Επιδιώκεται ή πλήρης ανατροπή τοϋ ισχύοντος σήμερα ενεργειακού συστήματος, καί μόνιμη αλλαγή τού ενεργειακού μίγματος, στίς περισσότερες χώρες τής Ευρώπης καί αργότερα στίς ΗΠΑ. Ή φόρμουλα τού 80/20 (δηλ. 80% ΑΠΕ καί 20% όλες οί άλλες μορφές ενέργειας), βάσει συγκλινουσών πληροφοριών, φαίνεται δτι καθοδηγεί τίς εξελίξεις μέ στόχο τόν πλήρη μετασχηματισμό τοϋ ενεργειακού μίγματος μέχρι τό 2030. "Ενας στόχος πού είναι εξαιρετικά δύσκολος νά επιτευχθεί έν όψει τοϋ βαρύνοντα ρόλου πού έχουν τά ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο καί άνθρακας) στό διεθνές ενεργειακό μείγμα, τόν όποιο βάσει προβλέψεων διεθνών οργανισμών πρόκειται νά διατηρήσουν σέ μεγάλο ποσοστό (άνω τού 55 %) μέχρι τό 2050....

Από την "ΕΣΤΙΑ"

"ΕΣΤΙΑ", 08/01/21

 

ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ Ν. ΣΤΑΜΠΟΛΗ*

ΑΝΑΤΑΡΑΧΗ επικρατεί τό τελευταίο διάστημα στίς εταιρείες φυσικού αερίου, πού καλούνται νά επεκτείνουν δίκτυα φυσικού αερίου καί νά κατασκευάσουν αγωγούς σέ διάφορα σημεία τής χώρας, έχοντας νά αντιμετωπίσουν ένα αρνητικό, γιά νά μήν πούμε εχθρικό, γιά τό Φυσικό Αέριο περιβάλλον. Κάτι πού επιβεβαιώθηκε περίτρανα μέ τήν παράλογη καί απόλυτα βλαπτική γιά τήν 'Ελλάδα απόφαση τής Κομισιόν στίς 16 Δεκεμβρίου βάσει τής οποίας δέν πρόκειται νά χρηματοδοτηθούν έργα υποδομών φ. αερίου στην 'Ελλάδα καί στίς άλλες χώρες άπό τό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.

Έάν σέ αυτή τήν άκαιρη, λόγω εορτών, καί τελείως αψυχολόγητη απόφαση (γιατί μέ ποιο τρόπο, άραγε, χωρίς φ. αέριο θά προχωρήσει ή ενεργειακή μετάβαση;) προσθέσεις καί τήν ανακοίνωση τής Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΙΒ) τόν Νοέμβριο τοΰ 2019, δτι σταματά τήν χρηματοδότηση όλων τών έργων φυσικού αερίου άπό τό 2021 (ελέω Κλιματικής Αλλαγής), ευρισκόμεθα απέναντι στον απόλυτο παραλογισμό ενεργειακής πολιτικής. "Ας μήν εκπλήσσονται, λοιπόν, οί Ευρωπαίοι «ηγέτες» γιά τό διογκούμενο κλίμα προβληματισμού καί αμφισβήτησης έναντι τής ΕΕ πού εκδηλώνεται τελευταία στίς περισσότερες χώρες.

'Ομιλούμε δέ περί παραλογισμού γιατί άπό τήν μιά πλευρά τό Εύρωκομισαριάτο πιέζει τίς χώρες μέλη νά άπανθρακοποιήσουν τό ενεργειακό τους σύστημα καί άπό τήν άλλη αρνείται στην πράξη νά χρηματοδοτήσει τά απαραίτητα μέσα μέ τό νά έχει βγάλει τό φυσικό αέριο έξω άπό τήν εξίσωση. Γιατί έάν υποθέσουμε ότι ή ΕΕ επείγεται νά μειώσει τίς «βλαπτικές» εκπομπές, τότε γιατί δέν μπορεί νά υΐοθετη-θεϊ τό φυσικό αέριο (στην ηλεκτροπαραγωγή, στην βιομηχανία καί στά κτίρια όπου έχει διαπιστωμένα 50% καί βάλε λιγότερους ρύπους σέ σύγκριση μέ τόν άνθρακα) ώς τό προτιμητέο καύσιμο; Καί ας μήν ξεχνάμε ότι τό φ. αέριο μέχρι πρό τίνος άναγνωρίζετο καί προωθεϊτο συστηματικά από ΕΕ καί ΙΕΑ ώς τό προτιμητέο καί ενδιάμεσο καύσιμο στον δρόμο προς τήν «Ενεργειακή Μετάβαση» (fuel of choise καί άλλα παραμύθια.)

