακροδεξιοί ομόλογοί του, ο Χόφερ καλλιεργούσε μια κάποια εγγύτητα με τον Ντόναλντ Τραμπ, η εκλογή του οποίου εντούτοις κρίνεται ως ανησυχητική από ένα τμήμα του αυστριακού εκλογικού σώματος.
Οι ψηφοφόροι αυτοί ενδεχομένως να αφυπνίστηκαν και να κινητοποιήθηκαν προκειμένου να προστατεύσουν τη διεθνή υπόληψη της Αυστρίας, παίζοντας παράλληλα το χαρτί μιας σχετικής σταθερότητας.
Η ΨΗΦΟΣ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ. Η ήττα του Νόρμπερτ Χόφερ αποτελεί μια σοβαρή οπισθοδρόμηση για την αυστριακή Ακροδεξιά και προσφέρει κάποια ανακούφιση στα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Συντηρητικούς, που μοιράζονταν εδώ και δεκαετίες την εξουσία και τους θώκους, αλλά δείχνουν πλέον ξέπνοοι.
Είναι προφανές, σημειώνει ο Φιλίπ Ροκάρ, πως, και στην Αυστρία, η Ακροδεξιά προσκρούει ακόμη σε ένα «γυάλινο ταβάνι» που την εμποδίζει να πάρει την πλειοψηφία, παρά τη σημαντική άνοδο που καταγράφει λόγω μιας ισχυρής ψήφου διαμαρτυρίας από την πλευρά εκείνων που νιώθουν εγκαταλελειμμένοι, είτε αυτό ισχύει είτε απλώς θεωρούν πως ισχύει.
Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν
Ο Πράσινος που νίκησε τον ακροδεξιό
«Εσείς έχετε με το μέρος σας την ελίτ, εγώ έχω τον λαό» είχε πει σε ένα ντιμπέιτ ο Νόρμπερτ Χόφερ στον Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν. Δεν αναφερόταν μόνο στις πολυάριθμες προσωπικότητες από τον πολιτικό, καλλιτεχνικό και πνευματικό κόσμο της Αυστρίας, τόσο από την Αριστερά όσο και από τη Δεξιά, που είχαν εκφράσει δημοσίως τη στήριξή τους στον ανεξάρτητο, υποστηριζόμενο από τους Πράσινους, υποψήφιο: η ανάλυση της ψήφου στον δεύτερο, ακυρωμένο προεδρικό γύρο είχε δείξει πως ο Βαν ντερ Μπέλεν είχε έρθει άνετα πρώτος στις μεγάλες πόλεις μεταξύ των ψηφοφόρων ανώτερης μόρφωσης καθώς και μεταξύ των γυναικών, ενώ ο ακροδεξιός υποψήφιος είχε επικρατήσει στην επαρχία, μεταξύ των ψηφοφόρων της εργατικής τάξης καθώς και μεταξύ των ανδρών.
Προκειμένου να ξεπεράσει αυτόν τον σκόπελο, ο Βαν ντερ Μπέλεν δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει, κι αυτός, τους φόβους των ψηφοφόρων ως όπλο - αλλά με έναν τρόπο εντελώς διαφορετικό από εκείνον του Χόφερ. «Ζητώ από εκείνους που δεν με συμπαθούν, αλλά ενδεχομένως συμπαθούν ακόμα λιγότερο τον κ. Χόφερ, να ψηφίσουν εμένα» είχε διακηρύξει.
ΤΟ ΧΑΡΤΙ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ. Σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο 72χρονος πρώην καθηγητής πανεπιστημίου με το αυστηρό παρουσιαστικό δεν έπαψε να προειδοποιεί τους ψηφοφόρους πως μια νίκη της Ακροδεξιάς στις προεδρικές εκλογές θα οδηγούσε σε έξοδο της Αυστρίας από την ΕΕ - κάτι στο οποίο αντιτίθεται μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία των Αυστριακών, όπως φυσικά και οι οικονομικοί κύκλοι της χώρας. «Ο υποψήφιος της Ακροδεξιάς δηλώνει πως κανείς και τίποτα δεν μπορεί να τον σταματήσει. Θέλει μια δημοκρατία FPÖ» υπενθύμιζε ο Βαν ντερ Μπέλεν, ξεκαθαρίζοντας πως ο ίδιος ως πρόεδρος δεν θα υπογράψει ποτέ τον διορισμό του Χάιντς Κρίστιαν Στράχε, του αρχηγού του FPÖ, στην καγκελαρία.