Μέ τους Καλβινιστές γραφειοκράτες τών Βρυξελλών νά απαντούν δτι ή άπανθρακοποίηση θά πρέπει νά γίνει αποκλειστικά καί μόνο μέσω τής ευρείας εισαγωγής ΑΠΕ, εφαρμογών ενεργειακής αποδοτικότητας καί χρήσης υδρογόνου. Χωρίς νά υπολογίζουν, ασφαλώς, δτι ή εφαρμογή αυτών τών τεχνολογιών θά απαιτήσει ένα εύλογο χρονικό διάστημα, τουλάχιστον μερικών ετών, ένώ το κλείσιμο τών λιγνι-τικών σταθμών πραγματοποιείται τώρα, δηλαδή εντός τοϋ 2021 καί 2022. Καί άρα τίθεται θέμα ενεργειακής καί οικονομικής μετάβασης πού ή «άνευ φυσικού αερίου» επιδιωκόμενη πολιτική δέν εξυπηρετεί.

Τό ουσιώδες ερώτημα είναι τί πραγματικά μεσολάβησε καί οι «εγκέφαλοι» τών Βρυξελλών αποφάσισαν αίφνης νά εξοβελίσουν τό φυσικό αέριο καί να κηρύξουν σφοδρό πόλεμο σέ όλα ανεξαιρέτως τά ορυκτά καύσιμα αλλά καί στην πυρηνική ενέργεια; Κάτι πολύ παράξενο καί σκιώδες συμβαίνει γιατί οι εκπομπές τής ΕΕ δέν έχουν αυξηθεί καθόλου τά τελευταία 2 χρόνια (απεναντίας μειώνονται σταθερά τήν τελευταία δεκαετία), ένώ οϋτε ή μέση θερμοκρασία τοΰ πλανήτη αυξάνεται τα τελευταία πέντε καί κάτι χρόνια.

«Money talks» και είναι ό λόγος γιά τόν πόλεμο πού έχει αίφνης ξεσπάσει κατά τοϋ φ. αερίου καί όχι μόνο. Τό πράσινο λόμπι σέ Ευρώπη καί ΗΠΑ έχει τόν λόγο, επιδιώκοντας μέ διάφορες πρωτοβουλίες καί βάσει ενός καλά οργανωμένου σχεδίου τήν απόλυτη επικράτηση τών ΑΠΕ μέσα σέ μία δεκαετία. Μέ τίς ΑΠΕ νά υποβοηθούνται μέ λίγο υδρογόνο καί αποθήκευση σέ μπαταρίες, στοχεύοντας στον πλήρη εξοβελισμό τών ορυκτών καυσίμων καί τής ανταγωνιστικής πυρηνικής ενέργειας. Μέ άλλα λόγια επιδιώκεται ή πλήρης ανατροπή τοϋ ισχύοντος σήμερα ενεργειακού συστήματος, καί μόνιμη αλλαγή τού ενεργειακού μίγματος, στίς περισσότερες χώρες τής Ευρώπης καί αργότερα στίς ΗΠΑ. Ή φόρμουλα τού 80/20 (δηλ. 80% ΑΠΕ καί 20% όλες οί άλλες μορφές ενέργειας), βάσει συγκλινουσών πληροφοριών, φαίνεται δτι καθοδηγεί τίς εξελίξεις μέ στόχο τόν πλήρη μετασχηματισμό τοϋ ενεργειακού μίγματος μέχρι τό 2030. "Ενας στόχος πού είναι εξαιρετικά δύσκολος νά επιτευχθεί έν όψει τοϋ βαρύνοντα ρόλου πού έχουν τά ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο καί άνθρακας) στό διεθνές ενεργειακό μείγμα, τόν όποιο βάσει προβλέψεων διεθνών οργανισμών πρόκειται νά διατηρήσουν σέ μεγάλο ποσοστό (άνω τού 55 %) μέχρι τό 2050.