Ο Βαν ντερ Μπέλεν δεν δίστασε επίσης να παίξει το χαρτί της «εθνικής ταυτότητας» προκειμένου να πείσει τους συντηρητικούς ψηφοφόρους. Οι Πράσινοι, το κόμμα του οποίου ηγήθηκε επί 11 χρόνια, έως το 2008, πρέπει λογικά να αισθάνθηκαν μια κάποια έκπληξη βλέποντας τον παλαιό επικεφαλής τους να τάσσεται υπέρ μιας «μηδενικής ανοχής» σε θέματα ασφαλείας, ενός περιορισμού του δικαιώματος ασύλου για τους «οικονομικούς μετανάστες» και να πρωταγωνιστεί σε προεκλογικά κλιπ με φόντο την αυστριακή σημαία ή να φωτογραφίζεται για τις προεκλογικές αφίσες με φόντο τα βουνά του Τιρόλου και τη λέξη «πατρίδα» γραμμένη από κάτω με παχιά γράμματα.
ΣΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ. Ενας γιος και εγγονός προσφύγων κατάφερε σε κάθε περίπτωση να κερδίσει έναν ακροδεξιό - έχει και αυτό τον συμβολισμό του. Η οικογένεια Βαν ντερ Μπέλεν μετανάστευσε τον 18ο αιώνα από την Ολλανδία στη Ρωσία, εκδιώχθηκε όμως από εκεί το 1917 από τους μπολσεβίκους. Αναζήτησε καταφύγιο στην Εσθονία κι έπειτα στη Βιέννη, όπου και γεννήθηκε ο Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν το 1944, από πατέρα Ρώσο και μητέρα Εσθονή. Η σοβιετική κατοχή ωστόσο ανάγκασε την οικογένεια να ξεριζωθεί για ακόμα μία φορά, καταλήγοντας αυτή τη φορά στο Τιρόλο - την «πατρίδα».
Ενθερμος φιλευρωπαίος, πραγματιστής και φιλελεύθερος, ο Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν καλλιέργησε ένα ενωτικό προφίλ ώστε να κλείσει τον δρόμο στην Ακροδεξιά. Η διαδρομή του στους Πράσινους άρεσε στην Αριστερά. Το παρελθόν του ως καθηγητή Οικονομικών άρεσε στη Δεξιά. Ο ίδιος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να τοποθετήσει πολιτικά την καμπάνια του στο Κέντρο ώστε να συσπειρώσει.
Στη νίκη του, όμως, πιθανότατα συνέβαλε και η έντονη δραστηριοποίηση της ομάδας του στο Ιντερνετ αυτές τις τελευταίες εβδομάδες, απέναντι σε ένα κόμμα, το FPÖ, που χειρίζεται άριστα τα σόσιαλ μίντια εδώ και αρκετά χρόνια. «Τα "παραδοσιακά" ευρωπαϊκά κόμματα θα πρέπει να μελετήσουν τον επιθετικό και αποτελεσματικό τρόπο με τον οποίο απαντούσαν στη "φασιστόσφαιρα"» σχολίαζε χθες στη «Μοντ» ο ανταποκριτής της εφημερίδας στη Βιέννη.
"Εφ.Συν", 05/12/16
"ΤΑ ΝΕΑ", 05/12/16
Ιταλικό δημοψήφισμα
Ο Ματέο φεύγει, η αβεβαιότητα έρχεται
Ο ιταλός πρωθυπουργός πήγε απροετοίμαστος σε μια εκλογική αναμέτρηση από την οποία είχε εξαρτήσει το πολιτικό του μέλλον. Και έχασε
Του Περικλή ΔημητρολόπουλουΤο επεισόδιο καταγράφηκε στο εκλογικό τμήμα όπου ψήφιζε ο Ματέο Ρέντσι στη Φλωρεντία: ο ιταλός πρωθυπουργός πλησίασε τη δικαστική αντιπρόσωπο για να διαπιστώσει ότι δεν είχε φέρει μαζί του κανένα αποδεικτικό στοιχείο. «Δεν έχω ταυτότητα, αλλά ελπίζω να με αναγνωρίζετε» της είπε. Ενδεχομένως τίποτε δεν θα μπορούσε να συμβολίσει καλύτερα από αυτή τη μικρή αμέλεια ένα γεγονός: ότι ο Ρέντσι πήγε απροετοίμαστος σε μια εκλογική αναμέτρηση από την οποία είχε εξαρτήσει το πολιτικό του μέλλον. Και έχασε.