Σέ πρακτικό επίπεδο καί σέ ό,τι άφορα τίς πόλεις καί τά χωριά στίς λιγνιτικές περιοχές πού πλήττονται άπό τήν εγκατάλειψη τοϋ λιγνίτη ώς βασικού καύσιμου στην ηλεκτροπαραγωγή, ή αδυναμία επέκτασης τών δικτύων φυσικού αερίου (άφοϋ στεροϋν αίφνης στίς ΕΔΑ τήν πρόσβαση σέ φθηνή χρηματοδότηση) θά δημιουργήσει ένα δυσαναπλήρωτο κενό σέ δ,τι άφορα τήν ενεργειακή τους επιβίωση. ΟΙ τοπικές κοινότητες θά πρέπει τώρα νά ξεχάσουν τίς υποσχέσεις τών ημετέρων περί φθηνής οικιακής θέρμανσης καί τηλεθέρμανσης καί ο'ι αγρότες τήν «συμπαραγωγή» πού θά τους προσέφερε μιά μοναδική ευκαιρία ανάπτυξη εντατικών καλλιεργειών καί αναβάθμισης τής παραγωγικής τους υποδομής.

Μπορεί τελικά οί ΕΔΑ νά ενισχυθούν οικονομικά μέ μικροκονδύλια άπό άλλα ταμεία, αλλά ή έλλειψη χρηματοδότησης άπό τό «Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης» στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα αποθάρρυνσης οτή χρήση φυσικού αερίου καί προϊδεάζει γιά τήν επερχόμενη απαγόρευση τής χρήσης του, σέ πέντε ή τό πολύ δέκα χρόνια. Πρόκειται ασφαλώς περί αλλοπρόσαλλης πολιτικής καί ενός ανήθικου dictαt τής Κομισιόν (μέ τήν ύποπτη σύμπραξη τών κρατών μελών) άφοϋ ή επιχειρούμενη σήμερα άπανθρακοποίηση, οχι μόνο στην 'Ελλάδα αλλά καί σέ δλη τήν ΕΕ, βασίζεται κυρίως στό φυσικό αέριο, τό όποιο καλείται νά 'ικανοποιήσει τίς ανάγκες στην ηλεκτροπαραγωγή, στην βιομηχανία καί στον οικιακό τομέα. 

Κτυ-πητό παράδειγμα ή 'Ελλάδα άφού καθώς κλείνει ή μια μονάδα μετά τήν άλλη -στό πλαίσιο τοϋ προγράμματος άπολιγνιτοποίησης τής ΔΕΗ θά έχουν μέχρι τό 2023 αποσυρθεί δλες οί λειτουργούντες σταθμοί συνολικής Ισχύος 4,0 GW- αυξάνεται ή κατανάλωση φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή καί ασφαλώς οί αντίστοιχες εισαγωγές. Σήμερα τό φ. αέριο καλύπτει σταθερά άνω τοΰ 50% τής ηλεκτροπαραγωγής, οι εισαγωγές άπό 4,5 δισεκ. κυβ. μέτρα τό 2018 θά ξεπεράσουν τά 6,0 δις. κυβ. μέτρα τό 2020.

Γιά όλους τους ανωτέρω λόγους τόσο οί έν λόγω κοινότητες στην Δυτική Μακεδονία καί στην Μεγαλόπολη όσο καί οι εταιρείες φ. αερίου νιώθουν κυριολεκτικά «ξεκρέμαστες», γιά νά μήν πούμε προδομένες, άπό τις ατελέσφορες αποφάσεις τών μανδαρίνων τών Βρυξελλών. "Εκπληξη (αν καί δέν θά έπρεπε) αποτελεί ή αβελτηρία τής δίκης μας κυβέρνησης νά ορθώσει έστω ένα ψήγμα αντίστασης στον ευρωπαϊκό «κλιματικό» οδοστρωτήρα.

*Πρόεδρος του IENE καί Διευθυντής του energia.gr