«Το Οχι κέρδισε απολύτως καθαρά. Αναλαμβάνω την ευθύνη της ήττας. Και λέω στους υποστηρικτές του Ναι ότι έχασα εγώ, όχι εσείς. Στην ιταλική πολιτική δεν χάνει ποτέ κανένας. Εγώ θα πω ότι έχασα. Θα το πω με δυνατή φωνή, ακόμη κι αν έχω έναν κόμπο στον λαιμό. Αύριο το απόγευμα (σ.σ. σήμερα) θα υποβάλω την παραίτησή μου στον πρόεδρο της Δημοκρατίας» θα δήλωνε σχεδόν δυο ώρες μετά το κλείσιμο της κάλπης σε μήνυμά του από το πρωθυπουργικό μέγαρο ανακοινώνοντας το τέλος της πρωθυπουργίας του και κάνοντας έναν μίνι απολογισμό των χιλίων ημερών του στην εξουσία. Με όρους καμπιονάτο, η μπάλα βρίσκεται τώρα στα χέρια του προέδρου της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα, ο οποίος και θα σχεδιάσει την επόμενη ημέρα στην ιταλική πολιτική σκηνή.
Σε κάθε περίπτωση, το σχεδόν 60% που έδιναν χθες τα πρώτα έξιτ πολ στο Οχι ήταν μάλλον φυσιολογική συνέπεια αυτής της έλλειψης προετοιμασίας του Ρέντσι, το μέγεθος της οποίας αποτυπώνεται στις κυβιστήσεις του όχι μετά, αλλά πριν από το δημοψήφισμα: αρχικά ο ιταλός πρωθυπουργός είχε δηλώσει ότι σε περίπτωση που χάσει το δημοψήφισμα θα παραιτηθεί από τη θέση του πρωθυπουργού, στη συνέχεια επιχείρησε να αποδεσμεύσει το αποτέλεσμα από την προσωπική του τύχη, προς το τέλος της προεκλογικής εκστρατείας κούνησε και πάλι το λευκό μαντίλι της παραίτησης λέγοντας εμμέσως στους ψηφοφόρους πως έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στον ίδιο και τον εφιάλτη μιας κυβέρνησης τεχνοκρατών.
Αναποτελεσματικότητα
Ηταν μια στρατηγική του φόβου που αποδείχθηκε αναποτελεσματική. Οπως αναποτελεσματικές αποδείχθηκαν και οι προειδοποιήσεις, κυρίως του διεθνούς Τύπου, πως το Οχι δεν θα δυναμιτίσει μόνο την πολιτική σταθερότητα της Ιταλίας, αλλά και την εύθραυστη οικονομία της. Οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» έβλεπαν να κλυδωνίζεται το ιταλικό τραπεζικό σύστημα - και οι τριγμοί ενός οικοδομήματος τέτοιου μεγέθους θα ήταν αδύνατον να αφήσουν αλώβητη την ευρωζώνη. Κι έπειτα, ποιες δυνάμεις θα ωφελούνταν από την επικράτηση του Οχι; Μα του λαϊκιστή και αντιευρωπαϊστή Μπέπε Γκρίλο, που σε ανύποπτο χρόνο είχε ζητήσει ακόμη και δημοψήφισμα για την παραμονή της Ιταλίας στο ευρώ.
Οπως αποδείχθηκε, η επιθυμία των ιταλών ψηφοφόρων να τιμωρήσουν την κυβέρνησή τους - ή τουλάχιστον να στείλουν ένα μήνυμα - αποδείχθηκε πιο ισχυρή. Το ίδιο ισχυρό και ένα αίσθημα δυσαρέσκειας απέναντι στην Ευρώπη. Ο ίδιος ο Ρέντσι κράτησε μια μάλλον αμφίθυμη στάση απέναντι στις Βρυξέλλες αυτά τα σχεδόν δύο χρόνια της πρωθυπουργίας του. Ξεκίνησε τη θητεία του με το πνεύμα του καλού μαθητή που, όπως είχε πει και η Ανγκελα Μέρκελ, θα έπρεπε να κάνει τα μαθήματά του στο σπίτι. Προχώρησε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις - όχι πάντως μία τον μήνα που είχε υποσχεθεί - με κορυφαία αυτή της εργασίας.
Διά πυρός και σιδήρου
Η μεταρρύθμιση εκείνη πέρασε διά πυρός και σιδήρου. Και η συνταγματική μεταρρύθμιση θα γινόταν η δεύτερη μεγάλη με την υπογραφή του Ματέο Ρέντσι. Μπορεί και να ήταν έτσι εάν το μοναδικό εμπόδιο ήταν η Βουλή. Από εκεί η μεταρρύθμιση πέρασε. Αλλά μέχρι να στηθούν οι χθεσινές κάλπες για το δημοψήφισμα, ο Ρέντσι είδε να συνασπίζονται απέναντί του όχι μόνο τα κόμματα της αντιπολίτευσης - από τον Μπερλουσκόνι και τον Σαβίνι της ξενοφοβικής Λέγκας του Βορρά ώς τον Γκρίλο του Κινήματος των 5 Αστέρων, αλλά και από ένα μέρος της ιταλικής Κεντροαριστεράς. Αρκεί να λάβει υπόψη του κανείς ότι ο Ρομάνο Πρόντι, ιδρυτής της ιταλικής Ελιάς, άλλοτε πρωθυπουργός και πρόεδρος της Κομισιόν, εκφράστηκε υπέρ του Ναι με πολλές υποσημειώσεις και μόλις δυο ημέρες πριν στηθούν οι κάλπες. Ενώ όλα τα άλλα μεγάλα ονόματα του Δημοκρατικού Κόμματος, από τον Μάσιμο Ντ' Αλέμα έως τον Πιερλουίτζι Μπερσάνι, πάλεψαν μανιωδώς κατά της μεταρρύθμισης. Για να αποτρέψουν την υποτιθέμενη αντιδημοκρατική εκτροπή της Ιταλίας; Μπορεί. Αλλά κυρίως για να ξεφορτωθούν τον Ματέο Ρέντσι, έναν 40άρη κομήτη που δεν προερχόταν καν από την Αριστερά.
Αν ο Ματέο Ρέντσι ποντάριζε στο Ναι, ήταν και από έναν προσωπικό υπολογισμό. Η μεταρρύθμιση που πρότεινε, και σε συνδυασμό με τον εκλογικό νόμο, θα προσέφερε στην Ιταλία αυτό που δεν έχει εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες: σταθερές κυβερνήσεις και ακλόνητους πρωθυπουργούς. Ο φύσει αισιόδοξος Ρέντσι υπολόγιζε ότι η μικρή διαφορά που τον χωρίζει από τον Γκρίλο στις δημοσκοπήσεις θα καλυπτόταν από την ανάκαμψη της ιταλικής οικονομίας. Σε δυο χρόνια, που είναι κανονικά προγραμματισμένες οι εκλογές, θα ήταν έτοιμος να κερδίσει. Μόνος του; Οχι ακριβώς. Αυτό που χρειαζόταν ήταν η βοήθεια της Ευρώπης. Κι αυτή η βοήθεια δεν μπορούσε να προσφερθεί παρά μόνο με χαλάρωμα του χαλιναριού από τις Βρυξέλλες.
Μπρα ντε φερ
Θα ήταν ένα κεϊνσιανό μοντέλο α λα ιταλικά. Αλλά δεν έπεισε την Κομισιόν. Κι από εκείνη τη στιγμή άρχισε ένα μπρα ντε φερ ανάμεσα στις δυο πλευρές, ή μάλλον ανάμεσα στον Ματέο Ρέντσι από τη μία πλευρά και πότε τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ ή άλλοτε τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε από την άλλη. Αυτό που ζητούσε στην ουσία ο ιταλός πρωθυπουργός ήταν μια χαλάρωση του στόχου της μείωσης του ελλείμματος κατά 0,1%. Το επιχείρημα ήταν ότι η Ιταλία είχε βρεθεί αντιμέτωπη τον τελευταίο χρόνο με δυο μείζονα προβλήματα: την προσφυγική κρίση και τους καταστροφικούς σεισμούς. Επεσε σε τοίχο. Κι όσο περισσότερο συγκρουόταν με την άρνηση, τόσο ανέβαζε τους τόνους ελπίζοντας προφανώς να εκτιμήσει η ιταλική κοινή γνώμη τη μαχητική του στάση.
Πιθανότατα η κλιμάκωση φάνηκε στους ιταλούς πολίτες περισσότερο τεχνητή παρά ουσιαστική. Οπως έχει αποδειχθεί εξάλλου, οι ψηφοφόροι προτιμούν συνήθως το αυθεντικό. Και το αυθεντικό σε αυτήν την περίπτωση είναι ο Μπέπε Γκρίλο που, κάπως παραδόξως, δήλωσε λίγες ώρες πριν κλείσουν οι κάλπες ότι ακόμη και η ήττα θα του έδινε δύναμη. Ηταν μάλλον μια ευγενής στάση δεδομένης της βιαιότητας της προεκλογικής εκστρατείας. Το πολεμικό κλίμα πάντως έφερε κόσμο στις κάλπες: το σχεδόν 60% της συμμετοχής είναι ένα ποσοστό που η Ιταλία είχε να δει καιρό. Πιστοποιεί επίσης ότι το πραγματικό διακύβευμα ξεπέρασε το ερώτημα του δημοψήφισματος. Με άλλα λόγια, δεν πήγαν τόσοι πολλοί Ιταλοί να ψηφίσουν για να πουν εάν η Γερουσία τους πρέπει να έχει λιγότερα μέλη ή εάν οι περιφέρειες πρέπει να μεταφέρουν κάποιες από τις αρμοδιότητές τους στο κράτος. Αλλά από ποιον και πώς θέλουν να κυβερνηθεί η χώρα τους.
"ΤΑ ΝΕΑ", 05/12/16
Το άνθος του κακού δεν άνθισε στην Αυστρία
Η Αυστρία απώθησε το ενδεχόμενο να αποκτήσει ακροδεξιό πρόεδρο δίνοντας τη νίκη στον 72χρονο ανεξάρτητο υποψήφιο Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν. Ο ηττημένος Νόρμπερτ Χόφερ έσπευσε να αναγνωρίσει την εκλογική του ήττα
Της Κίττυς Ξενάκη
Αυτή τη φορά, οι προβλέψεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα μόλις έκλεισαν οι κάλπες ήταν ξεκάθαρες - η διαφορά ήταν μεγάλη, της τάξης του 53,3% - 46,7%. Τόσο που μέσα σε μόλις λίγα λεπτά, το ακροδεξιό Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας (FPÖ) αναγνώρισε την ήττα του και ο υποψήφιός του για την προεδρία Νόρμπερτ Χόφερ συνεχάρη για τη νίκη τον Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν. Η ιστορία δεν θα γράψει ότι η ΕΕ απέκτησε στις 4 Δεκεμβρίου 2016 τον πρώτο της ακροδεξιό πρόεδρο, αλλά ότι απέκτησε τον δεύτερο οικολόγο πρόεδρό της - ο πρώτος είναι ο Ράιμοντς Βέγιονις, ο πρόεδρος της Λετονίας. Επειτα από ένα θρίλερ που διήρκεσε μήνες λόγω της ακύρωσης του δεύτερου προεδρικού γύρου στις 22 Μαΐου, η Αυστρία κατάφερε να απωθήσει το λαϊκιστικό κύμα που έφερε τη νίκη του Brexit στη Βρετανία και την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ στέλνοντας επιτέλους στη φιλελεύθερη Ευρώπη μια δυνάμει ευοίωνη για το μέλλον της είδηση, από αυτές που σπανίζουν τελευταία.
ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ. Παίρνοντας τον λόγο πρώτη φορά μετά την ανακοίνωση των πρώτων επίσημων αποτελεσμάτων, ο 72χρονος Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν χαιρέτισε τη νίκη μιας «φιλευρωπαϊκής Αυστρίας». «Από την αρχή έδωσα μάχη και υπεράσπισα μια φιλευρωπαϊκή Αυστρία» δήλωσε ο ανεξάρτητος, υποστηριζόμενος από τους Οικολόγους νικητής των εκλογών και υποσχέθηκε να υπερασπίσει επίσης τις «αξίες της ισότητας, της ελευθερίας, της αλληλεγγύης». «Συγχαίρω τον Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν για την επιτυχία του και ζητώ από όλους τους Αυστριακούς να μείνουν ενωμένοι και να εργαστούν από κοινού. Είμαστε όλοι Αυστριακοί, όποια και αν είναι η ψήφος μας» είχε διαμηνύσει νωρίτερα μέσω facebook, «θλιμμένος» κατά δήλωσή του, ο ηττημένος Νόρμπερτ Χόφερ.
Στο live της «Μοντ» από τη χώρα που παρακολουθούσε με ιδιαίτερη αγωνία τις εξελίξεις στην Αυστρία, λόγω των προεδρικών εκλογών που αναμένει την άνοιξη με φόντο τη σταθερή άνοδο της Ακροδεξιάς, πολλοί χρήστες ρωτούσαν με αγωνία αν υπάρχει περίπτωση να ακυρωθούν και αυτές οι εκλογές όπως συνέβη με τον δεύτερο προεδρικό γύρο τον Μάιο. Οι δημοσιογράφοι εξηγούσαν πως οι προβλέψεις είχαν δείξει τότε στατιστική ισοπαλία και τελικά ο Βαν ντερ Μπέλεν είχε ανακηρυχθεί νικητής, μετά την καταμέτρηση των επιστολικών ψήφων, με διαφορά μόλις 31.000 ψήφων. Δεκαπέντε ημέρες αργότερα το FPÖ είχε προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο την 1η Ιουλίου το δικαίωσε κρίνοντας πως είχαν υπάρξει παρατυπίες στην καταμέτρηση.
ΤΟ ΑΓΚΑΘΙ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ. Μετά την πρώτη ανακούφιση, ωστόσο, η Αυστρία, θα πρέπει να συνεχίσει την αυτοκριτική της και ο ίδιος ο Βαν ντερ Μπέλεν να ενώσει τη χώρα έπειτα από μήνες σκληρής αντιπαράθεσης και διχασμού. Ο 45χρονος υποψήφιος του FPÖ, ο φωτογενής, «φιλικός» και «καθησυχαστικός» Νόρμπερτ Χόφερ είχε έρθει πρώτος με 35% των ψήφων στον πρώτο προεδρικό γύρο στις 22 Απριλίου, αφήνοντας στη δεύτερη θέση τον Βαν ντερ Μπέλεν και αποκλείοντας, πρώτη φορά στη σύγχρονη Ιστορία, τους υποψηφίους των δύο κομμάτων που μοιράζονται την εξουσία στην Αυστρία από το 1945, των Σοσιαλδημοκρατών (SPÖ) και του συντηρητικού κόμματος (ÖVP). Δεν συγκροτήθηκε «δημοκρατικό μέτωπο» μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου ώστε να διασφαλιστεί η νίκη του Βαν ντερ Μπέλεν, παρότι ο Χόφερ είχε προειδοποιήσει πως δεν θα αρκούνταν στον διακοσμητικό ρόλο που έχει κατά παράδοση ο αυστριακός πρόεδρος, αλλά θα αξιοποιούσε όλες τις εξουσίες που θεωρητικά διαθέτει, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος να αποπέμψει κυβέρνηση και καγκελάριο. Το 49,7% που έφερε ο Χόφερ στον δεύτερο, ακυρωμένο προεδρικό γύρο είναι το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγράψει ποτέ η Ακροδεξιά στην Αυστρία. Ο ηγέτης του FPÖ Χάιντς Κρίστιαν Στράχε παραμένει σταθερά προσηλωμένος στις επόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές. Ο κίνδυνος δεν αποσοβήθηκε, κερδήθηκε απλά μια μάχη.
O ΦΙΛΙΠ ΡΙΚΑΡ ΣΤΗ «MONΤ»
Το Brexit, το Oxit και ο Τραμπ
Αυτές οι αυστριακές προεδρικές εκλογές, σχολιάζει στη «Moντ» ο Φιλίπ Ρικάρ, διενεργήθηκαν με φόντο ένα διεθνές πλαίσιο ιδιαίτερα ευνοϊκό στις λαϊκιστικές και ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις που θα μπορούσε, πράγματι, να αποβεί προς όφελος του FPÖ και του υποψηφίου του. Ο Νόρμπερτ Χόφερ, ωστόσο, δεν κατάφερε να κεφαλαιοποιήσει τη νίκη του Brexit, αφού ο τρόπος με τον οποίο θα βγει η Βρετανία από την ΕΕ παραμένει ακαθόριστος. Οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν καν αρχίσει και η προοπτική ενός αντίστοιχου Öxit (μιας εξόδου της Αυστρίας από την ΕΕ) ενδεχομένως να προβλημάτισε ένα κομμάτι του εκλογικού σώματος.
Η αυστριακή κοινή γνώμη γνωρίζει καλά, σε πείσμα του ισχυρού ευρωσκεπτικιστικού ρεύματος, πως η χώρα οφελήθηκε από την ένταξή της στην ΕΕ το 1995, κατόπιν της διεύρυνσης στους γείτονές της της Κεντρικής Ευρώπης το 2004. Τα γεγονότα αυτά της επέτρεψαν να ξαναβρεί τη θέση της στις συναλλαγές μεταξύ ευρωπαϊκής Ανατολής και Δύσης.
Οπως και πολλοί ευρωπαίοι ακροδεξιοί ομόλογοί του, ο Χόφερ καλλιεργούσε μια κάποια εγγύτητα με τον Ντόναλντ Τραμπ, η εκλογή του οποίου εντούτοις κρίνεται ως ανησυχητική από ένα τμήμα του αυστριακού εκλογικού σώματος.
Οι ψηφοφόροι αυτοί ενδεχομένως να αφυπνίστηκαν και να κινητοποιήθηκαν προκειμένου να προστατεύσουν τη διεθνή υπόληψη της Αυστρίας, παίζοντας παράλληλα το χαρτί μιας σχετικής σταθερότητας.
Η ΨΗΦΟΣ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ. Η ήττα του Νόρμπερτ Χόφερ αποτελεί μια σοβαρή οπισθοδρόμηση για την αυστριακή Ακροδεξιά και προσφέρει κάποια ανακούφιση στα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Συντηρητικούς, που μοιράζονταν εδώ και δεκαετίες την εξουσία και τους θώκους, αλλά δείχνουν πλέον ξέπνοοι.
Είναι προφανές, σημειώνει ο Φιλίπ Ροκάρ, πως, και στην Αυστρία, η Ακροδεξιά προσκρούει ακόμη σε ένα «γυάλινο ταβάνι» που την εμποδίζει να πάρει την πλειοψηφία, παρά τη σημαντική άνοδο που καταγράφει λόγω μιας ισχυρής ψήφου διαμαρτυρίας από την πλευρά εκείνων που νιώθουν εγκαταλελειμμένοι, είτε αυτό ισχύει είτε απλώς θεωρούν πως ισχύει.
Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν
Ο Πράσινος που νίκησε τον ακροδεξιό
«Εσείς έχετε με το μέρος σας την ελίτ, εγώ έχω τον λαό» είχε πει σε ένα ντιμπέιτ ο Νόρμπερτ Χόφερ στον Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν. Δεν αναφερόταν μόνο στις πολυάριθμες προσωπικότητες από τον πολιτικό, καλλιτεχνικό και πνευματικό κόσμο της Αυστρίας, τόσο από την Αριστερά όσο και από τη Δεξιά, που είχαν εκφράσει δημοσίως τη στήριξή τους στον ανεξάρτητο, υποστηριζόμενο από τους Πράσινους, υποψήφιο: η ανάλυση της ψήφου στον δεύτερο, ακυρωμένο προεδρικό γύρο είχε δείξει πως ο Βαν ντερ Μπέλεν είχε έρθει άνετα πρώτος στις μεγάλες πόλεις μεταξύ των ψηφοφόρων ανώτερης μόρφωσης καθώς και μεταξύ των γυναικών, ενώ ο ακροδεξιός υποψήφιος είχε επικρατήσει στην επαρχία, μεταξύ των ψηφοφόρων της εργατικής τάξης καθώς και μεταξύ των ανδρών.
Προκειμένου να ξεπεράσει αυτόν τον σκόπελο, ο Βαν ντερ Μπέλεν δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει, κι αυτός, τους φόβους των ψηφοφόρων ως όπλο - αλλά με έναν τρόπο εντελώς διαφορετικό από εκείνον του Χόφερ. «Ζητώ από εκείνους που δεν με συμπαθούν, αλλά ενδεχομένως συμπαθούν ακόμα λιγότερο τον κ. Χόφερ, να ψηφίσουν εμένα» είχε διακηρύξει.
ΤΟ ΧΑΡΤΙ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ. Σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο 72χρονος πρώην καθηγητής πανεπιστημίου με το αυστηρό παρουσιαστικό δεν έπαψε να προειδοποιεί τους ψηφοφόρους πως μια νίκη της Ακροδεξιάς στις προεδρικές εκλογές θα οδηγούσε σε έξοδο της Αυστρίας από την ΕΕ - κάτι στο οποίο αντιτίθεται μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία των Αυστριακών, όπως φυσικά και οι οικονομικοί κύκλοι της χώρας. «Ο υποψήφιος της Ακροδεξιάς δηλώνει πως κανείς και τίποτα δεν μπορεί να τον σταματήσει. Θέλει μια δημοκρατία FPÖ» υπενθύμιζε ο Βαν ντερ Μπέλεν, ξεκαθαρίζοντας πως ο ίδιος ως πρόεδρος δεν θα υπογράψει ποτέ τον διορισμό του Χάιντς Κρίστιαν Στράχε, του αρχηγού του FPÖ, στην καγκελαρία.
Ο Βαν ντερ Μπέλεν δεν δίστασε επίσης να παίξει το χαρτί της «εθνικής ταυτότητας» προκειμένου να πείσει τους συντηρητικούς ψηφοφόρους. Οι Πράσινοι, το κόμμα του οποίου ηγήθηκε επί 11 χρόνια, έως το 2008, πρέπει λογικά να αισθάνθηκαν μια κάποια έκπληξη βλέποντας τον παλαιό επικεφαλής τους να τάσσεται υπέρ μιας «μηδενικής ανοχής» σε θέματα ασφαλείας, ενός περιορισμού του δικαιώματος ασύλου για τους «οικονομικούς μετανάστες» και να πρωταγωνιστεί σε προεκλογικά κλιπ με φόντο την αυστριακή σημαία ή να φωτογραφίζεται για τις προεκλογικές αφίσες με φόντο τα βουνά του Τιρόλου και τη λέξη «πατρίδα» γραμμένη από κάτω με παχιά γράμματα.
ΣΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ. Ενας γιος και εγγονός προσφύγων κατάφερε σε κάθε περίπτωση να κερδίσει έναν ακροδεξιό - έχει και αυτό τον συμβολισμό του. Η οικογένεια Βαν ντερ Μπέλεν μετανάστευσε τον 18ο αιώνα από την Ολλανδία στη Ρωσία, εκδιώχθηκε όμως από εκεί το 1917 από τους μπολσεβίκους. Αναζήτησε καταφύγιο στην Εσθονία κι έπειτα στη Βιέννη, όπου και γεννήθηκε ο Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν το 1944, από πατέρα Ρώσο και μητέρα Εσθονή. Η σοβιετική κατοχή ωστόσο ανάγκασε την οικογένεια να ξεριζωθεί για ακόμα μία φορά, καταλήγοντας αυτή τη φορά στο Τιρόλο - την «πατρίδα».
Ενθερμος φιλευρωπαίος, πραγματιστής και φιλελεύθερος, ο Αλεξάντερ βαν ντερ Μπέλεν καλλιέργησε ένα ενωτικό προφίλ ώστε να κλείσει τον δρόμο στην Ακροδεξιά. Η διαδρομή του στους Πράσινους άρεσε στην Αριστερά. Το παρελθόν του ως καθηγητή Οικονομικών άρεσε στη Δεξιά. Ο ίδιος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να τοποθετήσει πολιτικά την καμπάνια του στο Κέντρο ώστε να συσπειρώσει.
Στη νίκη του, όμως, πιθανότατα συνέβαλε και η έντονη δραστηριοποίηση της ομάδας του στο Ιντερνετ αυτές τις τελευταίες εβδομάδες, απέναντι σε ένα κόμμα, το FPÖ, που χειρίζεται άριστα τα σόσιαλ μίντια εδώ και αρκετά χρόνια. «Τα "παραδοσιακά" ευρωπαϊκά κόμματα θα πρέπει να μελετήσουν τον επιθετικό και αποτελεσματικό τρόπο με τον οποίο απαντούσαν στη "φασιστόσφαιρα"» σχολίαζε χθες στη «Μοντ» ο ανταποκριτής της εφημερίδας στη Βιέννη.
"Εφ.Συν", 05/12/16
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου